Library·Jaimini: Mimamsasutra, with Sabara's Bhasya·6·6.4

Jaimini: Mimamsasutra, with Sabara's Bhasya 6.4

* ६।१: ए२: ५,२६८; ए६: २,१५३ * शेषाद् द्व्यवदाननाशे स्यात् तदर्थत्वात्

* 6/1: E2: 5,268; E6: 2,153 * śeṣād dvyavadānanāśe syāt tadarthatvāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* ६।२: ए१,६; ए२: चाच्युतो * * ६।३: त्स् २।६।३।३ * * ६।४: ए२ (व्ल्।): कर्तव्येत्य् * निर्देशाद् वान्यद् आगमयेत्

* 6/2: E1,6; E2: cācyuto * * 6/3: TS 2.6.3.3 * * 6/4: E2 (v.l.): kartavyety * nirdeśād vānyad āgamayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* ६।५: ए१,६; ए२: होमसंनद्धम् * * ६।६: ए२: ५,२६९; ए६: २,१५४ * अपि वा शेषभाजां स्याद् विशिष्टकारणत्वात्

* 6/5: E1,6; E2: homasaṃnaddham * * 6/6: E2: 5,269; E6: 2,154 * api vā śeṣabhājāṃ syād viśiṣṭakāraṇatvāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* ६।७: ए१ (व्ल्।): उत्तरार्धो गृयते * * ६।८: ए१ (व्ल्।): तस्य * * ६।९: ए२: ५,२७७; ए६: २,१५४ * निर्देशाच् छेषभक्षो ऽन्यैः प्रधानवत्

* 6/7: E1 (v.l.): uttarārdho gṛyate * * 6/8: E1 (v.l.): tasya * * 6/9: E2: 5,277; E6: 2,154 * nirdeśāc cheṣabhakṣo 'nyaiḥ pradhānavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* ६।१०: ए१,६; ए२: भक्षः * * ६।११: ए१,६; ए२: प्रकरणगताः पुरुषा इति * * ६।१२: ए२,६: निर्देश्यन्ते * * ६।१३: ए१,६; ए२: भक्षयितव्येषु * * ६।१४: त्स् २।६।३।३ * * ६।१५: ए१,६; ए२: स विधिर् न * सर्वैर् वा समवायात् स्यात्

* 6/10: E1,6; E2: bhakṣaḥ * * 6/11: E1,6; E2: prakaraṇagatāḥ puruṣā iti * * 6/12: E2,6: nirdeśyante * * 6/13: E1,6; E2: bhakṣayitavyeṣu * * 6/14: TS 2.6.3.3 * * 6/15: E1,6; E2: sa vidhir na * sarvair vā samavāyāt syāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वैर् वा प्रकृतैर् एव भक्ष्येत। तद् धि भक्षणं पुरुषसंस्कारार्थम्, पुरुषाः संस्कृताः प्रचरिष्यन्तीति। तेषु विनिगमनाया अभावाद् यावन्तः प्रकरणे समवेताः, ते सर्वे भक्षयेयुर् इति। निर्देशस्य गुणार्थत्वम्

sarvair vā prakṛtair eva bhakṣyeta. tad dhi bhakṣaṇaṃ puruṣasaṃskārārtham, puruṣāḥ saṃskṛtāḥ pracariṣyantīti. teṣu vinigamanāyā abhāvād yāvantaḥ prakaraṇe samavetāḥ, te sarve bhakṣayeyur iti. nirdeśasya guṇārthatvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* ६।१६: व्ग्ल्। म्स् ६।४।४ * * ६।१७: ए२: ५,२७१; ए६: २,१५५ * प्रधाने श्रुतिलक्षणम्

* 6/16: Vgl. MS 6.4.4 * * 6/17: E2: 5,271; E6: 2,155 * pradhāne śrutilakṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत् तु द्व्यवदानमात्रं प्रधाने निर्दिश्यते, तद् वचनप्रामाण्यात् परिसंख्यानार्थम्। न हि तत्र कस्यचिद् अपूर्वस्य विधिः, इह यजमानो विधीयते, विधिपरिसंख्यासंशये विधिर् ज्यायान्। तत्र स्वार्थे शब्दः, परिसंख्यायां त्रयो दोषाः, स्वार्थहानम्, अस्वार्थपरिग्रहः, प्राप्तबाधश् चेति। तस्मात् प्राकृता एव भक्षयेयुर् इति। अर्थवद् इति चेत्

