* ६।२६३: ए२: ५,३२५; ए६: २,१८७ * संनिपाते ऽवैगुण्यात् प्रकृतिवत् तुल्यकल्पा यजेरन्
* 6/263: E2: 5,325; E6: 2,187 * saṃnipāte 'vaiguṇyāt prakṛtivat tulyakalpā yajeran
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Jaimini: Mimamsasutra, with Sabara's Bhasya·6·6.6
Jaimini: Mimamsasutra, with Sabara's Bhasya 6.6
* ६।२६४: ए१,६; ए२: तुल्याः * वचनाद् वा शिरोवत् स्यात्
* 6/264: E1,6; E2: tulyāḥ * vacanād vā śirovat syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।२६५: ए१,६; ए२: कुतः। अविशेषात्। अविशेषेण * * ६।२६६: ए२: ५,३२६; ए६: २,१८७ * * ६।२६७: तैत्स्। ५।२।९।२ * न वानारभ्यवादत्वात्
* 6/265: E1,6; E2: kutaḥ. aviśeṣāt. aviśeṣeṇa * * 6/266: E2: 5,326; E6: 2,187 * * 6/267: Tait.S. 5.2.9.2 * na vānārabhyavādatvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।२६८: ए२ (व्ल्।): वैगुण्ये ऽपि * स्याद् वा यज्ञार्थत्वाद् औदुम्बरीवत्
* 6/268: E2 (v.l.): vaiguṇye 'pi * syād vā yajñārthatvād audumbarīvat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।२६९: ए२ (व्ल्।): सिद्ध्ये * * ६।२७०: ए१,६,ए२ (व्ल्।); ए२: संमिताम् औदुम्बरीं * * ६।२७१: ए२: ५,३२७; ए६: २,१८८ * न, तत्प्रधानत्वात्
* 6/269: E2 (v.l.): siddhye * * 6/270: E1,6,E2 (v.l.); E2: saṃmitām audumbarīṃ * * 6/271: E2: 5,327; E6: 2,188 * na, tatpradhānatvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।२७२: ए१,६; ए२: वासिष्ठादीनां * * ६।२७३: ए१,६; ए२: वासिष्ठानां * औदुम्बर्याः परार्थत्वात् कपालवत्
* 6/272: E1,6; E2: vāsiṣṭhādīnāṃ * * 6/273: E1,6; E2: vāsiṣṭhānāṃ * audumbaryāḥ parārthatvāt kapālavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।२७४: ए२: परार्थत्वाद्; ए२ (व्ल्।), ए१,६: पारार्थ्यम् * * ६।२७५: ए१,६; ए२: इहैकस्य कल्पे संगृहीते * * ६।२७६: ए१,६; ए२: संगृहीतो भवति। तस्माद् * * ६।२७७: ए१,६; ए२: तुषान् उपवपतीति * अन्येनापीति चेत्
* 6/274: E2: parārthatvād; E2 (v.l.), E1,6: pārārthyam * * 6/275: E1,6; E2: ihaikasya kalpe saṃgṛhīte * * 6/276: E1,6; E2: saṃgṛhīto bhavati. tasmād * * 6/277: E1,6; E2: tuṣān upavapatīti * anyenāpīti cet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।२७८: ए२: ५,३२८; ए६: २,१८९ * * ६।२७९: ए१,६; ए२: न स्वेनान्येन; ए२ (व्ल्।): तत्स्वेनान्येन * नैकत्वात् तस्य चानधिकाराच् छब्दस्य चाविभक्तत्वात्
* 6/278: E2: 5,328; E6: 2,189 * * 6/279: E1,6; E2: na svenānyena; E2 (v.l.): tatsvenānyena * naikatvāt tasya cānadhikārāc chabdasya cāvibhaktatvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्रोच्यते, न प्रयोगान्तरस्य यजमानः प्रसज्यते। न तु यजमानशब्दे कश्चिद् विशेषः, यतो यजमानशब्दाद् व्यवस्था स्यात्। किं तर्हि। एकत्वस्य विवक्षितत्वात्, न द्वाभ्यां याजमानानि कर्तव्यानीति नान्य आनीयते। आह, अन्य एव तर्हि सर्वयाजमानेषु भवतु। नैवम्, कामिनं ह्य् अधिकृत्य, साङ्गस्य यागस्य वचनम्। यजमानशब्दश् चाविभक्त इहौदुम्बर्याः संमाने। तस्मान् नान्यो भविष्यति। संनिपातात् तु निमित्तविघातः स्याद् बृहद्रथन्तरवद् विभक्तशिष्टत्वाद् वसिष्ठनिर्वर्त्ये
