* ३।५५६: ए२: ४,४८८; ए४: ४,७६९; ए६: १,२४७ * सर्वार्थम् अप्रकरणात्
* 3/556: E2: 4,488; E4: 4,769; E6: 1,247 * sarvārtham aprakaraṇāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Jaimini: Mimamsasutra, with Sabara's Bhasya·3·3.6
Jaimini: Mimamsasutra, with Sabara's Bhasya 3.6
* ३।५५७: तैत्स्। ३।५।७।१ * प्रकृतौ वाद्विरुक्तत्वात्
* 3/557: Tait.S. 3.5.7.1 * prakṛtau vādviruktatvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रकृतौ वा निविशेरन्न् अनारभ्याधीतानि पात्राणि। कुतः? अद्विरुक्तत्वात्, एवम् अद्विरुक्तं भविष्यतीति। द्विरुक्तायां को दोषः? असंभव इति ब्रूमः - यद् धि प्रकृतौ विकृतौ च भवति, अस्ति तत् प्रकृतौ। प्रकृतौ चेद् अस्ति, चोदकेनैव विकृतिं प्राप्नोति, ततो नानारभ्य विधिम् आकाङ्क्षति। तस्माद् अनाकाङ्क्षितत्वाद् अनारभ्यविधिर् न तत्र विदधाति, तेन ब्रूमः - प्रकृत्यर्थ एवेति। तद् वर्जन्तु वचनप्राप्ते
prakṛtau vā niviśerann anārabhyādhītāni pātrāṇi. kutaḥ? adviruktatvāt, evam adviruktaṃ bhaviṣyatīti. dviruktāyāṃ ko doṣaḥ? asaṃbhava iti brūmaḥ - yad dhi prakṛtau vikṛtau ca bhavati, asti tat prakṛtau. prakṛtau ced asti, codakenaiva vikṛtiṃ prāpnoti, tato nānārabhya vidhim ākāṅkṣati. tasmād anākāṅkṣitatvād anārabhyavidhir na tatra vidadhāti, tena brūmaḥ - prakṛtyartha eveti. tad varjantu vacanaprāpte
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।५५८: ए२: ४,४८९; ए४: ४,७७१; ए६: १,२४७ * दर्शनाद् इति चेत्
* 3/558: E2: 4,489; E4: 4,771; E6: 1,247 * darśanād iti cet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।५५९: तैत्स्। २।३।२।३ * * ३।५६०: ए२,४: बलीयास्, ए६: बलीयांस् * न चोदनैकार्थ्यात्
* 3/559: Tait.S. 2.3.2.3 * * 3/560: E2,4: balīyās, E6: balīyāṃs * na codanaikārthyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।५६१: ए२: सर्वार्थम्, ए४: सर्वार्थे, ए६: सर्वार्थ * * ३।५६२: ए२: ४,४९१; ए४: ४,७७३; ए६: १,२४८ * उत्पत्तिर् इति चेत्
* 3/561: E2: sarvārtham, E4: sarvārthe, E6: sarvārtha * * 3/562: E2: 4,491; E4: 4,773; E6: 1,248 * utpattir iti cet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।५६३: तैत्स्। २।६।१।१ * न, तुल्यत्वात्
* 3/563: Tait.S. 2.6.1.1 * na, tulyatvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।५६४: ए२,४: संक्षेपविस्तराभ्याम् * * ३।५६५: तैत्स्। २।३।९।३ * * ३।५६६: तैत्स्। २।३।९।३ * * ३।५६७: ए२,४: विस्तरः * * ३।५६८: ए२,४: वैकृतेर् * चोदनार्थकार्त्स्न्यात् तु मुख्यविप्रतिषेधात् प्रकृत्यर्थः
