Jaimini: Mimamsasutra, with Sabara's Bhasya 7.1

श्रुतिप्रमाणत्वाच् छेषाणां मुख्यभेदे यथाधिकारं भावः स्यात्

śrutipramāṇatvāc cheṣāṇāṃ mukhyabhede yathādhikāraṃ bhāvaḥ syāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* ७।१: ए२: ऐन्द्राग्नीदीनीति तेषु * * ७।२: ए२ ओम्। प्रवर्तनीयः * * ७।३: ए२: ५,३७५, ए६: ३,१ * * ७।४: ए२: धर्मा इति * * ७।५: ए१ हत् प्रकरणे इन् क्लम्मेर्न् * उत्पत्त्यर्थाविभागाद् वा सत्ववदैकधर्म्यं *७।६* स्यात्

* 7/1: E2: aindrāgnīdīnīti teṣu * * 7/2: E2 om. pravartanīyaḥ * * 7/3: E2: 5,375, E6: 3,1 * * 7/4: E2: dharmā iti * * 7/5: E1 hat prakaraṇe in Klammern * utpattyarthāvibhāgād vā satvavadaikadharmyaṃ *7/6* syāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* ७।६: ए२,६: सत्त्ववदैकधर्म्यं * * ७।७: ए२: ५,३७७; ए६: ३,२ * * ७।८: ए२,६: सत्त्वधर्मवत् * * ७।९: ए२,६: सत्त्वधर्माः * * ७।१०: ए२,६: स्प्रष्टव्य * * ७।११: ए२,६: स्प्रष्टव्य * * ७।१२: ए२ ओम्। इति * * ७।१३: ए२ उन्द् ए६ लेसेन्: दर्शपूर्णमासाभ्यां यजेतेत्य् अत्र न शक्यन्ते यागविशेषे धर्मा विधातुम्। किं कारणम्। यदा यजौ धर्मा विधीयन्ते तदा यजिर् अनूद्यते। यजेतेत्थम् इति * * ७।१४: ए२: कुतः * * ७।१५: ए२: प्रसङ्गेन निवृत्तिर् * * ७।१६: ए२: ५,३७९; ए६: ३,३ * * ७।१७: ए२: चोद्येते * * ७।१८: ए२: प्रज्ञातेतिकर्त्यव्यतात्वात् * * ७।१९: म्स् ३।३।११ * * ७।२०: ए२: ५,३८०; ए६: ३,३ * चोदनाशेषभावाद् वा तद्भेदाद् व्यवतिष्ठेरन्न् उत्पत्तेर् गुणभूतत्वात्

* 7/6: E2,6: sattvavadaikadharmyaṃ * * 7/7: E2: 5,377; E6: 3,2 * * 7/8: E2,6: sattvadharmavat * * 7/9: E2,6: sattvadharmāḥ * * 7/10: E2,6: spraṣṭavya * * 7/11: E2,6: spraṣṭavya * * 7/12: E2 om. iti * * 7/13: E2 und E6 lesen: darśapūrṇamāsābhyāṃ yajetety atra na śakyante yāgaviśeṣe dharmā vidhātum. kiṃ kāraṇam. yadā yajau dharmā vidhīyante tadā yajir anūdyate. yajetettham iti * * 7/14: E2: kutaḥ * * 7/15: E2: prasaṅgena nivṛttir * * 7/16: E2: 5,379; E6: 3,3 * * 7/17: E2: codyete * * 7/18: E2: prajñātetikartyavyatātvāt * * 7/19: MS 3.3.11 * * 7/20: E2: 5,380; E6: 3,3 * codanāśeṣabhāvād vā tadbhedād vyavatiṣṭherann utpatter guṇabhūtatvāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* ७।२१: ए१ हत् एकदेशभूत इत्य् अर्थः इन् क्लम्मेर्न् * * ७।२२: ए२: श्रूयते, दर्शपूर्णमासाभ्याम् इति। दर्शपूर्णमासशब्दो हि यजिवचनः * * ७।२३: ताण्ड्। बृ। १६।१५।५ * * ७।२४: ए२: भेद उक्तः * * ७।२५: ए२: अपूर्वभावनैवोभयपदाविशिष्टोच्यते * * ७।२६: तैत्। स्। ६।१।६ * * ७।२७: ए२: तत्रोभयविशेयणत्वं युज्यते * * ७।२८: ए२: तेनेहोभयपदविशेषणत्वं * * ७।२९: ए२: ५,३८१; ए६: ३,४ * * ७।३०: ए२: सामान्यस्य * * ७।३१: ए२: विशेषस्य * सत्वे *७।३२* लक्षणसंयोगात् सार्वत्रिकं प्रतीयेत