yat tu dvyavadānamātraṃ pradhāne nirdiśyate, tad vacanaprāmāṇyāt parisaṃkhyānārtham. na hi tatra kasyacid apūrvasya vidhiḥ, iha yajamāno vidhīyate, vidhiparisaṃkhyāsaṃśaye vidhir jyāyān. tatra svārthe śabdaḥ, parisaṃkhyāyāṃ trayo doṣāḥ, svārthahānam, asvārthaparigrahaḥ, prāptabādhaś ceti. tasmāt prākṛtā eva bhakṣayeyur iti. arthavad iti cet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* ६।१८: व्ग्ल्। श् अद् म्स् ६।४।४ * न चोदनाविरोधात्

* 6/18: Vgl. Ś ad MS 6.4.4 * na codanāvirodhāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अश्वमेधे न सर्वं बक्षयिष्यन्ति, अर्थात् सर्वं भक्षयन्तो ऽश्वमेधं न समापयेयुः। तत्राश्वमेधश्रुतिः प्रत्यक्षा, सा विरुध्यमाना चोदकप्राप्तं सर्वभक्षणं बाधते। प्रकृतौ तु न विरोधः। तस्मात् सर्वं प्रकृता भक्षयेयुर् इति। अर्थसमवायात् प्रायश्चित्तम् एकदेशे ऽपि

aśvamedhe na sarvaṃ bakṣayiṣyanti, arthāt sarvaṃ bhakṣayanto 'śvamedhaṃ na samāpayeyuḥ. tatrāśvamedhaśrutiḥ pratyakṣā, sā virudhyamānā codakaprāptaṃ sarvabhakṣaṇaṃ bādhate. prakṛtau tu na virodhaḥ. tasmāt sarvaṃ prakṛtā bhakṣayeyur iti. arthasamavāyāt prāyaścittam ekadeśe 'pi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* ६।१९: ए२: ५,२७२; ए६: २,१५६ * * ६।२०: ए१,६; ए२: तत् कृत्स्नभिन्नम् * न त्व् अशेषे वैगुण्यात् तदर्थं हि

* 6/19: E2: 5,272; E6: 2,156 * * 6/20: E1,6; E2: tat kṛtsnabhinnam * na tv aśeṣe vaiguṇyāt tadarthaṃ hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* ६।२१: ए१,६; ए२: नाशेषे ऽपि भिन्ने * * ६।२२: ए१,६; ए२: चूर्णीकृतेन * स्याद् वा प्राप्तनिमित्तत्वाद् अतद्धर्मो नित्यसंयोगान् न हि तस्य गुणार्थेनानित्यत्वात्

* 6/21: E1,6; E2: nāśeṣe 'pi bhinne * * 6/22: E1,6; E2: cūrṇīkṛtena * syād vā prāptanimittatvād ataddharmo nityasaṃyogān na hi tasya guṇārthenānityatvāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* ६।२३: ए२: ५, २७४; ए६: २,१५६ * * ६।२४: ए१,६; ए२: नित्यस्योपकर्तुम् * गुणानां च परार्थत्वाद् वचनाद् *६।२५* व्यपाश्रयः स्यात्

* 6/23: E2: 5, 274; E6: 2,156 * * 6/24: E1,6; E2: nityasyopakartum * guṇānāṃ ca parārthatvād vacanād *6/25* vyapāśrayaḥ syāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* ६।२५: ए१,६; ए२ ओम्। वचनाद् * * ६।२६: ए२ (व्ल्।): न गुणा गुणार्था भवितुम् अर्हन्ति * भेदार्थम् इति चेत्

* 6/25: E1,6; E2 om. vacanād * * 6/26: E2 (v.l.): na guṇā guṇārthā bhavitum arhanti * bhedārtham iti cet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* ६।२७: ए२: ५,२७६; ए६: २,१५७ * * ६।२८: ए२ (व्ल्।): गायत्र्या संदधीतेति * * ६।२९: ए२ (व्ल्।): कपालं संदध्याम् * शेषभूतत्वात् *६।३०*

* 6/27: E2: 5,276; E6: 2,157 * * 6/28: E2 (v.l.): gāyatryā saṃdadhīteti * * 6/29: E2 (v.l.): kapālaṃ saṃdadhyām * śeṣabhūtatvāt *6/30*