atrocyate, na prayogāntarasya yajamānaḥ prasajyate. na tu yajamānaśabde kaścid viśeṣaḥ, yato yajamānaśabdād vyavasthā syāt. kiṃ tarhi. ekatvasya vivakṣitatvāt, na dvābhyāṃ yājamānāni kartavyānīti nānya ānīyate. āha, anya eva tarhi sarvayājamāneṣu bhavatu. naivam, kāminaṃ hy adhikṛtya, sāṅgasya yāgasya vacanam. yajamānaśabdaś cāvibhakta ihaudumbaryāḥ saṃmāne. tasmān nānyo bhaviṣyati. saṃnipātāt tu nimittavighātaḥ syād bṛhadrathantaravad vibhaktaśiṣṭatvād vasiṣṭhanirvartye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।२८०: ए२: ५,३२९; ए६: २,१८९ * अपि वा कृत्स्नसंयोगाद् अविघातः प्रतीयेत *६।२८१* स्वामित्वेनाभिसंबन्धात्
* 6/280: E2: 5,329; E6: 2,189 * api vā kṛtsnasaṃyogād avighātaḥ pratīyeta *6/281* svāmitvenābhisaṃbandhāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।२८१: ए१; ए२,६: प्रतीयते * * ६।२८२: ए१,६; ए२: कर्तृत्वम् * साम्नोः कर्मवृद्ध्यैकदेशेन संयोगे गुणत्वेनाभिसंबन्धस् तस्मात् तत्र विघातः स्यात्
* 6/281: E1; E2,6: pratīyate * * 6/282: E1,6; E2: kartṛtvam * sāmnoḥ karmavṛddhyaikadeśena saṃyoge guṇatvenābhisaṃbandhas tasmāt tatra vighātaḥ syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ यद् उक्तम्, बृहद्रथन्तरवद् इति, तत् परिहरणीयम्। बृहद्रथन्तरयोः साम्नोर् नैमित्तिककर्मवृद्ध्यैकदेशेन संयोगो भवति। तत्र ह्य् उभयोः साधकत्वम् नैकस्य। स्तोत्रैकदेशेन तु तत्र साम्नोः संबन्धः, न कृत्स्नेन स्तोत्रेण। गुणत्वेन हि तत्र साम श्रूयते, स्तोत्रं प्राधान्येन। तस्मात् तत्र विघातः स्यात्। वचनात् तु द्विसंयोगस् तस्माद् एकस्य पाणित्वम्
atha yad uktam, bṛhadrathantaravad iti, tat pariharaṇīyam. bṛhadrathantarayoḥ sāmnor naimittikakarmavṛddhyaikadeśena saṃyogo bhavati. tatra hy ubhayoḥ sādhakatvam naikasya. stotraikadeśena tu tatra sāmnoḥ saṃbandhaḥ, na kṛtsnena stotreṇa. guṇatvena hi tatra sāma śrūyate, stotraṃ prādhānyena. tasmāt tatra vighātaḥ syāt. vacanāt tu dvisaṃyogas tasmād ekasya pāṇitvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।२८३: ए२: ५,३३०; ए६: २,१९० * * ६।२८४: ए१; ए२,६: सव्यो ऽप्राप्तस् * अर्थाभावात् तु नैवं स्यात्
* 6/283: E2: 5,330; E6: 2,190 * * 6/284: E1; E2,6: savyo 'prāptas * arthābhāvāt tu naivaṃ syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।२८५: ए२ (व्ल्।): व्यावर्त्यते * अर्थानं च विभक्तत्वान् न तच्छ्रुतेन संबन्धः
* 6/285: E2 (v.l.): vyāvartyate * arthānaṃ ca vibhaktatvān na tacchrutena saṃbandhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।२८६: ए१,६; ए२: पुरोहिताव् एकस्य राज्ञ इति * * ६।२८७: ए२: ५,३३१; ए६: २,१९१ * पाणेः प्रत्यङ्गभावाद् असंबन्धः प्रतीयेत
* 6/286: E1,6; E2: purohitāv ekasya rājña iti * * 6/287: E2: 5,331; E6: 2,191 * pāṇeḥ pratyaṅgabhāvād asaṃbandhaḥ pratīyeta
