*सूत उवाच अथ ग्रसनमालोक्य यमः क्रोधविमूर्छितः । ववर्ष शरवर्षेण विशेषेणाग्निवर्चसा
*sūta uvāca atha grasanamālokya yamaḥ krodhavimūrchitaḥ / vavarṣa śaravarṣeṇa viśeṣeṇāgnivarcasā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Matsya Purāṇa·150
Matsya Purāṇa 150
स विद्धो बहुभिर्बाणैर् ग्रसनो ऽतिपराक्रमः । कृतप्रतिकृताकाङ्क्षी धनुरानम्य भैरवम्
sa viddho bahubhirbāṇair grasano 'tiparākramaḥ / kṛtapratikṛtākāṅkṣī dhanurānamya bhairavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शतैः पञ्चभिरत्युग्रैः शराणां यममर्दयत् । स विचिन्त्य यमो बाणान् ग्रसनस्यातिपौरुषम्
śataiḥ pañcabhiratyugraiḥ śarāṇāṃ yamamardayat / sa vicintya yamo bāṇān grasanasyātipauruṣam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बाणवृष्टिभिरुग्राभिर् यमो ग्रसनमर्दयत् । कृतान्तशरवृष्टिं तां वियति प्रतिसर्पिणीम्
bāṇavṛṣṭibhirugrābhir yamo grasanamardayat / kṛtāntaśaravṛṣṭiṃ tāṃ viyati pratisarpiṇīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चिछेद शरवर्षेण ग्रसनो दानवेश्वरः । विफलां तां समालोक्य यमस्तां शरसंततिम्
cicheda śaravarṣeṇa grasano dānaveśvaraḥ / viphalāṃ tāṃ samālokya yamastāṃ śarasaṃtatim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स विचिन्त्य शरव्रातं ग्रसनस्य रथं प्रति । चिक्षेप मुद्गरं घोरं तरसा तस्य चान्तकः
sa vicintya śaravrātaṃ grasanasya rathaṃ prati / cikṣepa mudgaraṃ ghoraṃ tarasā tasya cāntakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तं मुद्गरम् आयान्तम् उत्प्लुत्य गगनस्थितम् । जग्राह वामहस्तेन याम्यं दानवनन्दनः
sa taṃ mudgaram āyāntam utplutya gaganasthitam / jagrāha vāmahastena yāmyaṃ dānavanandanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तमेव मुद्गरं गृह्य यमस्य महिषं रुषा । पातयामास वेगेन स पपात महीतले
tameva mudgaraṃ gṛhya yamasya mahiṣaṃ ruṣā / pātayāmāsa vegena sa papāta mahītale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्प्लुत्याथ यमस्तस्मान् महिषान्निष्पतिष्यतः । प्रासेन ताडयामास ग्रसनं वदने दृढम्
utplutyātha yamastasmān mahiṣānniṣpatiṣyataḥ / prāsena tāḍayāmāsa grasanaṃ vadane dṛḍham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तु प्रासप्रहारेण मूर्छितो न्यपतद्भुवि । ग्रसनं पतितं दृष्ट्वा जम्भो भीमपराक्रमः
sa tu prāsaprahāreṇa mūrchito nyapatadbhuvi / grasanaṃ patitaṃ dṛṣṭvā jambho bhīmaparākramaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यमस्य भिन्दिपालेन प्रहारमकरोद्धृदि । यमस्तेन प्रहारेण सुस्राव रुधिरं मुखात्
yamasya bhindipālena prahāramakaroddhṛdi / yamastena prahāreṇa susrāva rudhiraṃ mukhāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृतान्तं मर्दितं दृष्ट्वा गदापाणिर्धनाधिपः । वृतो यक्षायुतशतैर् जम्भं प्रत्युद्ययौ रुषा
kṛtāntaṃ marditaṃ dṛṣṭvā gadāpāṇirdhanādhipaḥ / vṛto yakṣāyutaśatair jambhaṃ pratyudyayau ruṣā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जम्भो रुषा तम् आयान्तं दानवानीकसंवृतः । उवाच प्राज्ञो वाक्यं तु यथा स्निग्धेन भाषितम्
jambho ruṣā tam āyāntaṃ dānavānīkasaṃvṛtaḥ / uvāca prājño vākyaṃ tu yathā snigdhena bhāṣitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ग्रसनो लब्धसंज्ञो ऽथ यमस्य प्राहिणोद्गदाम् । मणिहेमपरिष्कारां गुर्वीम् अरिविमर्दिनीम्
grasano labdhasaṃjño 'tha yamasya prāhiṇodgadām / maṇihemapariṣkārāṃ gurvīm arivimardinīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तामप्रतर्क्यां सम्प्रेक्ष्य गदां महिषवाहनः । गदायाः प्रतिघातार्थं जगद्दलनभैरवम्
tāmapratarkyāṃ samprekṣya gadāṃ mahiṣavāhanaḥ / gadāyāḥ pratighātārthaṃ jagaddalanabhairavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दण्डं मुमोच कोपेन ज्वालामालासमाकुलम् । स गदां वियति प्राप्य ररासाम्बुधरो यथा