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* ६।३०: ए२: नाशेषभूतत्वात्; ए२ वेर्ज़ेइछ्नेत् इन् देर् फ़ुßनोते फ़ेर्नेर् दिए लेसर्त् शेषभूतत्वात् देर् गेद्रुच्क्तेन् औस्गबेन् * अनर्थकश् च सर्वनाशे स्यात्

* 6/30: E2: nāśeṣabhūtatvāt; E2 verzeichnet in der Fußnote ferner die Lesart śeṣabhūtatvāt der gedruckten Ausgaben * anarthakaś ca sarvanāśe syāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* ६।३१: ए१,६,ए२ (व्ल्।); ए२: प्रहरतीति * क्षामे तु सर्वदाहे स्याद् एकदेशस्यावर्जनीयत्वात्

* 6/31: E1,6,E2 (v.l.); E2: praharatīti * kṣāme tu sarvadāhe syād ekadeśasyāvarjanīyatvāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* ६।३२: ए२ (व्ल्।): न शक्य * * ६।३३: ए२: एकदेशक्षामो * * ६।३४: ए२ (व्ल्।): नियमेनाग्निसंयोगे ह्य् अस्य सूक्ष्मा * * ६।३५: ए२: ५,२७७; ए६: २,१५८ * दर्शनाद् वैकदेशे स्यात्

* 6/32: E2 (v.l.): na śakya * * 6/33: E2: ekadeśakṣāmo * * 6/34: E2 (v.l.): niyamenāgnisaṃyoge hy asya sūkṣmā * * 6/35: E2: 5,277; E6: 2,158 * darśanād vaikadeśe syāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* ६।३६: ए२ (व्ल्।): ह्य् उभयं प्राप्तं * * ६।३७: ए१,६; ए२: संतिष्थते * * ६।३८: ए१,६; ए२: अथ तद् * अन्येन वैतच् छास्त्राद् धि कारणप्राप्तिः

* 6/36: E2 (v.l.): hy ubhayaṃ prāptaṃ * * 6/37: E1,6; E2: saṃtiṣthate * * 6/38: E1,6; E2: atha tad * anyena vaitac chāstrād dhi kāraṇaprāptiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* ६।३९: ए१,६,ए२ (व्ल्।); ए२: एकदेशे क्षायति * * ६।४०: ए२: क्षतिर् * * ६।४१: ए२: ५,२७७; ए६: २,१५८ * तद्धविःशब्दान् नेति चेत्

* 6/39: E1,6,E2 (v.l.); E2: ekadeśe kṣāyati * * 6/40: E2: kṣatir * * 6/41: E2: 5,277; E6: 2,158 * taddhaviḥśabdān neti cet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं चेद् उच्यते, अन्येन हविषा यदा संस्थाप्यत इति। नैवम्। तद्धविःशब्दात्, तद्धविःशब्दो ऽत्र भवति। यदा तद्धविः संतिष्ठेतेति। अत्रान्येन हविषा संस्थाप्यमाने तद्धविःशब्दो नावकल्प्येतेति। स्याद् अन्यायत्वाद् *६।४२* इज्यागामी हविःशब्दस् तल्लिङ्गसंयोगात्

evaṃ ced ucyate, anyena haviṣā yadā saṃsthāpyata iti. naivam. taddhaviḥśabdāt, taddhaviḥśabdo 'tra bhavati. yadā taddhaviḥ saṃtiṣṭheteti. atrānyena haviṣā saṃsthāpyamāne taddhaviḥśabdo nāvakalpyeteti. syād anyāyatvād *6/42* ijyāgāmī haviḥśabdas talliṅgasaṃyogāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* ६।४२: ए१ (फ़्न्।): २ ह्स्स् हबेन् अन्यायत्वात् निछ्त् * * ६।४३: ए२: इज्यगामी * * ६।४४: ए१ हत् तद्धविष्क कर्म सन्तिष्ठेत इन् क्लम्मेर्न् गेसेत्ज़्त् * * ६।४५: ए२: तेन संस्थानं निमित्तम् * * ६।४६: ए१ (व्ल्।): हविःष्व् एव बुद्धिसंबन्धाद् * * ६।४७: ए१,६; ए२: देवदत्तसंबद्ध्या * यथाश्रुतीति चेत्