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।२८८: ए१,६; ए१ (व्ल्।): अञ्जलौ प्रत्यङ्गभूतौ; ए२: अञ्जलौ प्रत्यङ्गभूतो * * ६।२८९: ए१,६; ए१ (व्ल्।),ए२: तम् * सत्राणि सर्ववर्णानां अविशेषात्
* 6/288: E1,6; E1 (v.l.): añjalau pratyaṅgabhūtau; E2: añjalau pratyaṅgabhūto * * 6/289: E1,6; E1 (v.l.),E2: tam * satrāṇi sarvavarṇānāṃ aviśeṣāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।२९०: ए२: ५,३३१; ए६: २,१९१ * लिङ्गदर्शनाच् च
* 6/290: E2: 5,331; E6: 2,191 * liṅgadarśanāc ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।२९१: ए१; ए२,६: पार्थुरश्मं * ब्राह्मणानां वेतरयोर् *६।२९२* आर्त्विज्याभावात्
* 6/291: E1; E2,6: pārthuraśmaṃ * brāhmaṇānāṃ vetarayor *6/292* ārtvijyābhāvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।२९२: ए१,६; ए२: चेतरयोर् * * ६।२९३: ए१,६; ए२: वर्णानाम् अधिकार इति * वचनाद् इति चेत्
* 6/292: E1,6; E2: cetarayor * * 6/293: E1,6; E2: varṇānām adhikāra iti * vacanād iti cet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।२९४: ए१,६; ए२: सत्रफलं * * ६।२९५: ए१,६; ए२: ब्राह्मणानां शक्यम् * * ६।२९६: ए२: ५,३३३; ए६: २,१९२ * न स्वामित्वं हि विधीयते
* 6/294: E1,6; E2: satraphalaṃ * * 6/295: E1,6; E2: brāhmaṇānāṃ śakyam * * 6/296: E2: 5,333; E6: 2,192 * na svāmitvaṃ hi vidhīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।२९७: ए१,६; ए२: उद्देश्यपदम् * * ६।२९८: ए२: ५,३३४; ए६: २,१९३ * गार्हपते *६।२९९* वा स्याताम् अविप्रतिषेधात्
* 6/297: E1,6; E2: uddeśyapadam * * 6/298: E2: 5,334; E6: 2,193 * gārhapate *6/299* vā syātām avipratiṣedhāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।२९९: ए२ (व्ल्।): गार्हपत्ये * * ६।३००: ए२ (व्ल्।): गार्हपत्ये * न वा कल्पविरोधात्
* 6/299: E2 (v.l.): gārhapatye * * 6/300: E2 (v.l.): gārhapatye * na vā kalpavirodhāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।३०१: ए१,६; ए२: फलचमसमय * स्वामित्वाद् इतरेषाम् अहीने लिङ्गदर्शनम्
* 6/301: E1,6; E2: phalacamasamaya * svāmitvād itareṣām ahīne liṅgadarśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ यद् उक्तम्, लिङ्गदर्शनाद् इति। तत् परिहर्तव्यम्। अत्रोच्यते, अहीनम् एव सत्रशब्देन वक्ष्यति, यतः स्वामित्वम् ऋत्विजां विधीयते। अत ऋत्विजां स्वामित्वाद् राजन्यवैश्यानां सत्रं नावकल्पत इति। तस्माद् अहीने लिङ्गदर्शनम्। वासिष्ठानां वा ब्रह्मत्वनियमात्
atha yad uktam, liṅgadarśanād iti. tat parihartavyam. atrocyate, ahīnam eva satraśabdena vakṣyati, yataḥ svāmitvam ṛtvijāṃ vidhīyate. ata ṛtvijāṃ svāmitvād rājanyavaiśyānāṃ satraṃ nāvakalpata iti. tasmād ahīne liṅgadarśanam. vāsiṣṭhānāṃ vā brahmatvaniyamāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।३०२: ए२: ५,३३४; ए६: २,१९३ * सर्वेषां वा प्रतिप्रसवात्
* 6/302: E2: 5,334; E6: 2,193 * sarveṣāṃ vā pratiprasavāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वेषां वा सत्रं स्यात्, अविशेषात्। ननु वासिष्ठो ब्रह्मेत्य् उच्यते। नेत्य् आह। पुनः प्रतिसूयते, य एव कश्चन स्तोमभागम् अधीयीत स एव ब्रह्मा भवेद् इति। वासिष्ठोपदेश इदानीं किम् अर्थ इति चेत्। स्तोमभागप्रशंसार्थः, स्तोमभागान् अधीयानो ऽवासिष्ठो ऽपि वासिष्ठकार्यं समर्थः कर्तुम् इति। विश्वामित्रस्य हौत्रनियमाद् भृगुशुनकवसिष्ठानाम् अनधिकारः
