शालाविधानम्
तैतलानां द्विजादीनां वर्णानां वासयोग्यकाः
एकद्वित्रिचतु स्सप्तदशशालाश्च षडि् वधाः
śālāvidhānam
taitalānāṃ dvijādīnāṃ varṇānāṃ vāsayogyakāḥ
ekadvitricatu ssaptadaśaśālāśca ṣaḍi vadhāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्यक्ताजां शाः पुरोलिन्द्रसं युक्ताः पिण्डभिन्नकाः
तासां हस्तैरयु ग्मैश्च यु ग्मै र्विस्तारमायतम्
tyaktājāṃ śāḥ purolindrasaṃ yuktāḥ piṇḍabhinnakāḥ
tāsāṃ hastairayu gmaiśca yu gmai rvistāramāyatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्सेधं चाप्यलङ्कारं सं क्षेपाद् वक्ष्यतेऽधुना
त्रिचतुर्हस्तमारभ्य द्विद्विहस्तविवर्धनात्
utsedhaṃ cāpyalaṅkāraṃ saṃ kṣepād vakṣyate'dhunā
tricaturhastamārabhya dvidvihastavivardhanāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रयोविं शच्चतु र्विंशद्धस्तान्ता रुद्रसं ख्यया
एकशाला विशालाश्च तेसर्वेपरिकीर्तिताः
trayoviṃ śaccatu rviṃśaddhastāntā rudrasaṃ khyayā
ekaśālā viśālāśca tesarveparikīrtitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्ताष्टहस्तादारभ्य द्वौ द्वौ हस्तौ प्रवर्धयेत्
एकोनविं शद्धस्तान्तं विं शद्धस्तं तुसप्तधा
saptāṣṭahastādārabhya dvau dvau hastau pravardhayet
ekonaviṃ śaddhastāntaṃ viṃ śaddhastaṃ tusaptadhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्विशालायास्त्रिशालाया वै पु ल्याः परिकीर्तिताः
विस्तारात् पादमाधिक्यमर्धा धिकमथापि वा
dviśālāyāstriśālāyā vai pu lyāḥ parikīrtitāḥ
vistārāt pādamādhikyamardhā dhikamathāpi vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिपादं द्विगुणायामं तस्मात् पादार्धकं त्रिपात्
त्रिगुणान्तप्रमाणं चै वायामाश्चाष्टधा स्मृताः
tripādaṃ dviguṇāyāmaṃ tasmāt pādārdhakaṃ tripāt
triguṇāntapramāṇaṃ cai vāyāmāścāṣṭadhā smṛtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वेदै घ्घ्यासुराणां तुद्विगुणं तुनृणां मतम्
द्विगुणाद्यायताः सर्वेविहाराश्रमवासिनाम्
sarvedai ghghyāsurāṇāṃ tudviguṇaṃ tunṛṇāṃ matam
dviguṇādyāyatāḥ sarvevihārāśramavāsinām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वेषां सङ्गमोपेतेद्विगुणाद्यायतं मतम्
विस्तारसममु त्सेधं सपादं सार्धमेववा
sarveṣāṃ saṅgamopetedviguṇādyāyataṃ matam
vistārasamamu tsedhaṃ sapādaṃ sārdhamevavā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिपादं द्विगुणं चै वउत्सेधं पञ्चधा मतम्
शान्तिकं पौष्टिकं नै व जयदं धनमु द्भुतम्
tripādaṃ dviguṇaṃ cai vautsedhaṃ pañcadhā matam
śāntikaṃ pauṣṭikaṃ nai va jayadaṃ dhanamu dbhutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तैतलानां द्विजादीनां पाषण्ड्याश्रमिणामपि
हस्त्यश्वरथयौधानां यागहोमादिशिल्पिनाम्
taitalānāṃ dvijādīnāṃ pāṣaṇḍyāśramiṇāmapi
hastyaśvarathayaudhānāṃ yāgahomādiśilpinām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकशाला प्रशस्ता स्यात् स्त्रीणां रूपोपजीविनाम्
दण्डकं मौलिकं चै व स्वस्तिकं च चतुर्मु खम्
ekaśālā praśastā syāt strīṇāṃ rūpopajīvinām
daṇḍakaṃ maulikaṃ cai va svastikaṃ ca caturmu kham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सामान्यं तैतलादीनां पूर्वोक्तानां चतुष्टयम्
एकादिबहुभूम्यन्तं खण्डहर्म् यादिमण्डितम्
sāmānyaṃ taitalādīnāṃ pūrvoktānāṃ catuṣṭayam
ekādibahubhūmyantaṃ khaṇḍaharm yādimaṇḍitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्पितानर्पितं चै वप्रासादवदलं कृतम्
पुरतः पाश्श्वयोः पृष्ठेऽलिन्द्रं कुर्यात् समन्ततः
arpitānarpitaṃ cai vaprāsādavadalaṃ kṛtam
purataḥ pāśśvayoḥ pṛṣṭhe'lindraṃ kuryāt samantataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नराणां च सुराणां च पाषण्ड्याश्रमिणां तथा
पुरतो मण्डपोपेतं पृष्ठे पाश्श्वेतुभद्रकम्
narāṇāṃ ca surāṇāṃ ca pāṣaṇḍyāśramiṇāṃ tathā
