* ६।१: ए२: ५,२६८; ए६: २,१५३ * शेषाद् द्व्यवदाननाशे स्यात् तदर्थत्वात्
* 6/1: E2: 5,268; E6: 2,153 * śeṣād dvyavadānanāśe syāt tadarthatvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Jaimini: Mimamsasutra, with Sabara's Bhasya·6
Jaimini: Mimamsasutra, with Sabara's Bhasya 6
* ६।२: ए१,६; ए२: चाच्युतो * * ६।३: त्स् २।६।३।३ * * ६।४: ए२ (व्ल्।): कर्तव्येत्य् * निर्देशाद् वान्यद् आगमयेत्
* 6/2: E1,6; E2: cācyuto * * 6/3: TS 2.6.3.3 * * 6/4: E2 (v.l.): kartavyety * nirdeśād vānyad āgamayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।५: ए१,६; ए२: होमसंनद्धम् * * ६।६: ए२: ५,२६९; ए६: २,१५४ * अपि वा शेषभाजां स्याद् विशिष्टकारणत्वात्
* 6/5: E1,6; E2: homasaṃnaddham * * 6/6: E2: 5,269; E6: 2,154 * api vā śeṣabhājāṃ syād viśiṣṭakāraṇatvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।७: ए१ (व्ल्।): उत्तरार्धो गृयते * * ६।८: ए१ (व्ल्।): तस्य * * ६।९: ए२: ५,२७७; ए६: २,१५४ * निर्देशाच् छेषभक्षो ऽन्यैः प्रधानवत्
* 6/7: E1 (v.l.): uttarārdho gṛyate * * 6/8: E1 (v.l.): tasya * * 6/9: E2: 5,277; E6: 2,154 * nirdeśāc cheṣabhakṣo 'nyaiḥ pradhānavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।१०: ए१,६; ए२: भक्षः * * ६।११: ए१,६; ए२: प्रकरणगताः पुरुषा इति * * ६।१२: ए२,६: निर्देश्यन्ते * * ६।१३: ए१,६; ए२: भक्षयितव्येषु * * ६।१४: त्स् २।६।३।३ * * ६।१५: ए१,६; ए२: स विधिर् न * सर्वैर् वा समवायात् स्यात्
* 6/10: E1,6; E2: bhakṣaḥ * * 6/11: E1,6; E2: prakaraṇagatāḥ puruṣā iti * * 6/12: E2,6: nirdeśyante * * 6/13: E1,6; E2: bhakṣayitavyeṣu * * 6/14: TS 2.6.3.3 * * 6/15: E1,6; E2: sa vidhir na * sarvair vā samavāyāt syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वैर् वा प्रकृतैर् एव भक्ष्येत। तद् धि भक्षणं पुरुषसंस्कारार्थम्, पुरुषाः संस्कृताः प्रचरिष्यन्तीति। तेषु विनिगमनाया अभावाद् यावन्तः प्रकरणे समवेताः, ते सर्वे भक्षयेयुर् इति। निर्देशस्य गुणार्थत्वम्
sarvair vā prakṛtair eva bhakṣyeta. tad dhi bhakṣaṇaṃ puruṣasaṃskārārtham, puruṣāḥ saṃskṛtāḥ pracariṣyantīti. teṣu vinigamanāyā abhāvād yāvantaḥ prakaraṇe samavetāḥ, te sarve bhakṣayeyur iti. nirdeśasya guṇārthatvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।१६: व्ग्ल्। म्स् ६।४।४ * * ६।१७: ए२: ५,२७१; ए६: २,१५५ * प्रधाने श्रुतिलक्षणम्
* 6/16: Vgl. MS 6.4.4 * * 6/17: E2: 5,271; E6: 2,155 * pradhāne śrutilakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत् तु द्व्यवदानमात्रं प्रधाने निर्दिश्यते, तद् वचनप्रामाण्यात् परिसंख्यानार्थम्। न हि तत्र कस्यचिद् अपूर्वस्य विधिः, इह यजमानो विधीयते, विधिपरिसंख्यासंशये विधिर् ज्यायान्। तत्र स्वार्थे शब्दः, परिसंख्यायां त्रयो दोषाः, स्वार्थहानम्, अस्वार्थपरिग्रहः, प्राप्तबाधश् चेति। तस्मात् प्राकृता एव भक्षयेयुर् इति। अर्थवद् इति चेत्
yat tu dvyavadānamātraṃ pradhāne nirdiśyate, tad vacanaprāmāṇyāt parisaṃkhyānārtham. na hi tatra kasyacid apūrvasya vidhiḥ, iha yajamāno vidhīyate, vidhiparisaṃkhyāsaṃśaye vidhir jyāyān. tatra svārthe śabdaḥ, parisaṃkhyāyāṃ trayo doṣāḥ, svārthahānam, asvārthaparigrahaḥ, prāptabādhaś ceti. tasmāt prākṛtā eva bhakṣayeyur iti. arthavad iti cet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।१८: व्ग्ल्। श् अद् म्स् ६।४।४ * न चोदनाविरोधात्
* 6/18: Vgl. Ś ad MS 6.4.4 * na codanāvirodhāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अश्वमेधे न सर्वं बक्षयिष्यन्ति, अर्थात् सर्वं भक्षयन्तो ऽश्वमेधं न समापयेयुः। तत्राश्वमेधश्रुतिः प्रत्यक्षा, सा विरुध्यमाना चोदकप्राप्तं सर्वभक्षणं बाधते। प्रकृतौ तु न विरोधः। तस्मात् सर्वं प्रकृता भक्षयेयुर् इति। अर्थसमवायात् प्रायश्चित्तम् एकदेशे ऽपि
aśvamedhe na sarvaṃ bakṣayiṣyanti, arthāt sarvaṃ bhakṣayanto 'śvamedhaṃ na samāpayeyuḥ. tatrāśvamedhaśrutiḥ pratyakṣā, sā virudhyamānā codakaprāptaṃ sarvabhakṣaṇaṃ bādhate. prakṛtau tu na virodhaḥ. tasmāt sarvaṃ prakṛtā bhakṣayeyur iti. arthasamavāyāt prāyaścittam ekadeśe 'pi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।१९: ए२: ५,२७२; ए६: २,१५६ * * ६।२०: ए१,६; ए२: तत् कृत्स्नभिन्नम् * न त्व् अशेषे वैगुण्यात् तदर्थं हि
* 6/19: E2: 5,272; E6: 2,156 * * 6/20: E1,6; E2: tat kṛtsnabhinnam * na tv aśeṣe vaiguṇyāt tadarthaṃ hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।२१: ए१,६; ए२: नाशेषे ऽपि भिन्ने * * ६।२२: ए१,६; ए२: चूर्णीकृतेन * स्याद् वा प्राप्तनिमित्तत्वाद् अतद्धर्मो नित्यसंयोगान् न हि तस्य गुणार्थेनानित्यत्वात्
* 6/21: E1,6; E2: nāśeṣe 'pi bhinne * * 6/22: E1,6; E2: cūrṇīkṛtena * syād vā prāptanimittatvād ataddharmo nityasaṃyogān na hi tasya guṇārthenānityatvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।२३: ए२: ५, २७४; ए६: २,१५६ * * ६।२४: ए१,६; ए२: नित्यस्योपकर्तुम् * गुणानां च परार्थत्वाद् वचनाद् *६।२५* व्यपाश्रयः स्यात्
* 6/23: E2: 5, 274; E6: 2,156 * * 6/24: E1,6; E2: nityasyopakartum * guṇānāṃ ca parārthatvād vacanād *6/25* vyapāśrayaḥ syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।२५: ए१,६; ए२ ओम्। वचनाद् * * ६।२६: ए२ (व्ल्।): न गुणा गुणार्था भवितुम् अर्हन्ति * भेदार्थम् इति चेत्
* 6/25: E1,6; E2 om. vacanād * * 6/26: E2 (v.l.): na guṇā guṇārthā bhavitum arhanti * bhedārtham iti cet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।२७: ए२: ५,२७६; ए६: २,१५७ * * ६।२८: ए२ (व्ल्।): गायत्र्या संदधीतेति * * ६।२९: ए२ (व्ल्।): कपालं संदध्याम् * शेषभूतत्वात् *६।३०*
* 6/27: E2: 5,276; E6: 2,157 * * 6/28: E2 (v.l.): gāyatryā saṃdadhīteti * * 6/29: E2 (v.l.): kapālaṃ saṃdadhyām * śeṣabhūtatvāt *6/30*
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।३०: ए२: नाशेषभूतत्वात्; ए२ वेर्ज़ेइछ्नेत् इन् देर् फ़ुßनोते फ़ेर्नेर् दिए लेसर्त् शेषभूतत्वात् देर् गेद्रुच्क्तेन् औस्गबेन् * अनर्थकश् च सर्वनाशे स्यात्
* 6/30: E2: nāśeṣabhūtatvāt; E2 verzeichnet in der Fußnote ferner die Lesart śeṣabhūtatvāt der gedruckten Ausgaben * anarthakaś ca sarvanāśe syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।३१: ए१,६,ए२ (व्ल्।); ए२: प्रहरतीति * क्षामे तु सर्वदाहे स्याद् एकदेशस्यावर्जनीयत्वात्
