मारुतं पुरुहूतं च गुरुं पावकम् एव च । चतुरो व्रतिनो ऽअभ्येति) ब्राह्मं तेजो ऽअवकीर्णिनः ॥
mārutaṃ puruhūtaṃ ca guruṃ pāvakam eva ca | caturo vratino 'abhyeti) brāhmaṃ tejo 'avakīrṇinaḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतस्मिन्न् एनसि प्राप्ते वसित्वा) गर्दभाजिनम् । सप्तागारांश् चरेद्) भैक्षं स्वकर्म परिकीर्तयन्) ॥
etasminn enasi prāpte vasitvā) gardabhājinam | saptāgārāṃś cared) bhaikṣaṃ svakarma parikīrtayan) ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेभ्यो लब्धेन भैक्षेण वर्तयन्न्) एककालिकम् । उपस्पृशंस्) त्रिषवणं त्व् अब्देन स विशुध्यति) ॥ [म्त्रिषवणम् अब्देन ]
tebhyo labdhena bhaikṣeṇa vartayann) ekakālikam | upaspṛśaṃs) triṣavaṇaṃ tv abdena sa viśudhyati) || [M.triṣavaṇam abdena ]
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जातिभ्रंशकरं कर्म कृत्वा)-अन्यतमम् इच्छया । चरेत्) सांतपनं कृच्छ्रं प्राजापत्यम् अनिच्छया ॥
jātibhraṃśakaraṃ karma kṛtvā)-anyatamam icchayā | caret) sāṃtapanaṃ kṛcchraṃ prājāpatyam anicchayā ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संकरअपात्रकृत्यासु मासं शोधनम् ऐन्दवम् । [मैन्दवः] मलिनीकरणीयेषु तप्तः स्याद्) यावकैस् त्र्यहम् ॥
saṃkara.apātrakṛtyāsu māsaṃ śodhanam aindavam | [M.aindavaḥ] malinīkaraṇīyeṣu taptaḥ syād) yāvakais tryaham ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुरीयो ब्रह्महत्यायाः क्षत्रियस्य वधे स्मृतः) । वैश्ये ऽअष्टमांशो वृत्तस्थे शूद्रे ज्ञेयस् तु षोडशः ॥
turīyo brahmahatyāyāḥ kṣatriyasya vadhe smṛtaḥ) | vaiśye 'aṣṭamāṃśo vṛttasthe śūdre jñeyas tu ṣoḍaśaḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अकामतस् तु राजन्यं विनिपात्य) द्विजोत्तमः । वृषभएकसहस्रा गा दद्यात्) सुचरितव्रतः ॥
akāmatas tu rājanyaṃ vinipātya) dvijottamaḥ | vṛṣabha.ekasahasrā gā dadyāt) sucarita.vrataḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्र्यब्दं चरेद्) वा नियतो जटी ब्रह्महणो व्रतम् । वसन्) दूरतरे ग्रामाद् वृक्षमूलनिकेतनः ॥
tryabdaṃ cared) vā niyato jaṭī brahmahaṇo vratam | vasan) dūratare grāmād vṛkṣamūla.niketanaḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतद् एव चरेद्) अब्दं प्रायश्चित्तं द्विजोत्तमः । प्रमाप्य) वैश्यं वृत्तस्थं दद्याच् च-एकशतं ॥ [म्दद्याद्) वा-एकशतं गवाम्]
etad eva cared) abdaṃ prāyaścittaṃ dvijottamaḥ | pramāpya) vaiśyaṃ vṛttasthaṃ dadyāc ca-ekaśataṃ || [M.dadyād) vā-ekaśataṃ gavām]
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतद् एव व्रतं कृत्स्नं षण्मासान्-शूद्रहा चरेत् )। वृषभएकादशा वा-अपि दद्याद्) विप्राय गाः सिताः ॥
etad eva vrataṃ kṛtsnaṃ ṣaṇmāsān-śūdrahā caret )| vṛṣabha.ekādaśā vā-api dadyād) viprāya gāḥ sitāḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मार्जारनकुलौ हत्वा) चाषं मण्डूकम् एव च । श्वगोधाउलूककाकांश् च शूद्रहत्याव्रतं चरेत्) ॥
mārjāra.nakulau hatvā) cāṣaṃ maṇḍūkam eva ca | śva.godhā.ulūka.kākāṃś ca śūdrahatyāvrataṃ caret) ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पयः पिबेत्) त्रिरात्रं वा योजनं वा-अध्वनो व्रजेत्) । उपस्पृशेत्) स्रवन्त्यां वा सूक्तं वा-अब्दैवतं जपेत्) ॥
payaḥ pibet) trirātraṃ vā yojanaṃ vā-adhvano vrajet) | upaspṛśet) sravantyāṃ vā sūktaṃ vā-ab.daivataṃ japet) ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभ्रिं कार्ष्णायसीं दद्यात्) सर्पं हत्वा) द्विजोत्तमः । पलालभारकं षण्ढे सैसकं च-एकमाषकम् ॥
abhriṃ kārṣṇāyasīṃ dadyāt) sarpaṃ hatvā) dvijottamaḥ | palālabhārakaṃ ṣaṇḍhe saisakaṃ ca-ekamāṣakam ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घृतकुम्भं वराहे तु तिलद्रोणं तु तित्तिरौ । शुके द्विहायनं वत्सं क्रौञ्चं हत्वा) त्रिहायनम् ॥
ghṛtakumbhaṃ varāhe tu tiladroṇaṃ tu tittirau | śuke dvihāyanaṃ vatsaṃ krauñcaṃ hatvā) trihāyanam ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हत्वा) हंसं बलाकां च बकं बर्हिणम् एव च । वानरं श्येनभासौ च स्पर्शयेद्) ब्राह्मणाय गाम् ॥
hatvā) haṃsaṃ balākāṃ ca bakaṃ barhiṇam eva ca | vānaraṃ śyena.bhāsau ca sparśayed) brāhmaṇāya gām ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वासो दद्याद्द्) हयं हत्वा) पञ्च नीलान् वृषान् गजम् । अजमेषाव् अनड्वाहं खरं हत्वा)-एकहायनम् ॥