daṇḍaṃ mumoca kopena jvālāmālāsamākulam / sa gadāṃ viyati prāpya rarāsāmbudharo yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संघट्टमभवत्ताभ्यां शैलाभ्यामिव दुःसहम् । ताभ्यां निष्पेषनिर्ह्राद-जडीकृतदिगन्तरम्
saṃghaṭṭamabhavattābhyāṃ śailābhyāmiva duḥsaham / tābhyāṃ niṣpeṣanirhrāda-jaḍīkṛtadigantaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जगद् व्याकुलतां यातं प्रलयागमशङ्कया । क्षणात्प्रशान्तनिर्ह्रादं ज्वलदुल्कासमाचितम्
jagad vyākulatāṃ yātaṃ pralayāgamaśaṅkayā / kṣaṇātpraśāntanirhrādaṃ jvaladulkāsamācitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निष्पेषणे तयोर्भीमम् अभूद्गगनगोचरम् । निहत्याथ गदां दण्डस् ततो ग्रसनमूर्धनि
niṣpeṣaṇe tayorbhīmam abhūdgaganagocaram / nihatyātha gadāṃ daṇḍas tato grasanamūrdhani
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हृत्वा श्रियमिवानर्थो दुर्वृत्तस्यापतद्दृढः । स तु तेन प्रहारेण दृष्ट्वा सतिमिरा दिशः
hṛtvā śriyamivānartho durvṛttasyāpataddṛḍhaḥ / sa tu tena prahāreṇa dṛṣṭvā satimirā diśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पपात भूमौ निःसंज्ञो भूमिरेणुविभूषितः । ततो हाहारवो घोरः सेनयोरुभयोरभूत्
papāta bhūmau niḥsaṃjño bhūmireṇuvibhūṣitaḥ / tato hāhāravo ghoraḥ senayorubhayorabhūt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो मुहूर्तमात्रेण ग्रसनः प्राप्य चेतनाम् । अपश्यत्स्वां तनुं ध्वस्तां विलोलाभरणाम्बराम्
tato muhūrtamātreṇa grasanaḥ prāpya cetanām / apaśyatsvāṃ tanuṃ dhvastāṃ vilolābharaṇāmbarām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स चापि चिन्तयामास कृते प्रतिकृतिक्रियाम् । मद्विधे वस्तुनि पुंसि प्रभोः परिभवोदयात्
sa cāpi cintayāmāsa kṛte pratikṛtikriyām / madvidhe vastuni puṃsi prabhoḥ paribhavodayāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मय्याश्रितानि सैन्यानि जिते मयि विनाशिता । असंभावित एवास्तु जनः स्वच्छन्दचेष्टितः
mayyāśritāni sainyāni jite mayi vināśitā / asaṃbhāvita evāstu janaḥ svacchandaceṣṭitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न तु व्यर्थशतोद्घुष्ट-संभावितधनो नरः । एवं संचिन्त्य वेगेन समुत्तस्थौ महाबलः
na tu vyarthaśatodghuṣṭa-saṃbhāvitadhano naraḥ / evaṃ saṃcintya vegena samuttasthau mahābalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुद्गरं कालदण्डाभं गृहीत्वा गिरिसंनिभः । ग्रसनो घोरसंकल्पः संदष्टौष्ठपुटच्छदः
mudgaraṃ kāladaṇḍābhaṃ gṛhītvā girisaṃnibhaḥ / grasano ghorasaṃkalpaḥ saṃdaṣṭauṣṭhapuṭacchadaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रथेन त्वरितो गच्छन् नाससादान्तकं रणे । समासाद्य यमं युद्धे ग्रसनो भ्राम्य मुद्गरम्
rathena tvarito gacchan nāsasādāntakaṃ raṇe / samāsādya yamaṃ yuddhe grasano bhrāmya mudgaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेगेन महता रौद्रं चिक्षेप यममूर्धनि । विलोक्य मुद्गरं दीप्तं यमः संभ्रान्तलोचनः
vegena mahatā raudraṃ cikṣepa yamamūrdhani / vilokya mudgaraṃ dīptaṃ yamaḥ saṃbhrāntalocanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वञ्चयामास दुर्धर्षं मुद्गरं स महाबलः । तस्मिन्नपसृते दूरं चण्डानां भीमकर्मणाम्
vañcayāmāsa durdharṣaṃ mudgaraṃ sa mahābalaḥ / tasminnapasṛte dūraṃ caṇḍānāṃ bhīmakarmaṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
याम्यानां किंकराणां तु सहस्रं निष्पिपेष ह । ततस्तां निहतां दृष्ट्वा घोरां किंकरवाहिनीम्
yāmyānāṃ kiṃkarāṇāṃ tu sahasraṃ niṣpipeṣa ha / tatastāṃ nihatāṃ dṛṣṭvā ghorāṃ kiṃkaravāhinīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अगमत्परमं क्षोभं नानाप्रहरणोद्यतः । ग्रसनस्तु समालोक्य तां किंकरमयीं चमूम्