* 3/564: E2,4: saṃkṣepavistarābhyām * * 3/565: Tait.S. 2.3.9.3 * * 3/566: Tait.S. 2.3.9.3 * * 3/567: E2,4: vistaraḥ * * 3/568: E2,4: vaikṛter * codanārthakārtsnyāt tu mukhyavipratiṣedhāt prakṛtyarthaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।५६९: ए२: ४,४९३; ए४: ४,७७५; ए६: १,२४९ * * ३।५७०: ए२,४: न तस्य * * ३।५७१: ए२,४: विप्रतिषेधे * * ३।५७२: ए२,४,६ ओम्। इति * प्रकरणविशेषात् तु विकृतौ विरोधि स्यात्
* 3/569: E2: 4,493; E4: 4,775; E6: 1,249 * * 3/570: E2,4: na tasya * * 3/571: E2,4: vipratiṣedhe * * 3/572: E2,4,6 om. iti * prakaraṇaviśeṣāt tu vikṛtau virodhi syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।५७३: ऐब्र्। १।१ * * ३।५७४: ए२: ४,४९५; ए४: ४,७७७; ए६: १,२४९ * नैमित्तकं तु प्रकृतौ, तद्विकारः संयोगविशेषात्
* 3/573: Ai.Br. 1.1 * * 3/574: E2: 4,495; E4: 4,777; E6: 1,249 * naimittakaṃ tu prakṛtau, tadvikāraḥ saṃyogaviśeṣāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।५७५: तैत्स्। २।१।८।१ * * ३।५७६: ए१ ओम्। वा * इष्ट्यर्थम् अग्न्याधेयं प्रकरणात्
* 3/575: Tait.S. 2.1.8.1 * * 3/576: E1 om. vā * iṣṭyartham agnyādheyaṃ prakaraṇāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।५७७: तैत्स्। २।२।४।२ * * ३।५७८: तैत्ब्र्। १।१।२।६ * * ३।५७९: ए२: ४,५०३; ए४: ४,७८५; ए६: १,२५० * न वा तासां तदर्थत्वात्
* 3/577: Tait.S. 2.2.4.2 * * 3/578: Tait.Br. 1.1.2.6 * * 3/579: E2: 4,503; E4: 4,785; E6: 1,250 * na vā tāsāṃ tadarthatvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पवमानेष्टयो ह्य् अग्न्यर्थाः, यद्य् अग्निर् इष्ट्यर्थः स्यात्, ततस् तदर्थम् अग्न्याधेयम् इष्टीनाम् उपकुर्यात्। निष्फलास् त्व् इष्टयः, तदर्थम् अग्न्याधेयम् अपि निष्फलं स्यात्। कथं पुनर् अग्न्यर्थता पवमानेष्टीनाम्? निष्प्रयोजनत्वाद् एव, प्रयोजनवत्त्वाच् चाग्नीनाम्। भावयितव्या अपीष्टयो भूतानाम् अग्नीनाम् अर्थेन क्रियेरन्। तस्माद् अग्न्याधेयं पवमानेष्ट्यर्थम्। लिङ्गदर्शनाच् च
pavamāneṣṭayo hy agnyarthāḥ, yady agnir iṣṭyarthaḥ syāt, tatas tadartham agnyādheyam iṣṭīnām upakuryāt. niṣphalās tv iṣṭayaḥ, tadartham agnyādheyam api niṣphalaṃ syāt. kathaṃ punar agnyarthatā pavamāneṣṭīnām? niṣprayojanatvād eva, prayojanavattvāc cāgnīnām. bhāvayitavyā apīṣṭayo bhūtānām agnīnām arthena kriyeran. tasmād agnyādheyaṃ pavamāneṣṭyartham. liṅgadarśanāc ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।५८०: ए२,४: लिङ्गं च दर्शयति: * * ३।५८१: ए२,४: तेनैवं * * ३।५८२: व्ग्ल्। तैत्स्। १।५।७।३ * तत्प्रकृत्यर्थं यथान्येनारभ्यवादाः
* 3/580: E2,4: liṅgaṃ ca darśayati: * * 3/581: E2,4: tenaivaṃ * * 3/582: Vgl. Tait.S. 1.5.7.3 * tatprakṛtyarthaṃ yathānyenārabhyavādāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् एतद् आधानं किं प्रकृत्यर्थम्, उत सर्वकर्मार्थम् इति संदेहः। किं प्राप्तम्? उच्यते, तत् प्रकृत्यर्थम्। कथम्? यथान्ये ऽनारभ्यवादाः प्रकृत्यर्थाः, तेनैव हेतुना। सर्वार्थं वाधानस्य स्वकालत्वात्