vāso dadyādd) hayaṃ hatvā) pañca nīlān vṛṣān gajam | aja.meṣāv anaḍvāhaṃ kharaṃ hatvā)-ekahāyanam ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रव्यादांस् तु मृगान् हत्वा) धेनुं दद्यात्) पयस्विनीम् । अक्रव्यादान् वत्सतरीम् उष्ट्रं हत्वा) तु कृष्णलम् ॥
kravyādāṃs tu mṛgān hatvā) dhenuṃ dadyāt) payasvinīm | akravyādān vatsatarīm uṣṭraṃ hatvā) tu kṛṣṇalam ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जीनकार्मुकबस्तअवीन् पृथग् दद्याद्) विशुद्धये । चतुर्णाम् अपि वर्णानां नारीर् हत्वा)-अनवस्थिताः ॥
jīna.kārmuka.basta.avīn pṛthag dadyād) viśuddhaye | caturṇām api varṇānāṃ nārīr hatvā)-an.avasthitāḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दानेन वधनिर्णेकं सर्पादीनाम् अशक्नुवन् । एकैकशश् चरेत्) कृच्छ्रं द्विजः पापापनुत्तये ॥
dānena vadhanirṇekaṃ sarpādīnām a.śaknuvan | ekaikaśaś caret) kṛcchraṃ dvijaḥ pāpāpanuttaye ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्थिमतां तु सत्त्वानां सहस्रस्य प्रमापणे । पूर्णे च-अनस्य् अनस्थ्नां तु शूद्रहत्याव्रतं चरेत्) ॥
asthimatāṃ tu sattvānāṃ sahasrasya pramāpaṇe | pūrṇe ca-anasy an.asthnāṃ tu śūdrahatyāvrataṃ caret) ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं चिद् एव तु विप्राय दद्याद्) अस्थिमतां वधे । अनस्थ्नां च-एव हिंसायां प्राणायामेन शुध्यति) ॥
kiṃ cid eva tu viprāya dadyād) asthimatāṃ vadhe | an.asthnāṃ ca-eva hiṃsāyāṃ prāṇāyāmena śudhyati) ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
फलदानां तु वृक्षाणां छेदने जप्यम् ऋच्शतम् । गुल्मवल्लीलतानां च पुष्पितानां च वीरुधाम् ॥
phaladānāṃ tu vṛkṣāṇāṃ chedane japyam ṛc.śatam | gulma.vallī.latānāṃ ca puṣpitānāṃ ca vīrudhām ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्नाद्यजानां सत्त्वानां रसजानां च सर्वशः । फलपुष्पौद्भवानां च घृतप्राशो विशोधनम् ॥
annādyajānāṃ sattvānāṃ rasajānāṃ ca sarvaśaḥ | phala.puṣpa.udbhavānāṃ ca ghṛtaprāśo viśodhanam ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्तजानाम् ओषधीनां जातानां च स्वयं वने । वृथालम्भे ऽअनुगच्छेद्) गां दिनम् एकं पयोव्रतः ॥
kṛṣtajānām oṣadhīnāṃ jātānāṃ ca svayaṃ vane | vṛthālambhe 'anugacched) gāṃ dinam ekaṃ payo.vrataḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतैर् व्रतैर् अपोह्यं स्याद्) एनो हिंसासमुद्भवम् । ज्ञानअज्ञानकृतं कृत्स्नं शृणुत)-अनाद्यभक्षणे ॥
etair vratair apohyaṃ syād) eno hiṃsā.samudbhavam | jñāna.ajñānakṛtaṃ kṛtsnaṃ śṛṇuta)-anādyabhakṣaṇe ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अज्ञानाद् वारुणीं पीत्वा) संस्कारेण-एव शुध्यति) । मतिपूर्वम् अनिर्देश्यं प्राणान्तिकम् इति स्थितिः ॥
ajñānād vāruṇīṃ pītvā) saṃskāreṇa-eva śudhyati) | matipūrvam anirdeśyaṃ prāṇāntikam iti sthitiḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपः सुराभाजनस्था मद्यभाण्डस्थितास् तथा । पञ्चरात्रं पिबेत्) पीत्वा) शङ्खपुष्पीशृतं पयः ॥
apaḥ surābhājanasthā madyabhāṇḍasthitās tathā | pañcarātraṃ pibet) pītvā) śaṅkhapuṣpīśṛtaṃ payaḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्पृष्ट्व) दत्त्वा) च मदिरां विधिवत् प्रतिगृह्य) च । शूद्रौच्छिष्टाश् च पीत्वा)-अपः कुशवारि पिबेत्) त्र्यहम् ॥
spṛṣṭva) dattvā) ca madirāṃ vidhivat pratigṛhya) ca | śūdra.ucchiṣṭāś ca pītvā)-apaḥ kuśavāri pibet) tryaham ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणस् तु सुरापस्य गन्धम् आघ्राय) सोमपः । प्राणान् अप्सु त्रिर् आयम्य) घृतं प्राश्य) विशुध्यति) ॥
brāhmaṇas tu surāpasya gandham āghrāya) somapaḥ | prāṇān apsu trir āyamya) ghṛtaṃ prāśya) viśudhyati) ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अज्ञानात् प्राश्य विष्मूत्रं सुरासंस्पृष्टम् एव च । पुनः संस्कारम् अर्हन्ति) त्रयो वर्णा द्विजातयः ॥
ajñānāt prāśya viṣ.mūtraṃ surāsaṃspṛṣṭam eva ca | punaḥ saṃskāram arhanti) trayo varṇā dvijātayaḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वपनं मेखला दण्डो भैक्षचर्या व्रतानि च । [म्भैक्ष्यचर्या ] निवर्तन्ते) द्विजातीनां पुनःसंस्कारकर्मणि ॥