sarveṣāṃ vā satraṃ syāt, aviśeṣāt. nanu vāsiṣṭho brahmety ucyate. nety āha. punaḥ pratisūyate, ya eva kaścana stomabhāgam adhīyīta sa eva brahmā bhaved iti. vāsiṣṭhopadeśa idānīṃ kim artha iti cet. stomabhāgapraśaṃsārthaḥ, stomabhāgān adhīyāno 'vāsiṣṭho 'pi vāsiṣṭhakāryaṃ samarthaḥ kartum iti. viśvāmitrasya hautraniyamād bhṛguśunakavasiṣṭhānām anadhikāraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।३०३: ए२: ५,३३५; ए६: २,१९४ * विहारस्य प्रभुत्वाद् अनग्नीनाम् अपि स्यात्
* 6/303: E2: 5,335; E6: 2,194 * vihārasya prabhutvād anagnīnām api syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।३०४: ए१,६,ए२ (व्ल्।); ए२: क्रत्वर्थो * सारस्वते च दर्शनात्
* 6/304: E1,6,E2 (v.l.); E2: kratvartho * sārasvate ca darśanāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सारस्वते च सत्रे भवति दर्शनम्। पररथैर् वा एते स्वर्गं लोकं यन्ति, ये ऽनाहिताग्नयः सत्रम् आसत इति। अनाहिताग्नीनां सत्रं दर्शयति। तस्माद् अपि सर्वेषाम्। प्रायश्चित्तविधानाच् च
sārasvate ca satre bhavati darśanam. pararathair vā ete svargaṃ lokaṃ yanti, ye 'nāhitāgnayaḥ satram āsata iti. anāhitāgnīnāṃ satraṃ darśayati. tasmād api sarveṣām. prāyaścittavidhānāc ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रायश्चित्तं विधीयते, अग्नये विविचये ऽष्टाकपालं पुरोडाशं निर्वपेत्, यस्याहिताग्नेर् अन्यैर् अग्निभिर् अग्नयः संसृज्येरन्न् इति, संसर्गे ऽग्नीनां प्रायश्चित्तं दर्शयति। स एवं स्याद् अनाहितैः, नान्यथा। तस्माद् अप्य् अनग्नीनां सत्राणीति। साग्नीनां वेष्टिपूर्वत्वात्
prāyaścittaṃ vidhīyate, agnaye vivicaye 'ṣṭākapālaṃ puroḍāśaṃ nirvapet, yasyāhitāgner anyair agnibhir agnayaḥ saṃsṛjyerann iti, saṃsarge 'gnīnāṃ prāyaścittaṃ darśayati. sa evaṃ syād anāhitaiḥ, nānyathā. tasmād apy anagnīnāṃ satrāṇīti. sāgnīnāṃ veṣṭipūrvatvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।३०५: ए२: ५,३३६; ए६: २,१९५ * स्वार्थेन च प्रयुक्तत्वात्
* 6/305: E2: 5,336; E6: 2,195 * svārthena ca prayuktatvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वार्थेन चाग्नयः प्रयुक्ताः। कथम्। उपग्रहविशेषात्, उपग्रहविशेषो हि भवति, अग्नीन् आदधीतेति। तस्माद् अन्यस्याग्निभिर् अन्यस्य न सिद्धिः, यद्य् अपि क्रत्वर्था अग्नय इति। संनिवापं च दर्शयति
svārthena cāgnayaḥ prayuktāḥ. katham. upagrahaviśeṣāt, upagrahaviśeṣo hi bhavati, agnīn ādadhīteti. tasmād anyasyāgnibhir anyasya na siddhiḥ, yady api kratvarthā agnaya iti. saṃnivāpaṃ ca darśayati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सावित्राणि होष्यन्तः संनिवपेरन्न् इति, तेनापि साग्नयः सत्राण्य् उपासत इति गम्यते। एवं लिङ्गपरिहाराव् अशिष्टे ऽधिकरणे ऽन्यच् चिन्त्यते। जुह्वादीनाम् अप्रयुक्तत्वात् संदेहे यथाकामी प्रतीयेत