agamatparamaṃ kṣobhaṃ nānāpraharaṇodyataḥ / grasanastu samālokya tāṃ kiṃkaramayīṃ camūm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेने यमसहस्राणि सृष्टानि यममायया । निग्राह्य ग्रसनः सेनां विसृजन्नस्त्रवृष्टयः
mene yamasahasrāṇi sṛṣṭāni yamamāyayā / nigrāhya grasanaḥ senāṃ visṛjannastravṛṣṭayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कल्पान्तघोरसंकाशो बभूव क्रोधमूर्छितः । कांश्चिद्बिभेद शूलेन कांश्चिद्बाणैरजिह्मगैः
kalpāntaghorasaṃkāśo babhūva krodhamūrchitaḥ / kāṃścidbibheda śūlena kāṃścidbāṇairajihmagaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कांश्चित् पिपेष गदया कांश्च मुद्गरवृष्टिभिः । केचित्प्रासप्रहारैश्च दारुणैस्ताडितास्तदा
kāṃścit pipeṣa gadayā kāṃśca mudgaravṛṣṭibhiḥ / kecitprāsaprahāraiśca dāruṇaistāḍitāstadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपरे बहुशस्तस्य ललम्बुर्बाहुमण्डले । शिलाभिरपरे जघ्नुर् द्रुमैरन्यैर्महोच्छ्रयैः
apare bahuśastasya lalamburbāhumaṇḍale / śilābhirapare jaghnur drumairanyairmahocchrayaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यापरे तु गात्रेषु दशनैरप्यदंशयन् । अपरे मुष्टिभिः पृष्ठं किंकराः प्रहरन्ति च
tasyāpare tu gātreṣu daśanairapyadaṃśayan / apare muṣṭibhiḥ pṛṣṭhaṃ kiṃkarāḥ praharanti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभिद्रुतस्तथा घोरैर् ग्रसनः क्रोधमूर्छितः । उत्सृज्य गात्रं भूपृष्ठे निष्पिपेष सहस्रशः
abhidrutastathā ghorair grasanaḥ krodhamūrchitaḥ / utsṛjya gātraṃ bhūpṛṣṭhe niṣpipeṣa sahasraśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कांश्चिदुत्थाय मुष्टिभिर् जघ्ने किंकरसंश्रयान् । स तु किंकरयुद्धेन ग्रसनः श्रममाप्तवान्
kāṃścidutthāya muṣṭibhir jaghne kiṃkarasaṃśrayān / sa tu kiṃkarayuddhena grasanaḥ śramamāptavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तमालोक्य यमः श्रान्तं निहतां च स्ववाहिनीम् । आजगाम समुद्यम्य दण्डं महिषवाहनः
tamālokya yamaḥ śrāntaṃ nihatāṃ ca svavāhinīm / ājagāma samudyamya daṇḍaṃ mahiṣavāhanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ग्रसनस्तु समायान्तम् आजघ्ने गदयोरसि । अचिन्तयित्वा तत्कर्म ग्रसनस्यान्तको ऽरिहा
grasanastu samāyāntam ājaghne gadayorasi / acintayitvā tatkarma grasanasyāntako 'rihā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जघ्ने रथस्य मूर्धन्यान् व्याघ्रान्दण्डेन कोपनः । स रथो दण्डमथितैर् व्याघ्रैरर्धैर् विकृष्यते
jaghne rathasya mūrdhanyān vyāghrāndaṇḍena kopanaḥ / sa ratho daṇḍamathitair vyāghrairardhair vikṛṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संशयः पुरुषस्येव चित्तं दैत्यस्य तद्रथम् । समुत्सृज्य रथं दैत्यः पदातिर्धरणीं गतः
saṃśayaḥ puruṣasyeva cittaṃ daityasya tadratham / samutsṛjya rathaṃ daityaḥ padātirdharaṇīṃ gataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यमं भुजाभ्यामादाय योधयामास दानवः । यमो ऽपि शस्त्राण्युत्सृज्य बाहुयुद्धेष्ववर्तत
yamaṃ bhujābhyāmādāya yodhayāmāsa dānavaḥ / yamo 'pi śastrāṇyutsṛjya bāhuyuddheṣvavartata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ग्रसनः कटिवस्त्रैस्तु यमं गुह्य बलोद्धतः । भ्रामयामास वेगेन प्रचित्तमिव सम्भ्रमः
grasanaḥ kaṭivastraistu yamaṃ guhya baloddhataḥ / bhrāmayāmāsa vegena pracittamiva sambhramaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यमो ऽपि कण्ठे ऽवष्टभ्य दैत्यं बाहुयुगेन तु । वेगेन भ्रामयामास समुत्कृष्य महीतलात्
yamo 'pi kaṇṭhe 'vaṣṭabhya daityaṃ bāhuyugena tu / vegena bhrāmayāmāsa samutkṛṣya mahītalāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो मुष्टिभिरन्योन्यं निर्दयौ तौ निजघ्नतुः । दैत्येन्द्रस्यातिकायत्वात् ततः श्रान्तभुजो यमः
