Library·Maitrāyaṇīya Upaniṣad·6·6.31

Maitrāyaṇīya Upaniṣad 6.31

MaiU 6.31

किमात्मकानि वा एतानीन्द्रियाणि प्रचरन्त्युद्गन्ता चैतेषामिह को नियन्ता वेत्याह । प्रत्याहात्मात्मकानीत्यात्मा ह्येषामुद्गन्ता वाप्सरसो भानवीयाश्च मरीचयो नाम अथ पञ्चभिः रश्मिभिर्विषयानत्ति कतम आत्मेति योऽयं शुद्धः पूतः शून्यः शान्तादिलक्षणोक्तः स्वकैर्लिङ्गैरुपगृह्यः तस्यैतल्लिङ्गमलिङ्गस्याग्नेर्यदौष्ण्यमाविष्टं चापां यः शिवतमोरस इत्येके । अथ वाक्ष्रोत्रं चक्षुर्मनः प्राण इत्येके, अथ बुद्धिर्धृतिः स्मृतिः प्रज्ञा तदित्येके अथ ते एतस्यैवं यथैवेह बीजस्याङ्कुरावाथधूमार्चिर्विष्फुलिङ्गा इवाग्नेश्चेति अत्रोदाहरन्ति \ः वह्नेश्च यद्वत्खलु विष्फुलिङ्गाः सूर्यान्मयूखाश्च तथैव तस्य । प्राणादयो वै पुनरेव तस्मादभ्युच्चरन्तीह यथाक्रमेण ॥

kimātmakāni vā etānīndriyāṇi pracarantyudgantā caiteṣāmiha ko niyantā vetyāha | pratyāhātmātmakānītyātmā hyeṣāmudgantā vāpsaraso bhānavīyāśca marīcayo nāma atha pañcabhiḥ raśmibhirviṣayānatti katama ātmeti yo'yaṃ śuddhaḥ pūtaḥ śūnyaḥ śāntādilakṣaṇoktaḥ svakairliṅgairupagṛhyaḥ tasyaitalliṅgamaliṅgasyāgneryadauṣṇyamāviṣṭaṃ cāpāṃ yaḥ śivatamorasa ityeke | atha vākṣrotraṃ cakṣurmanaḥ prāṇa ityeke, atha buddhirdhṛtiḥ smṛtiḥ prajñā tadityeke atha te etasyaivaṃ yathaiveha bījasyāṅkurāvāthadhūmārcirviṣphuliṅgā ivāgneśceti atrodāharanti \ḥ vahneśca yadvatkhalu viṣphuliṅgāḥ sūryānmayūkhāśca tathaiva tasya | prāṇādayo vai punareva tasmādabhyuccarantīha yathākrameṇa ||

Roman (IAST) transliteration rendered by HREEM from the edition's Devanagari; the Devanagari is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/MaiU/6.31

Cite as: Maitrāyaṇīya Upaniṣad 6.31, in HREEM (hreem.cc/library/MaiU/6.31), after Sanskrit Wikisource: मैत्रायणि उपनिषद् (1 page; revision ids 398073, full list in content/corpus/wikisource….

Edition, numbering and licence

Sanskrit Wikisource: मैत्रायणि उपनिषद् (1 page; revision ids 398073, full list in content/corpus/wikisource cache)

Sanskrit Wikisource (sa.wikisource.org): the texts are public domain; page markup CC BY-SA 4.0. Devanagari as given on the page; IAST generated mechanically.

More about this text