प्रज्ञप्त्यस्तितया वाच्यः पुद्गलो द्रव्यतो न तु । एकत्वान्यत्वतोवाच्यस्तस्मादसौ । स्कन्धात्मत्वप्रसङ्गाच्च तद्द्रव्यत्वप्रसङ्गतः । द्रव्यसन्यद्यवाच्यश्च वचनीयं प्रयोजनं । एकत्वान्यत्वतो ऽवाच्यो न युक्तो निष्प्रयोजनः । लक्षणाल्लोकदृष्टाच्च शास्त्रतो ऽपि न युज्यते । इन्धनाग्न्योरवाच्यत्वमुपलब्धेर्द्वयेन हि । द्वयं प्रतीत्य विज्ञानसंभवात्प्रत्ययो न सः । स्वामित्वे सति वानित्यमनिष्टं न प्रवर्तयेत् ॥ तद्यत्नप्रत्ययत्वं च निर्यत्नं दर्शनादिकम् । अकर्तृत्वादनित्यत्वात्सकृन्नित्यप्रवृत्तितः । दर्शनादिषु यत्नस्य स्वयंभूत्वं न युज्यते ॥ तथा स्थितस्य नष्टस्य प्रागभावादनित्यतः । तृतीयपक्षाभावाच्च प्रत्ययत्वं न युज्यते ॥ सर्वे धर्मा अनात्मानः परमार्थेन शून्यता । आत्मोपलम्भे दोषश्च देशितो यत एव च ॥ संक्लेशे व्यवदाने च अवस्थाच्छेदभिन्नके । वृत्तिसंतानभेदो हि पुद्गलेनोपदर्शितः ॥ आत्मदृष्टिरनूत्पाद्या पूर्वमेवोत्पन्नत्वात् । नापि तदभ्यासार्थं यस्मादात्मदृष्टेर् अभ्यासो ऽनादिकालिकः । यदि चात्मदर्शनेन मोक्ष इत्यसौ देश्येत । एवं सति स्यात् अयत्नमोक्षः सर्वेषां एवमेभिर्गुणैर्नित्यं बोधिसत्वाः समन्विताः । आत्मार्थं च न रिञ्चन्ति परार्थं साधयन्ति च
prajñaptyastitayā vācyaḥ pudgalo dravyato na tu / ekatvānyatvatovācyastasmādasau / skandhātmatvaprasaṅgācca taddravyatvaprasaṅgataḥ / dravyasanyadyavācyaśca vacanīyaṃ prayojanaṃ / ekatvānyatvato 'vācyo na yukto niṣprayojanaḥ / lakṣaṇāllokadṛṣṭācca śāstrato 'pi na yujyate / indhanāgnyoravācyatvamupalabdherdvayena hi / dvayaṃ pratītya vijñānasaṃbhavātpratyayo na saḥ / svāmitve sati vānityamaniṣṭaṃ na pravartayet // tadyatnapratyayatvaṃ ca niryatnaṃ darśanādikam / akartṛtvādanityatvātsakṛnnityapravṛttitaḥ / darśanādiṣu yatnasya svayaṃbhūtvaṃ na yujyate // tathā sthitasya naṣṭasya prāgabhāvādanityataḥ / tṛtīyapakṣābhāvācca pratyayatvaṃ na yujyate // sarve dharmā anātmānaḥ paramārthena śūnyatā / ātmopalambhe doṣaśca deśito yata eva ca // saṃkleśe vyavadāne ca avasthācchedabhinnake / vṛttisaṃtānabhedo hi pudgalenopadarśitaḥ // ātmadṛṣṭiranūtpādyā pūrvamevotpannatvāt / nāpi tadabhyāsārthaṃ yasmādātmadṛṣṭer abhyāso 'nādikālikaḥ / yadi cātmadarśanena mokṣa ityasau deśyeta / evaṃ sati syāt ayatnamokṣaḥ sarveṣāṃ evamebhirguṇairnityaṃ bodhisatvāḥ samanvitāḥ / ātmārthaṃ ca na riñcanti parārthaṃ sādhayanti ca
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.