यथा- "इमे खलु पुनर्दशाकुशलाः कर्मपथा अधिमात्रत्वादासेविता [भाविता] बहुलीकृता निरयहेतुर्मध्यत्वात् तिर्यग्योनिहेतुर्मृदुत्वाद्यमलोकहेतुः । तत्र प्राणातिपातो निरयमुपनयति, तिर्यग्योनिमुपनयति, यमलोकमुपनयति । अथ चेत्पुनर्मनुष्येषु उपपद्यते, द्वौ विपाकावभिनिर्वर्तयति अल्पायुष्कतां च बहुग्लान्यतां च । अदत्तादानं ॥॥॥॥।पेयालं॥॥॥॥।ऽपरीत्तभोगतां ऽ च ऽसाधारणभोगतांऽ च । काममिथ्याचारो ॥। अनाजानेयपरिवारतां च ससपत्नदारतां च । मृषावादो॥॥॥।अभ्याख्यानबहुलतां च परैर्विसंवादनतां च । पैशुन्यं॥॥॥भिन्नपरिवारतां च हीनपरिवारतां च । पारुष्यं॥॥॥॥अमनापश्रवणतां च कलहवचनं च । तां संभिन्नप्रलापो॥॥॥।अनादेयवचनतां च अनिश्चितप्रतिभानतां च । अभिध्या॥॥॥॥असंतुष्टितां च महेच्छतां च । व्यापादो॥॥॥।अहितैषितां च परोत्पीडनतां च । मिथ्यादृष्टिः [निरयमुपनयति, तिर्यग्योनिमुपनयति, यमलोकमुपनयति । अथ चेत्पुनर्मनुष्येषु उपपद्यते, द्वौ विपाकावभिनिर्वर्तयति] कुदृष्टिपतितश्च भवति शठश्च मायावी । एवं खलु महतो ऽपरिमाणस्य दुःखस्कन्धस्य इमे दशाकुशलाः कर्मपथाः समुदागमाय संवर्तन्ते ।" "पुनः कुशलानां कर्मपथानां समादानहेतो[र्देव] मनुष्याद्युपपत्तिमादिं कृत्वा यावद्भवाग्रमित्युपपत्तयः प्रज्ञायन्ते । तत उत्तरं त एव दश कुशलाः कर्मपथाः प्रज्ञाकारेण परिभाव्यमानाः प्रादेशिकचित्ततया त्रैधातुकोत्त्रस्तमानसतया महाकरुणाविकलतया परतः श्रवणानुगमेन घोषानुगमेन च श्रावकयानं संवर्तयन्ति । तत उत्तरतरं परिशोधिता अपरप्रणेयतया [स्वयंभूत्वानुकूलतया] स्वयमभिसंबोधनतया [परतो ऽपरिमार्गणतया] महाकरुणोपायविकलतया गम्भीरेदं- प्रत्ययानुबोधनेन प्रत्येकबुद्धयानं संवर्तयति । तत उत्तरतरं परिशोधिता विपुलाप्रमाणतया महाकरुणोपेततया उपायकौशलसंगृहीततया संबद्धमहाप्रणिधानतया सर्वसत्त्वापरित्यागतया बुद्धज्ञानविपुलाध्यालम्बनतया बोधिसत्त्वभूमिपरिशुद्धयै पारमितापरिशुद्धयै चर्याविपुलत्वाय संवर्तन्ते ।" इत्यादि विस्तरेणोक्तवत् अतो ऽनेनप्रकारेण तद्दशकुशलमार्गातिरिक्तं पृथग्जनश्रावकप्रत्येकबुद्धबोधिसत्त्वानां यथायोगम् अभ्युदयस्य संसारसुखस्य, निःश्रेयसः सुखदुःखाभावस्वभावस्य मुक्तिलक्षणस्य प्राप्तेरुपायो ऽन्यो नास्तीति समुपदिष्टम् । यो ऽसौ द्वितीयचित्तोत्पादबोधिसत्त्वः- यथा समुद्रो हि शवेन सार्धम् अमङ्गलेनापि च मङ्गलं वा । तथा हि शीलाधिकृतो महात्मा समं न तिष्ठासति दुष्टशीलैः
