Manava-Grhyasutra 1.10

इति नवमः खण्डः ॥९॥ दशमः खण्डः प्रागुदञ्चं लक्षणमुद्धृत्यावोक्ष्य स्थणिडलं गोमयेनोपलिप्य मण्डलं चतुरस्रं वा अग्निं निर्मथ्याभिमुखं प्रणयेत् तत्र ब्रह्मोपवेशनम्

iti navamaḥ khaṇḍaḥ //9// daśamaḥ khaṇḍaḥ prāgudañcaṃ lakṣaṇamuddhṛtyāvokṣya sthaṇiḍalaṃ gomayenopalipya maṇḍalaṃ caturasraṃ vā agniṃ nirmathyābhimukhaṃ praṇayet tatra brahmopaveśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दर्भाणां पवित्रे मन्त्रवदुत्पाद्येमंस्तोम मर्हत इत्यग्निं परिसमुह्य पर्युक्ष्य परिस्तीर्य पश्चादग्नेरेकवद्बहिःस्तृणाति

darbhāṇāṃ pavitre mantravadutpādyemaṃstoma marhata ityagniṃ parisamuhya paryukṣya paristīrya paścādagnerekavadbahiḥstṛṇāti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उदक्प्राक्तूलान्दर्भान्प्रकृष्य दक्षिणांस्तथोत्तरानग्रेणाग्निं दक्षिणैरुत्तरानवस्तृणाति

udakprāktūlāndarbhānprakṛṣya dakṣiṇāṃstathottarānagreṇāgniṃ dakṣiṇairuttarānavastṛṇāti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दक्षिणतो ऽग्नेर्ब्रह्मणे संस्तृणात्यपरं यजमानाय पश्चार्ज्झे पत्न्यै अपरमपरंशाखोदकधारयोर्लाजा धार्याश्च पश्चाद्युगधारस्य च

dakṣiṇato 'gnerbrahmaṇe saṃstṛṇātyaparaṃ yajamānāya paścārjjhe patnyai aparamaparaṃśākhodakadhārayorlājā dhāryāśca paścādyugadhārasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्योना पृथिवि भवेत्येतयावस्थाप्य शमीमयीः शम्याः कृत्वान्तगोर्ष्ठे ऽग्निमुपसमाधाय भर्ता भार्यामभ्युदानयति

syonā pṛthivi bhavetyetayāvasthāpya śamīmayīḥ śamyāḥ kṛtvāntagorṣṭhe 'gnimupasamādhāya bhartā bhāryāmabhyudānayati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाससोन्ते गृहीत्वा- ऽअघोर चक्षुरपतिघ्न्येधि शिवा पशुभ्यः सुमनाः सुवर्चाः वीरसूदेर्वकामा स्योना शं नो भव द्विपदे शं चतुष्पदेऽ इत्यभिपरिगृह्याभ्युदानयति

vāsasonte gṛhītvā- 'aghora cakṣurapatighnyedhi śivā paśubhyaḥ sumanāḥ suvarcāḥ vīrasūdervakāmā syonā śaṃ no bhava dvipade śaṃ catuṣpade' ityabhiparigṛhyābhyudānayati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्तरेण रथं वानोवानुपरिक्रम्यान्तरेण ज्वलनवहनावतिक्रम्य दक्षिणास्यां धुर्युत्तरस्य युगतन्मनो ऽधस्तात्कन्यामवस्थाप्य शम्यामुत्कृष्य हिरण्यमन्तर्धाय हिरण्यवर्णाः शुचय इति तिसृभिरद्भिरभिषिच्य अज्त्रैव बाणशब्दं कुरुतेति प्रेष्यति

uttareṇa rathaṃ vānovānuparikramyāntareṇa jvalanavahanāvatikramya dakṣiṇāsyāṃ dhuryuttarasya yugatanmano 'dhastātkanyāmavasthāpya śamyāmutkṛṣya hiraṇyamantardhāya hiraṇyavarṇāḥ śucaya iti tisṛbhiradbhirabhiṣicya ajtraiva bāṇaśabdaṃ kuruteti preṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथास्यै वासः प्रयच्छति- या अकृन्तन्या अतन्वन्या आवन्या अवाहरन् याश्चाग्नादेव्यो ऽन्तानभितो ऽततनन्त । तास्त्वादेव्यो जरसे संव्ययन्त्वायुष्मतीदं परिधत्स्व वासः-इत्यहतं वासः- परिधाप्यान्वारभ्याधारावाज्यभागौ हुत्वा अग्नये जनविदे स्वाहेत्युत्तरार्धे जुहोति सोमाय जनविदे स्वाहेति दक्षिणार्द्धे गन्धर्वाय जनविदे स्वाहेति मध्ये