* 7/21: E1 hat ekadeśabhūta ity arthaḥ in Klammern * * 7/22: E2: śrūyate, darśapūrṇamāsābhyām iti. darśapūrṇamāsaśabdo hi yajivacanaḥ * * 7/23: Tāṇḍ. Bṛ. 16.15.5 * * 7/24: E2: bheda uktaḥ * * 7/25: E2: apūrvabhāvanaivobhayapadāviśiṣṭocyate * * 7/26: Tait. S. 6.1.6 * * 7/27: E2: tatrobhayaviśeyaṇatvaṃ yujyate * * 7/28: E2: tenehobhayapadaviśeṣaṇatvaṃ * * 7/29: E2: 5,381; E6: 3,4 * * 7/30: E2: sāmānyasya * * 7/31: E2: viśeṣasya * satve *7/32* lakṣaṇasaṃyogāt sārvatrikaṃ pratīyeta

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* ७।३२: ए२,६: सत्त्वे * * ७।३३: ए२,६: सत्त्ववद् * * ७।३४: ए२: घोष * * ७।३५: ए२: क्व * * ७।३६: ए२,६: सत्त्ववद् * अविभागात् तु नैवं स्यात्

* 7/32: E2,6: sattve * * 7/33: E2,6: sattvavad * * 7/34: E2: ghoṣa * * 7/35: E2: kva * * 7/36: E2,6: sattvavad * avibhāgāt tu naivaṃ syāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* ७।३७: ए२: ५,३८३; ए६: ३,५ * द्व्यर्थत्वं च विप्रतिषिद्धम्

* 7/37: E2: 5,383; E6: 3,5 * dvyarthatvaṃ ca vipratiṣiddham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* ७।३८: तैत्। स्। २।३।२ * * ७।३९: ए२: तस्यात् * उत्पत्तौ विध्यभावाद् वा चोदनायां प्रवृत्तिः स्यात् ततश् च कर्मभेदः स्यात्

* 7/38: Tait. S. 2.3.2 * * 7/39: E2: tasyāt * utpattau vidhyabhāvād vā codanāyāṃ pravṛttiḥ syāt tataś ca karmabhedaḥ syāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* ७।४०: ए२: ५,३८४; ए६: ३,५ * * ७।४१: ए२: प्रत्यक्षः * * ७।४२: ए२: स नाकृत्वापूर्वं * यदि वाप्य् अभिधानवत् सामान्यात् सर्वधर्मः स्यात्

* 7/40: E2: 5,384; E6: 3,5 * * 7/41: E2: pratyakṣaḥ * * 7/42: E2: sa nākṛtvāpūrvaṃ * yadi vāpy abhidhānavat sāmānyāt sarvadharmaḥ syāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* ७।४३: ए२: ५,३८५; ए६: ३,६ * अर्थस्य त्व् अविभक्तत्वात् तथा स्याद् अभिधानेषु पूर्ववत्त्वात् प्रयोगस्य कर्मणः शब्दभाव्यत्वाद् विभागाच् छेषाणाम् अप्रवृत्तिः स्यात्