purato maṇḍapopetaṃ pṛṣṭhe pāśśvetubhadrakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मध्येवासं तुदेवानां पाश्श्वेवासो भवेन्नृणाम्
प्रागवागपरोदीच्यां पृथक्शाला प्रधानिका
madhyevāsaṃ tudevānāṃ pāśśvevāso bhavennṛṇām
prāgavāgaparodīcyāṃ pṛthakśālā pradhānikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वेषामपि जातीनां सामान्यमिति विद्यते
दक्षिणेपश्चिमेचै व शाला वै शेषिका नृणाम्
sarveṣāmapi jātīnāṃ sāmānyamiti vidyate
dakṣiṇepaścimecai va śālā vai śeṣikā nṛṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रागुदक्प्रागवाक्प्रत्यगुदग्गेहेतुलाङ्गले
स्वामिनो मरणं स्याद्धि श्रियै याम्येप्रतीच्यपि
prāgudakprāgavākpratyagudaggehetulāṅgale
svāmino maraṇaṃ syāddhi śriyai yāmyepratīcyapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवाक्प्रत्यगुदक् सम्पत् प्रागवागपरो जयः
दक्षिणेपश्चिमेहीनास्त्रिशालाः सर्वदोषकाः
avākpratyagudak sampat prāgavāgaparo jayaḥ
dakṣiṇepaścimehīnāstriśālāḥ sarvadoṣakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लाङ्गलं गणिकादीनां शूर्पमु ग्रोपजीविनाम्
लाङ्गलेचै व शूर्पेच पृथक्शालासुसर्वथा
lāṅgalaṃ gaṇikādīnāṃ śūrpamu gropajīvinām
lāṅgalecai va śūrpeca pṛthakśālāsusarvathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शालाविरहितस्थानेकु ड्यद्वारं प्रयोजयेत्
एकसन्धि द्विशालायां त्रिशालायां द्विसन्धिकम्
śālāvirahitasthāneku ḍyadvāraṃ prayojayet
ekasandhi dviśālāyāṃ triśālāyāṃ dvisandhikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उक्तानां दण्डकादीनां विन्यासं च वदाम्यहम्
विस्तारं तुत्रिधा कृत्वा चतुर्भा गं तदायतम्
uktānāṃ daṇḍakādīnāṃ vinyāsaṃ ca vadāmyaham
vistāraṃ tutridhā kṛtvā caturbhā gaṃ tadāyatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्विभागं गृहविस्तारं वारमेकां शमग्रतः
आस्यं तत्खण्डदण्डाभं वासं सर्वजनार्हकम्
dvibhāgaṃ gṛhavistāraṃ vāramekāṃ śamagrataḥ
āsyaṃ tatkhaṇḍadaṇḍābhaṃ vāsaṃ sarvajanārhakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतद् दण्डकमित्यु क्तं शालानां क्षुद्ररूपकम्
विस्तारेचतुरं शेतुषडंशाधिकमायतम्
etad daṇḍakamityu ktaṃ śālānāṃ kṣudrarūpakam
vistārecaturaṃ śetuṣaḍaṃśādhikamāyatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्विभागं गृहविस्तारं द्व्यं शं चङ् क्रमणं भवेत्
शेषं पूर्ववदु द्दिष्टं दण्डकं तदुदीरितम्
dvibhāgaṃ gṛhavistāraṃ dvyaṃ śaṃ caṅ kramaṇaṃ bhavet
śeṣaṃ pūrvavadu ddiṣṭaṃ daṇḍakaṃ tadudīritam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहायतेनन्दविभागभाजितेशरां शकर्दक्षिणभागमाधिकम्
अदक्षिणेबन्धपदं तदन्तरेविधीयतां द्वारमथैकशालके
gṛhāyatenandavibhāgabhājiteśarāṃ śakardakṣiṇabhāgamādhikam
adakṣiṇebandhapadaṃ tadantarevidhīyatāṃ dvāramathaikaśālake
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केचिद् द्वारं मध्यसूत्रस्य वामेचाहुः शिष्टं मानुषाणां निवासे
सर्वास्वेतास्वत्र शालासुशालाभागेकुर्यादायतेद्वारमेकम्
kecid dvāraṃ madhyasūtrasya vāmecāhuḥ śiṣṭaṃ mānuṣāṇāṃ nivāse
sarvāsvetāsvatra śālāsuśālābhāgekuryādāyatedvāramekam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिभागं गृहविस्तारं द्विगुणं तस्य दीर्घकम्
भागं चङ् क्रमणोपेतं मध्यमेसकभित्तिकम्
tribhāgaṃ gṛhavistāraṃ dviguṇaṃ tasya dīrghakam
bhāgaṃ caṅ kramaṇopetaṃ madhyamesakabhittikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कु ल्याभद्वारसं युक्तं शेषं पूर्ववदाचरेत्
वं शमूलेतुवासं स्याद् वं शाग्रेरङ्गमीरितम्
ku lyābhadvārasaṃ yuktaṃ śeṣaṃ pūrvavadācaret
vaṃ śamūletuvāsaṃ syād vaṃ śāgreraṅgamīritam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वतः परितः कु ड्यं रङ्गं पादसमन्वितम्