* 6/31: E1,6,E2 (v.l.); E2: praharatīti * kṣāme tu sarvadāhe syād ekadeśasyāvarjanīyatvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।३२: ए२ (व्ल्।): न शक्य * * ६।३३: ए२: एकदेशक्षामो * * ६।३४: ए२ (व्ल्।): नियमेनाग्निसंयोगे ह्य् अस्य सूक्ष्मा * * ६।३५: ए२: ५,२७७; ए६: २,१५८ * दर्शनाद् वैकदेशे स्यात्
* 6/32: E2 (v.l.): na śakya * * 6/33: E2: ekadeśakṣāmo * * 6/34: E2 (v.l.): niyamenāgnisaṃyoge hy asya sūkṣmā * * 6/35: E2: 5,277; E6: 2,158 * darśanād vaikadeśe syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।३६: ए२ (व्ल्।): ह्य् उभयं प्राप्तं * * ६।३७: ए१,६; ए२: संतिष्थते * * ६।३८: ए१,६; ए२: अथ तद् * अन्येन वैतच् छास्त्राद् धि कारणप्राप्तिः
* 6/36: E2 (v.l.): hy ubhayaṃ prāptaṃ * * 6/37: E1,6; E2: saṃtiṣthate * * 6/38: E1,6; E2: atha tad * anyena vaitac chāstrād dhi kāraṇaprāptiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।३९: ए१,६,ए२ (व्ल्।); ए२: एकदेशे क्षायति * * ६।४०: ए२: क्षतिर् * * ६।४१: ए२: ५,२७७; ए६: २,१५८ * तद्धविःशब्दान् नेति चेत्
* 6/39: E1,6,E2 (v.l.); E2: ekadeśe kṣāyati * * 6/40: E2: kṣatir * * 6/41: E2: 5,277; E6: 2,158 * taddhaviḥśabdān neti cet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं चेद् उच्यते, अन्येन हविषा यदा संस्थाप्यत इति। नैवम्। तद्धविःशब्दात्, तद्धविःशब्दो ऽत्र भवति। यदा तद्धविः संतिष्ठेतेति। अत्रान्येन हविषा संस्थाप्यमाने तद्धविःशब्दो नावकल्प्येतेति। स्याद् अन्यायत्वाद् *६।४२* इज्यागामी हविःशब्दस् तल्लिङ्गसंयोगात्
evaṃ ced ucyate, anyena haviṣā yadā saṃsthāpyata iti. naivam. taddhaviḥśabdāt, taddhaviḥśabdo 'tra bhavati. yadā taddhaviḥ saṃtiṣṭheteti. atrānyena haviṣā saṃsthāpyamāne taddhaviḥśabdo nāvakalpyeteti. syād anyāyatvād *6/42* ijyāgāmī haviḥśabdas talliṅgasaṃyogāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।४२: ए१ (फ़्न्।): २ ह्स्स् हबेन् अन्यायत्वात् निछ्त् * * ६।४३: ए२: इज्यगामी * * ६।४४: ए१ हत् तद्धविष्क कर्म सन्तिष्ठेत इन् क्लम्मेर्न् गेसेत्ज़्त् * * ६।४५: ए२: तेन संस्थानं निमित्तम् * * ६।४६: ए१ (व्ल्।): हविःष्व् एव बुद्धिसंबन्धाद् * * ६।४७: ए१,६; ए२: देवदत्तसंबद्ध्या * यथाश्रुतीति चेत्
* 6/42: E1 (Fn.): 2 HSS haben anyāyatvāt nicht * * 6/43: E2: ijyagāmī * * 6/44: E1 hat taddhaviṣka karma santiṣṭheta in Klammern gesetzt * * 6/45: E2: tena saṃsthānaṃ nimittam * * 6/46: E1 (v.l.): haviḥṣv eva buddhisaṃbandhād * * 6/47: E1,6; E2: devadattasaṃbaddhyā * yathāśrutīti cet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।४८: ए२: ५,२७८; ए६: २,१५९ * * ६।४९: तैत्ब्र्। ३।७।१।८ * * ६।५०: ए१ (व्ल्।): उभयस्य * * ६।५१: ए१ (व्ल्।): एवंजातीयके कस्यार्त्याम्; ए२: एवंजातीयक एकस्यार्त्याम् * न तल्लक्षणत्वाद् उपपातो हि कारणम्
* 6/48: E2: 5,278; E6: 2,159 * * 6/49: TaitBr. 3.7.1.8 * * 6/50: E1 (v.l.): ubhayasya * * 6/51: E1 (v.l.): evaṃjātīyake kasyārtyām; E2: evaṃjātīyaka ekasyārtyām * na tallakṣaṇatvād upapāto hi kāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।५२: ए१,६; ए२: विशेष्यमाणे * * ६।५३: ए१ (व्ल्।): अविशेषाद् यत्किंचिद् इति गम्यते * * ६।५४: ए१ (फ़्न्।): एइनिगे ह्स्स् हबेन्: चिन्तितम् निछ्त् * * ६।५५: ए१,६; ए२: नित्ये ऽनुपपन्नं * * ६।५६: ए२: ५,२८१; ए६: २,१६० * * ६।५७: ए१,६; ए२: एव हीयते * * ६।५८: ए२ (व्ल्।): उभयार्थेत विशिष्टार्तिर् * * ६।५९: ए१,६; ए२: अविर्विशेष्टगताप्य् * * ६।६०: ए१,६; ए२: निमित्त * * ६।६१: ए१,६; ए२: हविशेक्ष्यति (?) * * ६।६२: ए२ (व्ल्।): प्रत्याययति * * ६।६३: ए१,६; ए२: एवम् अभिहिते न कृष्णाम् * * ६।६४: ए२: ५,२८२; ए६: २,१६० * * ६।६५: ए१ (व्ल्।): अशुक्लशब्दात् * * ६।६६: ए१,६,ए२ (व्ल्।); ए२: पञ्चशरावः कर्तव्यः * * ६।६७: ए२ (व्ल्।): वियुत्येति * * ६।६८: ए१,६; ए२: तत्रोभयविशेषणविशिष्टम् * * ६।६९: ए१,६, ए२ (व्ल्।); ए१ (व्ल्।), ए२: कृती * * ६।७०: ए२ (व्ल्।): तस्यार्थः * * ६।७१: ए२: ५,२८४; ए६: २,१६१ * * ६।७२: ए२ (व्ल्।): हविषोभयशब्दस्य * * ६।७३: ए१,६; ए२: को वा विशेष * * ६।७४: ए२ (व्ल्।): तद् उच्यते * * ६।७५: ए१,६,ए२ (व्ल्।); ए२: निर्दिष्टे * * ६।७६: ए२: ५,२८५; ए६: २,१६२ * * ६।७७: ए२: हविषाविशेष्यमाणायम् * * ६।७८: ए२ ओम्। न * * ६।७९: ए२: पुनश् चोभयहविःशब्दाव् आर्तिविशेषणार्थम् * * ६।८०: ए१,६,ए२ (व्ल्।); ए२: तन्त्रेणार्त्युभयाश्रयलक्षणत्वे * * ६।८१: ए१,६; ए२: तथाप्य् अविशिष्टम् * * ६।८२: ए२: ५,२८७; ए६: २,१६३ * * ६।८३: ए१,६; ए२: ऽन्यतरस्मिन् * होमाभिषवभक्षणं च तद्वत्
* 6/52: E1,6; E2: viśeṣyamāṇe * * 6/53: E1 (v.l.): aviśeṣād yatkiṃcid iti gamyate * * 6/54: E1 (fn.): Einige HSS haben: cintitam nicht * * 6/55: E1,6; E2: nitye 'nupapannaṃ * * 6/56: E2: 5,281; E6: 2,160 * * 6/57: E1,6; E2: eva hīyate * * 6/58: E2 (v.l.): ubhayārtheta viśiṣṭārtir * * 6/59: E1,6; E2: avirviśeṣṭagatāpy * * 6/60: E1,6; E2: nimitta * * 6/61: E1,6; E2: haviśekṣyati (?) * * 6/62: E2 (v.l.): pratyāyayati * * 6/63: E1,6; E2: evam abhihite na kṛṣṇām * * 6/64: E2: 5,282; E6: 2,160 * * 6/65: E1 (v.l.): aśuklaśabdāt * * 6/66: E1,6,E2 (v.l.); E2: pañcaśarāvaḥ kartavyaḥ * * 6/67: E2 (v.l.): viyutyeti * * 6/68: E1,6; E2: tatrobhayaviśeṣaṇaviśiṣṭam * * 6/69: E1,6, E2 (v.l.); E1 (v.l.), E2: kṛtī * * 6/70: E2 (v.l.): tasyārthaḥ * * 6/71: E2: 5,284; E6: 2,161 * * 6/72: E2 (v.l.): haviṣobhayaśabdasya * * 6/73: E1,6; E2: ko vā viśeṣa * * 6/74: E2 (v.l.): tad ucyate * * 6/75: E1,6,E2 (v.l.); E2: nirdiṣṭe * * 6/76: E2: 5,285; E6: 2,162 * * 6/77: E2: haviṣāviśeṣyamāṇāyam * * 6/78: E2 om. na * * 6/79: E2: punaś cobhayahaviḥśabdāv ārtiviśeṣaṇārtham * * 6/80: E1,6,E2 (v.l.); E2: tantreṇārtyubhayāśrayalakṣaṇatve * * 6/81: E1,6; E2: tathāpy aviśiṣṭam * * 6/82: E2: 5,287; E6: 2,163 * * 6/83: E1,6; E2: 'nyatarasmin * homābhiṣavabhakṣaṇaṃ ca tadvat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।८४: ए२ हत् भक्षान् इन् क्लम्मेर्न् * * ६।८५: ए१ (व्ल्।): अपरेणापि, हुत्वा भक्षयन्तीति * उभाभ्यां वा न हि तयोर् धर्मशास्त्रम्
* 6/84: E2 hat bhakṣān in Klammern * * 6/85: E1 (v.l.): apareṇāpi, hutvā bhakṣayantīti * ubhābhyāṃ vā na hi tayor dharmaśāstram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।८६: ए२: ५,२८८; ए६: २,१६३ * * ६।८७: ए१,६; ए२: ततो होमाभिषवौ * * ६।८८: ए१,६,,ए२ (फ़्न्।); ए२ उभाभ्यां निमित्ताभ्यां भक्षणम् * पुनराधेयमोदनवत्
