Library·Jaimini: Mimamsasutra, with Sabara's Bhasya·3·3.4
* ३।३४९: एबेन्द * * ३।३५०: ए२,४: अर्धं पिष्टं * * ३।३५१: ए२: ४,३०७; ए४: ४,४३३; ए६: १,२१२ * * ३।३५२: ए२: ४,३०७; ए४: ४,४३५; ए६: १,२१३ * निवीतम् इति मनुष्यधर्मः शब्दस्य तत्प्रधानत्वात्
* 3/349: Ebenda * * 3/350: E2,4: ardhaṃ piṣṭaṃ * * 3/351: E2: 4,307; E4: 4,433; E6: 1,212 * * 3/352: E2: 4,307; E4: 4,435; E6: 1,213 * nivītam iti manuṣyadharmaḥ śabdasya tatpradhānatvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।३५३: तैत्स्। २।५।११।१ * * ३।३५४: ए२: ४,३०९; ए४: ४,४३८; ए६: १,२१३ * अपदेशो वा, अर्थस्य विद्यमानत्वात्
* 3/353: Tait.S. 2.5.11.1 * * 3/354: E2: 4,309; E4: 4,438; E6: 1,213 * apadeśo vā, arthasya vidyamānatvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपदेश इति ज्ञायमानस्य वचनम्। स एष न विधिः। अनुवाद एषः। कुतः? अर्थस्य विद्यमानत्वात्। प्राप्त एवार्थः, यन् निवीतं मनुष्याणाम्, निवीतं हि मनुष्याः प्रायशः स्वार्थं कुर्वन्ति, तस्माद् अनुवादः। विधिस् त्व् अपूर्वत्वात् *३।३५५* स्यात्
apadeśa iti jñāyamānasya vacanam. sa eṣa na vidhiḥ. anuvāda eṣaḥ. kutaḥ? arthasya vidyamānatvāt. prāpta evārthaḥ, yan nivītaṃ manuṣyāṇām, nivītaṃ hi manuṣyāḥ prāyaśaḥ svārthaṃ kurvanti, tasmād anuvādaḥ. vidhis tv apūrvatvāt *3/355* syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।३५५: ए२,४: अपूर्ववत्त्वात् * स प्रायात् कर्मधर्मः स्यात्
* 3/355: E2,4: apūrvavattvāt * sa prāyāt karmadharmaḥ syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।३५६: ए२: कृतधर्मो * * ३।३५७: ए२: प्रकृत्यैवं * वाक्यशेषत्वात्
* 3/356: E2: kṛtadharmo * * 3/357: E2: prakṛtyaivaṃ * vākyaśeṣatvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।३५८: ए२: आध्वर्यवति * * ३।३५९: ए२,४,६: समाख्यानुग्रहीष्यते * तत्प्रकरणे, यत् तत्संयुक्तम् अविप्रतिषेधात्
* 3/358: E2: ādhvaryavati * * 3/359: E2,4,6: samākhyānugrahīṣyate * tatprakaraṇe, yat tatsaṃyuktam avipratiṣedhāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।३६०: ए२: ४,३१०; ए४: ४,४४१; ए६: १,२१४ * तत्प्रधाने वा तुल्यवत् प्रसंख्यानाद् इतरस्य तदर्थत्वात्
* 3/360: E2: 4,310; E4: 4,441; E6: 1,214 * tatpradhāne vā tulyavat prasaṃkhyānād itarasya tadarthatvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।३६१: म्स् २।१।४७ * * ३।३६२: ए२,४: न तु * * ३।३६३: ए२: ४,३१२; ए४: ४,४४४; ए६: १,२१५ * अर्थवादो वा प्रकरणात्
* 3/361: MS 2.1.47 * * 3/362: E2,4: na tu * * 3/363: E2: 4,312; E4: 4,444; E6: 1,215 * arthavādo vā prakaraṇāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नैतद् अस्ति - विधिः स च मनुष्यप्रधाने कर्मणीति। मनुष्याणाम् इति मनुष्यसंबन्धो ऽत्र श्रूयते, न मनुष्यप्रधानेन कर्मणा संबन्धः। मनुष्यप्राधान्ये च सति फलं कल्पनीयम्। आतिथ्यकर्मणा त्व् अनिर्दिष्टेनाप्रकृतेनानुमेयेन संबध्येत। तत्र को दोषः? प्रकरणाद् उत्कृष्येत संभवंस् तत्र। कथं संभव इति चेत्। अर्थवाद एषः स प्रकृतं स्तुवन् प्रकरणे संभविष्यति, विधिः सन्न् उत्कृष्येत। तस्मान् न विधिर् मनुष्यप्रधाने कर्मणीति। विधिना चैकवाक्यत्वात्