vapanaṃ mekhalā daṇḍo bhaikṣacaryā vratāni ca | [M.bhaikṣyacaryā ] nivartante) dvijātīnāṃ punaḥsaṃskārakarmaṇi ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभोज्यानां तु भुक्त्वा)-अन्नं स्त्रीशूद्रौच्छिष्टम् एव च । जग्ध्वा) मांसम् अभक्ष्यं च सप्तरात्रं यवान् पिबेत्) ॥
abhojyānāṃ tu bhuktvā)-annaṃ strī.śūdra.ucchiṣṭam eva ca | jagdhvā) māṃsam abhakṣyaṃ ca saptarātraṃ yavān pibet) ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुक्तानि च कषायांश् च पीत्वा) मेध्यान्य् अपि द्विजः । तावद् भवत्य्) अप्रयतो यावत् तन् न व्रजत्य्) अधः ॥
śuktāni ca kaṣāyāṃś ca pītvā) medhyāny api dvijaḥ | tāvad bhavaty) a.prayato yāvat tan na vrajaty) adhaḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विड्वराहखरौष्त्राणां गोमायोः कपिकाकयोः । प्राश्य) मूत्रपुरीषाणि द्विजश् चान्द्रायणं चरेत्) ॥
viḍvarāha.khara.uṣtrāṇāṃ gomāyoḥ kapi.kākayoḥ | prāśya) mūtra.purīṣāṇi dvijaś cāndrāyaṇaṃ caret) ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुष्काणि भुक्त्वा) मांसानि भौमानि कवकानि च । अज्ञातं च-एव सूनास्थम् एतद् एव व्रतं चरेत्) ॥
śuṣkāṇi bhuktvā) māṃsāni bhaumāni kavakāni ca | ajñātaṃ ca-eva sūnāstham etad eva vrataṃ caret) ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रव्यादसूकरौष्ट्राणां कुक्कुटानां च भक्षणे । नरकाकखराणां च तप्तकृच्छ्रं विशोधनम् ॥
kravyāda.sūkara.uṣṭrāṇāṃ kukkuṭānāṃ ca bhakṣaṇe | nara.kāka.kharāṇāṃ ca taptakṛcchraṃ viśodhanam ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मासिकान्नं तु यो ऽअश्नीयाद्) असमावर्तको द्विजः । स त्रीण्य् अहान्य् उपवसेद्) एकाहं च-उदके वसेत्) ॥
māsikānnaṃ tu yo 'aśnīyād) asamāvartako dvijaḥ | sa trīṇy ahāny upavased) ekāhaṃ ca-udake vaset) ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मचारी तु यो ऽअश्नीयान्) मधु मांसं कथं चन । [म्व्रतचारी तु ] स कृत्वा) प्राकृतं कृच्छ्रं व्रतशेषं समापयेत्) ॥
brahmacārī tu yo 'aśnīyān) madhu māṃsaṃ kathaṃ cana | [M.vratacārī tu ] sa kṛtvā) prākṛtaṃ kṛcchraṃ vrataśeṣaṃ samāpayet) ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बिडालकाकआखुउच्छिष्टं जग्ध्वा) श्वनकुलस्य च । केशकीटावपन्नं च पिबेद्) ब्रह्मसुवर्चलाम् ॥
biḍāla.kāka.ākhu.ucchiṣṭaṃ jagdhvā) śva.nakulasya ca | keśa.kīṭāvapannaṃ ca pibed) brahmasuvarcalām ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभोज्यम् अन्नं न-अत्तव्यम्) आत्मनः शुद्धिम् इच्छता । अज्ञानभुक्तं तु-उत्तार्यं) शोध्यं) वा-अप्य् आशु शोधनैः ॥
abhojyam annaṃ na-attavyam) ātmanaḥ śuddhim icchatā | ajñānabhuktaṃ tu-uttāryaṃ) śodhyaṃ) vā-apy āśu śodhanaiḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एषो ऽअनाद्यअदनस्य-उक्तो व्रतानां विविधो विधिः । स्तेयदोषापहर्त्क़्णां व्रतानां श्रूयतां) विधिः ॥
eṣo 'anādya.adanasya-ukto vratānāṃ vividho vidhiḥ | steyadoṣāpahartqṇāṃ vratānāṃ śrūyatāṃ) vidhiḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धान्यअन्नधनचौर्याणि कृत्वा) कामाद् द्विजोत्तमः । स्वजातीयगृहाद् एव कृच्छ्राब्देन विशुध्यति) ॥
dhānya.anna.dhanacauryāṇi kṛtvā) kāmād dvijottamaḥ | svajātīyagṛhād eva kṛcchrābdena viśudhyati) ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनुष्याणां तु हरणे स्त्रीणां क्षेत्रगृहस्य च । कूपवापीजलानां च शुद्धिश् चान्द्रायणं स्मृतम्) ॥
manuṣyāṇāṃ tu haraṇe strīṇāṃ kṣetra.gṛhasya ca | kūpa.vāpījalānāṃ ca śuddhiś cāndrāyaṇaṃ smṛtam) ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्रव्याणाम् अल्पसाराणां स्तेयं कृत्वा-अन्यवेश्मतः । [म्कृत्वा)-अन्यवेश्मनि] चरेत् सांतपनं कृच्छ्रं तन् निर्यात्य्) आत्मशुद्धये ॥
dravyāṇām alpa.sārāṇāṃ steyaṃ kṛtvā-anyaveśmataḥ | [M.kṛtvā)-anyaveśmani] caret sāṃtapanaṃ kṛcchraṃ tan niryāty) ātmaśuddhaye ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भक्ष्यभोज्यापहरणे यानशय्याआसनस्य च । पुष्पमूलफलानां च पञ्चगव्यं विशोधनम् ॥
bhakṣya.bhojyāpaharaṇe yāna.śayyā.āsanasya ca | puṣpa.mūla.phalānāṃ ca pañcagavyaṃ viśodhanam ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तृणकाष्ठद्रुमाणां च शुष्कान्नस्य गुडस्य च । चेलचर्मआमिषाणां च त्रिरात्रं स्याद्) अभोजनम् ॥ [म्चैलचर्मआमिक्षाणां ]