* 6/86: E2: 5,288; E6: 2,163 * * 6/87: E1,6; E2: tato homābhiṣavau * * 6/88: E1,6,,E2 (fn.); E2 ubhābhyāṃ nimittābhyāṃ bhakṣaṇam * punarādheyamodanavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।८९: ए१,६; ए२: यस्योभाव् अग्नी अनुगताव् * * ६।९०: ए१,६; ए२: ऽन्यतरस्यार्तो * * ६।९१: ए१ (व्ल्।): इत्य् एवैनम् एव तत् समिन्धत * * ६।९२: ए२: ५,२८९; ए६: २,१६४ * द्रव्योत्पत्तेर् वोभयोः *६।९३* स्यात्
* 6/89: E1,6; E2: yasyobhāv agnī anugatāv * * 6/90: E1,6; E2: 'nyatarasyārto * * 6/91: E1 (v.l.): ity evainam eva tat samindhata * * 6/92: E2: 5,289; E6: 2,164 * dravyotpatter vobhayoḥ *6/93* syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।९३: ए२ (व्ल्।): द्रव्योत्पत्तेश् चोभयोः * * ६।९४: ए१ (व्ल्।): तस्या * * ६।९५: ए१,६; ए२: विगुणं हि स्यात् * * ६।९६: ए१,६; ए२: संस्कारः * * ६।९७: तैत्ब्र्। १।१।१०।५ * * ६।९८: ए१,६; ए२: जुहोतीति हि श्रूयते * * ६।९९: ए२ ओम्। हि * पञ्चशरावस् तु द्रव्यश्रुतेः प्रतिनिधिः स्यात्
* 6/93: E2 (v.l.): dravyotpatteś cobhayoḥ * * 6/94: E1 (v.l.): tasyā * * 6/95: E1,6; E2: viguṇaṃ hi syāt * * 6/96: E1,6; E2: saṃskāraḥ * * 6/97: Tait.Br. 1.1.10.5 * * 6/98: E1,6; E2: juhotīti hi śrūyate * * 6/99: E2 om. hi * pañcaśarāvas tu dravyaśruteḥ pratinidhiḥ syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।१००: तैत्ब्र्। ३।७।१।८ * * ६।१०१: ए१ सेत्ज़्त् कुयाद् (कुर्याद्?) इन् क्लम्मेर्न्; ए२,६: निर्वपेत् कुर्याद् इति * * ६।१०२: ए२: ५,२९०; ए६: २,१६४ * * ६।१०३: ए१,६; ए२: पञ्चशरावो ततो निर्वपतिना * * ६।१०४: ए१ (व्ल्।): पञ्चशरावो देवतया संबध्यते; पञ्चशरावो न निर्वपतिना संबध्यते * * ६।१०५: ए१; ए२,६: सांनाय्यस्य * * ६।१०६: ए१,६; ए२: नेन्द्रसंबन्धे * * ६।१०७: ए१; ए२,६: तत्र * चोदना वा द्रव्यदेवताविधिर् *६।१०८* अवाच्ये हि
* 6/100: Tait.Br. 3.7.1.8 * * 6/101: E1 setzt kuyād (kuryād?) in Klammern; E2,6: nirvapet kuryād iti * * 6/102: E2: 5,290; E6: 2,164 * * 6/103: E1,6; E2: pañcaśarāvo tato nirvapatinā * * 6/104: E1 (v.l.): pañcaśarāvo devatayā saṃbadhyate; pañcaśarāvo na nirvapatinā saṃbadhyate * * 6/105: E1; E2,6: sāṃnāyyasya * * 6/106: E1,6; E2: nendrasaṃbandhe * * 6/107: E1; E2,6: tatra * codanā vā dravyadevatāvidhir *6/108* avācye hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।१०८: ए१,६,ए२ (व्ल्।); ए२: द्रव्यदेवताविधेर् * * ६।१०९: ए१,६,ए२ (व्ल्।); ए२: निमित्ते वाङ्गभूतं कर्मानतरं यजतिः, द्रव्यदेवताविधेः * स प्रत्यामनेत् स्थानात्
* 6/108: E1,6,E2 (v.l.); E2: dravyadevatāvidher * * 6/109: E1,6,E2 (v.l.); E2: nimitte vāṅgabhūtaṃ karmānataraṃ yajatiḥ, dravyadevatāvidheḥ * sa pratyāmanet sthānāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।११०: ए२: ५,२९१; ए६: २,१६५ * * ६।१११: ए२: निष्प्रयोजनस्यार्थे; ए६: निष्प्रयोजनस्याथ * अङ्गविधिर् वा निमित्तसंयोगात्
* 6/110: E2: 5,291; E6: 2,165 * * 6/111: E2: niṣprayojanasyārthe; E6: niṣprayojanasyātha * aṅgavidhir vā nimittasaṃyogāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।११२: ए१,६; ए२: स्वातन्त्र्यां पावन् न * * ६।११३: ए१,६,ए२ (व्ल्।); ए२: त्रिष्व् अपि पक्षेषु विवक्षितेषु * * ६।११४: ए२ ओम् किं * * ६।११५: ए१,६; ए२: तत्रोच्यते * * ६।११६: ए१ (व्ल्।): तत्संनिधि समाम्नानात् * * ६।११७: ए२: ५,२९२; ए६: २,६९३ * विश्वजित्त्वप्रवृत्ते *६।११८* भावः कर्मणि स्यात्
* 6/112: E1,6; E2: svātantryāṃ pāvan na * * 6/113: E1,6,E2 (v.l.); E2: triṣv api pakṣeṣu vivakṣiteṣu * * 6/114: E2 om kiṃ * * 6/115: E1,6; E2: tatrocyate * * 6/116: E1 (v.l.): tatsaṃnidhi samāmnānāt * * 6/117: E2: 5,292; E6: 2,693 * viśvajittvapravṛtte *6/118* bhāvaḥ karmaṇi syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।११८: ए२ (व्ल्।): विश्वजिदप्रवृत्ते * * ६।११९: ए१,६,ए२ (व्ल्।); ए२: सर्वत्रागूरणे * * ६।१२०: ए१,६; ए२: प्रयुञ्जानस्येति * * ६।१२१: ए२: ५,२९४; ए६: २,१६६ * निष्क्रयवादाच् च
* 6/118: E2 (v.l.): viśvajidapravṛtte * * 6/119: E1,6,E2 (v.l.); E2: sarvatrāgūraṇe * * 6/120: E1,6; E2: prayuñjānasyeti * * 6/121: E2: 5,294; E6: 2,166 * niṣkrayavādāc ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।१२२: ए२ ओम्। यद् * * ६।१२३: ए१,६; ए२: विज्ञायते * * ६।१२४: ए१,६; ए२: आगुरणवेलायाम् * * ६।१२५: ए१,६; ए२: आगूरणविशेषणं * * ६।१२६: ए१,६; ए२: आगूरणानन्तर्यं * * ६।१२७: ए१,६; ए२: विश्वजितो ऽभिसंबन्धः * * ६।१२८: ए१,६; ए२: चेत्, य आगूर्य * वत्ससंयोगे व्रतचोदना स्यात्
* 6/122: E2 om. yad * * 6/123: E1,6; E2: vijñāyate * * 6/124: E1,6; E2: āguraṇavelāyām * * 6/125: E1,6; E2: āgūraṇaviśeṣaṇaṃ * * 6/126: E1,6; E2: āgūraṇānantaryaṃ * * 6/127: E1,6; E2: viśvajito 'bhisaṃbandhaḥ * * 6/128: E1,6; E2: cet, ya āgūrya * vatsasaṃyoge vratacodanā syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।१२९: ए१,६; ए२: वत्सैर् अमावास्यायाम् * * ६।१३०: ए२: ५,२९५; ए६: २,१६७ * कालो वोत्पन्नसंयोगाद् यथोक्तस्य
* 6/129: E1,6; E2: vatsair amāvāsyāyām * * 6/130: E2: 5,295; E6: 2,167 * kālo votpannasaṃyogād yathoktasya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।१३१: ए१ सेत्ज़्त् वचनान्तरेण प्राप्तस्य इन् क्लम्मेर्न् * अर्थापरिमाणाच् च
* 6/131: E1 setzt vacanāntareṇa prāptasya in Klammern * arthāparimāṇāc ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।१३२: ए२ (व्ल्।): न च सत्यम् एतत्, शक्यो * * ६।१३३: ए१ हत् एवं वत्सेन व्रतम् उपगतं भवति इन् क्लम्मेर्न् * * ६।१३४: ए१ हत् एवं तद् उपेतं भवति इन् क्लम्मेर्न् * * ६।१३५: ए१,६; ए२: संनिःधायान् यद् एतम् उपेयाद् * वत्सस् तु श्रुतिसंयोगात् तदङ्गं स्यात्
* 6/132: E2 (v.l.): na ca satyam etat, śakyo * * 6/133: E1 hat evaṃ vatsena vratam upagataṃ bhavati in Klammern * * 6/134: E1 hat evaṃ tad upetaṃ bhavati in Klammern * * 6/135: E1,6; E2: saṃniḥdhāyān yad etam upeyād * vatsas tu śrutisaṃyogāt tadaṅgaṃ syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।१३६: ए१,६,ए२ (व्ल्।); ए२: सत्यम् एवम् * * ६।१३७: ए२: ५,२९६; ए६: २,१६८ * * ६।१३८: ए१,६; ए२: यत् तूक्तम् * * ६।१३९: ए१,६; ए२: लक्षणाशब्दः * कालस् तु स्याद् अचोदना