tad etad ādhānaṃ kiṃ prakṛtyartham, uta sarvakarmārtham iti saṃdehaḥ. kiṃ prāptam? ucyate, tat prakṛtyartham. katham? yathānye 'nārabhyavādāḥ prakṛtyarthāḥ, tenaiva hetunā. sarvārthaṃ vādhānasya svakālatvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।५८३: ए२: ४,५०५; ए४: ४,७८७; ए६: १,२५१ * * ३।५८४: ए२,४: सर्वकर्मार्थास् त्व् अग्नय * तासाम् अग्निः प्रकृतितः प्रयाजवत् स्यात्
* 3/583: E2: 4,505; E4: 4,787; E6: 1,251 * * 3/584: E2,4: sarvakarmārthās tv agnaya * tāsām agniḥ prakṛtitaḥ prayājavat syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।५८५: तैत्स्। २।२।४।२ * न वा तासां तदर्थत्वात्
* 3/585: Tait.S. 2.2.4.2 * na vā tāsāṃ tadarthatvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।५८६: ए२: ४,५०८; ए४: ४,७९०; ए६: १,२५१ * तुल्यः सर्वेषां पशुविधिः प्रकरणाविशेषात् ज्योतिष्टोमे, पशुर् अग्नीषोमीयः - यो दीक्षितो यद् अग्नीषोमीयं पशुम् आलभत इति *३।५८७* , तथा सवनीयो ऽनुबन्ध्यश् च। सन्ति च पशुधर्माः, उपाकरणम् उपानयनम् अक्षया बन्धः, यूपे नियोजनं संज्ञपनं विशसनम् इत्येवमादयः। ते किं सर्वेषाम् अग्नीषोमीयसवनीयानुबन्ध्यानाम्, उत अग्नीषोमीयस्य सवनीयस्य वा *३।५८८* , उताग्निषोमीयस्यैवेति। किं प्राप्तम्? अविशेषत्, सर्वपशूनाम्। कथम् अविशेषः? ज्योतिष्टोमप्रकरणे सर्वे पशवः समाम्नाताः, तत्प्रकरणापन्नत्वात् सर्वे पशुधर्माः *३।५८९* संबध्यन्ते, न चैषां तत्र कश्चिद् विशेषः। एवं प्राप्ते ब्रूमः - सवनीयस्यैते धर्माः भवेयुः, तुल्यः सर्वेषां पशुविधिः स्यात्, यदि प्रकरणे विशेषो न भवेत्। भवति तु प्रकरणे विशेषः, सवनीयानां प्रकरणे पशुधर्माः समाम्नाताह्, आग्नेयः पशुर् अग्निष्टोम आलभ्यः, आग्नेयो ह्य् अग्निष्टोमः। ऐन्द्राग्नः पशुर् उक्थ्य आलभ्यः, ऐन्द्राग्नानि ह्य् उक्थ्यानि। ऐन्द्रो वृष्णिः षोडशिन्य् आलभ्यः, ऐन्द्रो वै वृष्णिर् ऐन्द्रः षोडशी। सारस्वती मेष्य् अतिरात्र आलभ्या, वाग् वै सरस्वती [३७४] *३।५९०* इति *३।५९१* प्रकृत्य पशुधर्मा आम्नाताः, तस्मात् सवनीयस्य प्रकरणाद् भवितुम् अर्हति
* 3/586: E2: 4,508; E4: 4,790; E6: 1,251 * tulyaḥ sarveṣāṃ paśuvidhiḥ prakaraṇāviśeṣāt jyotiṣṭome, paśur agnīṣomīyaḥ - yo dīkṣito yad agnīṣomīyaṃ paśum ālabhata iti *3/587* , tathā savanīyo 'nubandhyaś ca. santi ca paśudharmāḥ, upākaraṇam upānayanam akṣayā bandhaḥ, yūpe niyojanaṃ saṃjñapanaṃ viśasanam ityevamādayaḥ. te kiṃ sarveṣām agnīṣomīyasavanīyānubandhyānām, uta agnīṣomīyasya savanīyasya vā *3/588* , utāgniṣomīyasyaiveti. kiṃ prāptam? aviśeṣat, sarvapaśūnām. katham aviśeṣaḥ? jyotiṣṭomaprakaraṇe sarve paśavaḥ samāmnātāḥ, tatprakaraṇāpannatvāt sarve paśudharmāḥ *3/589* saṃbadhyante, na