भागेन पुरतोऽलिन्द्रं पाश्श्वयोः पृष्ठतस्तुवा
sarvataḥ paritaḥ ku ḍyaṃ raṅgaṃ pādasamanvitam
bhāgena purato'lindraṃ pāśśvayoḥ pṛṣṭhatastuvā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रासदवदलङ्कुर्याद् दण्डकं तदुदीरितम्
तदेवमध्यमेरङ्गं वासौ वं शाग्रमूलयोः
prāsadavadalaṅkuryād daṇḍakaṃ tadudīritam
tadevamadhyameraṅgaṃ vāsau vaṃ śāgramūlayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यु क्त्यान्तः स्तम्भसं युक्तं वं शद्वारं न योजयेत्
शेषं पूर्ववदु द्दिष्टं दण्डकं तदुदीरितम्
yu ktyāntaḥ stambhasaṃ yuktaṃ vaṃ śadvāraṃ na yojayet
śeṣaṃ pūrvavadu ddiṣṭaṃ daṇḍakaṃ tadudīritam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षडंशं विस्तृतं चै व द्वादशां शं तदायतम्
भागेन परितोऽलिन्द्रं शालाभागं द्विभागतः
ṣaḍaṃśaṃ vistṛtaṃ cai va dvādaśāṃ śaṃ tadāyatam
bhāgena parito'lindraṃ śālābhāgaṃ dvibhāgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्समं पुरतोऽलिन्द्रं युक्त्यान्तःस्तम्भसं युतम्
पाश्श्वयोद्द्वित्रिभागेन शालायामेद्विवासकौ
tatsamaṃ purato'lindraṃ yuktyāntaḥstambhasaṃ yutam
pāśśvayoddvitribhāgena śālāyāmedvivāsakau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्विचतुर्भा गविस्तारायामं मध्येतुरङ्गकम्
दण्डकं तदपि प्रोक्तं शेषं पूर्ववदाचरेत्
dvicaturbhā gavistārāyāmaṃ madhyeturaṅgakam
daṇḍakaṃ tadapi proktaṃ śeṣaṃ pūrvavadācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यासेऽग्निभूतपातालनन्दां शेंऽशद्विकत्रिभिः
चतु र्भिः पुरतोऽलिन्द्रं स्यादेकद्वित्रिशालके
vyāse'gnibhūtapātālanandāṃ śeṃ'śadvikatribhiḥ
catu rbhiḥ purato'lindraṃ syādekadvitriśālake
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत् सर्वंदण्डकं जातिरूपं देवानां भूतैतलानां नृपाणाम्
पाषण्डादीनां विशां शूद्रकाणां योधानां रूपाङ्गनानां प्रशस्तम्
etat sarvaṃdaṇḍakaṃ jātirūpaṃ devānāṃ bhūtaitalānāṃ nṛpāṇām
pāṣaṇḍādīnāṃ viśāṃ śūdrakāṇāṃ yodhānāṃ rūpāṅganānāṃ praśastam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतदेव सभाकारशिरोयु क्तं तुमौलिकम्
तदेव काननोपेतं मौलिकं तदुदीरितम्
etadeva sabhākāraśiroyu ktaṃ tumaulikam
tadeva kānanopetaṃ maulikaṃ tadudīritam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
छन्दं पूर्वोदितानां तुसं मतं नै व योषिताम्
तदेवपुरतोभद्रं चतु द्द्व्यंशेन निर्गमम्
chandaṃ pūrvoditānāṃ tusaṃ mataṃ nai va yoṣitām
tadevapuratobhadraṃ catu ddvyaṃśena nirgamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वासं नेत्रत्रयोपेतं स्वस्तिकं तद् विकल्पकम्
देवभूसुरभूपेषुयोग्यं नै वान्त्यजन्मनाम्
vāsaṃ netratrayopetaṃ svastikaṃ tad vikalpakam
devabhūsurabhūpeṣuyogyaṃ nai vāntyajanmanām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदेवमुखभद्रं तुयथा तत् पृष्ठतो भवेत्
क्रकरीवं शमूलाग्रं चतुर्नेत्रसमन्वितम्
tadevamukhabhadraṃ tuyathā tat pṛṣṭhato bhavet
krakarīvaṃ śamūlāgraṃ caturnetrasamanvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधिष्ठानादिवर्गाढ्यं प्रासादवदलङ्कृतम्
नासिकातोरणाद्यङ्गैर्युक्तं वातायनादिभिः
adhiṣṭhānādivargāḍhyaṃ prāsādavadalaṅkṛtam
nāsikātoraṇādyaṅgairyuktaṃ vātāyanādibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्मु खमिदं नाम्ना आभासमिति कल्पितम्
देवद्विजनृपाणां च सं मतं सम्पदां पदम्
caturmu khamidaṃ nāmnā ābhāsamiti kalpitam
devadvijanṛpāṇāṃ ca saṃ mataṃ sampadāṃ padam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकादिपञ्चभूम्यन्तं दण्डकादिचतुष्टयम्
स्वामिचित्तवशान्न्यस्तस्थानविन्याससं युतम्
ekādipañcabhūmyantaṃ daṇḍakādicatuṣṭayam
svāmicittavaśānnyastasthānavinyāsasaṃ yutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हस्त्यश्ववृषभादीनां प्रत्येकं वासपङ्क्तिकम्