* 6/136: E1,6,E2 (v.l.); E2: satyam evam * * 6/137: E2: 5,296; E6: 2,168 * * 6/138: E1,6; E2: yat tūktam * * 6/139: E1,6; E2: lakṣaṇāśabdaḥ * kālas tu syād acodanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।१४०: ए१,६; ए१: वत्सैर् अमावास्यायाम् * * ६।१४१: ए१,६; ए२: अश्नीयासाम् * * ६।१४२: ए१,६,ए२ (व्ल्।); ए२: प्राप्ता * * ६।१४३: ए१,६,ए२ (व्ल्।); ए२: प्राप्तस् * अनर्थकश् च कर्मसंयोगे
* 6/140: E1,6; E1: vatsair amāvāsyāyām * * 6/141: E1,6; E2: aśnīyāsām * * 6/142: E1,6,E2 (v.l.); E2: prāptā * * 6/143: E1,6,E2 (v.l.); E2: prāptas * anarthakaś ca karmasaṃyoge
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न च शक्यो वत्सो ऽत्र व्रतयितुम्, कर्मसंयोगे वत्सेन नार्थः शक्यते कश्चित् कर्तुम्। तस्माद् अपि न वत्सो ऽङ्गम्। अवचनाच् च स्वशब्दस्य
na ca śakyo vatso 'tra vratayitum, karmasaṃyoge vatsena nārthaḥ śakyate kaścit kartum. tasmād api na vatso 'ṅgam. avacanāc ca svaśabdasya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।१४४: ए१,६; ए२: विशस्य * कालश् चेत् संनयत्पक्षे तल्लिङ्गसंयोगात्
* 6/144: E1,6; E2: viśasya * kālaś cet saṃnayatpakṣe talliṅgasaṃyogāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।१४५: ए२: ५,२९६; ए६: २,१६९ * कालार्थत्वाद् वोभयोः प्रतीयेत *६।१४६*
* 6/145: E2: 5,296; E6: 2,169 * kālārthatvād vobhayoḥ pratīyeta *6/146*
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।१४६: ए१,६; ए२: प्रतीयते * * ६।१४७: ए१,६; ए२: अपि शङ्खाध्मानकालो * प्रस्तरे शाखा श्रयणवत्
* 6/146: E1,6; E2: pratīyate * * 6/147: E1,6; E2: api śaṅkhādhmānakālo * prastare śākhā śrayaṇavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।१४८: ए२: ५,२९७; ए६: २,१६९ * * ६।१४९: ए१,६; ए२ ओम्। तृतीया * कालविधिर् वोभयोर् विद्यमानत्वात्
* 6/148: E2: 5,297; E6: 2,169 * * 6/149: E1,6; E2 om. tṛtīyā * kālavidhir vobhayor vidyamānatvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।१५०: ए१,६; ए२: शाखापि हि पूर्वं * * ६।१५१: ए२ (व्ल्।): प्रयोजनवत्त्वात् कालनियमः * * ६।१५२: ए१ (व्ल्।): श्रूयते * * ६।१५३: ए२: ५,२९८; ए६: २,१७० * * ६।१५४: ए१,६,ए२ (व्ल्।); ए२: सहयोग एषः, एकस्मिन् * अतत्संस्कारार्थत्वाच् च
* 6/150: E1,6; E2: śākhāpi hi pūrvaṃ * * 6/151: E2 (v.l.): prayojanavattvāt kālaniyamaḥ * * 6/152: E1 (v.l.): śrūyate * * 6/153: E2: 5,298; E6: 2,170 * * 6/154: E1,6,E2 (v.l.); E2: sahayoga eṣaḥ, ekasmin * atatsaṃskārārthatvāc ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न च, शाखया प्रस्तरस्योपकारो दृष्टः क्रियते। काष्टं दह्यमानस्य तृणस्य नोपकारे वर्तते। तृणं तु काष्ठस्योपकुर्यात्। तस्मान् न शाखा प्रस्तरार्था। तस्माच् च विप्रयोगे स्यात्
na ca, śākhayā prastarasyopakāro dṛṣṭaḥ kriyate. kāṣṭaṃ dahyamānasya tṛṇasya nopakāre vartate. tṛṇaṃ tu kāṣṭhasyopakuryāt. tasmān na śākhā prastarārthā. tasmāc ca viprayoge syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।१५५: ए१,६,ए२ (व्ल्।); ए२: प्रक्षिप्यत * * ६।१५६: ए१,६; ए२: विनापि * उपवेषश् च पक्षे स्यात्
* 6/155: E1,6,E2 (v.l.); E2: prakṣipyata * * 6/156: E1,6; E2: vināpi * upaveṣaś ca pakṣe syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।१५७: ए२: ५,३००; ए६: २,१७१ * * ६।१५८: ए२ ओम्। च * * ६।१५९: ए२: ५,३००; ए६: २,१७१ * अभ्युदये कालापराधाद् इज्याचोदना स्यात् यथा पञ्चशरावे
* 6/157: E2: 5,300; E6: 2,171 * * 6/158: E2 om. ca * * 6/159: E2: 5,300; E6: 2,171 * abhyudaye kālāparādhād ijyācodanā syāt yathā pañcaśarāve
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।१६०: ए१,६; ए२: अभ्युदियात् * * ६।१६१: ए१,६; ए२: स त्रेधा * * ६।१६२: तैत्स्। २।५।५।२ * * ६।१६३: ए१,६; ए२: कुर्यात् * * ६।१६४: ए१,६; ए२: शिपिविष्टाय शृते चरुम् इति। यजतिस् * * ६।१६५: ए१,६; ए२: द्रव्यफलभोक्तृसंयोगाद् * * ६।१६६: ए१,६; ए२: यागविधानं * * ६।१६७: ए२: ५,३०१; ए६: २,१७१ * अपनयो वा विद्यमानत्वात्
* 6/160: E1,6; E2: abhyudiyāt * * 6/161: E1,6; E2: sa tredhā * * 6/162: Tait.S. 2.5.5.2 * * 6/163: E1,6; E2: kuryāt * * 6/164: E1,6; E2: śipiviṣṭāya śṛte carum iti. yajatis * * 6/165: E1,6; E2: dravyaphalabhoktṛsaṃyogād * * 6/166: E1,6; E2: yāgavidhānaṃ * * 6/167: E2: 5,301; E6: 2,171 * apanayo vā vidyamānatvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवतापनयो वा। कुतः। विद्यमानत्वात्, विद्यन्ते हि कर्माणि प्रकृतानि, तेषु विद्यमानेषु पुनर् देवतासंबन्धो हविषो नोपपद्यते। यस्यानुपपत्त्या यागः कल्प्येत। तस्मान् न यागान्तरम्, तेष्व् एव हविःषु देवतान्तराणि विधीयन्ते। तद्रूपत्वाच् च शब्दानाम्
devatāpanayo vā. kutaḥ. vidyamānatvāt, vidyante hi karmāṇi prakṛtāni, teṣu vidyamāneṣu punar devatāsaṃbandho haviṣo nopapadyate. yasyānupapattyā yāgaḥ kalpyeta. tasmān na yāgāntaram, teṣv eva haviḥṣu devatāntarāṇi vidhīyante. tadrūpatvāc ca śabdānām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।१६८: ए१,६; ए२: त्रेधा तण्डुलान् * * ६।१६९: ए१,६; ए२: तत्रार्धप्राप्ता * आतञ्चनाभ्यासस्य दर्शनात्
* 6/168: E1,6; E2: tredhā taṇḍulān * * 6/169: E1,6; E2: tatrārdhaprāptā * ātañcanābhyāsasya darśanāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।१७०: ए२: ५,३०३; ए६: २,१७२ * * ६।१७१: ए१,६; ए२: अभ्युदि। यात् तेनातञ्च्य * * ६।१७२: ए२: यदि न * * ६।१७३: ए१,६; ए२: प्रातरेतेन ब्राह्मणं * अपूर्वत्वाद् विधानं स्यात्
* 6/170: E2: 5,303; E6: 2,172 * * 6/171: E1,6; E2: abhyudi. yāt tenātañcya * * 6/172: E2: yadi na * * 6/173: E1,6; E2: prātaretena brāhmaṇaṃ * apūrvatvād vidhānaṃ syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।१७४: ए१,६,ए२ (व्ल्।); ए२: घटत * पयोदोषात् पञ्चशरावे ऽदुष्टं हीतरत्
* 6/174: E1,6,E2 (v.l.); E2: ghaṭata * payodoṣāt pañcaśarāve 'duṣṭaṃ hītarat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।१७५: ए२: ५,३०४; ए६: २,१७३ * सांन्याय्ये ऽपि तथेति चेत्
* 6/175: E2: 5,304; E6: 2,173 * sāṃnyāyye 'pi tatheti cet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं चेत् पश्यसि, सांन्याय्ये ऽपि दोषः। तद् अपि ह्य् अभ्युदये तत्कालापभ्रंशाद् दुष्टम् इति। न तस्यादुष्टत्वाद् अविशिष्टं हि कारणम्