naitad asti - vidhiḥ sa ca manuṣyapradhāne karmaṇīti. manuṣyāṇām iti manuṣyasaṃbandho 'tra śrūyate, na manuṣyapradhānena karmaṇā saṃbandhaḥ. manuṣyaprādhānye ca sati phalaṃ kalpanīyam. ātithyakarmaṇā tv anirdiṣṭenāprakṛtenānumeyena saṃbadhyeta. tatra ko doṣaḥ? prakaraṇād utkṛṣyeta saṃbhavaṃs tatra. kathaṃ saṃbhava iti cet. arthavāda eṣaḥ sa prakṛtaṃ stuvan prakaraṇe saṃbhaviṣyati, vidhiḥ sann utkṛṣyeta. tasmān na vidhir manuṣyapradhāne karmaṇīti. vidhinā caikavākyatvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।३६४: ए२,४ ओम्। च, ए६ ओम्। विधेश् च * * ३।३६५: ए२,४: वेषः * * ३।३६६: ए२,४: देवदत्तवेषप्रशंसार्थम् * * ३।३६७: ए२,४: इतरवेषसंकीर्तनम् * * ३।३६८: ए२: ४,३१४; ए४: ४,४४६; ए६: १,२१५ * * ३।३६९: ज़ु दिएसेन् ६ इम् भाष्य निछ्त् कोम्मेन्तिएर्तेन् सूत्राणि व्ग्ल्। ग्झ, Ü।, ब्द्।१, स्।४९४ * दिग्विभागश् च तद्वत् संबन्धस्यार्थहेतुत्वात्
* 3/364: E2,4 om. ca, E6 om. vidheś ca * * 3/365: E2,4: veṣaḥ * * 3/366: E2,4: devadattaveṣapraśaṃsārtham * * 3/367: E2,4: itaraveṣasaṃkīrtanam * * 3/368: E2: 4,314; E4: 4,446; E6: 1,215 * * 3/369: Zu diesen 6 im Bhāṣya nicht kommentierten Sūtrāṇi vgl. G.Jha, Ü., Bd.1, S.494 * digvibhāgaś ca tadvat saṃbandhasyārthahetutvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।३७०: तैत्स्। ६।१।१।१ * * ३।३७१: ए१ गिब्त् अपरेषाम्, उदीचीं रुद्रा इति इन् क्लम्मेर्न् * * ३।३७२: ए२: ४,३१९; ए४: ४,४५१; ए६: १,२१६ * * ३।३७३: ए२,४: प्राशु * परुषि दितपूर्णघृतविदग्धं च तद्वत्
* 3/370: Tait.S. 6.1.1.1 * * 3/371: E1 gibt apareṣām, udīcīṃ rudrā iti in Klammern * * 3/372: E2: 4,319; E4: 4,451; E6: 1,216 * * 3/373: E2,4: prāśu * paruṣi ditapūrṇaghṛtavidagdhaṃ ca tadvat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।३८४: तैत्स्। २।५।५।६ * * ३।३८५: ए२: ४,३२२; ए४: ४,४६०; ए६: १,२१७ * विधिर् वा संयोगान्तरात्
* 3/384: Tait.S. 2.5.5.6 * * 3/385: E2: 4,322; E4: 4,460; E6: 1,217 * vidhir vā saṃyogāntarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।३८६: ए२,४,६: गृह्णीम * * ३।३८७: ए२,४,६: गृह्णीमः * * ३।३८८: ए२: ४,३४८; ए४: ४,४७५; ए६: १,२१८ * * ३।३८९: पाण्। ३।१।६८ * * ३।३९०: पाण्। ३।१।६७ * * ३।३९१: ए२: ४,३५६; ए४: ४,४७५; ए६: १,२१८ * * ३।३९२: ए२,४: कर्तुर् बहुत्वम् * * ३।३९३: ए१: निषेधः, ए२,४: निषेधे, ए६: निषेध * * ३।३९४: ए२,४ ओम्। तद् * * ३।३९५: ए१: भ्रेंषे (?) * * ३।३९६: ए१: भ्रेंषे (?) * अहीनवत् पुरुषस् तदर्थत्वात्