tato muṣṭibhiranyonyaṃ nirdayau tau nijaghnatuḥ / daityendrasyātikāyatvāt tataḥ śrāntabhujo yamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्कन्धे निधाय दैत्यस्य मुखं विश्रान्तिमैच्छत । तमालक्ष्य ततो दैत्यः श्रान्तमन्तकमोजसा
skandhe nidhāya daityasya mukhaṃ viśrāntimaicchata / tamālakṣya tato daityaḥ śrāntamantakamojasā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निष्पिपेष महीपृष्ठे बहुशः पार्ष्णिपाणिभिः । यावद्यमस्य वदनात् सुस्राव रुधिरं बहु
niṣpipeṣa mahīpṛṣṭhe bahuśaḥ pārṣṇipāṇibhiḥ / yāvadyamasya vadanāt susrāva rudhiraṃ bahu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्जीवितं यमं दृष्ट्वा ततः संत्यज्य दानवः । जयं प्राप्योद्धतं दैत्यो नादं मुक्त्वा महास्वनः
nirjīvitaṃ yamaṃ dṛṣṭvā tataḥ saṃtyajya dānavaḥ / jayaṃ prāpyoddhataṃ daityo nādaṃ muktvā mahāsvanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वयं सैन्यं समासाद्य तस्थौ गिरिरिवाचलः । धनाधिपस्य जम्भेन सायकैर्मर्मभेदिभिः
svayaṃ sainyaṃ samāsādya tasthau giririvācalaḥ / dhanādhipasya jambhena sāyakairmarmabhedibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिशो ऽवरुद्धाः क्रुद्धेन सैन्यं चास्य निकृन्तितम् । ततः क्रोधपरीतस्तु धनेशो जम्भदानवम्
diśo 'varuddhāḥ kruddhena sainyaṃ cāsya nikṛntitam / tataḥ krodhaparītastu dhaneśo jambhadānavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हृदि विव्याध बाणानां सहस्रेणाग्निवर्चसाम् । सारथिं च शतेनाजौ ध्वजं दशभिरेव च
hṛdi vivyādha bāṇānāṃ sahasreṇāgnivarcasām / sārathiṃ ca śatenājau dhvajaṃ daśabhireva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हस्तौ च पञ्चसप्तत्या मार्गणैर्दशभिर्धनुः । मार्गणैर् बर्हिपत्त्राङ्गैस् तैलधौतैरजिह्मगैः
hastau ca pañcasaptatyā mārgaṇairdaśabhirdhanuḥ / mārgaṇair barhipattrāṅgais tailadhautairajihmagaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिंहमेकेन तं तीक्ष्णैर् विव्याध दशभिः शरैः । जम्भस्तु कर्म तद्दृष्ट्वा धनेशस्यातिदुष्करम्
siṃhamekena taṃ tīkṣṇair vivyādha daśabhiḥ śaraiḥ / jambhastu karma taddṛṣṭvā dhaneśasyātiduṣkaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हृदि धैर्यं समालम्ब्य किंचित्संत्रस्तमानसः । जग्राह निशितान्बाणाञ् छत्रुमर्मविभेदिनः
hṛdi dhairyaṃ samālambya kiṃcitsaṃtrastamānasaḥ / jagrāha niśitānbāṇāñ chatrumarmavibhedinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आकर्णाकृष्टचापस्तु जम्भः क्रोधपरिप्लुतः । विव्याध धनदं तीक्ष्णैः शरैर्वक्षसि दानवः
ākarṇākṛṣṭacāpastu jambhaḥ krodhapariplutaḥ / vivyādha dhanadaṃ tīkṣṇaiḥ śarairvakṣasi dānavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सारथिं चास्य बाणेन दृढेनाभ्यहनद्धृदि । चिछेद ज्यामथैकेन तैलधौतेन दानवः
sārathiṃ cāsya bāṇena dṛḍhenābhyahanaddhṛdi / cicheda jyāmathaikena tailadhautena dānavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्तु निशितैर्बाणैर् दारुणैर् मर्मभेदिभिः । विव्याधोरसि वित्तेशं दशभिः क्रूरकर्मकृत्
tatastu niśitairbāṇair dāruṇair marmabhedibhiḥ / vivyādhorasi vitteśaṃ daśabhiḥ krūrakarmakṛt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मोहं परमतो गच्छन् दृढविद्धो हि वित्तपः । स क्षणाद्धैर्यमालम्ब्य धनुराकृष्य भैरवम्
mohaṃ paramato gacchan dṛḍhaviddho hi vittapaḥ / sa kṣaṇāddhairyamālambya dhanurākṛṣya bhairavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किरन्बाणसहस्राणि निशितानि धनाधिपः । दिशः खं विदिशो भूमीर् अनीकान्यसुरस्य च
kiranbāṇasahasrāṇi niśitāni dhanādhipaḥ / diśaḥ khaṃ vidiśo bhūmīr anīkānyasurasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूरयामास वेगेन संछाद्य रविमण्डलम् । जम्भो ऽपि परमेकैकं शरैर्बहुभिराहवे