tṛṇa.kāṣṭha.drumāṇāṃ ca śuṣkānnasya guḍasya ca | cela.carma.āmiṣāṇāṃ ca trirātraṃ syād) abhojanam || [M.caila.carma.āmikṣāṇāṃ ]
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मणिमुक्ताप्रवालानां ताम्रस्य रजतस्य च । अयःकांस्यौपलानां च द्वादशाहं कणान्नता ॥
maṇi.muktā.pravālānāṃ tāmrasya rajatasya ca | ayaḥ.kāṃsya.upalānāṃ ca dvādaśāhaṃ kaṇānnatā ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कार्पासकीटजऊर्णानां द्विशफएकशफस्य च । [म्द्वेशफएकखुरस्य च] पक्षिगन्धओषधीनां च रज्ज्वाश् च-एव त्र्यहं पयः ॥
kārpāsa.kīṭaja.ūrṇānāṃ dviśapha.ekaśaphasya ca | [M.dveśapha.ekakhurasya ca] pakṣi.gandha.oṣadhīnāṃ ca rajjvāś ca-eva tryahaṃ payaḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतैर् व्रतैर् अपोहेत) पापं स्तेयकृतं द्विजः । अगम्यागमनीयं तु व्रतैर् एभिर् अपानुदेत्) ॥
etair vratair apoheta) pāpaṃ steyakṛtaṃ dvijaḥ | agamyāgamanīyaṃ tu vratair ebhir apānudet) ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुरुतल्पव्रतं कुर्याद्) रेतः सिक्त्वा) स्वयोनिषु । सख्युः पुत्रस्य च स्त्रीषु कुमारीष्व् अन्त्यजासु च ॥
gurutalpavrataṃ kuryād) retaḥ siktvā) svayoniṣu | sakhyuḥ putrasya ca strīṣu kumārīṣv antyajāsu ca ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पैतृस्वसेयीं भगिनीं स्वस्रीयां मातुर् एव च । मातुश् च भ्रातुस् तनयां गत्वा चान्द्रायणं चरेत्) ॥ [भ्रातुर् आप्तस्य गत्वा)]
paitṛsvaseyīṃ bhaginīṃ svasrīyāṃ mātur eva ca | mātuś ca bhrātus tanayāṃ gatvā cāndrāyaṇaṃ caret) || [bhrātur āptasya gatvā)]
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतास् तिस्रस् तु भार्यार्थे न-उपयच्छेत् तु बुद्धिमान् । ज्ञातित्वेन-अनुपेयास् ताः पतति) ह्य् उपयन्न्) अधः ॥
etās tisras tu bhāryārthe na-upayacchet tu buddhimān | jñātitvena-an.upeyās tāḥ patati) hy upayann) adhaḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अमानुषीषू पुरुष उदक्यायाम् अयोनिषु । रेतः सिक्त्वा) जले च-एव कृच्छ्रं सांतपनं चरेत्) ॥
amānuṣīṣū puruṣa udakyāyām ayoniṣu | retaḥ siktvā) jale ca-eva kṛcchraṃ sāṃtapanaṃ caret) ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मैथुनं तु समासेव्य) पुंसि योषिति वा द्विजः । गोयाने ऽअप्सु दिवा च-एव सवासाः स्नानम् आचरेत्) ॥
maithunaṃ tu samāsevya) puṃsi yoṣiti vā dvijaḥ | go.yāne 'apsu divā ca-eva sa.vāsāḥ snānam ācaret) ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चण्डालअन्त्यस्त्रियो गत्वा) भुक्त्वा) च प्रतिगृह्य) च । पतत्य्) अज्ञानतो विप्रो ज्ञानात् साम्यं तु गच्छति) ॥
caṇḍāla.antyastriyo gatvā) bhuktvā) ca pratigṛhya) ca | pataty) ajñānato vipro jñānāt sāmyaṃ tu gacchati) ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विप्रदुष्टां स्त्रियं भर्ता निरुन्ध्याद्) एकवेश्मनि । यत् पुंसः परदारेषु तच् च-एनां चारयेद्) व्रतम् ॥
vipraduṣṭāṃ striyaṃ bhartā nirundhyād) ekaveśmani | yat puṃsaḥ paradāreṣu tac ca-enāṃ cārayed) vratam ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा चेत् पुनः प्रदुष्येत्) तु सदृशेन-उपमन्त्रिता । [क्:सदृशेन-उपयन्त्रिता?] कृच्छ्रं चान्द्रायणं च-एव तद् अस्याः पावनं स्मृतम् ॥
sā cet punaḥ praduṣyet) tu sadṛśena-upamantritā | [K:sadṛśena-upayantritā?] kṛcchraṃ cāndrāyaṇaṃ ca-eva tad asyāḥ pāvanaṃ smṛtam ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत् करोत्य्) एकरात्रेण वृषलीसेवनाद् द्विजः । तद् भैक्षभुज्-जपन्) नित्यं त्रिभिर् वर्षैर् व्यपोहति) ॥
yat karoty) ekarātreṇa vṛṣalīsevanād dvijaḥ | tad bhaikṣabhuj-japan) nityaṃ tribhir varṣair vyapohati) ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एषा पापकृताम् उक्ता चतुर्णाम् अपि निष्कृतिः । पतितैः संप्रयुक्तानाम् इमाः शृणुत) निष्कृतीः ॥
eṣā pāpakṛtām uktā caturṇām api niṣkṛtiḥ | patitaiḥ saṃprayuktānām imāḥ śṛṇuta) niṣkṛtīḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संवत्सरेण पतति) पतितेन सह-आचरन्) । याजनअध्यापनाद् यौनात्-न तु यानआसनअशनात् ॥