athāsyai vāsaḥ prayacchati- yā akṛntanyā atanvanyā āvanyā avāharan yāścāgnādevyo 'ntānabhito 'tatananta / tāstvādevyo jarase saṃvyayantvāyuṣmatīdaṃ paridhatsva vāsaḥ-ityahataṃ vāsaḥ- paridhāpyānvārabhyādhārāvājyabhāgau hutvā agnaye janavide svāhetyuttarārdhe juhoti somāya janavide svāheti dakṣiṇārddhe gandharvāya janavide svāheti madhye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युक्तो वह यदाकूतमिति द्वाभ्यामग्निंयोजयित्वा नक्षत्रमिष्ट्वा नक्षत्रदेवतांयजेत्तिथिं तिथिदेवतामृतुदेवतां च

yukto vaha yadākūtamiti dvābhyāmagniṃyojayitvā nakṣatramiṣṭvā nakṣatradevatāṃyajettithiṃ tithidevatāmṛtudevatāṃ ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सोमोददद्गन्धर्वाय गन्धर्वो दददग्नये । रविं च पुत्रांश्चादादग्निर्मह्यमथो इमाम् अग्निरस्याः प्रथमो जातवेदाः सो ऽस्याः प्रज्ञा मुञ्चतु मृत्युपाशात् । तदिदं राजा वरुणो ऽनुमन्यताम् । यथेद्रंस्त्रीपौत्रमगन्म रुद्रियाय स्वाह- इति हिरण्यगर्भ इत्यष्टाभिः प्रत्यृचमाज्याहुतीर्जुहुयात्

somodadadgandharvāya gandharvo dadadagnaye / raviṃ ca putrāṃścādādagnirmahyamatho imām agnirasyāḥ prathamo jātavedāḥ so 'syāḥ prajñā muñcatu mṛtyupāśāt / tadidaṃ rājā varuṇo 'numanyatām / yathedraṃstrīpautramaganma rudriyāya svāha- iti hiraṇyagarbha ityaṣṭābhiḥ pratyṛcamājyāhutīrjuhuyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

येन च कर्मणेचछेत्तत्र च जयान् जुहुयात् जयानांच श्रुतिस्तां यतोक्ताम् । आकूत्यै त्वा स्वाहा, भूत्यै त्वा स्वाह, प्रयुजे तेवा स्वाह, नभसे त्वा स्वाह, अर्यम्भणे त्वा स्वाह, समृध्यै त्वा स्वाह, जयायै त्वा स्वाह, कामाय त्वा स्वाहेत्यृचा स्तोमं प्रजापतय इति च

yena ca karmaṇecachettatra ca jayān juhuyāt jayānāṃca śrutistāṃ yatoktām / ākūtyai tvā svāhā, bhūtyai tvā svāha, prayuje tevā svāha, nabhase tvā svāha, aryambhaṇe tvā svāha, samṛdhyai tvā svāha, jayāyai tvā svāha, kāmāya tvā svāhetyṛcā stomaṃ prajāpataya iti ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुचिः प्रत्यङ्ङुपयन्ता तांसमीक्षस्वेत्याह

śuciḥ pratyaṅṅupayantā tāṃsamīkṣasvetyāha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यां समीक्षमाणायां जपति-- मम व्रते ते हृदयं दधातु मम चित्तमनुचित्तं ते ऽस्तु मम वाचमेकमना जुषस्व प्रजापतिष्ठ्वा नियुनक्तुमह्यम्-इति

tasyāṃ samīkṣamāṇāyāṃ japati-- mama vrate te hṛdayaṃ dadhātu mama cittamanucittaṃ te 'stu mama vācamekamanā juṣasva prajāpatiṣṭhvā niyunaktumahyam-iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