pūrayāmāsa vegena saṃchādya ravimaṇḍalam / jambho 'pi paramekaikaṃ śarairbahubhirāhave
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चिछेद लघुसंधानो धनेशस्यातिपौरुषात् । ततो धनेशः संक्रुद्धो दानवेन्द्रस्य कर्मणा
cicheda laghusaṃdhāno dhaneśasyātipauruṣāt / tato dhaneśaḥ saṃkruddho dānavendrasya karmaṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यधमत्तस्य सैन्यानि नानासायकवृष्टिभिः । तद्दृष्ट्वा दुष्कृतं कर्म धनाध्यक्षस्य दानवः
vyadhamattasya sainyāni nānāsāyakavṛṣṭibhiḥ / taddṛṣṭvā duṣkṛtaṃ karma dhanādhyakṣasya dānavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहीत्वा मुद्गरं भीमम् आयसं हेमभूषितम् । धनदानुचरान्यक्षान् निष्पिपेष सहस्रशः
gṛhītvā mudgaraṃ bhīmam āyasaṃ hemabhūṣitam / dhanadānucarānyakṣān niṣpipeṣa sahasraśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते वध्यमाना दैत्येन मुञ्चन्तो भैरवान्रवान् । रथं धनपतेः सर्वे परिवार्य व्यवस्थिताः
te vadhyamānā daityena muñcanto bhairavānravān / rathaṃ dhanapateḥ sarve parivārya vyavasthitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वा तानर्दितान्देवः शूलं जग्राह दारुणम् । तेन दैत्यसहस्राणि सूदयामास सत्वरः
dṛṣṭvā tānarditāndevaḥ śūlaṃ jagrāha dāruṇam / tena daityasahasrāṇi sūdayāmāsa satvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षीयमाणेषु दैत्येषु दानवः क्रोधमूर्छितः । जग्राह परशुं दैत्यो मर्दनं दैत्यविद्विषाम्
kṣīyamāṇeṣu daityeṣu dānavaḥ krodhamūrchitaḥ / jagrāha paraśuṃ daityo mardanaṃ daityavidviṣām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तेन शितधारेण धनभर्तुर् महारथम् । चिछेद शतशो दैत्यो ह्य् आखुः स्निग्धमिवाम्बरम्
sa tena śitadhāreṇa dhanabhartur mahāratham / cicheda śataśo daityo hy ākhuḥ snigdhamivāmbaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पदातिरथ वित्तेशो गदामादाय भैरवीम् । महाहवविमर्देषु दृप्तशत्रुविनाशिनीम्
padātiratha vitteśo gadāmādāya bhairavīm / mahāhavavimardeṣu dṛptaśatruvināśinīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधृष्यां सर्वभूतानां बहुवर्षगणार्चिताम् । नानाचन्दनदिग्धाङ्गां दिव्यपुष्पविवासिताम्
adhṛṣyāṃ sarvabhūtānāṃ bahuvarṣagaṇārcitām / nānācandanadigdhāṅgāṃ divyapuṣpavivāsitām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्मलायोमयीं गुर्वीम् अमोघां हेमभूषणाम् । चिक्षेप मूर्ध्नि संक्रुद्धो जम्भस्य तु धनाधिपः
nirmalāyomayīṃ gurvīm amoghāṃ hemabhūṣaṇām / cikṣepa mūrdhni saṃkruddho jambhasya tu dhanādhipaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आयान्तीं तां समालोक्य तडित्संघातमण्डिताम् । दैत्यो गदाभिघातार्थं शस्त्रवृष्टिं मुमोच ह
āyāntīṃ tāṃ samālokya taḍitsaṃghātamaṇḍitām / daityo gadābhighātārthaṃ śastravṛṣṭiṃ mumoca ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चक्राणि कुणपान्प्रासान् भुशुण्डीः पट्टिशानपि । हेमकेयूरनद्धाभ्यां बाहुभ्यां चण्डविक्रमः
cakrāṇi kuṇapānprāsān bhuśuṇḍīḥ paṭṭiśānapi / hemakeyūranaddhābhyāṃ bāhubhyāṃ caṇḍavikramaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यर्थीकृत्य तु तान्सर्वान् आयुधान्दैत्यवक्षसि । प्रस्फुरन्ती पपातोग्रा महोल्केवाद्रिकन्दरे
vyarthīkṛtya tu tānsarvān āyudhāndaityavakṣasi / prasphurantī papātogrā maholkevādrikandare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तयाभिहतो गाढं पपात रथकूबरे । स्रोतोभिश्चास्य रुधिरं सुस्राव गतचेतसः
sa tayābhihato gāḍhaṃ papāta rathakūbare / srotobhiścāsya rudhiraṃ susrāva gatacetasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जम्भं तु निहतं मत्वा कुजम्भो भैरवस्वनः । धनाधिपस्य संक्रुद्धो वाक्येनातीव कोपितः