saṃvatsareṇa patati) patitena saha-ācaran) | yājana.adhyāpanād yaunāt-na tu yāna.āsana.aśanāt ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो येन पतितेन-एषां संसर्गं याति) मानवः । स तस्य-एव व्रतं कुर्यात्) तत्संसर्गविशुद्धये ॥
yo yena patitena-eṣāṃ saṃsargaṃ yāti) mānavaḥ | sa tasya-eva vrataṃ kuryāt) tatsaṃsargaviśuddhaye ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पतितस्य-उदकं कार्यं सपिण्डैर् बान्धवैर् बहिः । निन्दिते ऽअहनि सायाह्ने ज्ञातिऋत्विज्गुरुसंनिधौ ॥
patitasya-udakaṃ kāryaṃ sapiṇḍair bāndhavair bahiḥ | nindite 'ahani sāyāhne jñāti.ṛtvij.gurusaṃnidhau ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दासी घटम् अपां पूर्णं पर्यस्येत्) प्रेतवत् पदा । अहोरात्रम् उपासीरन्न्) अशौचं बान्धवैः सह ॥
dāsī ghaṭam apāṃ pūrṇaṃ paryasyet) pretavat padā | ahorātram upāsīrann) aśaucaṃ bāndhavaiḥ saha ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निवर्तेरंश्) च तस्मात् तु संभाषणसहासने । दायाद्यस्य प्रदानं च यात्रा च-एव हि लौकिकी ॥
nivarteraṃś) ca tasmāt tu saṃbhāṣaṇa.sahāsane | dāyādyasya pradānaṃ ca yātrā ca-eva hi laukikī ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्येष्ठता च निवर्तेत) ज्येष्ठावाप्यं च यद् धनम् । [म्यद् वसु ] ज्येष्ठांशं प्राप्नुयाच्) च-अस्य यवीयान् गुणतो ऽअधिकः ॥
jyeṣṭhatā ca nivarteta) jyeṣṭhāvāpyaṃ ca yad dhanam | [M.yad vasu ] jyeṣṭhāṃśaṃ prāpnuyāc) ca-asya yavīyān guṇato 'adhikaḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रायश्चित्ते तु चरिते पूर्णकुम्भम् अपां नवम् । तेन-एव सार्धं प्रास्येयुः) स्नात्वा) पुण्ये जलाशये ॥
prāyaścitte tu carite pūrṇakumbham apāṃ navam | tena-eva sārdhaṃ prāsyeyuḥ) snātvā) puṇye jalāśaye ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स त्व् अप्सु तं घटं प्रास्य) प्रविश्य) भवनं स्वकम् । सर्वाणि ज्ञातिकार्याणि यथापूर्वं समाचरेत्) ॥
sa tv apsu taṃ ghaṭaṃ prāsya) praviśya) bhavanaṃ svakam | sarvāṇi jñātikāryāṇi yathāpūrvaṃ samācaret) ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतद् एव विधिं कुर्याद्) योषित्सु पतितास्व् अपि । [मेतम् एव विधिं] वस्त्रअन्नपानं देयं तु वसेयुश्) च गृहान्तिके ॥
etad eva vidhiṃ kuryād) yoṣitsu patitāsv api | [M.etam eva vidhiṃ] vastra.anna.pānaṃ deyaṃ tu vaseyuś) ca gṛhāntike ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एनस्विभिर् अनिर्णिक्तैर् न-अर्थं किं चित् सह-आचरेत्) । कृतनिर्णेजनांश् च-एव न जुगुप्सेत) कर्हि चित् ॥ [म्कृतनिर्णेजनांश् च-एतान् ]
enasvibhir a.nirṇiktair na-arthaṃ kiṃ cit saha-ācaret) | kṛtanirṇejanāṃś ca-eva na jugupseta) karhi cit || [M.kṛtanirṇejanāṃś ca-etān ]
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बालघ्नांश् च कृतघ्नांश् च विशुद्धान् अपि धर्मतः । शरणागतहन्त्क़्ंश् च स्त्रीहन्त्क़्ंश् च न संवसेत्) ॥
bālaghnāṃś ca kṛtaghnāṃś ca viśuddhān api dharmataḥ | śaraṇāgatahantqṃś ca strīhantqṃś ca na saṃvaset) ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
येषां द्विजानां सावित्री न-अनूच्येत) यथाविधि । तांश् चारयित्वा) त्रीन् कृच्छ्रान् यथाविधि-उपनाययेत्) ॥
yeṣāṃ dvijānāṃ sāvitrī na-anūcyeta) yathāvidhi | tāṃś cārayitvā) trīn kṛcchrān yathāvidhi-upanāyayet) ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रायश्चित्तं चिकीर्षन्ति) विकर्मस्थास् तु ये द्विजाः । ब्रह्मणा च परित्यक्तास् तेषाम् अप्य् एतद् आदिशेत्) ॥
prāyaścittaṃ cikīrṣanti) vikarmasthās tu ye dvijāḥ | brahmaṇā ca parityaktās teṣām apy etad ādiśet) ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद् गर्हितेन-अर्जयन्ति) कर्मणा ब्राह्मणा धनम् । तस्य-उत्सर्गेण शुध्यन्ति) जप्येन तपसा-एव च ॥
yad garhitena-arjayanti) karmaṇā brāhmaṇā dhanam | tasya-utsargeṇa śudhyanti) japyena tapasā-eva ca ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जपित्वा) त्रीणि सावित्र्याः सहस्राणि समाहितः । मासं गोष्ठे पयः पीत्वा) मुच्यते) ऽअसत्प्रतिग्रहात् ॥
japitvā) trīṇi sāvitryāḥ sahasrāṇi samāhitaḥ | māsaṃ goṣṭhe payaḥ pītvā) mucyate) 'asatpratigrahāt ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपवासकृशं तं तु गोव्रजात् पुनर् आगतम् । प्रणतं प्रति पृच्छेयुः) साम्यं सौम्य-इच्छसि)-इति किम् ॥