* 6/42: E1 (Fn.): 2 HSS haben anyāyatvāt nicht * * 6/43: E2: ijyagāmī * * 6/44: E1 hat taddhaviṣka karma santiṣṭheta in Klammern gesetzt * * 6/45: E2: tena saṃsthānaṃ nimittam * * 6/46: E1 (v.l.): haviḥṣv eva buddhisaṃbandhād * * 6/47: E1,6; E2: devadattasaṃbaddhyā * yathāśrutīti cet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* ६।४८: ए२: ५,२७८; ए६: २,१५९ * * ६।४९: तैत्ब्र्। ३।७।१।८ * * ६।५०: ए१ (व्ल्।): उभयस्य * * ६।५१: ए१ (व्ल्।): एवंजातीयके कस्यार्त्याम्; ए२: एवंजातीयक एकस्यार्त्याम् * न तल्लक्षणत्वाद् उपपातो हि कारणम्

* 6/48: E2: 5,278; E6: 2,159 * * 6/49: TaitBr. 3.7.1.8 * * 6/50: E1 (v.l.): ubhayasya * * 6/51: E1 (v.l.): evaṃjātīyake kasyārtyām; E2: evaṃjātīyaka ekasyārtyām * na tallakṣaṇatvād upapāto hi kāraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* ६।५२: ए१,६; ए२: विशेष्यमाणे * * ६।५३: ए१ (व्ल्।): अविशेषाद् यत्किंचिद् इति गम्यते * * ६।५४: ए१ (फ़्न्।): एइनिगे ह्स्स् हबेन्: चिन्तितम् निछ्त् * * ६।५५: ए१,६; ए२: नित्ये ऽनुपपन्नं * * ६।५६: ए२: ५,२८१; ए६: २,१६० * * ६।५७: ए१,६; ए२: एव हीयते * * ६।५८: ए२ (व्ल्।): उभयार्थेत विशिष्टार्तिर् * * ६।५९: ए१,६; ए२: अविर्विशेष्टगताप्य् * * ६।६०: ए१,६; ए२: निमित्त * * ६।६१: ए१,६; ए२: हविशेक्ष्यति (?) * * ६।६२: ए२ (व्ल्।): प्रत्याययति * * ६।६३: ए१,६; ए२: एवम् अभिहिते न कृष्णाम् * * ६।६४: ए२: ५,२८२; ए६: २,१६० * * ६।६५: ए१ (व्ल्।): अशुक्लशब्दात् * * ६।६६: ए१,६,ए२ (व्ल्।); ए२: पञ्चशरावः कर्तव्यः * * ६।६७: ए२ (व्ल्।): वियुत्येति * * ६।६८: ए१,६; ए२: तत्रोभयविशेषणविशिष्टम् * * ६।६९: ए१,६, ए२ (व्ल्।); ए१ (व्ल्।), ए२: कृती * * ६।७०: ए२ (व्ल्।): तस्यार्थः * * ६।७१: ए२: ५,२८४; ए६: २,१६१ * * ६।७२: ए२ (व्ल्।): हविषोभयशब्दस्य * * ६।७३: ए१,६; ए२: को वा विशेष * * ६।७४: ए२ (व्ल्।): तद् उच्यते * * ६।७५: ए१,६,ए२ (व्ल्।); ए२: निर्दिष्टे * * ६।७६: ए२: ५,२८५; ए६: २,१६२ * * ६।७७: ए२: हविषाविशेष्यमाणायम् * * ६।७८: ए२ ओम्। न * * ६।७९: ए२: पुनश् चोभयहविःशब्दाव् आर्तिविशेषणार्थम् * * ६।८०: ए१,६,ए२ (व्ल्।); ए२: तन्त्रेणार्त्युभयाश्रयलक्षणत्वे * * ६।८१: ए१,६; ए२: तथाप्य् अविशिष्टम् * * ६।८२: ए२: ५,२८७; ए६: २,१६३ * * ६।८३: ए१,६; ए२: ऽन्यतरस्मिन् * होमाभिषवभक्षणं च तद्वत्