सद्विचूलित्रिचूल्यङ्गं सप्रग्रीवं सतल्पकम्
hastyaśvavṛṣabhādīnāṃ pratyekaṃ vāsapaṅktikam
sadvicūlitricūlyaṅgaṃ sapragrīvaṃ satalpakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सपादं सार्धमु त्सेधं तत्समं वाऽभिधीयते
दण्डकं मौलिकं चै वयथेष्टदिशि वारणम्
sapādaṃ sārdhamu tsedhaṃ tatsamaṃ vā'bhidhīyate
daṇḍakaṃ maulikaṃ cai vayatheṣṭadiśi vāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुरश्रेद्विशालेतुधर्मभागविभाजिते
भागेन बाह्यतो वारं द्व्यं शं गेहविशालकम्
caturaśredviśāletudharmabhāgavibhājite
bhāgena bāhyato vāraṃ dvyaṃ śaṃ gehaviśālakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रमुखेवारमेकां शं मण्डपं नवभागिकम्
तदावृत्त्यैकतोऽलिन्द्रं शेषं चङ् क्रमणं भवेत्
pramukhevāramekāṃ śaṃ maṇḍapaṃ navabhāgikam
tadāvṛttyaikato'lindraṃ śeṣaṃ caṅ kramaṇaṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुखगेहं बहिर्वारं लाङ्गलाभं यथा तथा
मुखचङ् क्रमणाद्यन्तर्विन्यासं चतुरश्रकम्
mukhagehaṃ bahirvāraṃ lāṅgalābhaṃ yathā tathā
mukhacaṅ kramaṇādyantarvinyāsaṃ caturaśrakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मध्यरङ्गसमायु क्तं मुख्यगेहं द्विवासकम्
बाह्यचङ् क्रमणाद् बाह्येमुखभद्रं द्विभागतः
madhyaraṅgasamāyu ktaṃ mukhyagehaṃ dvivāsakam
bāhyacaṅ kramaṇād bāhyemukhabhadraṃ dvibhāgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्मु खसमायु क्तं द्विशालं तच्चतुर्मु खम्
तदेव पञ्चभागान्तमेकशालामुखायतम्
caturmu khasamāyu ktaṃ dviśālaṃ taccaturmu kham
tadeva pañcabhāgāntamekaśālāmukhāyatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वारं पूर्ववदु द्दिष्टं सर्वालङ्कारशोभितम्
मण्डपं बाह्यतोऽलिन्द्रं सायतं प्रविधीयते
dvāraṃ pūrvavadu ddiṣṭaṃ sarvālaṅkāraśobhitam
maṇḍapaṃ bāhyato'lindraṃ sāyataṃ pravidhīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नेत्रत्रयसमायु क्तं दीघ्घ्यांसायतभद्रकम्
एतत् स्वस्तिकमित्यु क्तं शेषं पूर्ववदाचरेत्
netratrayasamāyu ktaṃ dīghghyāṃsāyatabhadrakam
etat svastikamityu ktaṃ śeṣaṃ pūrvavadācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदेवद्विमुखोपेतं दण्डवक्त्रमिति स्मृतम्
सावकाशाङ्गणोपेतं मण्डपेन विना यदि
tadevadvimukhopetaṃ daṇḍavaktramiti smṛtam
sāvakāśāṅgaṇopetaṃ maṇḍapena vinā yadi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शालाविरहितस्थानेकु ड्यद्वारं प्रयोजयेत्
एकानेकतलोपेतं कुर्याद् रूपोपजीविनाम्
śālāvirahitasthāneku ḍyadvāraṃ prayojayet
ekānekatalopetaṃ kuryād rūpopajīvinām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यासायामेऽष्टधर्मांशेत्रिशालेद्व्यं शमङ्गणम्
त्रिपाश्श्वेलिन्द्रमेकां शं द्व्यं शं शालाविशालकम्
vyāsāyāme'ṣṭadharmāṃśetriśāledvyaṃ śamaṅgaṇam
tripāśśvelindramekāṃ śaṃ dvyaṃ śaṃ śālāviśālakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्यक्तमध्यमपादं तुद्व्यं शं तन्मुखभद्रकम्
षडाननसमोपेतं सप्रच्छन्नमजाङ्कणम्
tyaktamadhyamapādaṃ tudvyaṃ śaṃ tanmukhabhadrakam
ṣaḍānanasamopetaṃ sapracchannamajāṅkaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकानेकतलोपेतं प्रासादवदलङ्कृतम्
द्वारादि पूर्ववन्मेरुकान्तं नामोग्रजीविनाम्
ekānekatalopetaṃ prāsādavadalaṅkṛtam
dvārādi pūrvavanmerukāntaṃ nāmograjīvinām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यासेपङ्क्त्यकभागेतुपाश्श्वयोः पृष्ठतस्तुवा
वारमेकां शतः कुर्याद् द्व्यं शं गेहविशालकम्
vyāsepaṅktyakabhāgetupāśśvayoḥ pṛṣṭhatastuvā
vāramekāṃ śataḥ kuryād dvyaṃ śaṃ gehaviśālakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रमुखेवारमेकां शं द्व्यं शं तन्मध्यमाङ्गणम्
परितो वारमेकां शं सप्रच्छन्नमथापि वा