upavāsakṛśaṃ taṃ tu govrajāt punar āgatam | praṇataṃ prati pṛccheyuḥ) sāmyaṃ saumya-icchasi)-iti kim ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्यम् उक्त्वा) तु विप्रेषु विकिरेद्) यवसं गवाम् । गोभिः प्रवर्तिते तीर्थे कुर्युस्) तस्य परिग्रहम् ॥
satyam uktvā) tu vipreṣu vikired) yavasaṃ gavām | gobhiḥ pravartite tīrthe kuryus) tasya parigraham ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्रात्यानां याजनं कृत्वा) परेषाम् अन्त्यकर्म च । अभिचारम् अहीनं च त्रिभिः कृच्छ्रैर् व्यपोहति) ॥
vrātyānāṃ yājanaṃ kṛtvā) pareṣām antyakarma ca | abhicāram ahīnaṃ ca tribhiḥ kṛcchrair vyapohati) ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शरणागतं परित्यज्य) वेदं विप्लाव्य) च द्विजः । संवत्सरं यवाहारस् तत् पापम् अपसेधति) ॥
śaraṇāgataṃ parityajya) vedaṃ viplāvya) ca dvijaḥ | saṃvatsaraṃ yavāhāras tat pāpam apasedhati) ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्वशृगालखरैर् दष्टो ग्राम्यैः क्रव्याद्भिर् एव च । नरअश्वौष्ट्रवराहैश् च प्राणायामेन शुध्यति ) ॥
śva.śṛgāla.kharair daṣṭo grāmyaiḥ kravyādbhir eva ca | nara.aśva.uṣṭra.varāhaiś ca prāṇāyāmena śudhyati ) ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षष्ठान्नकालता मासं संहिताजप एव वा । होमाश् च सकला नित्यम् अपाङ्क्त्यानां विशोधनम् ॥ [म्होमाश् च शाकला ]
ṣaṣṭhānnakālatā māsaṃ saṃhitājapa eva vā | homāś ca sakalā nityam apāṅktyānāṃ viśodhanam || [M.homāś ca śākalā ]
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उष्ट्रयानं समारुह्य) खरयानं तु कामतः । स्नात्वा) तु विप्रो दिग्वासाः प्राणायामेन शुध्यति) ॥
uṣṭrayānaṃ samāruhya) kharayānaṃ tu kāmataḥ | snātvā) tu vipro dig.vāsāḥ prāṇāyāmena śudhyati) ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विना-अद्भिर् अप्सु वा-अप्य् आर्तः शारीरं संनिषेव्य) च । सचैलो बहिर् आप्लुत्य) गाम् आलभ्य) विशुध्यति) ॥
vinā-adbhir apsu vā-apy ārtaḥ śārīraṃ saṃniṣevya) ca | sa.cailo bahir āplutya) gām ālabhya) viśudhyati) ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेदौदितानां नित्यानां कर्मणां समतिक्रमे । स्नातकव्रतलोपे च प्रायश्चित्तम् अभोजनम् ॥
veda.uditānāṃ nityānāṃ karmaṇāṃ samatikrame | snātakavratalope ca prāyaścittam abhojanam ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हुङ्कारं ब्राह्मणस्य-उक्त्वा त्वम्कारं च गरीयसः । स्नात्वा)-अनश्नन्न्) अहः शेषम् अभिवाद्य) प्रसादयेत्) ॥
huṅkāraṃ brāhmaṇasya-uktvā tvamkāraṃ ca garīyasaḥ | snātvā)-an.aśnann) ahaḥ śeṣam abhivādya) prasādayet) ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताडयित्वा) तृणेन-अपि कण्ठे वा-आबध्य) वाससा । विवादे वा विनिर्जित्य) प्रणिपत्य) प्रसादयेत्) ॥
tāḍayitvā) tṛṇena-api kaṇṭhe vā-ābadhya) vāsasā | vivāde vā vinirjitya) praṇipatya) prasādayet) ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवगूर्य) त्व् अब्दशतं सहस्रम् अभिहत्य) च । जिघांसया ब्राह्मणस्य नरकं प्रतिपद्यते) ॥
avagūrya) tv abdaśataṃ sahasram abhihatya) ca | jighāṃsayā brāhmaṇasya narakaṃ pratipadyate) ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शोणितं यावतः पांसून् संगृह्णाति) महीतले । तावन्त्य् अब्दसहस्राणि तत्कर्ता नरके वसेत्) ॥ [म्नरके व्रजेत् ]
śoṇitaṃ yāvataḥ pāṃsūn saṃgṛhṇāti) mahītale | tāvanty abdasahasrāṇi tatkartā narake vaset) || [M.narake vrajet ]
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवगूर्य) चरेत्) कृच्छ्रम् अतिकृच्छ्रं निपातने । कृच्छ्रअतिकृच्छ्रौ कुर्वीत) विप्रस्य-उत्पाद्य) शोणितम् ॥
avagūrya) caret) kṛcchram atikṛcchraṃ nipātane | kṛcchra.atikṛcchrau kurvīta) viprasya-utpādya) śoṇitam ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनुक्तनिष्कृतीनां तु पापानाम् अपनुत्तये । शक्तिं च-अवेक्ष्य) पापं च प्रायश्चित्तं प्रकल्पयेत्) ॥
anuktaniṣkṛtīnāṃ tu pāpānām apanuttaye | śaktiṃ ca-avekṣya) pāpaṃ ca prāyaścittaṃ prakalpayet) ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यैर् अभ्युपायैर् एनांसि मानवो व्यपकर्षति) । तान् वो ऽअभ्युपायान् वक्ष्यामि) देवऋषिपितृसेवितान् ॥