* 3/386: E2,4,6: gṛhṇīma * * 3/387: E2,4,6: gṛhṇīmaḥ * * 3/388: E2: 4,348; E4: 4,475; E6: 1,218 * * 3/389: Pāṇ. 3.1.68 * * 3/390: Pāṇ. 3.1.67 * * 3/391: E2: 4,356; E4: 4,475; E6: 1,218 * * 3/392: E2,4: kartur bahutvam * * 3/393: E1: niṣedhaḥ, E2,4: niṣedhe, E6: niṣedha * * 3/394: E2,4 om. tad * * 3/395: E1: bhreṃṣe (?) * * 3/396: E1: bhreṃṣe (?) * ahīnavat puruṣas tadarthatvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।३९७: ए२: ४,३७९; ए४: ४,५०८; ए६: १,२१९ * * ३।३९८: तैत्स्। ६।१।१।२ * * ३।३९९: तैत्स्। २।५।२।४; वाज्स्। ३८।२७ * * ३।४००: व्ग्ल्। म्स् ३।३।१५ * प्रकरणविशेषाद् वा तद् युक्तस्य संस्कारो द्रव्यवत्
* 3/397: E2: 4,379; E4: 4,508; E6: 1,219 * * 3/398: Tait.S. 6.1.1.2 * * 3/399: Tait.S. 2.5.2.4; Vāj.S. 38.27 * * 3/400: Vgl. MS 3.3.15 * prakaraṇaviśeṣād vā tad yuktasya saṃskāro dravyavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।४०१: ए२: ४,३८१; ए४: ४,५११; ए६: १,२२० * * ३।४०२: ए२,४: निवेश इत्य् एतस्मिन् * * ३।४०३: ए२,४: अनुवादो * * ३।४०४: ए२: ४,३८५; ए४: ४,५१६; ए६: १,२२० * व्यपदेशाद् अपकृष्यते
* 3/401: E2: 4,381; E4: 4,511; E6: 1,220 * * 3/402: E2,4: niveśa ity etasmin * * 3/403: E2,4: anuvādo * * 3/404: E2: 4,385; E4: 4,516; E6: 1,220 * vyapadeśād apakṛṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।४०५: तैत्स्। ६।२।५।१ * शंयौ च सर्वपरिदानात्
* 3/405: Tait.S. 6.2.5.1 * śaṃyau ca sarvaparidānāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।४०६: तैत्स्। २।६।१०।१ * * ३।४०७: ए२: ४,३८७; ए४: ४,५२१; ए६: १,२२१ * प्रागपरोधान् मलवद् वाससः
* 3/406: Tait.S. 2.6.10.1 * * 3/407: E2: 4,387; E4: 4,521; E6: 1,221 * prāgaparodhān malavad vāsasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।४०८: तैत्स्। २।५।१।५-६ * * ३।४०९: तैत्ब्र्। ३।७।१।९ * * ३।४१०: मैत्स्। १।४।३ * * ३।४११: ए२: ४,३८९; ए४: ४,५२४; ए६: १,२२२ * अन्नप्रतिषेधाच् च
* 3/408: Tait.S. 2.5.1.5-6 * * 3/409: Tait.Br. 3.7.1.9 * * 3/410: Mait.S. 1.4.3 * * 3/411: E2: 4,389; E4: 4,524; E6: 1,222 * annapratiṣedhāc ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।४१२: तैत्स्। २।५।१।६ * * ३।४१३: ए२,४: एव * अप्रकरणे तु तद्धर्मस् ततो विशेषात्
* 3/412: Tait.S. 2.5.1.6 * * 3/413: E2,4: eva * aprakaraṇe tu taddharmas tato viśeṣāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।४१४: तैत्ब्र्। २।२।४।६ * * ३।४१५: ए१ गिब्त् प्रकरणाधीताद् इन् क्लम्मेर्न् * अद्रव्यत्वात् तु शेषः स्यात्
* 3/414: Tait.Br. 2.2.4.6 * * 3/415: E1 gibt prakaraṇādhītād in Klammern * adravyatvāt tu śeṣaḥ syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।४१६: ए२,४: यच् * * ३।४१७: ए२: ४,३९२; ए४: ४,६०२; ए६: १,२२२ * वेदसंयोगात्