evaṃ cet paśyasi, sāṃnyāyye 'pi doṣaḥ. tad api hy abhyudaye tatkālāpabhraṃśād duṣṭam iti. na tasyāduṣṭatvād aviśiṣṭaṃ hi kāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।१७६: ए१,६,ए२ (व्ल्।); ए२: कालापराधेनादुष्टे * लक्षणार्था शृतश्रुतिः
* 6/176: E1,6,E2 (v.l.); E2: kālāparādhenāduṣṭe * lakṣaṇārthā śṛtaśrutiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।१७७: ए१ हत् धर्मलक्षणार्था इन् क्लम्मेर्न् * * ६।१७८: ए२: ५,३०५; ए६: २,१७४ * उपांशुयाजे ऽवचनाद् यथाप्रकृति
* 6/177: E1 hat dharmalakṣaṇārthā in Klammern * * 6/178: E2: 5,305; E6: 2,174 * upāṃśuyāje 'vacanād yathāprakṛti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।१७९: ए१,६; ए२: पुरोडाशः * अपनयो वा प्रवृत्त्या यथेतरेषाम्
* 6/179: E1,6; E2: puroḍāśaḥ * apanayo vā pravṛttyā yathetareṣām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।१८०: ए१; ए२: अभ्युदयेनापराद्धस्येति; ए६: अभ्युदयेनापराह्णस्येति * * ६।१८१: ए१,६; ए२: उपांशुयाजस्यापि * * ६।१८२: ए१ हत् विभागं कुर्याद् इत्य् अर्थः इन् क्लम्मेर्न् * * ६।१८३: ए२: ५,३०६; ए६: २,१७४ * * ६।१८४: ए१,६; ए२: देवतान्तरेण * निरुप्ते स्यात् तत्संयोगात्
* 6/180: E1; E2: abhyudayenāparāddhasyeti; E6: abhyudayenāparāhṇasyeti * * 6/181: E1,6; E2: upāṃśuyājasyāpi * * 6/182: E1 hat vibhāgaṃ kuryād ity arthaḥ in Klammern * * 6/183: E2: 5,306; E6: 2,174 * * 6/184: E1,6; E2: devatāntareṇa * nirupte syāt tatsaṃyogāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्मिन्न् एवोदाहरणे संशयः। किं यदि निरुप्ते ऽभ्युदयो ऽवगम्यते, तदाभ्युदितेष्टिः, उतानिरुप्ते ऽपीति। किं प्राप्तम्। निरुप्ते ऽवगते ऽभ्युदितेष्टिः स्यात्। कुतः। तत्संयोगात्, निर्वापसंयोगो हि भवति, यस्य हविर् निरुप्तम् इति। तस्माद् अनिरुप्ते नैतद् विधानम् इति। प्रवृत्ते वा प्रापणान् निमित्तस्य
asminn evodāharaṇe saṃśayaḥ. kiṃ yadi nirupte 'bhyudayo 'vagamyate, tadābhyuditeṣṭiḥ, utānirupte 'pīti. kiṃ prāptam. nirupte 'vagate 'bhyuditeṣṭiḥ syāt. kutaḥ. tatsaṃyogāt, nirvāpasaṃyogo hi bhavati, yasya havir niruptam iti. tasmād anirupte naitad vidhānam iti. pravṛtte vā prāpaṇān nimittasya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।१८६: ए२: ५,३०७; ए६: २,१७५ * लक्षणमात्रम् इतरम्
* 6/186: E2: 5,307; E6: 2,175 * lakṣaṇamātram itaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ यद् उक्तम्, निरुप्तसंयोगो भवति, यस्य हविर् निरुप्तम् इति, लक्षणमात्रम् एतन् निरुप्तम् इति। कस्मिंश्चित् पदार्थे तस्य प्रवृत्त इत्य् अर्थः। तथा चान्यार्थदर्शनम्
atha yad uktam, niruptasaṃyogo bhavati, yasya havir niruptam iti, lakṣaṇamātram etan niruptam iti. kasmiṃścit padārthe tasya pravṛtta ity arthaḥ. tathā cānyārthadarśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।१८७: ए१,६; ए२: सुफलीकृतान् * अनिरुप्ते ऽभ्युदिते प्राकृतीभ्यो निर्वपेद् इत्य् आश्मरथ्यस् तण्डुलभूतेष्व् अपनयात्
* 6/187: E1,6; E2: suphalīkṛtān * anirupte 'bhyudite prākṛtībhyo nirvaped ity āśmarathyas taṇḍulabhūteṣv apanayāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।१८८: ए२: ५,३०८; ए६: २,१७५ * व्यूर्ध्वभाग्भ्यस् त्व् आलेखनस् तत्कारित्वाद् देवतापनयस्य
* 6/188: E2: 5,308; E6: 2,175 * vyūrdhvabhāgbhyas tv ālekhanas tatkāritvād devatāpanayasya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुशब्दः पक्षं व्यावर्तयति। व्यूर्ध्वं या भजन्ते कर्म, ताभ्यो निर्वपेद् इत्य् आलेखन आचार्यो मन्यते स्म। कुतः। तत्कारित्वाद् देवतापनयस्य, यस्माद् अकाले तन्त्रप्रवृत्तिकारितो देवतापनयः, तस्माद् अपनीता देवतेति व्यूर्ध्वभाग्भ्यो निर्वप्तव्याः। विनिरुप्ते न मुष्टीनाम् अपनयस् तद्गुणत्वात्
tuśabdaḥ pakṣaṃ vyāvartayati. vyūrdhvaṃ yā bhajante karma, tābhyo nirvaped ity ālekhana ācāryo manyate sma. kutaḥ. tatkāritvād devatāpanayasya, yasmād akāle tantrapravṛttikārito devatāpanayaḥ, tasmād apanītā devateti vyūrdhvabhāgbhyo nirvaptavyāḥ. vinirupte na muṣṭīnām apanayas tadguṇatvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।१८९: ए१ हत् सामिनिरुप्त इत्य् अर्थः इन् क्लम्मेर्न् * * ६।१९०: ए२: ५,३०९; ए६: २,१७६ * अप्राकृतेन हि संयोगस् तत्स्थानीयत्वात्
* 6/189: E1 hat sāminirupta ity arthaḥ in Klammern * * 6/190: E2: 5,309; E6: 2,176 * aprākṛtena hi saṃyogas tatsthānīyatvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न प्राकृतीभ्यो निर्वप्तव्यम्। काभ्यस् तर्हि। वैकृतीभ्यः। कुतः। अप्राकृतेन देवताविशेषेण संयोगः श्रूयते, नाधिकृतेन, त्रेधा तण्डुलान् विभजेद् इति प्राकृतीभ्य आच्छिद्य वैकृतीभ्यो निर्वप्तव्यो विधीयते, ता इदानीं तत्स्थानीयाः। तस्माद् विनिरुप्ते निवृत्ता देवता अन्याः, अन्याश् चोपजाताः। तस्माद् वैकृतीनां संयोगेन निर्वापशेषः कर्तव्य इति। अभावाच् चेतरस्य स्यात्
na prākṛtībhyo nirvaptavyam. kābhyas tarhi. vaikṛtībhyaḥ. kutaḥ. aprākṛtena devatāviśeṣeṇa saṃyogaḥ śrūyate, nādhikṛtena, tredhā taṇḍulān vibhajed iti prākṛtībhya ācchidya vaikṛtībhyo nirvaptavyo vidhīyate, tā idānīṃ tatsthānīyāḥ. tasmād vinirupte nivṛttā devatā anyāḥ, anyāś copajātāḥ. tasmād vaikṛtīnāṃ saṃyogena nirvāpaśeṣaḥ kartavya iti. abhāvāc cetarasya syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।१९१: ए२: निर्वापे ऽर्धो * * ६।१९२: ए१,६; ए२: इतरदेवताकः प्राकृत इतरदेवताको वा * * ६।१९३: ए२: ५,३१०; ए६: २,१७७ * सांनाय्यसंयोगान् नासंनयतः स्यात्
* 6/191: E2: nirvāpe 'rdho * * 6/192: E1,6; E2: itaradevatākaḥ prākṛta itaradevatāko vā * * 6/193: E2: 5,310; E6: 2,177 * sāṃnāyyasaṃyogān nāsaṃnayataḥ syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।१९४: ए१; ए२,६: अभ्युदितेष्टिर् * औषधसंयोगाद् वोभयोः
* 6/194: E1; E2,6: abhyuditeṣṭir * auṣadhasaṃyogād vobhayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।१९५: ए१,६; ए२: संनयतः। कुतः। औषधसंयोगात् * * ६।१९६: ए१,६; ए२: अत उभयोर् * वैगुण्यान् नेति चेत्
* 6/195: E1,6; E2: saṃnayataḥ. kutaḥ. auṣadhasaṃyogāt * * 6/196: E1,6; E2: ata ubhayor * vaiguṇyān neti cet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।१९७: ए२: ५,३११; ए६: २,१७७ * साम्युत्थाने विश्वजित्क्रीते विभागसंयोगात्
* 6/197: E2: 5,311; E6: 2,177 * sāmyutthāne viśvajitkrīte vibhāgasaṃyogāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।१९८: ए२: दीक्षितानां; ए२ (व्ल्।), ए१,६: दीक्षिता अथ * प्रवृत्ते वा प्रापणान् निमित्तस्य