* 6/52: E1,6; E2: viśeṣyamāṇe * * 6/53: E1 (v.l.): aviśeṣād yatkiṃcid iti gamyate * * 6/54: E1 (fn.): Einige HSS haben: cintitam nicht * * 6/55: E1,6; E2: nitye 'nupapannaṃ * * 6/56: E2: 5,281; E6: 2,160 * * 6/57: E1,6; E2: eva hīyate * * 6/58: E2 (v.l.): ubhayārtheta viśiṣṭārtir * * 6/59: E1,6; E2: avirviśeṣṭagatāpy * * 6/60: E1,6; E2: nimitta * * 6/61: E1,6; E2: haviśekṣyati (?) * * 6/62: E2 (v.l.): pratyāyayati * * 6/63: E1,6; E2: evam abhihite na kṛṣṇām * * 6/64: E2: 5,282; E6: 2,160 * * 6/65: E1 (v.l.): aśuklaśabdāt * * 6/66: E1,6,E2 (v.l.); E2: pañcaśarāvaḥ kartavyaḥ * * 6/67: E2 (v.l.): viyutyeti * * 6/68: E1,6; E2: tatrobhayaviśeṣaṇaviśiṣṭam * * 6/69: E1,6, E2 (v.l.); E1 (v.l.), E2: kṛtī * * 6/70: E2 (v.l.): tasyārthaḥ * * 6/71: E2: 5,284; E6: 2,161 * * 6/72: E2 (v.l.): haviṣobhayaśabdasya * * 6/73: E1,6; E2: ko vā viśeṣa * * 6/74: E2 (v.l.): tad ucyate * * 6/75: E1,6,E2 (v.l.); E2: nirdiṣṭe * * 6/76: E2: 5,285; E6: 2,162 * * 6/77: E2: haviṣāviśeṣyamāṇāyam * * 6/78: E2 om. na * * 6/79: E2: punaś cobhayahaviḥśabdāv ārtiviśeṣaṇārtham * * 6/80: E1,6,E2 (v.l.); E2: tantreṇārtyubhayāśrayalakṣaṇatve * * 6/81: E1,6; E2: tathāpy aviśiṣṭam * * 6/82: E2: 5,287; E6: 2,163 * * 6/83: E1,6; E2: 'nyatarasmin * homābhiṣavabhakṣaṇaṃ ca tadvat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* ६।८४: ए२ हत् भक्षान् इन् क्लम्मेर्न् * * ६।८५: ए१ (व्ल्।): अपरेणापि, हुत्वा भक्षयन्तीति * उभाभ्यां वा न हि तयोर् धर्मशास्त्रम्

* 6/84: E2 hat bhakṣān in Klammern * * 6/85: E1 (v.l.): apareṇāpi, hutvā bhakṣayantīti * ubhābhyāṃ vā na hi tayor dharmaśāstram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* ६।८६: ए२: ५,२८८; ए६: २,१६३ * * ६।८७: ए१,६; ए२: ततो होमाभिषवौ * * ६।८८: ए१,६,,ए२ (फ़्न्।); ए२ उभाभ्यां निमित्ताभ्यां भक्षणम् * पुनराधेयमोदनवत्

* 6/86: E2: 5,288; E6: 2,163 * * 6/87: E1,6; E2: tato homābhiṣavau * * 6/88: E1,6,,E2 (fn.); E2 ubhābhyāṃ nimittābhyāṃ bhakṣaṇam * punarādheyamodanavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* ६।८९: ए१,६; ए२: यस्योभाव् अग्नी अनुगताव् * * ६।९०: ए१,६; ए२: ऽन्यतरस्यार्तो * * ६।९१: ए१ (व्ल्।): इत्य् एवैनम् एव तत् समिन्धत * * ६।९२: ए२: ५,२८९; ए६: २,१६४ * द्रव्योत्पत्तेर् वोभयोः *६।९३* स्यात्

* 6/89: E1,6; E2: yasyobhāv agnī anugatāv * * 6/90: E1,6; E2: 'nyatarasyārto * * 6/91: E1 (v.l.): ity evainam eva tat samindhata * * 6/92: E2: 5,289; E6: 2,164 * dravyotpatter vobhayoḥ *6/93* syāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* ६।९३: ए२ (व्ल्।): द्रव्योत्पत्तेश् चोभयोः * * ६।९४: ए१ (व्ल्।): तस्या * * ६।९५: ए१,६; ए२: विगुणं हि स्यात् * * ६।९६: ए१,६; ए२: संस्कारः * * ६।९७: तैत्ब्र्। १।१।१०।५ * * ६।९८: ए१,६; ए२: जुहोतीति हि श्रूयते * * ६।९९: ए२ ओम्। हि * पञ्चशरावस् तु द्रव्यश्रुतेः प्रतिनिधिः स्यात्