* 3/416: E2,4: yac * * 3/417: E2: 4,392; E4: 4,602; E6: 1,222 * vedasaṃyogāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आध्वर्यवम् इति वेदसंयोगः शेषभूतस्य युज्यते, शेषभूतो ह्य् अध्वर्युणा क्रियते, न पुरुषधर्मः, दर्शपूर्णमासादीनां हि कर्मणां साङ्गानाम् अङ्गानाम् अर्ध्वयुः कर्ता। तस्माद् अपि कर्मधर्मा एवंजातीयका इति। द्रव्यसंयोगाच् च
ādhvaryavam iti vedasaṃyogaḥ śeṣabhūtasya yujyate, śeṣabhūto hy adhvaryuṇā kriyate, na puruṣadharmaḥ, darśapūrṇamāsādīnāṃ hi karmaṇāṃ sāṅgānām aṅgānām ardhvayuḥ kartā. tasmād api karmadharmā evaṃjātīyakā iti. dravyasaṃyogāc ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्रव्यपरश् चात्र भवति निर्देशः - सुवर्णं भार्यम् इति द्वितीयार्थसंयोगात्। द्रव्यसंस्कारश् च कर्मशेषपक्षे प्रयोजनवान्, अनर्थकः पुरुषधर्मे। स्याद् वास्य संयोगवत् फलेन संबन्धस् तस्मात् कर्मैतिशायनः
dravyaparaś cātra bhavati nirdeśaḥ - suvarṇaṃ bhāryam iti dvitīyārthasaṃyogāt. dravyasaṃskāraś ca karmaśeṣapakṣe prayojanavān, anarthakaḥ puruṣadharme. syād vāsya saṃyogavat phalena saṃbandhas tasmāt karmaitiśāyanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।४१८: ए२,४: विपरिमाणो * * ३।४१९: ए२: ४,३९४; ए४: ४,६१०; ए६: १,२२३ * शेषो ऽप्रकरणे ऽविशेषात् सर्वकर्मणाम्
* 3/418: E2,4: viparimāṇo * * 3/419: E2: 4,394; E4: 4,610; E6: 1,223 * śeṣo 'prakaraṇe 'viśeṣāt sarvakarmaṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।४२०: ए२,४,६: कर्मणेर्त्सेत् (कर्मणा ईर्त्सेत्) * * ३।४२१: व्ग्ल्। तैत्स्। ३।४।६।२; दज़ु औछ् झ, Üब्स्।, ब्द्।१, स्।५१६ * होमास् तु व्यतिष्ठेरन् नाहवनीयसंयोगात्
* 3/420: E2,4,6: karmaṇertset (karmaṇā īrtset) * * 3/421: Vgl. Tait.S. 3.4.6.2; dazu auch Jha, Übs., Bd.1, S.516 * homās tu vyatiṣṭheran nāhavanīyasaṃyogāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।४२२: तैत्ब्र्। १।१।१०।५ * * ३।४२३: ए२: ४,३९६; ए४: ४,६१७; ए६: १,२२४ * शेषश् च समाख्यानात्
* 3/422: Tait.Br. 1.1.10.5 * * 3/423: E2: 4,396; E4: 4,617; E6: 1,224 * śeṣaś ca samākhyānāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इतश् च पश्यामो वैदिकानां शेषभूता इति। कुतः? सामख्यानात्, आध्वर्यवम् इति हि समाख्याते वेदे जयादयः समाम्नाताः सन्तो ऽध्वर्युणा करिष्यन्ते। कर्षणादिष्व् अध्वर्योर् अभावाद् अनध्वर्युणापि क्रियमाणाः समाख्यां बाधेरन्, तस्माद् वैदिकानां शेषभूता इति। दोषात् त्विष्टिर् लौकिके स्याच् छास्त्राद् धि वैदिके न दोषः स्यात्
itaś ca paśyāmo vaidikānāṃ śeṣabhūtā iti. kutaḥ? sāmakhyānāt, ādhvaryavam iti hi samākhyāte vede jayādayaḥ samāmnātāḥ santo 'dhvaryuṇā kariṣyante. karṣaṇādiṣv adhvaryor abhāvād anadhvaryuṇāpi kriyamāṇāḥ samākhyāṃ bādheran, tasmād vaidikānāṃ śeṣabhūtā iti. doṣāt tviṣṭir laukike syāc chāstrād dhi vaidike na doṣaḥ syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।४२४: तैत्स्। २।३।१२।१ * * ३।४२५: ए२: ४,३९८; ए४: ४,६२०; ए६: १,२२४ * * ३।४२६: ए१ गिब्त् वचनेन इन् क्लम्मेर्न् * अर्थवादो ऽवानुपपातात् तस्माद् यज्ञे प्रतीयेत