yair abhyupāyair enāṃsi mānavo vyapakarṣati) | tān vo 'abhyupāyān vakṣyāmi) deva.ṛṣi.pitṛsevitān ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्र्यहं प्रातस् त्र्यहं सायं त्र्यहम् अद्याद्) अयाचितम् । त्र्यहं परं च न-अश्नीयात्) प्राजापत्यं चरन्) द्विजः ॥
tryahaṃ prātas tryahaṃ sāyaṃ tryaham adyād) ayācitam | tryahaṃ paraṃ ca na-aśnīyāt) prājāpatyaṃ caran) dvijaḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोमूत्रं गोमयं क्षीरं दधि सर्पिः कुशौदकम् । एकरात्रौपवासश् च कृच्छ्रं सांतपनं स्मृतम् ॥
gomūtraṃ gomayaṃ kṣīraṃ dadhi sarpiḥ kuśa.udakam | ekarātra.upavāsaś ca kṛcchraṃ sāṃtapanaṃ smṛtam ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकैकं ग्रासम् अश्नीयात्) त्र्यहाणि त्रीणि पूर्ववत् । त्र्यहं च-उपवसेद्) अन्त्यम् अतिकृच्छ्रं चरन्) द्विजः ॥
ekaikaṃ grāsam aśnīyāt) tryahāṇi trīṇi pūrvavat | tryahaṃ ca-upavased) antyam atikṛcchraṃ caran) dvijaḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तप्तकृच्छ्रं चरन्) विप्रो जलक्षीरघृतअनिलान् । प्रतित्र्यहं पिबेद्) उष्णान् सकृत्स्नायी समाहितः ॥
taptakṛcchraṃ caran) vipro jala.kṣīra.ghṛta.anilān | prati.tryahaṃ pibed) uṣṇān sakṛtsnāyī samāhitaḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यतआत्मनो ऽअप्रमत्तस्य द्वादशाहम् अभोजनम् । पराको नाम कृच्छ्रो ऽअयं सर्वपापअपनोदनः ॥
yata.ātmano 'apramattasya dvādaśāham abhojanam | parāko nāma kṛcchro 'ayaṃ sarvapāpa.apanodanaḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकैकं ह्रासयेत्) पिण्डं कृष्णे शुक्ले च वर्धयेत्) । उपस्पृशंस्) त्रिषवणम् एतत्-चाण्द्रायणं स्मृतम् ॥
ekaikaṃ hrāsayet) piṇḍaṃ kṛṣṇe śukle ca vardhayet) | upaspṛśaṃs) triṣavaṇam etat-cāṇdrāyaṇaṃ smṛtam ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतम् एव विधिं कृत्स्नम् आचरेद्) यवमध्यमे । शुक्लपक्षादिनियतश् चरंश्) चान्द्रायणं व्रतम् ॥
etam eva vidhiṃ kṛtsnam ācared) yavamadhyame | śuklapakṣādiniyataś caraṃś) cāndrāyaṇaṃ vratam ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अष्टाव् अष्टौ समश्नीयात्) पिण्डान् मध्यंदिने स्थिते । नियतआत्मा हविष्याशी यतिचान्द्रायणं चरन्) ॥
aṣṭāv aṣṭau samaśnīyāt) piṇḍān madhyaṃdine sthite | niyata.ātmā haviṣyāśī yaticāndrāyaṇaṃ caran) ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुरः प्रातर् अश्नीयात्) पिण्डान् विप्रः समाहितः । चतुरो ऽअस्तम् इते सूर्ये शिशुचान्द्रायणं स्मृतम् ॥
caturaḥ prātar aśnīyāt) piṇḍān vipraḥ samāhitaḥ | caturo 'astam ite sūrye śiśucāndrāyaṇaṃ smṛtam ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा कथं चित् पिण्डानां तिस्रो ऽअशीतीः समाहितः । मासेन-अश्नन्) हविष्यस्य चन्द्रस्य-एति) सलोकताम् ॥
yathā kathaṃ cit piṇḍānāṃ tisro 'aśītīḥ samāhitaḥ | māsena-aśnan) haviṣyasya candrasya-eti) salokatām ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतद् रुद्रास् तथा-आदित्या वसवश् च-आचरन्) व्रतम् । सर्वाकुशलमोक्षाय मरुतश् च महर्षिभिः ॥
etad rudrās tathā-ādityā vasavaś ca-ācaran) vratam | sarvākuśalamokṣāya marutaś ca maharṣibhiḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महाव्याहृतिभिर् होमः कर्तव्यः स्वयम् अन्वहम् । अहिंसा सत्यम् अक्रोधम् आर्जवं च समाचरेत्) ॥
mahāvyāhṛtibhir homaḥ kartavyaḥ svayam anvaham | ahiṃsā satyam akrodham ārjavaṃ ca samācaret) ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिर् अह्नस् त्रिर् निशायां च सवासा जलम् आविशेत्) । स्त्रीशूद्रपतितांश् च-एव न-अभिभाषेत) कर्हि चित् ॥
trir ahnas trir niśāyāṃ ca sa.vāsā jalam āviśet) | strī.śūdra.patitāṃś ca-eva na-abhibhāṣeta) karhi cit ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थानआसनाभ्यां विहरेद्) अशक्तो ऽअधः शयीत) वा । ब्रह्मचारी व्रती च स्याद्) गुरुदेवद्विजअर्चकः ॥
sthāna.āsanābhyāṃ vihared) aśakto 'adhaḥ śayīta) vā | brahmacārī vratī ca syād) guru.deva.dvija.arcakaḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सावित्रीं च जपेन्) नित्यं पवित्राणि च शक्तितः । सर्वेष्व् एव व्रतेष्व् एवं प्रायश्चित्तार्थम् आदृतः ॥ ं११।२२६अ[२२५ंअ]। एतैर् द्विजातयः शोध्या व्रतैर् आविष्कृतएनसः ।