pramukhevāramekāṃ śaṃ dvyaṃ śaṃ tanmadhyamāṅgaṇam
parito vāramekāṃ śaṃ sapracchannamathāpi vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तारद्व्यं शाधिकायामं चतुराननमण्डितम्
प्रमुखेतुचतु द्द्व्यंशं निर्गतद्वारभद्रकम्
tāradvyaṃ śādhikāyāmaṃ caturānanamaṇḍitam
pramukhetucatu ddvyaṃśaṃ nirgatadvārabhadrakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाश्श्वयोर्वापरेमुख्यवासं स्याद् द्विललाटकम्
मौलिभद्रमिदं नाम्ना शेषं पूर्ववदाचरेत्
pāśśvayorvāparemukhyavāsaṃ syād dvilalāṭakam
maulibhadramidaṃ nāmnā śeṣaṃ pūrvavadācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिपञ्चषोडशारत्नितारा द्वौ द्वौ प्रवर्धयेत्
आचतु र्विंशतेव्व्यासः पञ्चधोक्तस्त्रिशालके
tripañcaṣoḍaśāratnitārā dvau dvau pravardhayet
ācatu rviṃśatevvyāsaḥ pañcadhoktastriśālake
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नवपङ्क्ति करादेवं द्विद्विहस्तविवर्धनात्
आपञ्चोत्तरषष्ट्यन्तं षट् षष्ट्यन्तं तुविस्तृतम्
navapaṅkti karādevaṃ dvidvihastavivardhanāt
āpañcottaraṣaṣṭyantaṃ ṣaṭ ṣaṣṭyantaṃ tuvistṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुःशालाविशालाः स्युर्नवविं शतिसं ख्यया
आद्यद्विसप्तमानं तुसंवृताङ्गणकान्वितम्
catuḥśālāviśālāḥ syurnavaviṃ śatisaṃ khyayā
ādyadvisaptamānaṃ tusaṃvṛtāṅgaṇakānvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विवृताङ्गणकं शेषं कुर्याद् यत्र यथोचितम्
आद्यं तुसर्वतोभद्रं द्वितीयं वर्धमानकम्
vivṛtāṅgaṇakaṃ śeṣaṃ kuryād yatra yathocitam
ādyaṃ tusarvatobhadraṃ dvitīyaṃ vardhamānakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तृतीयं स्वस्तिकं चै व नन्द्यावर्तंचतुर्थकम्
पञ्चमं रुचकं विद्याच्छालानामभिधानकम्
tṛtīyaṃ svastikaṃ cai va nandyāvartaṃcaturthakam
pañcamaṃ rucakaṃ vidyācchālānāmabhidhānakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्तदात्तविशालेन बीजं स्याच्चतुरश्रकम्
आत्तव्यासाद् द्विहस्तेनाधिक्यजात्यायतं मतम्
tattadāttaviśālena bījaṃ syāccaturaśrakam
āttavyāsād dvihastenādhikyajātyāyataṃ matam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्हस्ताधिकं छन्दं विकल्पं षट् कराधिकम्
आभासमष्टहस्तेनाछिक्यं दै घ्घ्यमिति स्मृतम्
caturhastādhikaṃ chandaṃ vikalpaṃ ṣaṭ karādhikam
ābhāsamaṣṭahastenāchikyaṃ dai ghghyamiti smṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैशेषिकायाममात्तां शेन विधीयते
आत्तव्यासां शके जातिद्द्विभागेनाधिकायतम्
vaiśeṣikāyāmamāttāṃ śena vidhīyate
āttavyāsāṃ śake jātiddvibhāgenādhikāyatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतु रं शाधिकं बीजाद् दीर्घंछन्दमिति स्मृतम्
षडंशदीर्घंविपुलाद् विकल्पमिति कथ्यते
catu raṃ śādhikaṃ bījād dīrghaṃchandamiti smṛtam
ṣaḍaṃśadīrghaṃvipulād vikalpamiti kathyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अष्टभागाधिकं व्यासादाभासं स्यात् तदायतम्
षडंशेन विशालेतुनेष्टमाभासदै घ्घ्यकम्
aṣṭabhāgādhikaṃ vyāsādābhāsaṃ syāt tadāyatam
ṣaḍaṃśena viśāletuneṣṭamābhāsadai ghghyakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वतोभद्रविन्यासं सं क्षेपाद् वक्ष्यतेऽधुना
वासव्यासेऽष्टभागेतुद्विभागं मध्यमाङ्गणम्
sarvatobhadravinyāsaṃ saṃ kṣepād vakṣyate'dhunā
vāsavyāse'ṣṭabhāgetudvibhāgaṃ madhyamāṅgaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदर्धंपरितो मार्गंद्विभागं गेहविस्तृतम्
चतुष्कर्णेसभास्थानं सभामध्येतुवारकम्
tadardhaṃparito mārgaṃdvibhāgaṃ gehavistṛtam
catuṣkarṇesabhāsthānaṃ sabhāmadhyetuvārakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वापरगृहेवाऽपि स्वाम्यावासं प्रशस्यते
सर्वतः कु ड्यसं युक्तं कु ल्याभद्वारसं युतम्
