अथवा समसामर्थ्ययोर् उभयोर् विकल्पो भवति। इह पुनर्वेदार्थनिरूपणावस्थायां सूत्राणि प्रथमम् उपनिपतन्ति। तान्य् अनुपजातविरोधीनि तावद् यथाश्रुतग्राह्याण्य् आपतन्ति। तैश् च प्राथम्येनावरुद्धबुद्धिः श्रोता जघन्यस्थानोपनिपातिनीम् एव चोदनां बाधेत। मुख्यानुरोधेन हि जघन्यबाधो वक्ष्यते मुख्यं वा पूर्वचोदनाल् लोकवत् (जै १२।२।२३) इति। तदाह -- प्राथम्येनेति। न्याय्याम् इति परिसंख्यायाः प्रयोजनं सूचयति। असत्यां हि परिसङ्ख्यायां न्यायाभासेन न्याय्य[५१]चोदनाबाधः प्रसज्येत। कथं पुनर्न्याय्या चोदना। उच्यते। गुणभूतानि सूत्राणि प्रधानभूतानि १,२२ वेदवाक्यानि, तद्व्याख्याना[५२]र्थानि हि तानि। न च गुणानुरोधेन प्रधानम् अन्यथाकर्तुम् उचितम्। प्रधानम् अविगुणं कथं निर्वर्त्येतेति हि गुणाः क्रियन्ते। प्रधानवैगुण्ये तु किं गुणैः। अत एव वक्ष्यति अङ्गगुणविरोधे च तादर्थ्यात् (जै १२।२।२५) इति। एष च न्यायः पूर्वस्य मुख्यानुग्रहन्यायस्यापवादकः। अत एव मुख्यदीक्षाकालबाधः प्रधानकालानुरोधेन दर्शितः। उक्तं हि पर्वणि दीक्षा पर्वणि सुत्येति। अतः सूक्तं न्याय्याम् इति
athavā samasāmarthyayor ubhayor vikalpo bhavati. iha punarvedārthanirūpaṇāvasthāyāṃ sūtrāṇi prathamam upanipatanti. tāny anupajātavirodhīni tāvad yathāśrutagrāhyāṇy āpatanti. taiś ca prāthamyenāvaruddhabuddhiḥ śrotā jaghanyasthānopanipātinīm eva codanāṃ bādheta. mukhyānurodhena hi jaghanyabādho vakṣyate mukhyaṃ vā pūrvacodanāl lokavat (Jai 12.2.23) iti. tadāha -- prāthamyeneti. nyāyyām iti parisaṃkhyāyāḥ prayojanaṃ sūcayati. asatyāṃ hi parisaṅkhyāyāṃ nyāyābhāsena nyāyya[51]codanābādhaḥ prasajyeta. kathaṃ punarnyāyyā codanā. ucyate. guṇabhūtāni sūtrāṇi pradhānabhūtāni 1,22 vedavākyāni, tadvyākhyānā[52]rthāni hi tāni. na ca guṇānurodhena pradhānam anyathākartum ucitam. pradhānam aviguṇaṃ kathaṃ nirvartyeteti hi guṇāḥ kriyante. pradhānavaiguṇye tu kiṃ guṇaiḥ. ata eva vakṣyati aṅgaguṇavirodhe ca tādarthyāt (Jai 12.2.25) iti. eṣa ca nyāyaḥ pūrvasya mukhyānugrahanyāyasyāpavādakaḥ. ata eva mukhyadīkṣākālabādhaḥ pradhānakālānurodhena darśitaḥ. uktaṃ hi parvaṇi dīkṣā parvaṇi sutyeti. ataḥ sūktaṃ nyāyyām iti
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.