caiṣāṃ tatra kaścid viśeṣaḥ. evaṃ prāpte brūmaḥ - savanīyasyaite dharmāḥ bhaveyuḥ, tulyaḥ sarveṣāṃ paśuvidhiḥ syāt, yadi prakaraṇe viśeṣo na bhavet. bhavati tu prakaraṇe viśeṣaḥ, savanīyānāṃ prakaraṇe paśudharmāḥ samāmnātāh, āgneyaḥ paśur agniṣṭoma ālabhyaḥ, āgneyo hy agniṣṭomaḥ. aindrāgnaḥ paśur ukthya ālabhyaḥ, aindrāgnāni hy ukthyāni. aindro vṛṣṇiḥ ṣoḍaśiny ālabhyaḥ, aindro vai vṛṣṇir aindraḥ ṣoḍaśī. sārasvatī meṣy atirātra ālabhyā, vāg vai sarasvatī [374] *3/590* iti *3/591* prakṛtya paśudharmā āmnātāḥ, tasmāt savanīyasya prakaraṇād bhavitum arhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।५८७: तैत्स्। ६।१।११।६ * * ३।५८८: ए२,४: च * * ३।५८९: ए२,४: पशुधर्मैः * * ३।५९०: ए२: ४,५११; ए४: ४,५९२; ए६। १,२५२ * * ३।५९१: श्प्ब्र् ४।२।५।१४ * स्थानाच् च पूर्वस्य
* 3/587: Tait.S. 6.1.11.6 * * 3/588: E2,4: ca * * 3/589: E2,4: paśudharmaiḥ * * 3/590: E2: 4,511; E4: 4,592; E6. 1,252 * * 3/591: ŚPBr 4.2.5.14 * sthānāc ca pūrvasya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद् उक्तम् - प्रकरणात् सवनीयार्था इति, एतद् गृह्णीमः, क्रमाच् चाग्नीषोमीयस्य। तस्य हि क्रम औपवसथ्ये ऽहनि समाम्नातम्, तस्माद् द्वयोर् अपीति। श्वस् त्व् एकेषां तत्र प्राक्श्रुतिर् गुणार्था
yad uktam - prakaraṇāt savanīyārthā iti, etad gṛhṇīmaḥ, kramāc cāgnīṣomīyasya. tasya hi krama aupavasathye 'hani samāmnātam, tasmād dvayor apīti. śvas tv ekeṣāṃ tatra prākśrutir guṇārthā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।५९२: ए२,४: अवधूनुते * * ३।५९३: ए२,४ ओम्। वा * * ३।५९४: ए२,४: पशुम्, ए६: सवनीयं पशुम् * तेनोत्कृष्टस्य कालविधिर् इति चेत्
* 3/592: E2,4: avadhūnute * * 3/593: E2,4 om. vā * * 3/594: E2,4: paśum, E6: savanīyaṃ paśum * tenotkṛṣṭasya kālavidhir iti cet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।५९५: ए२: ४,५१४; ए४: ४,७९६; ए६: २५३ * * ३।५९६: ए२,४: परिवीयोपकरोतीत्य् * * ३।५९७: ए२,४ ओम्। हि * नैकदेशत्वात्
* 3/595: E2: 4,514; E4: 4,796; E6: 253 * * 3/596: E2,4: parivīyopakarotīty * * 3/597: E2,4 om. hi * naikadeśatvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नैतद् एवम्, अग्नीषोमीयार्था एवैते क्रमात्। आश्विनकालं ह्य् आम्नानं विधानार्थम्। गुणार्थ एतस्मिन् वाक्यं भिद्येत, न विधानार्थे। न हि वपाप्रचारेणोत्कृष्टस्य कालविधिः संभवति। एकदेशो हि वपाद्रव्यं तेन संनिपातिनो वपासंस्कारात्, उत्कर्षेन् नोपाकरणम्। अर्थेनेति चेत्
naitad evam, agnīṣomīyārthā evaite kramāt. āśvinakālaṃ hy āmnānaṃ vidhānārtham. guṇārtha etasmin vākyaṃ bhidyeta, na vidhānārthe. na hi vapāpracāreṇotkṛṣṭasya kālavidhiḥ saṃbhavati. ekadeśo hi vapādravyaṃ tena saṃnipātino vapāsaṃskārāt, utkarṣen nopākaraṇam. artheneti cet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।५९८: ए२,४: हि * न श्रुतिविप्रतिषेधात्