pūrvāparagṛhevā'pi svāmyāvāsaṃ praśasyate
sarvataḥ ku ḍyasaṃ yuktaṃ ku lyābhadvārasaṃ yutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बहिर्जालककु ड्यं स्यादन्तर्निर्वृत्तपादकम्
पक्षशालां शके द्वारं मुखं पूर्वेऽपरत्र वा
bahirjālakaku ḍyaṃ syādantarnirvṛttapādakam
pakṣaśālāṃ śake dvāraṃ mukhaṃ pūrve'paratra vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जालकं च कवाटं च बाह्येऽबाह्येतथै वच
क्रकरीवं शशाला ग्रमष्टास्यं भद्रसं युतम्
jālakaṃ ca kavāṭaṃ ca bāhye'bāhyetathai vaca
krakarīvaṃ śaśālā gramaṣṭāsyaṃ bhadrasaṃ yutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतु र्दिग्भद्रसं युक्तमेककार्धसभामुखम्
अन्तर्भद्रसभाकर्णेशङ्खसङ्गलुपान्वितम्
catu rdigbhadrasaṃ yuktamekakārdhasabhāmukham
antarbhadrasabhākarṇeśaṅkhasaṅgalupānvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुखपिट्टकयोपेतमर्धकोटिसमन्वितम्
परितो दण्डिकावारं शिखरेनीव्रपिट्टका
mukhapiṭṭakayopetamardhakoṭisamanvitam
parito daṇḍikāvāraṃ śikharenīvrapiṭṭakā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रस्तरं नासिकायु क्तमन्तरप्रस्तरान्वितम्
समकायं समद्वारं समवं शं तुकारयेत्
prastaraṃ nāsikāyu ktamantaraprastarānvitam
samakāyaṃ samadvāraṃ samavaṃ śaṃ tukārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विपरीतमनर्थाय भवेदेवन सं शयः
मु क्तमु क्ततलं तत्र मण्डपक्रिययान्वितम्
viparītamanarthāya bhavedevana saṃ śayaḥ
mu ktamu ktatalaṃ tatra maṇḍapakriyayānvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकानेकतलोपेतं प्रासादवदलं कृतम्
देवद्विजनृपाणां च वासयोग्यं सनातनम्
ekānekatalopetaṃ prāsādavadalaṃ kṛtam
devadvijanṛpāṇāṃ ca vāsayogyaṃ sanātanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वासामपि शालानामेतत् सामान्यमीरितम्
हस्तच्छेदप्रवृद्ध्या वा हान्या पूर्णंयथा कुरु
sarvāsāmapi śālānāmetat sāmānyamīritam
hastacchedapravṛddhyā vā hānyā pūrṇaṃyathā kuru
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रकरीकर्णवक्त्रान्ता शालावासचतुष्टया
अष्टास्योध्ध्वतलग्रीवा सस्थूपिसमवं शका
krakarīkarṇavaktrāntā śālāvāsacatuṣṭayā
aṣṭāsyodhdhvatalagrīvā sasthūpisamavaṃ śakā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भद्रोध्ध्वमुखकत्न टं स्यादन्तद्द्वारं बहिर्मु खम्
एतत्तुसर्वतोभद्रं राज्ञामावासयोग्यकम्
bhadrodhdhvamukhakatna ṭaṃ syādantaddvāraṃ bahirmu kham
etattusarvatobhadraṃ rājñāmāvāsayogyakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वासव्यासेऽकभागेतुद्विभागं मध्यमाङ्गणम्
परितो मार्गमेकां शमन्तर्वारमथां शकम्
vāsavyāse'kabhāgetudvibhāgaṃ madhyamāṅgaṇam
parito mārgamekāṃ śamantarvāramathāṃ śakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शालाव्यासं द्विभागेन बाह्यवारं तदर्धकम्
एतत्तुसर्वतोभद्रमलङ्कारादि पूर्ववत्
śālāvyāsaṃ dvibhāgena bāhyavāraṃ tadardhakam
etattusarvatobhadramalaṅkārādi pūrvavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यासेद्विसप्तभागेतुद्विभागं मध्यमाङ्गणम्
परितो मार्गमेकां शं द्व्यं शं शालाविशालकम्
vyāsedvisaptabhāgetudvibhāgaṃ madhyamāṅgaṇam
parito mārgamekāṃ śaṃ dvyaṃ śaṃ śālāviśālakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदर्धंबाह्यवारं तुपृथु वारं द्विभागतः
चतुष्टयानां शालानां शिखरं तुसभाकृति
tadardhaṃbāhyavāraṃ tupṛthu vāraṃ dvibhāgataḥ
catuṣṭayānāṃ śālānāṃ śikharaṃ tusabhākṛti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मध्येनासिसमायु क्तं भद्रप्रभृति पूर्ववत्
सर्वासामपि शालानां त्यजेन्मध्यस्थपादकम्
madhyenāsisamāyu ktaṃ bhadraprabhṛti pūrvavat
sarvāsāmapi śālānāṃ tyajenmadhyasthapādakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रितलादितलोपेतं खण्डहर्म् यादिमण्डितम्