yathā- "ime khalu punardaśākuśalāḥ karmapathā adhimātratvādāsevitā [bhāvitā] bahulīkṛtā nirayaheturmadhyatvāt tiryagyoniheturmṛdutvādyamalokahetuḥ / tatra prāṇātipāto nirayamupanayati, tiryagyonimupanayati, yamalokamupanayati / atha cetpunarmanuṣyeṣu upapadyate, dvau vipākāvabhinirvartayati alpāyuṣkatāṃ ca bahuglānyatāṃ ca / adattādānaṃ .........peyālaṃ.........'parīttabhogatāṃ ' ca 'sādhāraṇabhogatāṃ' ca / kāmamithyācāro ... anājāneyaparivāratāṃ ca sasapatnadāratāṃ ca / mṛṣāvādo.......abhyākhyānabahulatāṃ ca parairvisaṃvādanatāṃ ca / paiśunyaṃ......bhinnaparivāratāṃ ca hīnaparivāratāṃ ca / pāruṣyaṃ........amanāpaśravaṇatāṃ ca kalahavacanaṃ ca / tāṃ saṃbhinnapralāpo.......anādeyavacanatāṃ ca aniścitapratibhānatāṃ ca / abhidhyā........asaṃtuṣṭitāṃ ca mahecchatāṃ ca / vyāpādo.......ahitaiṣitāṃ ca parotpīḍanatāṃ ca / mithyādṛṣṭiḥ [nirayamupanayati, tiryagyonimupanayati, yamalokamupanayati / atha cetpunarmanuṣyeṣu upapadyate, dvau vipākāvabhinirvartayati] kudṛṣṭipatitaśca bhavati śaṭhaśca māyāvī / evaṃ khalu mahato 'parimāṇasya duḥkhaskandhasya ime daśākuśalāḥ karmapathāḥ samudāgamāya saṃvartante /" "punaḥ kuśalānāṃ karmapathānāṃ samādānaheto[rdeva] manuṣyādyupapattimādiṃ kṛtvā yāvadbhavāgramityupapattayaḥ prajñāyante / tata uttaraṃ ta eva daśa kuśalāḥ karmapathāḥ prajñākāreṇa paribhāvyamānāḥ prādeśikacittatayā traidhātukottrastamānasatayā mahākaruṇāvikalatayā parataḥ śravaṇānugamena ghoṣānugamena ca śrāvakayānaṃ saṃvartayanti / tata uttarataraṃ pariśodhitā aparapraṇeyatayā [svayaṃbhūtvānukūlatayā] svayamabhisaṃbodhanatayā [parato 'parimārgaṇatayā] mahākaruṇopāyavikalatayā gambhīredaṃ- pratyayānubodhanena pratyekabuddhayānaṃ saṃvartayati / tata uttarataraṃ pariśodhitā vipulāpramāṇatayā mahākaruṇopetatayā upāyakauśalasaṃgṛhītatayā saṃbaddhamahāpraṇidhānatayā sarvasattvāparityāgatayā buddhajñānavipulādhyālambanatayā bodhisattvabhūmipariśuddhayai pāramitāpariśuddhayai caryāvipulatvāya saṃvartante /" ityādi vistareṇoktavat ato 'nenaprakāreṇa taddaśakuśalamārgātiriktaṃ pṛthagjanaśrāvakapratyekabuddhabodhisattvānāṃ yathāyogam abhyudayasya saṃsārasukhasya, niḥśreyasaḥ sukhaduḥkhābhāvasvabhāvasya muktilakṣaṇasya prāpterupāyo 'nyo nāstīti samupadiṣṭam / yo 'sau dvitīyacittotpādabodhisattvaḥ- yathā samudro hi śavena sārdham amaṅgalenāpi ca maṅgalaṃ vā / tathā hi śīlādhikṛto mahātmā samaṃ na tiṣṭhāsati duṣṭaśīlaiḥ
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.