* 7/43: E2: 5,385; E6: 3,6 * arthasya tv avibhaktatvāt tathā syād abhidhāneṣu pūrvavattvāt prayogasya karmaṇaḥ śabdabhāvyatvād vibhāgāc cheṣāṇām apravṛttiḥ syāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* ७।४४: ए२: शब्दभाव्यत्वान् नान्यतः * * ७।४५: ए२: ज्ञातुम्, के कस्यापूर्वस्य * * ७।४६: ए२: ५,३८६; ए६: ३,७ * स्मृतिर् इति चेत्

* 7/44: E2: śabdabhāvyatvān nānyataḥ * * 7/45: E2: jñātum, ke kasyāpūrvasya * * 7/46: E2: 5,386; E6: 3,7 * smṛtir iti cet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ यद् उक्तम्, स्मृतिर् इति। तस्य कः परिहारः। न, पूर्ववत्त्वात्

atha yad uktam, smṛtir iti. tasya kaḥ parihāraḥ. na, pūrvavattvāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्ववती हीयं स्मृतिः। चोदकं धर्मग्राहकं वक्यति, विध्यन्तो वा प्रकृतिवद् इति। तेन प्रापितानां धर्माणाम् अयम् अनुवादः। एतन् न्यायपूर्विका, नाप्राप्तानां विधायिका। यत् कारणं व्यवस्था धर्माणाम् एतेन न्यायेन भवति। अर्थस्य शब्दभाव्यत्वात् प्रकरणनिबन्धनाच् छब्दाद् एवान्यत्र भावः स्यात्

pūrvavatī hīyaṃ smṛtiḥ. codakaṃ dharmagrāhakaṃ vakyati, vidhyanto vā prakṛtivad iti. tena prāpitānāṃ dharmāṇām ayam anuvādaḥ. etan nyāyapūrvikā, nāprāptānāṃ vidhāyikā. yat kāraṇaṃ vyavasthā dharmāṇām etena nyāyena bhavati. arthasya śabdabhāvyatvāt prakaraṇanibandhanāc chabdād evānyatra bhāvaḥ syāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* ७।४७: ए२: ५,३८६; ए६: ३,८ * समाने पूर्ववत्त्वाद् उत्पन्नाधिकारः स्यात्

* 7/47: E2: 5,386; E6: 3,8 * samāne pūrvavattvād utpannādhikāraḥ syāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* ७।४८: षड्वि। ब्र्। ४।३ * * ७।४९: ए२: ५,३८७; ए६: ३,८ * * ७।५०: ए२: प्रावारो * * ७।५१: ए२ ओम्। तेषां चेदम् अनुवादः * श्येनस्येति चेत्

* 7/48: Ṣaḍvi. Br. 4.3 * * 7/49: E2: 5,387; E6: 3,8 * * 7/50: E2: prāvāro * * 7/51: E2 om. teṣāṃ cedam anuvādaḥ * śyenasyeti cet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* ७।५२: व्ग्ल्। षड्वि। ब्र्। ४।२।२२ * नासन्निधानात्

* 7/52: Vgl. Ṣaḍvi. Br. 4.2.22 * nāsannidhānāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* ७।५३: ए२: इषौ धर्माः संनिहिताः * * ७।५४: ए२: ५,३८८; ए६: ३,९ * अपि वा यद्य् अपूर्वत्वाद् इतरद् अधिकार्थे ज्यौतिष्टोमिकाद् विधेस् तद्वाचकं समानं स्यात्

* 7/53: E2: iṣau dharmāḥ saṃnihitāḥ * * 7/54: E2: 5,388; E6: 3,9 * api vā yady apūrvatvād itarad adhikārthe jyautiṣṭomikād vidhes tadvācakaṃ samānaṃ syāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* ७।५५: ए२: न ज्यौतिष्टोमिकानाम् * * ७।५६: ए२: नाधिकार्थवचन इति * * ७।५७: ए२: ऽधिकान् लोहितोष्णादीन् धर्मान् * * ७।५८: ए२: ५,३८९; ए६: ३,१० * * ७।५९: ए२: वैश्वदेवे पुण्याग्नेयादीनि * * ७।६०: तैत्। ब्र्। १।६।७।५ * * ७।६१: ए२ ओम्। तत्र * * ७।६२: ए२: सविधिकस्य कृत्स्नस्य काण्डस्येति * * ७।६३: तैत्। ब्र्। १।६।३।१ * * ७।६४: मैत्। स्। १।१०।७ * पञ्चसंचरेष्व् अर्थवादातिदेशः सन्निधानात्