एतत्तुसर्वतोभद्रं देवद्विजमहीभृताम्
tritalāditalopetaṃ khaṇḍaharm yādimaṇḍitam
etattusarvatobhadraṃ devadvijamahībhṛtām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यासेद्विरष्टभागेतुचतुरं शमथाङ्गणम्
पूर्ववद् योजयेच्छेषं प्रहीणशिखराकृति
vyāsedviraṣṭabhāgetucaturaṃ śamathāṅgaṇam
pūrvavad yojayeccheṣaṃ prahīṇaśikharākṛti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नासिकातोरणाद्यङ्गै र्जालकश्च समन्वितम्
त्रितलादितलोपेतं प्रासादवदलङ्कृतम्
nāsikātoraṇādyaṅgai rjālakaśca samanvitam
tritalāditalopetaṃ prāsādavadalaṅkṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तलेतलेतुसोपानं मध्येमध्येतुमण्डपम्
विवृतं वाङ्गणं सर्वंयु क्त्यानु क्तं प्रयोजयेत्
taletaletusopānaṃ madhyemadhyetumaṇḍapam
vivṛtaṃ vāṅgaṇaṃ sarvaṃyu ktyānu ktaṃ prayojayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत्तुसर्वतोभद्रं नृपाणामधिवासकम्
अष्टादशां शके व्यासेद्विभागं मध्यमाङ्गणम्
etattusarvatobhadraṃ nṛpāṇāmadhivāsakam
aṣṭādaśāṃ śake vyāsedvibhāgaṃ madhyamāṅgaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परितो मार्गमेकां शमन्तर्वारमथां शकम्
शालाव्यासं द्विभागेन बाह्यवारं तदर्धकम्
parito mārgamekāṃ śamantarvāramathāṃ śakam
śālāvyāsaṃ dvibhāgena bāhyavāraṃ tadardhakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्विभागं पृथु वारं स्याद् बाह्यवारमथां शकम्
शालाकारं सभाकारं यथा वा शिखरं तुतत्
dvibhāgaṃ pṛthu vāraṃ syād bāhyavāramathāṃ śakam
śālākāraṃ sabhākāraṃ yathā vā śikharaṃ tutat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रितलादितलोपेतं खण्डहर्म् यादिमण्डितम्
पूर्ववद् योजयेच्छेषं यथायु क्ति यथारुचि
tritalāditalopetaṃ khaṇḍaharm yādimaṇḍitam
pūrvavad yojayeccheṣaṃ yathāyu kti yathāruci
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वामिचित्तवशान्न्यस्तस्थानविन्याससं युतम्
अन्यत् प्रासादवत् सर्वमलङ्कुर्याद् विचक्षणः
svāmicittavaśānnyastasthānavinyāsasaṃ yutam
anyat prāsādavat sarvamalaṅkuryād vicakṣaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शालाजातिस्तच्छिरो यु ग् विमानं मुण्डाकारं शीर्षकं हम्म्यमेतत्
नानाकाराङ्गान्वितानेकभूमा मालाबद्धा स्यात् तुसा मालिकाख्या
śālājātistacchiro yu g vimānaṃ muṇḍākāraṃ śīrṣakaṃ hammyametat
nānākārāṅgānvitānekabhūmā mālābaddhā syāt tusā mālikākhyā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यासेषड्वस्वं शकेऽष्टाभिरं शाकर्मन्वं शै र्दै घ्घ्यकं तद्वदं शे
एकद्वयं शं मुख्यवासस्य वारं दै घ्घ्याष्टां शैर्वारमेकं च सार्धम्
vyāseṣaḍvasvaṃ śake'ṣṭābhiraṃ śākarmanvaṃ śai rdai ghghyakaṃ tadvadaṃ śe
ekadvayaṃ śaṃ mukhyavāsasya vāraṃ dai ghghyāṣṭāṃ śairvāramekaṃ ca sārdham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्धमानस्य विन्यासं वक्ष्येसं क्षेपतः क्रमात्
vardhamānasya vinyāsaṃ vakṣyesaṃ kṣepataḥ kramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यासेषडंशके तत्र द्व्यं शं शालाविशालकम्
द्विभागमङ्गणं बाह्येसर्वतः कु ड्यसं युतम्
vyāseṣaḍaṃśake tatra dvyaṃ śaṃ śālāviśālakam
dvibhāgamaṅgaṇaṃ bāhyesarvataḥ ku ḍyasaṃ yutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रमुखेमुख्यवासस्य भागं चङ् क्रमणं भवेत्
मध्यभित्तिसमायु क्तं कु ल्याभद्वारसं युतम्
pramukhemukhyavāsasya bhāgaṃ caṅ kramaṇaṃ bhavet
madhyabhittisamāyu ktaṃ ku lyābhadvārasaṃ yutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपरेदीर्घशाला स्याद् द्विनेत्रोत्तुङ्गसं युता
ईषन्निम्नोन्नता प्राचीशाला दीर्घाननान्विता
aparedīrghaśālā syād dvinetrottuṅgasaṃ yutā