* 3/598: E2,4: hi * na śrutivipratiṣedhāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।५९९: ए२,४: श्रुतिविप्रतिषेधे * * ३।६००: ए२,४: उपवेशेनैव * * ३।६०१: ए२: ४,५१९; ए४: ४,८०२; ए६: १,२५३ * स्थानात् तु पूर्वस्य संस्कारस्य तद् अर्थत्वात्
* 3/599: E2,4: śrutivipratiṣedhe * * 3/600: E2,4: upaveśenaiva * * 3/601: E2: 4,519; E4: 4,802; E6: 1,253 * sthānāt tu pūrvasya saṃskārasya tad arthatvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नास्ति सवनीयानां प्रकरणम् इत्य् एवं सति पूर्वेणैव हेतुना स्थानेन पूर्वस्याग्नीषोमीयस्य भवितुम् अर्हति। संस्कारो ऽयं पशुयागप्रयुक्तः, न ज्योतिष्टोमप्रयुक्तः, ज्योतिष्टोमप्रयुक्तत्वे न विशेषः पशूनां स्यात्। पशुयागा अपि हि धर्मान् प्रयोक्तुम् अपूर्वत्वात् समर्थाः, प्रकरणवन्तश् च। तस्मात् क्रमाद् अग्नीषोमीयधर्मा इति। लिङ्गदर्शनाच् च
nāsti savanīyānāṃ prakaraṇam ity evaṃ sati pūrveṇaiva hetunā sthānena pūrvasyāgnīṣomīyasya bhavitum arhati. saṃskāro 'yaṃ paśuyāgaprayuktaḥ, na jyotiṣṭomaprayuktaḥ, jyotiṣṭomaprayuktatve na viśeṣaḥ paśūnāṃ syāt. paśuyāgā api hi dharmān prayoktum apūrvatvāt samarthāḥ, prakaraṇavantaś ca. tasmāt kramād agnīṣomīyadharmā iti. liṅgadarśanāc ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इतश् च पश्यामो ऽग्नीषोमीयार्ताः पशुधर्मा इति। कुतः? लिङ्गदर्शनात्। लिङ्गम् अस्मिन्न् अर्थे भवति, वपया प्रातःसवने चरन्ति, पुरोडाशेन माध्यंदिने सवन इति पशुपुरोडाशं दर्शयति। इतरथा समानविधानेषु सर्वेषु पशुष्व् अग्नीषोमयोर् देवतयोः संस्कारार्थः सन् पुरोडाशः सामर्थ्याद् अग्नीषोमीयस्य भवेन् न सवनीयस्य, तयोर् देवतयोर् अभावात्, दर्शयति च। तस्माद् अग्नीषोमीयार्था इति। अचोदना गुणार्थेन
itaś ca paśyāmo 'gnīṣomīyārtāḥ paśudharmā iti. kutaḥ? liṅgadarśanāt. liṅgam asminn arthe bhavati, vapayā prātaḥsavane caranti, puroḍāśena mādhyaṃdine savana iti paśupuroḍāśaṃ darśayati. itarathā samānavidhāneṣu sarveṣu paśuṣv agnīṣomayor devatayoḥ saṃskārārthaḥ san puroḍāśaḥ sāmarthyād agnīṣomīyasya bhaven na savanīyasya, tayor devatayor abhāvāt, darśayati ca. tasmād agnīṣomīyārthā iti. acodanā guṇārthena
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।६०२: ए१ गिब्त् इदं पदोत्तरं सूत्रम् इन् क्लम्मेर्न् * * ३।६०३: ए२,४: तस्याग्नीषोमीयार्थत्वे * * ३।६०४: ए२: ४,५२१; ए४: ४,८०५; ए६: १,२५४ * दोहयोः कालभेदाद् असंयुक्तं शृतं स्यात्