* 6/93: E2 (v.l.): dravyotpatteś cobhayoḥ * * 6/94: E1 (v.l.): tasyā * * 6/95: E1,6; E2: viguṇaṃ hi syāt * * 6/96: E1,6; E2: saṃskāraḥ * * 6/97: Tait.Br. 1.1.10.5 * * 6/98: E1,6; E2: juhotīti hi śrūyate * * 6/99: E2 om. hi * pañcaśarāvas tu dravyaśruteḥ pratinidhiḥ syāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* ६।१००: तैत्ब्र्। ३।७।१।८ * * ६।१०१: ए१ सेत्ज़्त् कुयाद् (कुर्याद्?) इन् क्लम्मेर्न्; ए२,६: निर्वपेत् कुर्याद् इति * * ६।१०२: ए२: ५,२९०; ए६: २,१६४ * * ६।१०३: ए१,६; ए२: पञ्चशरावो ततो निर्वपतिना * * ६।१०४: ए१ (व्ल्।): पञ्चशरावो देवतया संबध्यते; पञ्चशरावो न निर्वपतिना संबध्यते * * ६।१०५: ए१; ए२,६: सांनाय्यस्य * * ६।१०६: ए१,६; ए२: नेन्द्रसंबन्धे * * ६।१०७: ए१; ए२,६: तत्र * चोदना वा द्रव्यदेवताविधिर् *६।१०८* अवाच्ये हि

* 6/100: Tait.Br. 3.7.1.8 * * 6/101: E1 setzt kuyād (kuryād?) in Klammern; E2,6: nirvapet kuryād iti * * 6/102: E2: 5,290; E6: 2,164 * * 6/103: E1,6; E2: pañcaśarāvo tato nirvapatinā * * 6/104: E1 (v.l.): pañcaśarāvo devatayā saṃbadhyate; pañcaśarāvo na nirvapatinā saṃbadhyate * * 6/105: E1; E2,6: sāṃnāyyasya * * 6/106: E1,6; E2: nendrasaṃbandhe * * 6/107: E1; E2,6: tatra * codanā vā dravyadevatāvidhir *6/108* avācye hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* ६।१०८: ए१,६,ए२ (व्ल्।); ए२: द्रव्यदेवताविधेर् * * ६।१०९: ए१,६,ए२ (व्ल्।); ए२: निमित्ते वाङ्गभूतं कर्मानतरं यजतिः, द्रव्यदेवताविधेः * स प्रत्यामनेत् स्थानात्

* 6/108: E1,6,E2 (v.l.); E2: dravyadevatāvidher * * 6/109: E1,6,E2 (v.l.); E2: nimitte vāṅgabhūtaṃ karmānataraṃ yajatiḥ, dravyadevatāvidheḥ * sa pratyāmanet sthānāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* ६।११०: ए२: ५,२९१; ए६: २,१६५ * * ६।१११: ए२: निष्प्रयोजनस्यार्थे; ए६: निष्प्रयोजनस्याथ * अङ्गविधिर् वा निमित्तसंयोगात्

* 6/110: E2: 5,291; E6: 2,165 * * 6/111: E2: niṣprayojanasyārthe; E6: niṣprayojanasyātha * aṅgavidhir vā nimittasaṃyogāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* ६।११२: ए१,६; ए२: स्वातन्त्र्यां पावन् न * * ६।११३: ए१,६,ए२ (व्ल्।); ए२: त्रिष्व् अपि पक्षेषु विवक्षितेषु * * ६।११४: ए२ ओम् किं * * ६।११५: ए१,६; ए२: तत्रोच्यते * * ६।११६: ए१ (व्ल्।): तत्संनिधि समाम्नानात् * * ६।११७: ए२: ५,२९२; ए६: २,६९३ * विश्वजित्त्वप्रवृत्ते *६।११८* भावः कर्मणि स्यात्