* 3/424: Tait.S. 2.3.12.1 * * 3/425: E2: 4,398; E4: 4,620; E6: 1,224 * * 3/426: E1 gibt vacanena in Klammern * arthavādo 'vānupapātāt tasmād yajñe pratīyeta
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।४२७: ए२: ४,४०३; ए४: ४,६२६; ए६: १,२२५ * * ३।४२८: ए१: यावत * अचोदितं च कर्मभेदात्
* 3/427: E2: 4,403; E4: 4,626; E6: 1,225 * * 3/428: E1: yāvata * acoditaṃ ca karmabhedāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।४२९: तैत्स्। २।३।१२।१ * * ३।४३०: ए२: ४,४०७; ए४: ४,६३०; ए६: १,२२६ * सा लिङ्गाद् आर्त्विजे स्यात्
* 3/429: Tait.S. 2.3.12.1 * * 3/430: E2: 4,407; E4: 4,630; E6: 1,226 * sā liṅgād ārtvije syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।४३१: तैत्स्। २।३।१२।१ * * ३।४३२: ए२,४: तं निरवपत् * * ३।४३३: ए२,४: वरुणो वा एतं * * ३।४३४: ए१ गिब्त् प्रयच्छति इन् क्लम्मेर्न् * * ३।४३५: ए२: ४,४०९; ए४: ४,६३३; ए६: १,२२६ * * ३।४३६: म्स् १२।२।२३ (व्ल्।: पूर्वचोदनाल्) * * ३।४३७: ए२ ओम्। च * * ३।४३८: ए१ गिब्त् यो ददाति इन् क्लम्मेर्न् * पानव्यापच् च तद्वत्
* 3/431: Tait.S. 2.3.12.1 * * 3/432: E2,4: taṃ niravapat * * 3/433: E2,4: varuṇo vā etaṃ * * 3/434: E1 gibt prayacchati in Klammern * * 3/435: E2: 4,409; E4: 4,633; E6: 1,226 * * 3/436: MS 12.2.23 (v.l.: pūrvacodanāl) * * 3/437: E2 om. ca * * 3/438: E1 gibt yo dadāti in Klammern * pānavyāpac ca tadvat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।४३९: तैत्स्। २।३।२।७ * * ३।४४०: ए२,४: सोमेन्द्रश् * * ३।४४१: ए२: ४,४१४; ए४: ४,६३९; ए६: १,२२७ * * ३।४४२: ए२,४: च धातुसाम्यार्थम् * * ३।४४३: ए२: सोम वमति, इति, ए४: सोमं वमित्य् इति * * ३।४४४: ए२,४: सोमेन्द्रः * दोषात् तु वैदिके स्याद् अर्थाद् धि लौकिके न दोषः स्यात्
* 3/439: Tait.S. 2.3.2.7 * * 3/440: E2,4: somendraś * * 3/441: E2: 4,414; E4: 4,639; E6: 1,227 * * 3/442: E2,4: ca dhātusāmyārtham * * 3/443: E2: soma vamati, iti, E4: somaṃ vamity iti * * 3/444: E2,4: somendraḥ * doṣāt tu vaidike syād arthād dhi laukike na doṣaḥ syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैदिकस्य पानस्य व्यापदि भवितुम् अर्हति, न लौकिकस्य। कस्मात्? दोषात्, दोषसंबन्धो ऽत्र श्रूयते - इन्द्रियेण वा एष वीर्येण व्यृध्यत इति। लौकिके पुनर् धातुसाम्याद्यर्थं क्रियमाणे न किंचिद् दुष्यति, वमनायैव हि तं पिबन्ति लोके। अथाप्य् अयम् अर्थवादः, तथापि फलकल्पनापरीहाराय वैदिक एवेति कल्पना न्याय्या। तत् सर्वत्राविशेषात्