* 6/198: E2: dīkṣitānāṃ; E2 (v.l.), E1,6: dīkṣitā atha * pravṛtte vā prāpaṇān nimittasya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।१९९: ए२: ५,३१२; ए६: २,३१२ * * ६।२००: ए१,६; ए२: क्रीते यदि * आदेशार्थेतरा श्रुतिः
* 6/199: E2: 5,312; E6: 2,312 * * 6/200: E1,6; E2: krīte yadi * ādeśārthetarā śrutiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।२०१: ए१,६; ए२: विभागं * दीक्षापरिमाणे यथाकाम्यविशेषात्
* 6/201: E1,6; E2: vibhāgaṃ * dīkṣāparimāṇe yathākāmyaviśeṣāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।२०२: ए१,६; ए२: पञ्चमी प्रसृत * * ६।२०३: ए२: ५,३१४; ए६: २,१७९ * द्वादशाहस् तु लिङ्गात् स्यात्
* 6/202: E1,6; E2: pañcamī prasṛta * * 6/203: E2: 5,314; E6: 2,179 * dvādaśāhas tu liṅgāt syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।२०४: ए१ हत् सामर्थ्याद् इत्य् अर्थः इन् क्लम्मेर्न् * * ६।२०५: ए१,६; ए२: न्वतीवेति(?) * पौर्णमास्याम् अनियमो ऽविशेषात्
* 6/204: E1 hat sāmarthyād ity arthaḥ in Klammern * * 6/205: E1,6; E2: nvatīveti(?) * paurṇamāsyām aniyamo 'viśeṣāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गवामयने श्रूयते, पुरस्तात् पौर्णमास्याश् चतुरहे दीक्षेरन्न् इति। तत्र संदेहः। कस्याः पौर्णमास्या इति। किं प्राप्तम्। पौर्णमास्याम् अनियम इति। कुतः। अविशेषात्, नात्र कश्चिद् विशेषवचनः शब्द उपादीयते। आनन्तर्यात् तु चैत्री स्यात्
gavāmayane śrūyate, purastāt paurṇamāsyāś caturahe dīkṣerann iti. tatra saṃdehaḥ. kasyāḥ paurṇamāsyā iti. kiṃ prāptam. paurṇamāsyām aniyama iti. kutaḥ. aviśeṣāt, nātra kaścid viśeṣavacanaḥ śabda upādīyate. ānantaryāt tu caitrī syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।२०६: ए२: ५,३१५; ए६: २,१७९ * * ६।२०७: म्स् १।४।२९ * माघी वैकाष्टकाश्रुतेः
* 6/206: E2: 5,315; E6: 2,179 * * 6/207: MS 1.4.29 * māghī vaikāṣṭakāśruteḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाशब्दः पक्षं व्यावर्तयति। न चैतद् अस्ति चैत्रीति। किं तर्हि। माघीति। कुतः। एकाष्टकाश्रुतेः, क्रये ह्य् एकाष्टकाश्रुतिर् भवति। तेषाम् एकाष्टकायां क्रयः संपद्यत इति। तस्मान् माघ्याः पुरस्ताच् चतुरहे दीक्षितस्यैकाष्टकायां क्रयः शक्यते कर्तुम्, न चैत्याः। तद् एतत् सामर्थ्यं नाम लिङ्गम्, तत् वाक्यस्य बाधकं भवति। तस्मान् माघी पौर्णमासीति। अन्या अपीति चेत्
vāśabdaḥ pakṣaṃ vyāvartayati. na caitad asti caitrīti. kiṃ tarhi. māghīti. kutaḥ. ekāṣṭakāśruteḥ, kraye hy ekāṣṭakāśrutir bhavati. teṣām ekāṣṭakāyāṃ krayaḥ saṃpadyata iti. tasmān māghyāḥ purastāc caturahe dīkṣitasyaikāṣṭakāyāṃ krayaḥ śakyate kartum, na caityāḥ. tad etat sāmarthyaṃ nāma liṅgam, tat vākyasya bādhakaṃ bhavati. tasmān māghī paurṇamāsīti. anyā apīti cet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।२०८: ए१,६; ए२: सर्वा अप्य् अष्टम्य * न भक्तित्वाद् एषा हि लोके
* 6/208: E1,6; E2: sarvā apy aṣṭamya * na bhaktitvād eṣā hi loke
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।२०९: ए१,६; ए२: वृत्ता * दीक्षापराधे चानुग्रहात्
* 6/209: E1,6; E2: vṛttā * dīkṣāparādhe cānugrahāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।२१०: तैत्स्। ७।४।८।२ * * ६।२११: ए२: ५,३१६; ए६: २,१८० * * ६।२१२: ए२ ओम्। इति * उत्थाने चानुप्ररोहात्
* 6/210: Tait.S. 7.4.8.2 * * 6/211: E2: 5,316; E6: 2,180 * * 6/212: E2 om. iti * utthāne cānuprarohāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।२१३: तैत्स्। ७।४।८।३ * अस्यां च सर्वलिङ्गानि
* 6/213: Tait.S. 7.4.8.3 * asyāṃ ca sarvaliṅgāni
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।२१४: तैत्स्। ७।४।८।१ * * ६।२१५: ए२: ५,३१६; ए२: २,१८० * दीक्षाकालस्य शिष्टत्वाद् अतिक्रमे नियतानाम् अनुत्कर्षः प्राप्तकालत्वात्
* 6/214: Tait.S. 7.4.8.1 * * 6/215: E2: 5,316; E2: 2,180 * dīkṣākālasya śiṣṭatvād atikrame niyatānām anutkarṣaḥ prāptakālatvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।२१६: ए१,६; ए२: समामनन्ति, तिष्टो दीक्षा इत्येवमादि। यदि * उत्कर्षो वा दीक्षितत्वाद् अविशिष्टं हि कारणम्
* 6/216: E1,6; E2: samāmananti, tiṣṭo dīkṣā ityevamādi. yadi * utkarṣo vā dīkṣitatvād aviśiṣṭaṃ hi kāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।२१७: ए२: उत्क्रष्टव्याः * * ६।२१८: ए२: ५,३१७; ए६: २,१८१ * तत्र प्रतिहोमो न विद्यते, यथा पूर्वेषाम्
* 6/217: E2: utkraṣṭavyāḥ * * 6/218: E2: 5,317; E6: 2,181 * tatra pratihomo na vidyate, yathā pūrveṣām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।२१९: ए१ (व्ल्।) ज्योतिष्टोमकाले * कालप्राधान्याच् च
* 6/219: E1 (v.l.) jyotiṣṭomakāle * kālaprādhānyāc ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।२२०: ए२: ५,३१८; ए६: २,१८२ * प्रतिषेधाच् चोर्ध्वम् अवभृथाद् एष्टेः *६।२२१*
* 6/220: E2: 5,318; E6: 2,182 * pratiṣedhāc cordhvam avabhṛthād eṣṭeḥ *6/221*
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।२२१: ए६ (?); ए२,६: इष्टेः * * ६।२२२: ए१,६; ए२: आधेयसंमितयेष्ट्वाग्निहोत्रं * प्रतिहोमश् चेत् सायम् अग्निहोत्रप्रभृतीनि हूयेरन्
* 6/221: E6 (?); E2,6: iṣṭeḥ * * 6/222: E1,6; E2: ādheyasaṃmitayeṣṭvāgnihotraṃ * pratihomaś cet sāyam agnihotraprabhṛtīni hūyeran
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।२२३: ए१ (व्ल्।) हूयेरन् * * ६।२२४: ए२: ५,३१९; ए२: २,१८२ * * ६।२२५: ए२ ओम्। सायम् अग्निहोत्रप्रभृतीनि हूयेरन्। कुतः * प्रातस् तु षोडशिनि
* 6/223: E1 (v.l.) hūyeran * * 6/224: E2: 5,319; E2: 2,182 * * 6/225: E2 om. sāyam agnihotraprabhṛtīni hūyeran. kutaḥ * prātas tu ṣoḍaśini
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।२२६: ए१,६; ए२: ज्योतिष्टोमे ऽतिपन्नेषु * * ६।२२७: ए२: अग्निहोत्रेण प्रतिहोतव्यम् उत प्रातर् अग्निहोत्रेणेति * प्रायश्चित्तम् अधिकारे सर्वत्र दोषसामान्यात्
* 6/226: E1,6; E2: jyotiṣṭome 'tipanneṣu * * 6/227: E2: agnihotreṇa pratihotavyam uta prātar agnihotreṇeti * prāyaścittam adhikāre sarvatra doṣasāmānyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।२२८: ए२: ५,३१९; ए६: २,१८३ * प्रकरणे वा शब्दहेतुत्वात्