* 3/602: E1 gibt idaṃ padottaraṃ sūtram in Klammern * * 3/603: E2,4: tasyāgnīṣomīyārthatve * * 3/604: E2: 4,521; E4: 4,805; E6: 1,254 * dohayoḥ kālabhedād asaṃyuktaṃ śṛtaṃ syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्ति सायंदोहः, तथास्ति प्रातर्दोहः। सन्ति तु दोहधर्माः शाखाहरणम्, गवां प्रस्थापनम्, प्रसावनम्, गोदोहनम् इत्येवमादयः। ते किं सायंदोहार्थाः, उतोभयार्था इति। किं तावत् प्राप्तम्? दोहयोस् तयोर् असंयुक्तं धर्मैः शृतं भवेत्। कस्मात्? सायंदोहस्य हि क्रम औपवसथ्ये ऽहनि शाखाहरणादीन् समामनन्ति, तस्मिन्न् एवाहनि सायंदोहः। तस्मात् क्रमात् सायंदोहार्था दोहधर्मा इति। प्रकरणाविभागाद् वा तत्संयुक्तस्य कालशास्त्रम्
asti sāyaṃdohaḥ, tathāsti prātardohaḥ. santi tu dohadharmāḥ śākhāharaṇam, gavāṃ prasthāpanam, prasāvanam, godohanam ityevamādayaḥ. te kiṃ sāyaṃdohārthāḥ, utobhayārthā iti. kiṃ tāvat prāptam? dohayos tayor asaṃyuktaṃ dharmaiḥ śṛtaṃ bhavet. kasmāt? sāyaṃdohasya hi krama aupavasathye 'hani śākhāharaṇādīn samāmananti, tasminn evāhani sāyaṃdohaḥ. tasmāt kramāt sāyaṃdohārthā dohadharmā iti. prakaraṇāvibhāgād vā tatsaṃyuktasya kālaśāstram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।६०५: तैत्स्। २।५।४।१ * * ३।६०६: ए२,४: उभये * तद्वत् सवनान्तरे ग्रहाम्नानम्
* 3/605: Tait.S. 2.5.4.1 * * 3/606: E2,4: ubhaye * tadvat savanāntare grahāmnānam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।६०७: ए२: ४,५२२; ए४: ४,८०७; ए६: १,२५५ * * ३।६०८: तैत्स्। ६।५।२।२ * * ३।६०९: ए२,४: तार्तीयसवनीयेषु च संदेहः * * ३।६१०: ए२,४: तेषां हि क्रमे * * ३।६११: ए२,४: समाम्नाता * रशना च लिङ्गदर्शनात्
* 3/607: E2: 4,522; E4: 4,807; E6: 1,255 * * 3/608: Tait.S. 6.5.2.2 * * 3/609: E2,4: tārtīyasavanīyeṣu ca saṃdehaḥ * * 3/610: E2,4: teṣāṃ hi krame * * 3/611: E2,4: samāmnātā * raśanā ca liṅgadarśanāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।६१२: तैत्स्। ६।१।११।६ * * ३।६१३: ए२,४: प्रतिष्टानां * * ३।६१४: ए२,४: सवनीयं पशुम् * * ३।६१५: ए२: ४,५२४; ए४: ४,८०९; ए६: १,२५५ * आराच्छिष्टम् असंयुक्तम् इतरैः संनिधानात्
* 3/612: Tait.S. 6.1.11.6 * * 3/613: E2,4: pratiṣṭānāṃ * * 3/614: E2,4: savanīyaṃ paśum * * 3/615: E2: 4,524; E4: 4,809; E6: 1,255 * ārācchiṣṭam asaṃyuktam itaraiḥ saṃnidhānāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।६१६: ए२,४: ऽश्वदाभ्यौ * * ३।६१७: तैत्स्। ६।४।८।२ * संयुक्तं वा तदर्थत्वाच् छेषस्य तन्निमित्तत्वात्
* 3/616: E2,4: 'śvadābhyau * * 3/617: Tait.S. 6.4.8.2 * saṃyuktaṃ vā tadarthatvāc cheṣasya tannimittatvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।६१८: ए२: ४,५२५; ए४: ४,८११; ए६: १,२५६ * * ३।६१९: ए१ गिब्त् ज्योतिष्टोमार्थत्वाच् इन् क्लम्मेर्न् * निर्देशाद् व्यवतिष्ठेत
