Library·Maitrāyaṇīya Upaniṣad·7·7.11

Maitrāyaṇīya Upaniṣad 7.11

MaiU 7.11

३ हृदयादायाति तावच्चक्षुष्यस्मिन्प्रतिष्ठिता । सारणी सा तयोर्नाडी द्वयोरेका द्विधा सती ॥ ४ मनः कायाग्निमाहन्ति स प्रेरयति मारुतम् । मारुतस्तूरसि चरन्मन्द्रं जनयति स्वरम् ॥ ५ खजाग्नियोगाद् हृदि सम्प्रयुक्तमणोर्ह्यणुर्द्विरणुः कण्ठदेशे । जिह्वाग्रदेशे त्र्यणुकं च विद्धि विनिर्गतं मातृकमेवमाहुः ॥ ६ न पश्यन्मृत्युमं पश्यति न रोगं नोत दुःखताम् । सर्वं हि पश्यन्पश्यति सर्वमाप्नोति सर्वशः ॥ ७ चाक्षुषः स्वप्नचारी च सुप्तः सुप्तात्परश्च यः । भेदाश्चैतेऽस्य चत्वारस्तेभ्यस्तुर्यं महत्तरम् ॥ ८ त्रिष्वेकपाच्चरेद्ब्रह्म त्रिपाच्चरति चोत्तरे । सत्यानृतोपभोगार्थाः द्वैतीभावो महात्मन इति द्वैतीभावो महात्मन इति ॥

3 hṛdayādāyāti tāvaccakṣuṣyasminpratiṣṭhitā | sāraṇī sā tayornāḍī dvayorekā dvidhā satī || 4 manaḥ kāyāgnimāhanti sa prerayati mārutam | mārutastūrasi caranmandraṃ janayati svaram || 5 khajāgniyogād hṛdi samprayuktamaṇorhyaṇurdviraṇuḥ kaṇṭhadeśe | jihvāgradeśe tryaṇukaṃ ca viddhi vinirgataṃ mātṛkamevamāhuḥ || 6 na paśyanmṛtyumaṃ paśyati na rogaṃ nota duḥkhatām | sarvaṃ hi paśyanpaśyati sarvamāpnoti sarvaśaḥ || 7 cākṣuṣaḥ svapnacārī ca suptaḥ suptātparaśca yaḥ | bhedāścaite'sya catvārastebhyasturyaṃ mahattaram || 8 triṣvekapāccaredbrahma tripāccarati cottare | satyānṛtopabhogārthāḥ dvaitībhāvo mahātmana iti dvaitībhāvo mahātmana iti ||

Roman (IAST) transliteration rendered by HREEM from the edition's Devanagari; the Devanagari is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/MaiU/7.11

Cite as: Maitrāyaṇīya Upaniṣad 7.11, in HREEM (hreem.cc/library/MaiU/7.11), after Sanskrit Wikisource: मैत्रायणि उपनिषद् (1 page; revision ids 398073, full list in content/corpus/wikisource….

Edition, numbering and licence

Sanskrit Wikisource: मैत्रायणि उपनिषद् (1 page; revision ids 398073, full list in content/corpus/wikisource cache)

Sanskrit Wikisource (sa.wikisource.org): the texts are public domain; page markup CC BY-SA 4.0. Devanagari as given on the page; IAST generated mechanically.

More about this text