* 6/112: E1,6; E2: svātantryāṃ pāvan na * * 6/113: E1,6,E2 (v.l.); E2: triṣv api pakṣeṣu vivakṣiteṣu * * 6/114: E2 om kiṃ * * 6/115: E1,6; E2: tatrocyate * * 6/116: E1 (v.l.): tatsaṃnidhi samāmnānāt * * 6/117: E2: 5,292; E6: 2,693 * viśvajittvapravṛtte *6/118* bhāvaḥ karmaṇi syāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* ६।११८: ए२ (व्ल्।): विश्वजिदप्रवृत्ते * * ६।११९: ए१,६,ए२ (व्ल्।); ए२: सर्वत्रागूरणे * * ६।१२०: ए१,६; ए२: प्रयुञ्जानस्येति * * ६।१२१: ए२: ५,२९४; ए६: २,१६६ * निष्क्रयवादाच् च

* 6/118: E2 (v.l.): viśvajidapravṛtte * * 6/119: E1,6,E2 (v.l.); E2: sarvatrāgūraṇe * * 6/120: E1,6; E2: prayuñjānasyeti * * 6/121: E2: 5,294; E6: 2,166 * niṣkrayavādāc ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* ६।१२२: ए२ ओम्। यद् * * ६।१२३: ए१,६; ए२: विज्ञायते * * ६।१२४: ए१,६; ए२: आगुरणवेलायाम् * * ६।१२५: ए१,६; ए२: आगूरणविशेषणं * * ६।१२६: ए१,६; ए२: आगूरणानन्तर्यं * * ६।१२७: ए१,६; ए२: विश्वजितो ऽभिसंबन्धः * * ६।१२८: ए१,६; ए२: चेत्, य आगूर्य * वत्ससंयोगे व्रतचोदना स्यात्

* 6/122: E2 om. yad * * 6/123: E1,6; E2: vijñāyate * * 6/124: E1,6; E2: āguraṇavelāyām * * 6/125: E1,6; E2: āgūraṇaviśeṣaṇaṃ * * 6/126: E1,6; E2: āgūraṇānantaryaṃ * * 6/127: E1,6; E2: viśvajito 'bhisaṃbandhaḥ * * 6/128: E1,6; E2: cet, ya āgūrya * vatsasaṃyoge vratacodanā syāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* ६।१२९: ए१,६; ए२: वत्सैर् अमावास्यायाम् * * ६।१३०: ए२: ५,२९५; ए६: २,१६७ * कालो वोत्पन्नसंयोगाद् यथोक्तस्य

* 6/129: E1,6; E2: vatsair amāvāsyāyām * * 6/130: E2: 5,295; E6: 2,167 * kālo votpannasaṃyogād yathoktasya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* ६।१३१: ए१ सेत्ज़्त् वचनान्तरेण प्राप्तस्य इन् क्लम्मेर्न् * अर्थापरिमाणाच् च

* 6/131: E1 setzt vacanāntareṇa prāptasya in Klammern * arthāparimāṇāc ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* ६।१३२: ए२ (व्ल्।): न च सत्यम् एतत्, शक्यो * * ६।१३३: ए१ हत् एवं वत्सेन व्रतम् उपगतं भवति इन् क्लम्मेर्न् * * ६।१३४: ए१ हत् एवं तद् उपेतं भवति इन् क्लम्मेर्न् * * ६।१३५: ए१,६; ए२: संनिःधायान् यद् एतम् उपेयाद् * वत्सस् तु श्रुतिसंयोगात् तदङ्गं स्यात्

* 6/132: E2 (v.l.): na ca satyam etat, śakyo * * 6/133: E1 hat evaṃ vatsena vratam upagataṃ bhavati in Klammern * * 6/134: E1 hat evaṃ tad upetaṃ bhavati in Klammern * * 6/135: E1,6; E2: saṃniḥdhāyān yad etam upeyād * vatsas tu śrutisaṃyogāt tadaṅgaṃ syāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* ६।१३६: ए१,६,ए२ (व्ल्।); ए२: सत्यम् एवम् * * ६।१३७: ए२: ५,२९६; ए६: २,१६८ * * ६।१३८: ए१,६; ए२: यत् तूक्तम् * * ६।१३९: ए१,६; ए२: लक्षणाशब्दः * कालस् तु स्याद् अचोदना

* 6/136: E1,6,E2 (v.l.); E2: satyam evam * * 6/137: E2: 5,296; E6: 2,168 * * 6/138: E1,6; E2: yat tūktam * * 6/139: E1,6; E2: lakṣaṇāśabdaḥ * kālas tu syād acodanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* ६।१४०: ए१,६; ए१: वत्सैर् अमावास्यायाम् * * ६।१४१: ए१,६; ए२: अश्नीयासाम् * * ६।१४२: ए१,६,ए२ (व्ल्।); ए२: प्राप्ता * * ६।१४३: ए१,६,ए२ (व्ल्।); ए२: प्राप्तस् * अनर्थकश् च कर्मसंयोगे

