जाघनी वा पत्नीसंयाजानां गुणत्वेन विधीयते। कुतः? अपूर्वतात्, अप्राप्ता जाघनी पत्नीसंयाजानां गुणत्वेन। तत्र स्वशब्देन पत्नीसंयाजा विहिता जाघनीसंबन्धस् तेषाम् अविहितः, यत्र च संबन्धो विधीयते, तत्रान्यतरस्यान्यत्र विधानम्, संबन्धो नान्तरीयकः। यद् वा संबन्धस्य विधानं नान्तरीयकौ संबन्धिनौ, यत्रोभौ लक्षणत्वेन, तत्र स्वशब्देन संबन्धो विधीयते, यत्र त्व् अन्यतरो लक्षणत्वेन, तत्र एकं लक्षयित्वान्यतरो विधीयते, लक्षणत्वेन चात्र पत्नीसंयाजाः। कथम् अवगम्यते? पत्नीसंबन्धान् न सर्वो यागः, कश्चिद् एव तु लक्ष्यते यस्य पत्न्यः साधनत्वेन। अथ कस्मान् न जाघनीं लक्षयित्वा पत्नीसंयाजा विधीयन्ते? नास्यापूर्वस्य यागस्य पत्न्यः शक्-यन्ते विधातुम्, जाघन्यां तु लक्ष्यमाणायां यागे सपत्नीके विधीयमाने वाक्यं भिद्येत। अस्ति त्व् अत्र विहितः सपत्नीको यागो य पत्नीभिर् लक्ष्यते। तस्माद् यागं लक्षयित्वा जाघनी विधीयते। यत् तु, वाक्येन जाघनीविधानं श्रुत्या यागस्येति, तद् इह यागविधानं न संभवतीत्य् उक्तम्, वाक्यभेदप्रसङ्गात्। तस्माज् जाघनीविधानम्। एवं चेद् दर्शपूर्णमासयोर् विना जाघन्या विगुणः पत्नीसंयाजयागः स्यात्, तस्माद् अनुत्कर्षम् इति। एकदेश इति चेत्
jāghanī vā patnīsaṃyājānāṃ guṇatvena vidhīyate. kutaḥ? apūrvatāt, aprāptā jāghanī patnīsaṃyājānāṃ guṇatvena. tatra svaśabdena patnīsaṃyājā vihitā jāghanīsaṃbandhas teṣām avihitaḥ, yatra ca saṃbandho vidhīyate, tatrānyatarasyānyatra vidhānam, saṃbandho nāntarīyakaḥ. yad vā saṃbandhasya vidhānaṃ nāntarīyakau saṃbandhinau, yatrobhau lakṣaṇatvena, tatra svaśabdena saṃbandho vidhīyate, yatra tv anyataro lakṣaṇatvena, tatra ekaṃ lakṣayitvānyataro vidhīyate, lakṣaṇatvena cātra patnīsaṃyājāḥ. katham avagamyate? patnīsaṃbandhān na sarvo yāgaḥ, kaścid eva tu lakṣyate yasya patnyaḥ sādhanatvena. atha kasmān na jāghanīṃ lakṣayitvā patnīsaṃyājā vidhīyante? nāsyāpūrvasya yāgasya patnyaḥ śak-yante vidhātum, jāghanyāṃ tu lakṣyamāṇāyāṃ yāge sapatnīke vidhīyamāne vākyaṃ bhidyeta. asti tv atra vihitaḥ sapatnīko yāgo ya patnībhir lakṣyate. tasmād yāgaṃ lakṣayitvā jāghanī vidhīyate. yat tu, vākyena jāghanīvidhānaṃ śrutyā yāgasyeti, tad iha yāgavidhānaṃ na saṃbhavatīty uktam, vākyabhedaprasaṅgāt. tasmāj jāghanīvidhānam. evaṃ ced darśapūrṇamāsayor vinā jāghanyā viguṇaḥ patnīsaṃyājayāgaḥ syāt, tasmād anutkarṣam iti. ekadeśa iti cet
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.