vaidikasya pānasya vyāpadi bhavitum arhati, na laukikasya. kasmāt? doṣāt, doṣasaṃbandho 'tra śrūyate - indriyeṇa vā eṣa vīryeṇa vyṛdhyata iti. laukike punar dhātusāmyādyarthaṃ kriyamāṇe na kiṃcid duṣyati, vamanāyaiva hi taṃ pibanti loke. athāpy ayam arthavādaḥ, tathāpi phalakalpanāparīhārāya vaidika eveti kalpanā nyāyyā. tat sarvatrāviśeṣāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।४४५: ए२,४: सोमेन्द्रं * * ३।४४६: ए२: ४,४१६; ए४: ४,६४९; ए६: १,२२८ * स्वामिनो वा तद् अर्थत्वात्
* 3/445: E2,4: somendraṃ * * 3/446: E2: 4,416; E4: 4,649; E6: 1,228 * svāmino vā tad arthatvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।४४७: ए१ गिब्त् यजमानार्थम् इन् क्लम्मेर्न् * * ३।४४८: ए२,४: सोमेन्द्रं * * ३।४४९: ए२,४: सदुपकर्तुं * लिङ्गदर्शनाच् च
* 3/447: E1 gibt yajamānārtham in Klammern * * 3/448: E2,4: somendraṃ * * 3/449: E2,4: sadupakartuṃ * liṅgadarśanāc ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।४५०: ए२,४: सोमेन्द्रम् * * ३।४५१: ए२: ४,४१९; ए४: ४,६६२; ए६: १,२२८ * सर्वप्रदानं हविषस् तदर्थत्वात्
* 3/450: E2,4: somendram * * 3/451: E2: 4,419; E4: 4,662; E6: 1,228 * sarvapradānaṃ haviṣas tadarthatvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।४५२: तैत्स्। २।६।३।३ * निरवदानात् तु शेषः स्यात्
* 3/452: Tait.S. 2.6.3.3 * niravadānāt tu śeṣaḥ syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।४५३: ए२ ओम्। तेन * उपायो वा तदर्थत्वात्
* 3/453: E2 om. tena * upāyo vā tadarthatvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न चैतद् अस्ति - द्व्यवदानमात्रं होतव्यम् इति, यज् जुहोति, तद् द्विर् अवखण्डनेन संस्कर्तव्यम् इति, होतव्ये द्विर् अवखण्डमात्रं विधीयते, नाद्विर् अवखण्डितस्य होमः प्रतिषिध्यते, कृत्स्नं च होतव्यम् इति तद् एवं न्याय्यम्, नान्यथा। कृतत्वात् तु कर्मणः सकृत्स्याद् द्रव्यस्य गुणभूतत्वात्
na caitad asti - dvyavadānamātraṃ hotavyam iti, yaj juhoti, tad dvir avakhaṇḍanena saṃskartavyam iti, hotavye dvir avakhaṇḍamātraṃ vidhīyate, nādvir avakhaṇḍitasya homaḥ pratiṣidhyate, kṛtsnaṃ ca hotavyam iti tad evaṃ nyāyyam, nānyathā. kṛtatvāt tu karmaṇaḥ sakṛtsyād dravyasya guṇabhūtatvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।४५४: ए२: ४,४२२; ए४: ४,६६९; ए६: १,२२९ * * ३।४५५: ए२,४: सकृद् द्व्यवदानेन * * ३।४५६: ए१ गिब्त् यावच् छ्रुतं इन् क्लम्मेर्न् * * ३।४५७: ए२,४: च कथं पुरुषार्थे * शेषदर्शनाच् च
* 3/454: E2: 4,422; E4: 4,669; E6: 1,229 * * 3/455: E2,4: sakṛd dvyavadānena * * 3/456: E1 gibt yāvac chrutaṃ in Klammern * * 3/457: E2,4: ca kathaṃ puruṣārthe * śeṣadarśanāc ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।४५८: ए२: ४,४३३; ए४: ४,६८१; ए६: १,२३० * अप्रयोजकत्वाद् एकस्मात् क्रियेरञ् छेषस्य गुणभूतत्वात् * ३।४५९: ए२,४: ऐडप्राशित्रसौविष्टकृतादीनि * संस्कृतत्वाच् च