* 6/140: E1,6; E1: vatsair amāvāsyāyām * * 6/141: E1,6; E2: aśnīyāsām * * 6/142: E1,6,E2 (v.l.); E2: prāptā * * 6/143: E1,6,E2 (v.l.); E2: prāptas * anarthakaś ca karmasaṃyoge

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न च शक्यो वत्सो ऽत्र व्रतयितुम्, कर्मसंयोगे वत्सेन नार्थः शक्यते कश्चित् कर्तुम्। तस्माद् अपि न वत्सो ऽङ्गम्। अवचनाच् च स्वशब्दस्य

na ca śakyo vatso 'tra vratayitum, karmasaṃyoge vatsena nārthaḥ śakyate kaścit kartum. tasmād api na vatso 'ṅgam. avacanāc ca svaśabdasya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* ६।१४४: ए१,६; ए२: विशस्य * कालश् चेत् संनयत्पक्षे तल्लिङ्गसंयोगात्

* 6/144: E1,6; E2: viśasya * kālaś cet saṃnayatpakṣe talliṅgasaṃyogāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* ६।१४५: ए२: ५,२९६; ए६: २,१६९ * कालार्थत्वाद् वोभयोः प्रतीयेत *६।१४६*

* 6/145: E2: 5,296; E6: 2,169 * kālārthatvād vobhayoḥ pratīyeta *6/146*

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* ६।१४६: ए१,६; ए२: प्रतीयते * * ६।१४७: ए१,६; ए२: अपि शङ्खाध्मानकालो * प्रस्तरे शाखा श्रयणवत्

* 6/146: E1,6; E2: pratīyate * * 6/147: E1,6; E2: api śaṅkhādhmānakālo * prastare śākhā śrayaṇavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* ६।१४८: ए२: ५,२९७; ए६: २,१६९ * * ६।१४९: ए१,६; ए२ ओम्। तृतीया * कालविधिर् वोभयोर् विद्यमानत्वात्

* 6/148: E2: 5,297; E6: 2,169 * * 6/149: E1,6; E2 om. tṛtīyā * kālavidhir vobhayor vidyamānatvāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* ६।१५०: ए१,६; ए२: शाखापि हि पूर्वं * * ६।१५१: ए२ (व्ल्।): प्रयोजनवत्त्वात् कालनियमः * * ६।१५२: ए१ (व्ल्।): श्रूयते * * ६।१५३: ए२: ५,२९८; ए६: २,१७० * * ६।१५४: ए१,६,ए२ (व्ल्।); ए२: सहयोग एषः, एकस्मिन् * अतत्संस्कारार्थत्वाच् च

* 6/150: E1,6; E2: śākhāpi hi pūrvaṃ * * 6/151: E2 (v.l.): prayojanavattvāt kālaniyamaḥ * * 6/152: E1 (v.l.): śrūyate * * 6/153: E2: 5,298; E6: 2,170 * * 6/154: E1,6,E2 (v.l.); E2: sahayoga eṣaḥ, ekasmin * atatsaṃskārārthatvāc ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न च, शाखया प्रस्तरस्योपकारो दृष्टः क्रियते। काष्टं दह्यमानस्य तृणस्य नोपकारे वर्तते। तृणं तु काष्ठस्योपकुर्यात्। तस्मान् न शाखा प्रस्तरार्था। तस्माच् च विप्रयोगे स्यात्

na ca, śākhayā prastarasyopakāro dṛṣṭaḥ kriyate. kāṣṭaṃ dahyamānasya tṛṇasya nopakāre vartate. tṛṇaṃ tu kāṣṭhasyopakuryāt. tasmān na śākhā prastarārthā. tasmāc ca viprayoge syāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* ६।१५५: ए१,६,ए२ (व्ल्।); ए२: प्रक्षिप्यत * * ६।१५६: ए१,६; ए२: विनापि * उपवेषश् च पक्षे स्यात्

* 6/155: E1,6,E2 (v.l.); E2: prakṣipyata * * 6/156: E1,6; E2: vināpi * upaveṣaś ca pakṣe syāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.