* 3/618: E2: 4,525; E4: 4,811; E6: 1,256 * * 3/619: E1 gibt jyotiṣṭomārthatvāc in Klammern * nirdeśād vyavatiṣṭheta
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद् उक्तम् - यथा मैत्रावरुणं पयसा श्रीणातीति, तद् युक्तम्, श्रयणे वचनात्, प्रकरणं बाधित्वा व्यवस्थानम्। इह तु विपरीतम्, तत्र सर्वेषु ग्रहेषु प्रकरणम्, विशिष्टेषु वाक्यम्। इह तु सर्वेषु ग्रहेषु वाक्यम्, विशिष्टेषु प्रकरणम्। तस्माद् अप्रकरणस्थस्यापि धर्मा इति। अग्न्यङ्गप्रकरणे तद्वत्
yad uktam - yathā maitrāvaruṇaṃ payasā śrīṇātīti, tad yuktam, śrayaṇe vacanāt, prakaraṇaṃ bādhitvā vyavasthānam. iha tu viparītam, tatra sarveṣu graheṣu prakaraṇam, viśiṣṭeṣu vākyam. iha tu sarveṣu graheṣu vākyam, viśiṣṭeṣu prakaraṇam. tasmād aprakaraṇasthasyāpi dharmā iti. agnyaṅgaprakaraṇe tadvat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।६२०: तैत्स्। ५।७।३।१ * * ३।६२१: तैत्स्। ५।६।३।१ * * ३।६२२: ए२: ४,५२६; ए४: ४,८१३; ए१: १,२५७ * नैमित्तिकम् अतुल्यत्वाद् असमानविधानं स्यात्
* 3/620: Tait.S. 5.7.3.1 * * 3/621: Tait.S. 5.6.3.1 * * 3/622: E2: 4,526; E4: 4,813; E1: 1,257 * naimittikam atulyatvād asamānavidhānaṃ syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।६२३: ए२,४ ओम्। वा * * ३।६२४: ए१ गिब्त् गुणकामानां प्रवृत्तिर् वा प्रयोजनम् अधिकरणचिन्तायाः इन् क्लम्मेर्न् * * ३।६२५: ए२,४: एवंजातीयकसमानविधानं * प्रतिनिधिश् च तद्वत्
* 3/623: E2,4 om. vā * * 3/624: E1 gibt guṇakāmānāṃ pravṛttir vā prayojanam adhikaraṇacintāyāḥ in Klammern * * 3/625: E2,4: evaṃjātīyakasamānavidhānaṃ * pratinidhiś ca tadvat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।६२६: ए२: ४,५२८; ए४: ४,८१६; ए६: १,२५७ * तद्वत् *३।६२७* प्रयोजनैकत्वात्
* 3/626: E2: 4,528; E4: 4,816; E6: 1,257 * tadvat *3/627* prayojanaikatvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।६२७: ए२,४: न तद्वत् * अशास्त्रलक्षणत्वाच् च
* 3/627: E2,4: na tadvat * aśāstralakṣaṇatvāc ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इतश् च न प्रतिनिधेः श्रुतेन सह प्रकृतिविकारभावः। कुतः? अर्थलक्षणत्वात्, अर्थाद् धि प्रतिनिधिः क्रियते। न चार्थेनैतद् अवगन्तुं शक्यते, व्रीहित्वस्य स्थाने नीवारत्वं भवतीति। तस्मान् न प्रतिनिधेः श्रुतेन सह प्रकृतिविकारभावो भवतीति। नियमार्था गुणश्रुतिः
itaś ca na pratinidheḥ śrutena saha prakṛtivikārabhāvaḥ. kutaḥ? arthalakṣaṇatvāt, arthād dhi pratinidhiḥ kriyate. na cārthenaitad avagantuṃ śakyate, vrīhitvasya sthāne nīvāratvaṃ bhavatīti. tasmān na pratinidheḥ śrutena saha prakṛtivikārabhāvo bhavatīti. niyamārthā guṇaśrutiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।६२८: ए२: ४,५३०; ए४: ४,८१८; ए६: १,२५८ * * ३।६२९: पुब्र् ९।५।३ * संस्थास् तु समानविधानाः प्रकरणाविशेषात्