sāvitrāṇi hoṣyantaḥ saṃnivaperann iti, tenāpi sāgnayaḥ satrāṇy upāsata iti gamyate. evaṃ liṅgaparihārāv aśiṣṭe 'dhikaraṇe 'nyac cintyate. juhvādīnām aprayuktatvāt saṃdehe yathākāmī pratīyeta
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।३०६: ए१,६; ए२: कर्तव्यानीति। अस्मिन् संशये, उच्यते। किं * * ६।३०७: ए१,६; ए२: प्राप्तम् जुह्वादिषु यथाकामी भवेत्। यस्य * अपि वान्यानि पात्राणि साधारणानि कुर्वीरन् विप्रतिषेधाच् छास्त्रकृतत्वात्
* 6/306: E1,6; E2: kartavyānīti. asmin saṃśaye, ucyate. kiṃ * * 6/307: E1,6; E2: prāptam juhvādiṣu yathākāmī bhavet. yasya * api vānyāni pātrāṇi sādhāraṇāni kurvīran vipratiṣedhāc chāstrakṛtatvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।३०८: ए१,६; ए२: विप्रतिषेधो हि भवति * * ६।३०९: ए१ (व्ल्।): तं पक्षं समवर्धेयुर् * * ६।३१०: ए२: शरीरसंस्कारः परिलुप्येत; ए२ (व्ल्।), ए१,६: शरीरसंस्काराः परिलुप्येरन् * * ६।३११: ए१ (व्ल्।): न तथा कार्यम् * प्रायश्चित्तम् आपदि स्यात्
* 6/308: E1,6; E2: vipratiṣedho hi bhavati * * 6/309: E1 (v.l.): taṃ pakṣaṃ samavardheyur * * 6/310: E2: śarīrasaṃskāraḥ parilupyeta; E2 (v.l.), E1,6: śarīrasaṃskārāḥ parilupyeran * * 6/311: E1 (v.l.): na tathā kāryam * prāyaścittam āpadi syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।३१२: ए२: ५,३३७; ए६: २,१९६ * पुरुषकल्पेन वा विकृतौ कर्तृनियमः स्याद् यज्ञस्य तद्गुणत्वाद् अभावाद् इतरान् प्रत्येकस्मिन्न् अधिकारः स्यात्
* 6/312: E2: 5,337; E6: 2,196 * puruṣakalpena vā vikṛtau kartṛniyamaḥ syād yajñasya tadguṇatvād abhāvād itarān pratyekasminn adhikāraḥ syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।३१३: ए१,६; ए२: अध्वरकल्पा * * ६।३१४: ए१,६; ए२: कुतः। यज्ञस्य तद्गुणत्वात्। यज्ञो * * ६।३१५: ए१,६; ए२: वैश्यस्योक्ता, सप्तदशानुब्रूयाद् वैश्यस्येति। तेन * लिङ्गाच् चेज्याविशेषवत्
* 6/313: E1,6; E2: adhvarakalpā * * 6/314: E1,6; E2: kutaḥ. yajñasya tadguṇatvāt. yajño * * 6/315: E1,6; E2: vaiśyasyoktā, saptadaśānubrūyād vaiśyasyeti. tena * liṅgāc cejyāviśeṣavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।३१६: ए१,६; ए२: सप्तदशो वै वैश्य * * ६।३१७: ए१,६,ए२ (व्ल्।); ए२: नावैश्यस्य * न वा संयोगपृथक्त्वाद् गुणस्येज्याप्रधानत्वाद् असंयुक्ता हि चोदना
* 6/316: E1,6; E2: saptadaśo vai vaiśya * * 6/317: E1,6,E2 (v.l.); E2: nāvaiśyasya * na vā saṃyogapṛthaktvād guṇasyejyāpradhānatvād asaṃyuktā hi codanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ६।३१८: ए२: ५,३३८; ए६: २,१९६ * * ६।३१९: ए१,६,ए२ (व्ल्।); ए२: आकर्षतीति * * ६।३२०: ए२ (व्ल्।): अपि च या गुणस्यापरा चोदना * इज्यायां तद्गुणत्वाद् विशेषेण नियम्येत
* 6/318: E2: 5,338; E6: 2,196 * * 6/319: E1,6,E2 (v.l.); E2: ākarṣatīti * * 6/320: E2 (v.l.): api ca yā guṇasyāparā codanā * ijyāyāṃ tadguṇatvād viśeṣeṇa niyamyeta
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.