īṣannimnonnatā prācīśālā dīrghānanānvitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पक्षके द्वे तुशालेतुवं शनिम्नेविवक्त्रके
एककदिशि निष्क्रान्तं द्विभागं मध्यवारणम्
pakṣake dve tuśāletuvaṃ śanimnevivaktrake
ekakadiśi niṣkrāntaṃ dvibhāgaṃ madhyavāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ह्रस्वपादसमायु क्तं यथालङ्कारकं तुयत्
शङ्खावर्तंतुसोपानं कर्णेद्व्यं शेन योजयेत्
hrasvapādasamāyu ktaṃ yathālaṅkārakaṃ tuyat
śaṅkhāvartaṃtusopānaṃ karṇedvyaṃ śena yojayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नासिकातोरणस्तम्भजालकादिविराजितम्
प्रासादवदलङ्कुर्यादनु क्तं चात्र पूर्ववत्
nāsikātoraṇastambhajālakādivirājitam
prāsādavadalaṅkuryādanu ktaṃ cātra pūrvavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकद्वित्रितलोपेतं नोदग्द्वारं महीभृताम्
तदेवां शेन वारं तुविवृतस्तम्भभित्तिकम्
ekadvitritalopetaṃ nodagdvāraṃ mahībhṛtām
tadevāṃ śena vāraṃ tuvivṛtastambhabhittikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुख्यगेहार्धदाक्षिण्येमूलवं शान्ततोन्नतम्
यथेष्टदिशि भद्राङ्गं यथेष्टदिशि वां सकम्
mukhyagehārdhadākṣiṇyemūlavaṃ śāntatonnatam
yatheṣṭadiśi bhadrāṅgaṃ yatheṣṭadiśi vāṃ sakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दण्डिकावारसं युक्तं प्रासादवदलङ्कृतम्
द्वारतोरणनासीभिस्तथा वेदिकजालकः
daṇḍikāvārasaṃ yuktaṃ prāsādavadalaṅkṛtam
dvāratoraṇanāsībhistathā vedikajālakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथारुचि यथाशोभं तथा कुर्याद् विचक्षणः
एतत्तुवर्धमानं स्याच्चतुर्णामपि शंसितम्
yathāruci yathāśobhaṃ tathā kuryād vicakṣaṇaḥ
etattuvardhamānaṃ syāccaturṇāmapi śaṃsitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यासेदशां शके तत्र द्विभागमङ्गणं भवेत्
तब्दहिर्वारमेकां शं शालाव्यासं द्विभागिकम्
vyāsedaśāṃ śake tatra dvibhāgamaṅgaṇaṃ bhavet
tabdahirvāramekāṃ śaṃ śālāvyāsaṃ dvibhāgikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदर्धंतुबहिर्वरिं द्वारं भद्रसमन्वितम्
कत्न टकोष्ठादिसर्वाङ्गं यथायु क्ति यथारुचि
tadardhaṃtubahirvariṃ dvāraṃ bhadrasamanvitam
katna ṭakoṣṭhādisarvāṅgaṃ yathāyu kti yathāruci
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत्तुवर्धमानं स्याच्चतुर्णामपि शंसितम्
अथवा तब्दहिर्वारं द्व्यं शं व्यासेदशां शके
etattuvardhamānaṃ syāccaturṇāmapi śaṃsitam
athavā tabdahirvāraṃ dvyaṃ śaṃ vyāsedaśāṃ śake
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मु क्तमु क्ततलं तत्र मण्डपक्रिययान्वितम्
यथोचितमलङ्कारमुपर्यु परि तत्क्रमात्
mu ktamu ktatalaṃ tatra maṇḍapakriyayānvitam
yathocitamalaṅkāramuparyu pari tatkramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुखभद्रं विना तत्र शेषं प्रागु क्तवन्नयेत्
समं त्रिपादमर्धंवा मुखमण्डपमिष्यते
mukhabhadraṃ vinā tatra śeṣaṃ prāgu ktavannayet
samaṃ tripādamardhaṃvā mukhamaṇḍapamiṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शेषं प्रागु क्तवन्नेयं विप्रादीनां प्रशंसितम्
त्रिचतुष्पञ्चभौमं स्याद् वर्धमानं समोहरम्
śeṣaṃ prāgu ktavanneyaṃ viprādīnāṃ praśaṃsitam
tricatuṣpañcabhaumaṃ syād vardhamānaṃ samoharam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वादशां शेविशालेतुद्विभागं मध्यमाङ्गणम्
शालाव्यासं द्विभागं तब्दाह्यालिन्द्रं द्विभागतः
dvādaśāṃ śeviśāletudvibhāgaṃ madhyamāṅgaṇam
śālāvyāsaṃ dvibhāgaṃ tabdāhyālindraṃ dvibhāgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तब्दहिर्वारमेकां शं स्तम्भं कु ड्यं यथोचितम्
पाश्श्वयोस्तब्दहिद्द्व्यं शैकां शविस्तारनिर्गमा
tabdahirvāramekāṃ śaṃ stambhaṃ ku ḍyaṃ yathocitam
pāśśvayostabdahiddvyaṃ śaikāṃ śavistāranirgamā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.