* 7/55: E2: na jyautiṣṭomikānām * * 7/56: E2: nādhikārthavacana iti * * 7/57: E2: 'dhikān lohitoṣṇādīn dharmān * * 7/58: E2: 5,389; E6: 3,10 * * 7/59: E2: vaiśvadeve puṇyāgneyādīni * * 7/60: Tait. Br. 1.6.7.5 * * 7/61: E2 om. tatra * * 7/62: E2: savidhikasya kṛtsnasya kāṇḍasyeti * * 7/63: Tait. Br. 1.6.3.1 * * 7/64: Mait. S. 1.10.7 * pañcasaṃcareṣv arthavādātideśaḥ sannidhānāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* ७।६५: ए२: हविर् विधिभिर् * * ७।६६: ए२: ५,३९०; ए६: ३,१० * सर्वस्य वैकशब्द्यात्

* 7/65: E2: havir vidhibhir * * 7/66: E2: 5,390; E6: 3,10 * sarvasya vaikaśabdyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* ७।६७: ए२: सार्थवादकस्य कृत्स्नस्य काण्डस्यातिदेश * * ७।६८: ए२: एव * लिङ्गदर्शनाच् च

* 7/67: E2: sārthavādakasya kṛtsnasya kāṇḍasyātideśa * * 7/68: E2: eva * liṅgadarśanāc ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* ७।६९: ए२: वरुणप्रघासेषु श्रूयते, त्रिंशदाहुतयो हूयेरन्। वाजिनो * * ७।७०: काठक स्। ३६।२ * * ७।७१: ए२,६: वरुणप्रघासेषु * * ७।७२: ए२: ५,३९१; ए६: ३,११ * विहिताम्नानान् नेति चेत्

* 7/69: E2: varuṇapraghāseṣu śrūyate, triṃśadāhutayo hūyeran. vājino * * 7/70: Kāṭhaka S. 36.2 * * 7/71: E2,6: varuṇapraghāseṣu * * 7/72: E2: 5,391; E6: 3,11 * vihitāmnānān neti cet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* ७।७३: ए२: परिहार इति, आभाषान्तं * * ७।७४: ए१ हत् आभाषान्तं सूत्रम् इन् क्लम्मेर्न् * नेतरार्थत्वात्

* 7/73: E2: parihāra iti, ābhāṣāntaṃ * * 7/74: E1 hat ābhāṣāntaṃ sūtram in Klammern * netarārthatvāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* ७।७५: तैत्। ब्र्। १।६।५।१ * एककपालैन्द्राग्नौ च तद्वत्

* 7/75: Tait. Br. 1.6.5.1 * ekakapālaindrāgnau ca tadvat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* ७।७६: मैत्। स्। १।१०।१ * * ७।७७: तैत्। ब्र्। १।६।७।५ * * ७।७८: ए२: ५,३९२; ए६: ३,११ * एककपालानां वैश्वदेविकः प्रकृतिर् आग्रयणे सर्वहोमापरिवृत्तिदर्शनाद् अवभृथे च सकृद् द्व्यवदानस्य वचनात्

* 7/76: Mait. S. 1.10.1 * * 7/77: Tait. Br. 1.6.7.5 * * 7/78: E2: 5,392; E6: 3,11 * ekakapālānāṃ vaiśvadevikaḥ prakṛtir āgrayaṇe sarvahomāparivṛttidarśanād avabhṛthe ca sakṛd dvyavadānasya vacanāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.