* 3/628: E2: 4,530; E4: 4,818; E6: 1,258 * * 3/629: PUBr 9.5.3 * saṃsthās tu samānavidhānāḥ prakaraṇāviśeṣāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।६३०: ए२,४,६: उताग्निष्टोमसंस्थाम् * व्यपदेशश् च तुल्यवत्
* 3/630: E2,4,6: utāgniṣṭomasaṃsthām * vyapadeśaś ca tulyavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।६३१: ए२ उन्द् ४ गेबेन् न इन् क्लम्मेर्न् * * ३।६३२: ए२: ४,५३२, ए४: ४,८२१; ए६: १,२५९ * * ३।६३३: ए२,४: सर्वावस्थस्य प्रकरणम् * विकारास् तु कामसंयोगे स नित्यस्य *३।६३४* समत्वात्
* 3/631: E2 und 4 geben na in Klammern * * 3/632: E2: 4,532, E4: 4,821; E6: 1,259 * * 3/633: E2,4: sarvāvasthasya prakaraṇam * vikārās tu kāmasaṃyoge sa nityasya *3/634* samatvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।६३४: ए२,४: स नित्यस्य * * ३।६३५: ए२,४: संस्थ्यमूरीकृत्य * * ३।६३६: ए२: ४,५४१; ए४: ४,८२६; ए१: १,२५९ * * ३।६३७: ए२,४: साधनं * * ३।६३८: ए२,४: कुर्याद् * अपि वा द्विरुक्तत्वात् प्रकृतेर् भविष्यन्तीति
* 3/634: E2,4: sa nityasya * * 3/635: E2,4: saṃsthyamūrīkṛtya * * 3/636: E2: 4,541; E4: 4,826; E1: 1,259 * * 3/637: E2,4: sādhanaṃ * * 3/638: E2,4: kuryād * api vā dviruktatvāt prakṛter bhaviṣyantīti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ३।६३९: ए२,४: तत्राम्नाने * * ३।६४०: ए२: ४,५४४; ए४: ४,८२६; ए१: १,२६० * वचनात् तु समुच्चयः
* 3/639: E2,4: tatrāmnāne * * 3/640: E2: 4,544; E4: 4,826; E1: 1,260 * vacanāt tu samuccayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ यद् उक्तम् - द्वितीयतृतीयदर्शनं समानविधित्वे ऽवकल्पते, नान्यथेति, वचनं तद् भविष्यति, न दर्शनम्। ऐन्द्राग्न उक्थ्ये द्वितीयो विधीयते, तथैन्द्रः षोडशिनि तृतीयः। प्रतिषेधाच् च पूर्वलिङ्गानाम्
atha yad uktam - dvitīyatṛtīyadarśanaṃ samānavidhitve 'vakalpate, nānyatheti, vacanaṃ tad bhaviṣyati, na darśanam. aindrāgna ukthye dvitīyo vidhīyate, tathaindraḥ ṣoḍaśini tṛtīyaḥ. pratiṣedhāc ca pūrvaliṅgānām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इतश् च पश्यामः प्रकृतिविकारभाव इति। कुतः? प्रतिषेधात् पूर्वलिङ्गानाम् - यद्य् अग्निष्टोमो जुहोति, यद्य् उक्थ्यः परिधिमनक्ति न जुहोतीति होमाभावदर्शनं न स्यात्। प्राप्ते निमित्ते वचनप्रामाण्यात् सामानविध्ये। गुणविशेषाद् एकस्य व्यपदेशः
itaś ca paśyāmaḥ prakṛtivikārabhāva iti. kutaḥ? pratiṣedhāt pūrvaliṅgānām - yady agniṣṭomo juhoti, yady ukthyaḥ paridhimanakti na juhotīti homābhāvadarśanaṃ na syāt. prāpte nimitte vacanaprāmāṇyāt sāmānavidhye. guṇaviśeṣād ekasya vyapadeśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.