* 6/228: E2: 5,319; E6: 2,183 * prakaraṇe vā śabdahetutvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रकरण एव भिन्ने स्कन्ने वा प्रायश्चित्तम्। कुतः। शब्दहेतुत्वात्, तेन प्राकृतेनार्थेन सहैकवाक्यता, एषां होमानाम्। ततो होमवतो यागस्य प्रत्यायने प्रकृतो यजेतेति शब्दो हेतुः। एवं चेत् तदुपकारेणार्थवान् भविष्यतीति, इतरथा विना वाक्येन, फलं कल्पयितव्यं स्यात्। तस्मात् वाक्यं फलाभावेनैव बाधितम् इति कृत्वा प्रकरणम् अनुगृहीतव्यम् इति। अतद्विकारश् च
prakaraṇa eva bhinne skanne vā prāyaścittam. kutaḥ. śabdahetutvāt, tena prākṛtenārthena sahaikavākyatā, eṣāṃ homānām. tato homavato yāgasya pratyāyane prakṛto yajeteti śabdo hetuḥ. evaṃ cet tadupakāreṇārthavān bhaviṣyatīti, itarathā vinā vākyena, phalaṃ kalpayitavyaṃ syāt. tasmāt vākyaṃ phalābhāvenaiva bādhitam iti kṛtvā prakaraṇam anugṛhītavyam iti. atadvikāraś ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न च, अतद्विकारो ऽग्निहोत्रं ज्योतिष्टोमो वा। न दर्शपूर्णमासविकारः। यदि तद्विकारो भवेत्, तत्रापि स्कन्ने भिन्ने वा प्रायश्चित्तं स्याद् इति। व्यापन्नस्याप्सु गतौ यद् अभोज्यम् आर्याणां तत् प्रतीयेत
na ca, atadvikāro 'gnihotraṃ jyotiṣṭomo vā. na darśapūrṇamāsavikāraḥ. yadi tadvikāro bhavet, tatrāpi skanne bhinne vā prāyaścittaṃ syād iti. vyāpannasyāpsu gatau yad abhojyam āryāṇāṃ tat pratīyeta
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।२२९: ए२: ५,३२०; ए६: २,१८३ * * ६।२३०: ए१,६; ए२: अभिधीयते, केशकीटाव् अपन्नम्, अन्येन वोपघातेनोपहतम्, तद्व्यापभोज्यम् आर्याणाम्, शेशकीटाव् अपन्नम् * विभागश्रुतेः प्रायश्चित्तं यौगपद्ये न विद्यते
* 6/229: E2: 5,320; E6: 2,183 * * 6/230: E1,6; E2: abhidhīyate, keśakīṭāv apannam, anyena vopaghātenopahatam, tadvyāpabhojyam āryāṇām, śeśakīṭāv apannam * vibhāgaśruteḥ prāyaścittaṃ yaugapadye na vidyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।२३१: ए१,६; ए२: ज्योतिष्टोमे प्रस्तोत्रुद्गात्रोर् * * ६।२३२: ए१,६; ए२: यत्र युगपद् अपच्छेदः * * ६।२३३: ए१,६; ए२: कृते * स्याद् वा प्राप्तनिमित्तत्वात् कालमात्रम् एकम्
* 6/231: E1,6; E2: jyotiṣṭome prastotrudgātror * * 6/232: E1,6; E2: yatra yugapad apacchedaḥ * * 6/233: E1,6; E2: kṛte * syād vā prāptanimittatvāt kālamātram ekam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।२३४: ए१; ए२,६: प्रतिहर्तुश् * * ६।२३५: ए२: ५,३२१; ए६: २,१८४ * तत्र विप्रतिषेधाद् विकल्पः स्यात्
* 6/234: E1; E2,6: pratihartuś * * 6/235: E2: 5,321; E6: 2,184 * tatra vipratiṣedhād vikalpaḥ syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।२३६: ए१,६; ए२: वेति भवति विकल्पः * प्रयोगान्तरे वोभयानुग्रहः स्यात्
* 6/236: E1,6; E2: veti bhavati vikalpaḥ * prayogāntare vobhayānugrahaḥ syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाशब्दः पक्षं व्यावर्तयति। न चैतद् अस्ति, विकल्प इति, उभयोर् विधानात्। सर्वाङ्गोपसंहारी प्रयोगवचन एवम् उपपद्यते। विकल्पे हि पक्षे बाधः, तस्मात् समुच्चयः। अथ यद् उक्तम्, विरोधाद् विकल्प इति। उच्यते, प्रयोगान्तरे वोभयानुग्रहः स्यात्, तेन पुनर् यजेतेत्य् उच्यते। द्विस् तस्य प्रयोगः। तत्रैकस्मिन् प्रयोगे, एकः कल्पः। अन्यस्मिन्न् अपरो भविष्यति। एवम् अविरोधः, तस्माद् उभयं प्रायश्चित्तम् इति। न चैकसंयोगात्
vāśabdaḥ pakṣaṃ vyāvartayati. na caitad asti, vikalpa iti, ubhayor vidhānāt. sarvāṅgopasaṃhārī prayogavacana evam upapadyate. vikalpe hi pakṣe bādhaḥ, tasmāt samuccayaḥ. atha yad uktam, virodhād vikalpa iti. ucyate, prayogāntare vobhayānugrahaḥ syāt, tena punar yajetety ucyate. dvis tasya prayogaḥ. tatraikasmin prayoge, ekaḥ kalpaḥ. anyasminn aparo bhaviṣyati. evam avirodhaḥ, tasmād ubhayaṃ prāyaścittam iti. na caikasaṃyogāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।२३७: ए२: ५,३२१; ए६: २,१८५ * पौर्वापर्ये पूर्वदौर्बल्यं प्रकृतिवत्
* 6/237: E2: 5,321; E6: 2,185 * paurvāparye pūrvadaurbalyaṃ prakṛtivat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।२३८: ए२ (व्ल्।): पूर्वविज्ञानं बाधित्वा * * ६।२३९: ए१,६; ए२: तत्र * * ६।२४०: ए१,६; ए२: भविष्यति * * ६।२४१: ए२: ५,३२३; ए६: २,१८४ * * ६।२४२: ए१,६; ए२: ऽशक्यत्वात् प्रत्यक्षं प्राकृतं * यद्य् उद्गाता जघन्यः स्यात् पुनर्यज्ञे सर्ववेदसं दद्याद् यथेतरस्मिन्
* 6/238: E2 (v.l.): pūrvavijñānaṃ bādhitvā * * 6/239: E1,6; E2: tatra * * 6/240: E1,6; E2: bhaviṣyati * * 6/241: E2: 5,323; E6: 2,184 * * 6/242: E1,6; E2: 'śakyatvāt pratyakṣaṃ prākṛtaṃ * yady udgātā jaghanyaḥ syāt punaryajñe sarvavedasaṃ dadyād yathetarasmin
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।२४३: ए१,६; ए२: तत्रादाक्षिण्येनेष्ट्वा * * ६।२४४: ए१,६; ए२: दास्यं * * ६।२४५: ए१,६; ए२: स्याद् इति * * ६।२४६: ए१,६; ए२: सर्वस्वं * * ६।२४७: ए१ हत् पूर्वस्मिन्न् अहनि सर्वस्वम् इन् क्लम्मेर्न् * * ६।२४८: ए१,६; ए२: चेन् न * * ६।२४९: ए१,६; ए२: दास्यं * * ६।२५०: ए१,६; ए२: तूभयं * * ६।२५१: ए१,६; ए२: अङ्गीकृते * * ६।२५२: ए१,६; ए२: दास्यं * * ६।२५३: ए२ ओम्। इति * * ६।२५४: ए२: एतावद् धि दास्यम् * * ६।२५५: ए२: दास्यं; ए२ (व्ल्।), ए१,६: दानं * * ६।२५६: ए१,६; ए२: दास्यम् * * ६।२५७: ए२: ५,३२४; ए६: २,१८६ * * ६।२५८: ए१,६; ए२: दास्यं * अहर्गणे यस्मिन्न् अपच्छेदस् तद् आवर्तेत कर्मपृथक्त्वात्
* 6/243: E1,6; E2: tatrādākṣiṇyeneṣṭvā * * 6/244: E1,6; E2: dāsyaṃ * * 6/245: E1,6; E2: syād iti * * 6/246: E1,6; E2: sarvasvaṃ * * 6/247: E1 hat pūrvasminn ahani sarvasvam in Klammern * * 6/248: E1,6; E2: cen na * * 6/249: E1,6; E2: dāsyaṃ * * 6/250: E1,6; E2: tūbhayaṃ * * 6/251: E1,6; E2: aṅgīkṛte * * 6/252: E1,6; E2: dāsyaṃ * * 6/253: E2 om. iti * * 6/254: E2: etāvad dhi dāsyam * * 6/255: E2: dāsyaṃ; E2 (v.l.), E1,6: dānaṃ * * 6/256: E1,6; E2: dāsyam * * 6/257: E2: 5,324; E6: 2,186 * * 6/258: E1,6; E2: dāsyaṃ * ahargaṇe yasminn apacchedas tad āvarteta karmapṛthaktvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।२६३: ए२: ५,३२५; ए६: २,१८७ * संनिपाते ऽवैगुण्यात् प्रकृतिवत् तुल्यकल्पा यजेरन्
* 6/263: E2: 5,325; E6: 2,187 * saṃnipāte 'vaiguṇyāt prakṛtivat tulyakalpā yajeran
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।२६४: ए१,६; ए२: तुल्याः * वचनाद् वा शिरोवत् स्यात्