* 3/458: E2: 4,433; E4: 4,681; E6: 1,230 * aprayojakatvād ekasmāt kriyerañ cheṣasya guṇabhūtatvāt * 3/459: E2,4: aiḍaprāśitrasauviṣṭakṛtādīni * saṃskṛtatvāc ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सकृच् चैवंजातीयकेन शेषकार्येण संस्कृतं प्रधानम् इति कृत्वा नापरस्माद् अपि कर्तव्यम् इति। सर्वेभ्यो वा कारणाविशेषात्, संस्कारस्य तदर्थत्वात्
sakṛc caivaṃjātīyakena śeṣakāryeṇa saṃskṛtaṃ pradhānam iti kṛtvā nāparasmād api kartavyam iti. sarvebhyo vā kāraṇāviśeṣāt, saṃskārasya tadarthatvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वेभ्यो वा हविर्भ्यः शेषकार्याणि कर्तव्यानि। कुतः? कारणाविशेषात्, यद् एकस्य हविषः शेषकार्यक्रियायां कारणम्, तत् सर्वेषाम्। स हि शेषः प्रतिपादयितव्यः, यस्यैव न प्रतिपाद्यते, तस्य तेन संस्कारेण वर्जनं स्यात्, तस्मात् सर्वेभ्यः कर्तव्यानीति। लिङ्गदर्शनाच् च
sarvebhyo vā havirbhyaḥ śeṣakāryāṇi kartavyāni. kutaḥ? kāraṇāviśeṣāt, yad ekasya haviṣaḥ śeṣakāryakriyāyāṃ kāraṇam, tat sarveṣām. sa hi śeṣaḥ pratipādayitavyaḥ, yasyaiva na pratipādyate, tasya tena saṃskāreṇa varjanaṃ syāt, tasmāt sarvebhyaḥ kartavyānīti. liṅgadarśanāc ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।४६०: ए२: ४,४३५; ए४: ४,६८६; ए६: १,२३० * एकस्माच् चेद् यथाकाम्यविशेषात्
* 3/460: E2: 4,435; E4: 4,686; E6: 1,230 * ekasmāc ced yathākāmyaviśeṣāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।४६१: ए२,४: कर्तव्यानि भवेयुः * मुख्याद् वा पूर्वकालत्वात्
* 3/461: E2,4: kartavyāni bhaveyuḥ * mukhyād vā pūrvakālatvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुख्याद् वा कर्तव्यानि। कुतः? पूर्वकालत्वात्, ततः कर्तव्येषु नास्ति निमित्तविघातः, असति निमित्तविघाते नैमित्तिकं कर्तव्यम् इति। ततः कृतेषु द्वितीयादीनां निमित्तविधात इत्य् अक्रिया। तस्मान् मुख्याद् एव क्रियेरन्न् इति। भक्षाश्रवणाद् दानशब्दः परिक्रये
mukhyād vā kartavyāni. kutaḥ? pūrvakālatvāt, tataḥ kartavyeṣu nāsti nimittavighātaḥ, asati nimittavighāte naimittikaṃ kartavyam iti. tataḥ kṛteṣu dvitīyādīnāṃ nimittavidhāta ity akriyā. tasmān mukhyād eva kriyerann iti. bhakṣāśravaṇād dānaśabdaḥ parikraye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।४६२: तैत्ब्र्। ३।३।८।८ * * ३।४६३: ए२: ४,४३६; ए४: ४,७०१; ए६: १,२३१ * तत्संस्तवाच् च
* 3/462: Tait.Br. 3.3.8.8 * * 3/463: E2: 4,436; E4: 4,701; E6: 1,231 * tatsaṃstavāc ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एषा वै दर्शपूर्णमासयोर् दक्षिणेति दक्षिणासंस्तवाच् च परिक्रयार्थं मन्यामहे। भक्षार्थो वा द्रव्ये समत्वात्
eṣā vai darśapūrṇamāsayor dakṣiṇeti dakṣiṇāsaṃstavāc ca parikrayārthaṃ manyāmahe. bhakṣārtho vā dravye samatvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।४६४: ए२: ४,४३९; ए४: ४,७०६; ए६: १,२३१ * व्यादेशाद् दानसंस्तुतिः
* 3/464: E2: 4,439; E4: 4,706; E6: 1,231 * vyādeśād dānasaṃstutiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.