jambhaṃ tu nihataṃ matvā kujambho bhairavasvanaḥ / dhanādhipasya saṃkruddho vākyenātīva kopitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चक्रे बाणमयं जालं दिक्षु यक्षाधिपस्य तु । चिछेद बाणजालं तद् अर्धचन्द्रैः शितैस्ततः
cakre bāṇamayaṃ jālaṃ dikṣu yakṣādhipasya tu / cicheda bāṇajālaṃ tad ardhacandraiḥ śitaistataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुमोच शरवृष्टिं तु तस्मै यक्षाधिपो बली । स तं दैत्यः शरव्रातं चिछेद निशितैः शरैः
mumoca śaravṛṣṭiṃ tu tasmai yakṣādhipo balī / sa taṃ daityaḥ śaravrātaṃ cicheda niśitaiḥ śaraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यर्थीकृतां तु तां दृष्ट्वा शरवृष्टिं धनाधिपः । शक्तिं जग्राह दुर्धर्षां हेमघण्टाट्टहासिनीम्
vyarthīkṛtāṃ tu tāṃ dṛṣṭvā śaravṛṣṭiṃ dhanādhipaḥ / śaktiṃ jagrāha durdharṣāṃ hemaghaṇṭāṭṭahāsinīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बाहुना रत्नकेयूर-कान्तिसंतानहासिना । स तां निरूप्य वेगेन कुजम्भाय मुमोच ह
bāhunā ratnakeyūra-kāntisaṃtānahāsinā / sa tāṃ nirūpya vegena kujambhāya mumoca ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा कुजम्भस्य हृदयं दारयामास दारुणम् । वित्तेहा स्वल्पसत्त्वस्य पुरुषस्येव भाविता
sā kujambhasya hṛdayaṃ dārayāmāsa dāruṇam / vittehā svalpasattvasya puruṣasyeva bhāvitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथास्य हृदयं भित्त्वा जगाम धरणीतलम् । ततो मुहूर्तादस्वस्थो दानवो दारुणाकृतिः
athāsya hṛdayaṃ bhittvā jagāma dharaṇītalam / tato muhūrtādasvastho dānavo dāruṇākṛtiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जग्राह पट्टिशं दैत्यः प्रांशुं शितशिलामुखम् । स तेन पट्टिशेनाजौ धनदस्य स्तनान्तरम्
jagrāha paṭṭiśaṃ daityaḥ prāṃśuṃ śitaśilāmukham / sa tena paṭṭiśenājau dhanadasya stanāntaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाक्येन तीक्ष्णरूपेण मर्मान्तरविसर्पिणा । निर्बिभेदाभिजातस्य हृदयं दुर्जनो यथा
vākyena tīkṣṇarūpeṇa marmāntaravisarpiṇā / nirbibhedābhijātasya hṛdayaṃ durjano yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन पट्टिशघातेन धनेशः परिमूर्छितः । निपपात रथोपस्थे जर्जरो धूर्वहो यथा
tena paṭṭiśaghātena dhaneśaḥ parimūrchitaḥ / nipapāta rathopasthe jarjaro dhūrvaho yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथागतं तु तं दृष्ट्वा धनेशं नरवाहनम् । खड्गास्त्रो निरृतिर्देवो निशाचरबलानुगः
tathāgataṃ tu taṃ dṛṣṭvā dhaneśaṃ naravāhanam / khaḍgāstro nirṛtirdevo niśācarabalānugaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभिदुद्राव वेगेन कुजम्भं भीमविक्रमम् । अथ दृष्ट्वा तु दुर्धर्षं कुजम्भो राक्षसेश्वरम्
abhidudrāva vegena kujambhaṃ bhīmavikramam / atha dṛṣṭvā tu durdharṣaṃ kujambho rākṣaseśvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चोदयामास सैन्यानि राक्षसेन्द्रवधं प्रति । स दृष्ट्वा चोदितां सेनां भल्लनानास्त्रभीषणाम्
codayāmāsa sainyāni rākṣasendravadhaṃ prati / sa dṛṣṭvā coditāṃ senāṃ bhallanānāstrabhīṣaṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रथादाप्लुत्य वेगेन भूषणद्युतिभास्वरः । खड्गेन कमलानीव विकोशेनाम्बरत्विषा
rathādāplutya vegena bhūṣaṇadyutibhāsvaraḥ / khaḍgena kamalānīva vikośenāmbaratviṣā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चिछेद रिपुवक्त्राणि विचित्राणि समन्ततः । तिर्यक्पृष्ठमधश्चोर्ध्वं दीर्घबाहुर्महासिना
cicheda ripuvaktrāṇi vicitrāṇi samantataḥ / tiryakpṛṣṭhamadhaścordhvaṃ dīrghabāhurmahāsinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संदष्टौष्ठपुटाटोप-भ्रुकुटीविकटाननः । प्रचण्डकोपरक्ताक्षो न्यकृन्तद्दानवान्रणे