sāvitrīṃ ca japen) nityaṃ pavitrāṇi ca śaktitaḥ | sarveṣv eva vrateṣv evaṃ prāyaścittārtham ādṛtaḥ || ṃ11.226a[225ṃa]/ etair dvijātayaḥ śodhyā vratair āviṣkṛta.enasaḥ |
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनाविष्कृतपापांस् तु मन्त्रैर् होमैश् च शोधयेत्) ॥
anāviṣkṛta.pāpāṃs tu mantrair homaiś ca śodhayet) ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ख्यापनेनअनुतापेन तपसा-अध्ययनेन च । पापकृत्-मुच्यते) पापात् तथा दानेन च-आपदि ॥
khyāpanena.anutāpena tapasā-adhyayanena ca | pāpakṛt-mucyate) pāpāt tathā dānena ca-āpadi ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा यथा नरो ऽअधर्मं स्वयं कृत्वा)-अनुभाषते) । तथा तथा त्वचा-इव-अहिस् तेन-अधर्मेण मुच्यते) ॥
yathā yathā naro 'adharmaṃ svayaṃ kṛtvā)-anubhāṣate) | tathā tathā tvacā-iva-ahis tena-adharmeṇa mucyate) ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा यथा मनस् तस्य दुष्कृतं कर्म गर्हति) । तथा तथा शरीरं तत् तेन-अधर्मेण मुच्यते) ॥
yathā yathā manas tasya duṣkṛtaṃ karma garhati) | tathā tathā śarīraṃ tat tena-adharmeṇa mucyate) ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृत्वा) पापं हि संतप्य) तस्मात् पापात् प्रमुच्यते) । न-एवं कुर्यां) पुनर् इति निवृत्त्या पूयते) तु सः ॥
kṛtvā) pāpaṃ hi saṃtapya) tasmāt pāpāt pramucyate) | na-evaṃ kuryāṃ) punar iti nivṛttyā pūyate) tu saḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं संचिन्त्य) मनसा प्रेत्य कर्मफलौदयम् । मनोवाच्मूर्तिभिर् नित्यं शुभं कर्म समाचरेत्) ॥
evaṃ saṃcintya) manasā pretya karmaphala.udayam | mano.vāc.mūrtibhir nityaṃ śubhaṃ karma samācaret) ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अज्ञानाद् यदि वा ज्ञानात् कृत्वा) कर्म विगर्हितम् । तस्माद् विमुक्तिम् अन्विच्छन्) द्वितीयं न समाचरेत्) ॥
ajñānād yadi vā jñānāt kṛtvā) karma vigarhitam | tasmād vimuktim anvicchan) dvitīyaṃ na samācaret) ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्मिन् कर्मण्य् अस्य कृते मनसः स्याद्) अलाघवम् । तस्मिंस् तावत् तपः कुर्याद्) यावत् तुष्टिकरं भवेत्) ॥
yasmin karmaṇy asya kṛte manasaḥ syād) alāghavam | tasmiṃs tāvat tapaḥ kuryād) yāvat tuṣṭikaraṃ bhavet) ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तपोमूलम् इदं सर्वं दैवमानुषकं सुखम् । तपोमध्यं बुधैः प्रोक्तं तपो।ऽअन्तं वेददर्शिभिः ॥
tapomūlam idaṃ sarvaṃ daiva.mānuṣakaṃ sukham | tapomadhyaṃ budhaiḥ proktaṃ tapo.'antaṃ vedadarśibhiḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणस्य तपो ज्ञानं तपः क्षत्रस्य रक्षणम् । वैश्यस्य तु तपो वार्ता तपः शूद्रस्य सेवनम् ॥
brāhmaṇasya tapo jñānaṃ tapaḥ kṣatrasya rakṣaṇam | vaiśyasya tu tapo vārtā tapaḥ śūdrasya sevanam ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋषयः संयतआत्मानः फलमूलअनिलअशनाः । तपसा-एव प्रपश्यन्ति) त्रैलोक्यं सचराचरम् ॥
ṛṣayaḥ saṃyata.ātmānaḥ phala.mūla.anila.aśanāḥ | tapasā-eva prapaśyanti) trailokyaṃ sa.carācaram ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
औषधान्य् अगदो विद्या दैवी च विविधा स्थितिः । तपसा-एव प्रसिध्यन्ति) तपस् तेषां हि साधनम् ॥
auṣadhāny agado vidyā daivī ca vividhā sthitiḥ | tapasā-eva prasidhyanti) tapas teṣāṃ hi sādhanam ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद् दुस्तरं यद् दुरापं यद् दुर्गं यच् च दुष्करम् । सर्वं तु तपसा साध्यं तपो हि दुरतिक्रमम् ॥ [म्सर्वं तत् तपसा ]
yad dustaraṃ yad durāpaṃ yad durgaṃ yac ca duṣkaram | sarvaṃ tu tapasā sādhyaṃ tapo hi duratikramam || [M.sarvaṃ tat tapasā ]
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महापातकिनश् च-एव शेषाश् च-अकार्यकारिणः । तपसा-एव सुतप्तेन मुच्यन्ते) किल्बिषात् ततः ॥
mahāpātakinaś ca-eva śeṣāś ca-akāryakāriṇaḥ | tapasā-eva sutaptena mucyante) kilbiṣāt tataḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कीताश् च-अहिपतंगाश् च पशवश् च वयांसि च । स्थावराणि च भूतानि दिवं यान्ति) तपोबलात् ॥
kītāś ca-ahi.pataṃgāś ca paśavaś ca vayāṃsi ca | sthāvarāṇi ca bhūtāni divaṃ yānti) tapobalāt ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.