का नामासीत्याद

kā nāmāsītyāda

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नामधेये प्रोक्ते देवस्य त्वा सवितुः प्रसवे ऽश्विनोर्बाहुभ्यां पूष्णो हस्ताभ्यां हस्तं गृह्णाभ्यसाविति हस्तं गृह्णन्नाम गृह्णाति । प्राङ्मुख्याः प्रात्याङ्मुक ऊर्ध्वस्तिष्टन्नासीनाया दक्षिण मुत्तानं दक्षिणेन नीचारिक्त मरिक्तेन- यथेन्द्रोहस्तमग्रहीत् सविता वरुणो भगः । गृह्णामि ते सौ भगत्वाय हस्तं मया पत्या जरदृष्टिर्यथा सत् ॥ भगो अर्यमा सविता पुरन्धिर् मह्यं त्वादुर्गार्हपत्याय दोवाः । याग्रे वाक् समवदत पुरा देवासुरेभ्यः । तामद्य गाथां गास्यामो या स्त्रीणामुत्तमं मनः । सरस्वति प्रेदमव सुभगे वाजिनीवति यां त्वा विश्वस्य भूतस्य भव्यस्य प्रागायाम्यस्याग्रतः । अमोह मस्मि सा त्वं सा त्वमस्याप्यमोहम् ॥ द्यौ रहं पृथिवि त्वमृक् त्वमसि सामाहम् ॥ रेतोह मस्मि रेतो धत्तम् ॥ ता एव विवाहावहै पुंसे पुत्राय कर्त्तवै । श्रीये पुत्राय वेधवै ॥ रायस्योषया सुप्रजास्त्वाय सुवीर्याय ॥ इति

nāmadheye prokte devasya tvā savituḥ prasave 'śvinorbāhubhyāṃ pūṣṇo hastābhyāṃ hastaṃ gṛhṇābhyasāviti hastaṃ gṛhṇannāma gṛhṇāti / prāṅmukhyāḥ prātyāṅmuka ūrdhvastiṣṭannāsīnāyā dakṣiṇa muttānaṃ dakṣiṇena nīcārikta mariktena- yathendrohastamagrahīt savitā varuṇo bhagaḥ / gṛhṇāmi te sau bhagatvāya hastaṃ mayā patyā jaradṛṣṭiryathā sat // bhago aryamā savitā purandhir mahyaṃ tvādurgārhapatyāya dovāḥ / yāgre vāk samavadata purā devāsurebhyaḥ / tāmadya gāthāṃ gāsyāmo yā strīṇāmuttamaṃ manaḥ / sarasvati predamava subhage vājinīvati yāṃ tvā viśvasya bhūtasya bhavyasya prāgāyāmyasyāgrataḥ / amoha masmi sā tvaṃ sā tvamasyāpyamoham // dyau rahaṃ pṛthivi tvamṛk tvamasi sāmāham // retoha masmi reto dhattam // tā eva vivāhāvahai puṃse putrāya karttavai / śrīye putrāya vedhavai // rāyasyoṣayā suprajāstvāya suvīryāya // iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभिदक्षिणमानीयाग्नेः पश्चात्--- एतमश्मानमातिष्टतमश्मेव युवां स्थिरो भवतम् कृण्वन्तु विश्वे देवा आयुर्वा शरदः शतम् । इति दक्षिणाभ्यां पभ्द्यामश्मानमास्थापयति

abhidakṣiṇamānīyāgneḥ paścāt--- etamaśmānamātiṣṭatamaśmeva yuvāṃ sthiro bhavatam kṛṇvantu viśve devā āyurvā śaradaḥ śatam / iti dakṣiṇābhyāṃ pabhdyāmaśmānamāsthāpayati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथेन्द्रः सहेन्द्राण्या अवारुहद् गन्धमादनात् । एवं त्वमस्मादश्मनो अवरोह सह पत्न्या ॥ आरोहस्व समे पादौ प्र पूर्व्यायुष्मती कन्ये पुत्रवती भव । इत्येवं द्विरास्थापयति

yathendraḥ sahendrāṇyā avāruhad gandhamādanāt / evaṃ tvamasmādaśmano avaroha saha patnyā // ārohasva same pādau pra pūrvyāyuṣmatī kanye putravatī bhava / ityevaṃ dvirāsthāpayati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुः परिणयति

catuḥ pariṇayati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समितं संकल्पेथामिति पर्याये पर्याये ब्रह्मा ब्रह्मजपं जपेत्

samitaṃ saṃkalpethāmiti paryāye paryāye brahmā brahmajapaṃ japet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.