saṃdaṣṭauṣṭhapuṭāṭopa-bhrukuṭīvikaṭānanaḥ / pracaṇḍakoparaktākṣo nyakṛntaddānavānraṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो निःशेषितप्रायां विलोक्य स्वामनीकिनीम् । मुक्त्वा कुजम्भो धनदं राक्षसेन्द्रमभिद्रवन्
tato niḥśeṣitaprāyāṃ vilokya svāmanīkinīm / muktvā kujambho dhanadaṃ rākṣasendramabhidravan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लब्धसंज्ञो ऽथ जम्भस्तु धनाध्यक्षपदानुगान् । जीवग्राहान्स जग्राह बद्ध्वा पाशैः सहस्रशः
labdhasaṃjño 'tha jambhastu dhanādhyakṣapadānugān / jīvagrāhānsa jagrāha baddhvā pāśaiḥ sahasraśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूर्तिमन्ति तु रत्नानि विविधानि च दानवाः । वाहनानि च दिव्यानि विमानानि सहस्रशः
mūrtimanti tu ratnāni vividhāni ca dānavāḥ / vāhanāni ca divyāni vimānāni sahasraśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धनेशो लब्धसंज्ञो ऽथ तामवस्थां विलोक्य तु । निःश्वसन्दीर्घमुष्णं च रोषात्ताम्रविलोचनः
dhaneśo labdhasaṃjño 'tha tāmavasthāṃ vilokya tu / niḥśvasandīrghamuṣṇaṃ ca roṣāttāmravilocanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ध्यात्वास्त्रं गारुडं दिव्यं बाणं संधाय कार्मुके । मुमोच दानवानीके तं बाणं शत्रुदारणम्
dhyātvāstraṃ gāruḍaṃ divyaṃ bāṇaṃ saṃdhāya kārmuke / mumoca dānavānīke taṃ bāṇaṃ śatrudāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रथमं कार्मुकात्तस्य निश्चेरुर्धूमराजयः । अनन्तरं स्फुलिङ्गानां कोटयो दीप्तवर्चसाम्
prathamaṃ kārmukāttasya niścerurdhūmarājayaḥ / anantaraṃ sphuliṅgānāṃ koṭayo dīptavarcasām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ज्वालाकुलं व्योम चकारास्त्रं समन्ततः । ततः क्रमेण दुर्वारं नानारूपं तदाभवत्
tato jvālākulaṃ vyoma cakārāstraṃ samantataḥ / tataḥ krameṇa durvāraṃ nānārūpaṃ tadābhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अमूर्तश्चाभवल्लोको ह्य् अन्धकारसमावृतः । ततो ऽन्तरिक्षे शंसन्ति तेजस्ते तु परिष्कृतम्
amūrtaścābhavalloko hy andhakārasamāvṛtaḥ / tato 'ntarikṣe śaṃsanti tejaste tu pariṣkṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुजम्भस्तत्समालोच्य दानवो ऽतिपराक्रमः । अभिदुद्राव वेगेन पदातिर्धनदं नदन्
kujambhastatsamālocya dānavo 'tiparākramaḥ / abhidudrāva vegena padātirdhanadaṃ nadan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथाभिमुखम् आयान्तं दैत्यं दृष्ट्वा धनाधिपः । बभूव सम्भ्रमाविष्टः पलायनपरायणः
athābhimukham āyāntaṃ daityaṃ dṛṣṭvā dhanādhipaḥ / babhūva sambhramāviṣṭaḥ palāyanaparāyaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः पलायतस्तस्य मुकुटं रत्नमण्डितम् । पपात भूतले दीप्तं रविबिम्बमिवाम्बरात्
tataḥ palāyatastasya mukuṭaṃ ratnamaṇḍitam / papāta bhūtale dīptaṃ ravibimbamivāmbarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शूराणामभिजातानां भर्तर्यपसृते रणात् । मर्तुं संग्रामशिरसि युक्तं तद्भूषणाग्रतः
śūrāṇāmabhijātānāṃ bhartaryapasṛte raṇāt / martuṃ saṃgrāmaśirasi yuktaṃ tadbhūṣaṇāgrataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति व्यवस्य दुर्धर्षा नानाशस्त्रास्त्रपाणयः । युयुत्सवः स्थिता यक्षा मुकुटं परिवार्य तम्
iti vyavasya durdharṣā nānāśastrāstrapāṇayaḥ / yuyutsavaḥ sthitā yakṣā mukuṭaṃ parivārya tam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभिमानधना वीरा धनदस्य पदानुगाः । तानमर्षाच्च सम्प्रेक्ष्य दानवश्चण्डपौरुषः
abhimānadhanā vīrā dhanadasya padānugāḥ / tānamarṣācca samprekṣya dānavaścaṇḍapauruṣaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भुशुण्डीं भैरवाकारां गृहीत्वा शैलगौरवाम् । रक्षिणो मुकुटस्याथ निष्पिपेष निशाचरान्
