Library·Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika·1·1.1

Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika 1.1

Mima 1.1

१,१ वार्त्तिकारम्भे शिष्टाचारम् अनुविदधानो मङ्गलं तावत् करोति -- विशुद्धेति। दृष्टा हि शिष्टानां प्रवृत्तिः सर्वकार्येषु मङ्गलाचरणपूर्विका। मङ्गलं च देवतास्तुतिनमस्कारादि। अस्य च नियोगतः फलवत्कार्यान्तरारम्भसंयोगात् साक्षाद् अफलत्वाच् च फलवत्सन्निधावफलं तदङ्गम् इति न्यायेन कार्यान्तरशेषत्वे ऽवधृते सत्यारम्भस्य समाप्तिपर्यन्तत्वाद् अपेक्षिताविघ्नपरिसमाप्तिः फलम्। अपेक्षितविधेर् अनपेक्षितविधानं दुर्बलम् इति न्यायेन फलान्तरकल्पनाया दुर्बलत्वात्। अतो यथा साम्प्रदायिकम् अध्यायानध्यायादि स्वाध्यायाविघ्नार्थम् एवम् इदम् अपि। तद् अयम् अर्थः -- विशुद्धौ ज्ञानदेहौ यस्य स तथोक्तः। विशुद्धं च भगवतो ज्ञानं रागादिभिर् ज्ञानकारणानाम् अदूषितत्वाद्, देहश् चायोनिजत्वाद् विविधगर्भवेदनाविरहाच् च। त्रिवेदी च तस्य चक्षुर् इति गौणो वादः, असन्दिग्धाविपरीतस्पष्टवेदार्थप्रकाशकत्वात्। दिव्यं चातीन्द्रियार्थगोचरत्वात्। भौतिकं हि चक्षुः प्रत्युत्पन्नार्थविषयम्। इदं त्व् अनागतादिविषयं दिव्यम् इति। श्रेयसश् च हिताहितप्राप्तिपरिहारात्मनो भगवान् निमित्तम्। सोमार्धधारिणे, सोमकलाधारिणे। नम इति। यद्य् अपि विग्रहादिपञ्चकं देवताधिकरणे निराकरिष्यते, तथाप्याज्यादिस्तोत्रवत् प्रधानकर्मण एव देवतास्तुतेर् एवङ्कृतायाः फलम् इत्य् अदोष इति

1,1 vārttikārambhe śiṣṭācāram anuvidadhāno maṅgalaṃ tāvat karoti -- viśuddheti. dṛṣṭā hi śiṣṭānāṃ pravṛttiḥ sarvakāryeṣu maṅgalācaraṇapūrvikā. maṅgalaṃ ca devatāstutinamaskārādi. asya ca niyogataḥ phalavatkāryāntarārambhasaṃyogāt sākṣād aphalatvāc ca phalavatsannidhāvaphalaṃ tadaṅgam iti nyāyena kāryāntaraśeṣatve 'vadhṛte satyārambhasya samāptiparyantatvād apekṣitāvighnaparisamāptiḥ phalam. apekṣitavidher anapekṣitavidhānaṃ durbalam iti nyāyena phalāntarakalpanāyā durbalatvāt. ato yathā sāmpradāyikam adhyāyānadhyāyādi svādhyāyāvighnārtham evam idam api. tad ayam arthaḥ -- viśuddhau jñānadehau yasya sa tathoktaḥ. viśuddhaṃ ca bhagavato jñānaṃ rāgādibhir jñānakāraṇānām adūṣitatvād, dehaś cāyonijatvād vividhagarbhavedanāvirahāc ca. trivedī ca tasya cakṣur iti gauṇo vādaḥ, asandigdhāviparītaspaṣṭavedārthaprakāśakatvāt. divyaṃ cātīndriyārthagocaratvāt. bhautikaṃ hi cakṣuḥ pratyutpannārthaviṣayam. idaṃ tv anāgatādiviṣayaṃ divyam iti. śreyasaś ca hitāhitaprāptiparihārātmano bhagavān nimittam. somārdhadhāriṇe, somakalādhāriṇe. nama iti. yady api vigrahādipañcakaṃ devatādhikaraṇe nirākariṣyate, tathāpyājyādistotravat pradhānakarmaṇa eva devatāstuter evaṅkṛtāyāḥ phalam ity adoṣa iti

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Mima/1.1

Cite as: Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika 1.1, in HREEM (hreem.cc/library/Mima/1.1), after GRETIL, Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/3_phil/mimamsa/mimsvtku.htm — Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika Based on the ed. by K. Sāmbaśiva Śāstrī. The Mimāṃsāślokavārt[t]ika with the Commentary Kāśikā of Sucaritamiśra. Trivandrum 1926, 1929, 1943. (Trivandrum Sanskrit Series, 90, 99, 150) Provided by Helmut Krasser, Wien { | NOTE: the file numbers verses only within chapters; chapter numbers were inferred from each restart at 1 — verify against a printed edition before citing formally.

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text