Library·Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika·3·3.67·3.67.78

Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika 3.67.78

MU 3.67.78

एवं भेदाभेदशक्त्योर् अभिन्नयोर् एव ब्रह्मण्य् एव सम्भवात् तेनात्मनाद्वितीयेनैव द्वित्वम् इवानीतं यथा सलिलेन तरङ्गकल्पनया सुवर्णेन कटकपरिकल्पनयैवम् इति अतस् तेन स्वयम् एवात्मनात्मान्य इव चेत्यते । अतः कलना जाता । सैव स्फारतां प्राप्य मनस् सम्पन्ना । तेनाहम्भावः कल्पितः निर्विकल्पप्रत्यक्षरूपं यत् प्रथमं तन् मनः । तद् अहं भवति क्षिप्रम् अहंशब्दार्थभावनात् । ततो मनोऽहङ्काराभ्यां स्मृतिर् अनुसंहिता । तैस् त्रिभिस् तदनुभूततन्मात्राणि कल्पितानि । सत्सु तन्मात्रेषु जीवेन चित्तात्मना स्वयम् काकतालीयवद् धस्तपादादिमान् सन्निवेशः कल्पितो दृश्यत एव यद् एव मनः कल्पयति तद् एव पश्यति सद् वा भवत्व् असद् वा । चित्तं यत् कल्पयत्य् अभिनिविष्टं तत् तत् पश्यति सद् इव प्रतिभासम् उपागतं यथा स्वप्ने

evaṃ bhedābhedaśaktyor abhinnayor eva brahmaṇy eva sambhavāt tenātmanādvitīyenaiva dvitvam ivānītaṃ yathā salilena taraṅgakalpanayā suvarṇena kaṭakaparikalpanayaivam iti atas tena svayam evātmanātmānya iva cetyate | ataḥ kalanā jātā | saiva sphāratāṃ prāpya manas sampannā | tenāhambhāvaḥ kalpitaḥ nirvikalpapratyakṣarūpaṃ yat prathamaṃ tan manaḥ | tad ahaṃ bhavati kṣipram ahaṃśabdārthabhāvanāt | tato mano'haṅkārābhyāṃ smṛtir anusaṃhitā | tais tribhis tadanubhūtatanmātrāṇi kalpitāni | satsu tanmātreṣu jīvena cittātmanā svayam kākatālīyavad dhastapādādimān sanniveśaḥ kalpito dṛśyata eva yad eva manaḥ kalpayati tad eva paśyati sad vā bhavatv asad vā | cittaṃ yat kalpayaty abhiniviṣṭaṃ tat tat paśyati sad iva pratibhāsam upāgataṃ yathā svapne

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/MU/3.67.78

Cite as: Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika 3.67.78, in HREEM (hreem.cc/library/MU/3.67.78), after GRETIL, Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika, plain text 1.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/3_phil/advaita/motik_pu.htm — Moksopaya with Bhaskarakantha's Tika, plain text 1. Prakaraṇa: Vairāgya (1,1-1,32) 2. Prakaraṇa: Mumukṣuvyavahāra, first chapters missing (2,5.5-2,20.13) 3. Prakaraṇa: Utpatti, fragments (3,1.1-41; 3,3.13-3,12.4; 3,13.50-3,16.41) 4. Prakaraṇa: Sthiti, fragment

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text