bhuśuṇḍīṃ bhairavākārāṃ gṛhītvā śailagauravām / rakṣiṇo mukuṭasyātha niṣpipeṣa niśācarān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तान्प्रमथ्याथ दनुजो मुकुटं तत्स्वके रथे । समारोप्यामररिपुर् जित्वा धनदमाहवे
tānpramathyātha danujo mukuṭaṃ tatsvake rathe / samāropyāmararipur jitvā dhanadamāhave
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धनानि रत्नानि च मूर्तिमन्ति तथा निधानानि शरीरिणश्च । आदाय सर्वाणि जगाम दैत्यो जम्भः स्वसैन्यं दनुजेन्द्रसिंहः । धनाधिपो वै विनिकीर्णमूर्धजो जगाम दीनः सुरभर्तुरन्तिकम्
dhanāni ratnāni ca mūrtimanti tathā nidhānāni śarīriṇaśca / ādāya sarvāṇi jagāma daityo jambhaḥ svasainyaṃ danujendrasiṃhaḥ / dhanādhipo vai vinikīrṇamūrdhajo jagāma dīnaḥ surabharturantikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुजम्भेनाथ संसक्तो रजनीचरनन्दनः । मायाममोघामाश्रित्य तामसीं राक्षसेश्वरः
kujambhenātha saṃsakto rajanīcaranandanaḥ / māyāmamoghāmāśritya tāmasīṃ rākṣaseśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मोहयामास दैत्येन्द्रं जगत्कृत्वा तमोमयम् । ततो विफलनेत्राणि दानवानां बलानि तु
mohayāmāsa daityendraṃ jagatkṛtvā tamomayam / tato viphalanetrāṇi dānavānāṃ balāni tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न शेकुश्चलितं तत्र पदादपि पदं तदा । ततो नानास्त्रवर्षेण दानवानां महाचमूम्
na śekuścalitaṃ tatra padādapi padaṃ tadā / tato nānāstravarṣeṇa dānavānāṃ mahācamūm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जघान घननीहार-तिमिरातुरवाहनाम् । वध्यमानेषु दैत्येषु कुजम्भे मूढचेतसि
jaghāna ghananīhāra-timirāturavāhanām / vadhyamāneṣu daityeṣu kujambhe mūḍhacetasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महिषो दानवेन्द्रस्तु कल्पान्ताम्भोदसंनिभः । अस्त्रं चकार सावित्रम् उल्कासंघातमण्डितम्
mahiṣo dānavendrastu kalpāntāmbhodasaṃnibhaḥ / astraṃ cakāra sāvitram ulkāsaṃghātamaṇḍitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विजृम्भत्यथ सावित्रे परमास्त्रे प्रतापिनि । प्रणाशमगमत्तीव्रं तमो घोरमनन्तरम्
vijṛmbhatyatha sāvitre paramāstre pratāpini / praṇāśamagamattīvraṃ tamo ghoramanantaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ऽस्त्रं विस्फुलिङ्गाङ्कं तमः कृत्स्नं व्यनाशयत् । प्रफुल्लारुणपद्मौघं शरदीवामलं सरः
tato 'straṃ visphuliṅgāṅkaṃ tamaḥ kṛtsnaṃ vyanāśayat / praphullāruṇapadmaughaṃ śaradīvāmalaṃ saraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्तमसि संशान्ते दैत्येन्द्राः प्राप्तचक्षुषः । चक्रुः क्रूरेण मनसा देवानीकैः सहाद्भुतम्
tatastamasi saṃśānte daityendrāḥ prāptacakṣuṣaḥ / cakruḥ krūreṇa manasā devānīkaiḥ sahādbhutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शस्त्रैरमर्षान्निर्मुक्तैर् भुजंगास्त्रं विनोदितम् । अथादाय धनुर्घोरम् इषूंश्चाशीविषोपमान्
śastrairamarṣānnirmuktair bhujaṃgāstraṃ vinoditam / athādāya dhanurghoram iṣūṃścāśīviṣopamān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुजम्भो ऽधावत क्षिप्तं रक्षोराजबलं प्रति । राक्षसेन्द्रस्तम् आयान्तं विलोक्य सपदानुगः
kujambho 'dhāvata kṣiptaṃ rakṣorājabalaṃ prati / rākṣasendrastam āyāntaṃ vilokya sapadānugaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विव्याध निशितैर्बाणैः क्रूराशीविषभीषणैः । तदादानं च संधानं न मोक्षश्चापि लक्ष्यते
vivyādha niśitairbāṇaiḥ krūrāśīviṣabhīṣaṇaiḥ / tadādānaṃ ca saṃdhānaṃ na mokṣaścāpi lakṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चिछेदास्य शरव्रातान् स्वशरैर् अतिलाघवात् । ध्वजं परमतीक्ष्णेन चित्रकर्मामरद्विषः
cichedāsya śaravrātān svaśarair atilāghavāt / dhvajaṃ paramatīkṣṇena citrakarmāmaradviṣaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.