* 6/264: E1,6; E2: tulyāḥ * vacanād vā śirovat syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।२६५: ए१,६; ए२: कुतः। अविशेषात्। अविशेषेण * * ६।२६६: ए२: ५,३२६; ए६: २,१८७ * * ६।२६७: तैत्स्। ५।२।९।२ * न वानारभ्यवादत्वात्
* 6/265: E1,6; E2: kutaḥ. aviśeṣāt. aviśeṣeṇa * * 6/266: E2: 5,326; E6: 2,187 * * 6/267: Tait.S. 5.2.9.2 * na vānārabhyavādatvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।२६८: ए२ (व्ल्।): वैगुण्ये ऽपि * स्याद् वा यज्ञार्थत्वाद् औदुम्बरीवत्
* 6/268: E2 (v.l.): vaiguṇye 'pi * syād vā yajñārthatvād audumbarīvat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।२६९: ए२ (व्ल्।): सिद्ध्ये * * ६।२७०: ए१,६,ए२ (व्ल्।); ए२: संमिताम् औदुम्बरीं * * ६।२७१: ए२: ५,३२७; ए६: २,१८८ * न, तत्प्रधानत्वात्
* 6/269: E2 (v.l.): siddhye * * 6/270: E1,6,E2 (v.l.); E2: saṃmitām audumbarīṃ * * 6/271: E2: 5,327; E6: 2,188 * na, tatpradhānatvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।२७२: ए१,६; ए२: वासिष्ठादीनां * * ६।२७३: ए१,६; ए२: वासिष्ठानां * औदुम्बर्याः परार्थत्वात् कपालवत्
* 6/272: E1,6; E2: vāsiṣṭhādīnāṃ * * 6/273: E1,6; E2: vāsiṣṭhānāṃ * audumbaryāḥ parārthatvāt kapālavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।२७४: ए२: परार्थत्वाद्; ए२ (व्ल्।), ए१,६: पारार्थ्यम् * * ६।२७५: ए१,६; ए२: इहैकस्य कल्पे संगृहीते * * ६।२७६: ए१,६; ए२: संगृहीतो भवति। तस्माद् * * ६।२७७: ए१,६; ए२: तुषान् उपवपतीति * अन्येनापीति चेत्
* 6/274: E2: parārthatvād; E2 (v.l.), E1,6: pārārthyam * * 6/275: E1,6; E2: ihaikasya kalpe saṃgṛhīte * * 6/276: E1,6; E2: saṃgṛhīto bhavati. tasmād * * 6/277: E1,6; E2: tuṣān upavapatīti * anyenāpīti cet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।२७८: ए२: ५,३२८; ए६: २,१८९ * * ६।२७९: ए१,६; ए२: न स्वेनान्येन; ए२ (व्ल्।): तत्स्वेनान्येन * नैकत्वात् तस्य चानधिकाराच् छब्दस्य चाविभक्तत्वात्
* 6/278: E2: 5,328; E6: 2,189 * * 6/279: E1,6; E2: na svenānyena; E2 (v.l.): tatsvenānyena * naikatvāt tasya cānadhikārāc chabdasya cāvibhaktatvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्रोच्यते, न प्रयोगान्तरस्य यजमानः प्रसज्यते। न तु यजमानशब्दे कश्चिद् विशेषः, यतो यजमानशब्दाद् व्यवस्था स्यात्। किं तर्हि। एकत्वस्य विवक्षितत्वात्, न द्वाभ्यां याजमानानि कर्तव्यानीति नान्य आनीयते। आह, अन्य एव तर्हि सर्वयाजमानेषु भवतु। नैवम्, कामिनं ह्य् अधिकृत्य, साङ्गस्य यागस्य वचनम्। यजमानशब्दश् चाविभक्त इहौदुम्बर्याः संमाने। तस्मान् नान्यो भविष्यति। संनिपातात् तु निमित्तविघातः स्याद् बृहद्रथन्तरवद् विभक्तशिष्टत्वाद् वसिष्ठनिर्वर्त्ये
atrocyate, na prayogāntarasya yajamānaḥ prasajyate. na tu yajamānaśabde kaścid viśeṣaḥ, yato yajamānaśabdād vyavasthā syāt. kiṃ tarhi. ekatvasya vivakṣitatvāt, na dvābhyāṃ yājamānāni kartavyānīti nānya ānīyate. āha, anya eva tarhi sarvayājamāneṣu bhavatu. naivam, kāminaṃ hy adhikṛtya, sāṅgasya yāgasya vacanam. yajamānaśabdaś cāvibhakta ihaudumbaryāḥ saṃmāne. tasmān nānyo bhaviṣyati. saṃnipātāt tu nimittavighātaḥ syād bṛhadrathantaravad vibhaktaśiṣṭatvād vasiṣṭhanirvartye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।२८०: ए२: ५,३२९; ए६: २,१८९ * अपि वा कृत्स्नसंयोगाद् अविघातः प्रतीयेत *६।२८१* स्वामित्वेनाभिसंबन्धात्
* 6/280: E2: 5,329; E6: 2,189 * api vā kṛtsnasaṃyogād avighātaḥ pratīyeta *6/281* svāmitvenābhisaṃbandhāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।२८१: ए१; ए२,६: प्रतीयते * * ६।२८२: ए१,६; ए२: कर्तृत्वम् * साम्नोः कर्मवृद्ध्यैकदेशेन संयोगे गुणत्वेनाभिसंबन्धस् तस्मात् तत्र विघातः स्यात्
* 6/281: E1; E2,6: pratīyate * * 6/282: E1,6; E2: kartṛtvam * sāmnoḥ karmavṛddhyaikadeśena saṃyoge guṇatvenābhisaṃbandhas tasmāt tatra vighātaḥ syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ यद् उक्तम्, बृहद्रथन्तरवद् इति, तत् परिहरणीयम्। बृहद्रथन्तरयोः साम्नोर् नैमित्तिककर्मवृद्ध्यैकदेशेन संयोगो भवति। तत्र ह्य् उभयोः साधकत्वम् नैकस्य। स्तोत्रैकदेशेन तु तत्र साम्नोः संबन्धः, न कृत्स्नेन स्तोत्रेण। गुणत्वेन हि तत्र साम श्रूयते, स्तोत्रं प्राधान्येन। तस्मात् तत्र विघातः स्यात्। वचनात् तु द्विसंयोगस् तस्माद् एकस्य पाणित्वम्
atha yad uktam, bṛhadrathantaravad iti, tat pariharaṇīyam. bṛhadrathantarayoḥ sāmnor naimittikakarmavṛddhyaikadeśena saṃyogo bhavati. tatra hy ubhayoḥ sādhakatvam naikasya. stotraikadeśena tu tatra sāmnoḥ saṃbandhaḥ, na kṛtsnena stotreṇa. guṇatvena hi tatra sāma śrūyate, stotraṃ prādhānyena. tasmāt tatra vighātaḥ syāt. vacanāt tu dvisaṃyogas tasmād ekasya pāṇitvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।२८३: ए२: ५,३३०; ए६: २,१९० * * ६।२८४: ए१; ए२,६: सव्यो ऽप्राप्तस् * अर्थाभावात् तु नैवं स्यात्
* 6/283: E2: 5,330; E6: 2,190 * * 6/284: E1; E2,6: savyo 'prāptas * arthābhāvāt tu naivaṃ syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।२८५: ए२ (व्ल्।): व्यावर्त्यते * अर्थानं च विभक्तत्वान् न तच्छ्रुतेन संबन्धः
* 6/285: E2 (v.l.): vyāvartyate * arthānaṃ ca vibhaktatvān na tacchrutena saṃbandhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।२८६: ए१,६; ए२: पुरोहिताव् एकस्य राज्ञ इति * * ६।२८७: ए२: ५,३३१; ए६: २,१९१ * पाणेः प्रत्यङ्गभावाद् असंबन्धः प्रतीयेत
* 6/286: E1,6; E2: purohitāv ekasya rājña iti * * 6/287: E2: 5,331; E6: 2,191 * pāṇeḥ pratyaṅgabhāvād asaṃbandhaḥ pratīyeta
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।२८८: ए१,६; ए१ (व्ल्।): अञ्जलौ प्रत्यङ्गभूतौ; ए२: अञ्जलौ प्रत्यङ्गभूतो * * ६।२८९: ए१,६; ए१ (व्ल्।),ए२: तम् * सत्राणि सर्ववर्णानां अविशेषात्
* 6/288: E1,6; E1 (v.l.): añjalau pratyaṅgabhūtau; E2: añjalau pratyaṅgabhūto * * 6/289: E1,6; E1 (v.l.),E2: tam * satrāṇi sarvavarṇānāṃ aviśeṣāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।२९०: ए२: ५,३३१; ए६: २,१९१ * लिङ्गदर्शनाच् च
* 6/290: E2: 5,331; E6: 2,191 * liṅgadarśanāc ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।२९१: ए१; ए२,६: पार्थुरश्मं * ब्राह्मणानां वेतरयोर् *६।२९२* आर्त्विज्याभावात्
* 6/291: E1; E2,6: pārthuraśmaṃ * brāhmaṇānāṃ vetarayor *6/292* ārtvijyābhāvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.