Library·Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika·11·11.203

Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika 11.203

Mima 11.203

ये ह्य् अत्यन्ताननुभूता अर्था अनुभूयन्ते, तत्र वासनादिकारणान्तरासम्भवान् नास्ति ज्ञानाकारत्वाद् अन्या गतिर् अत आह -- य इति। अयम् अभिप्रायः -- तवापि तथाविधानुभवे किं कारणं, बौद्धो ऽपि वासनाम् एव ज्ञानकारणं मन्यते। न चात्यन्ताननुभूतपूर्वे ऽर्थे वासना सम्भवति, अर्थज्ञानाहितसंस्काराभिधानत्वाद् वासनाशब्दस्य। स्याद् एतत्। न ज्ञानजन्मा संस्कारो वासना। किन् तु ज्ञानम् एव किञ्चिद् अनवगतपूर्वार्थसंवेदनकार्योन्नेयशक्तिभेदम् इति। तन् न। लोके तथानवगमात्। ज्ञानयोनिर् एव संस्कारो वासनेति लौकिका मन्यन्ते, न ज्ञानम् एव। अपि च, समनन्तरज्ञानम् अतदाकारं, तत् कथं तदाकारां धियम् उपजनयितुम् अलं तदतद्रूपिणो भावास् तदतद्रूपहेतुजाः । इति वः सिद्धान्तः। यदि त्वयम् अपि कार्यकारणभावो नेष्यते, अस्तु तर्हि कादाचित्कम् अप्य् अनपेक्षम् एव ज्ञानम्। किं समनन्तरप्रत्ययाधीनव्यसनेन। अतो ऽवश्याश्रयणीया काचिज्ज्ञानाद् भिन्ना वासना, योद्भूता सती विसदृशसन्तानतिरोधानेन सदृशम् एव ज्ञानम् आरभत इति भवद्भिर् अप्य् आस्थेयम्। न चात्यन्ताननुभूतेषु सा सम्भवतीति तुल्यत्वम् आवयोः। न चाप्य् अनुभविष्यत इत्य् आत्यन्तिकवासनासम्भवप्रकटनार्थं, न तु भविष्यतो ऽनुभवस्य कश्चिद् वासनायाम् उपयोग इति

ye hy atyantānanubhūtā arthā anubhūyante, tatra vāsanādikāraṇāntarāsambhavān nāsti jñānākāratvād anyā gatir ata āha -- ya iti. ayam abhiprāyaḥ -- tavāpi tathāvidhānubhave kiṃ kāraṇaṃ, bauddho 'pi vāsanām eva jñānakāraṇaṃ manyate. na cātyantānanubhūtapūrve 'rthe vāsanā sambhavati, arthajñānāhitasaṃskārābhidhānatvād vāsanāśabdasya. syād etat. na jñānajanmā saṃskāro vāsanā. kin tu jñānam eva kiñcid anavagatapūrvārthasaṃvedanakāryonneyaśaktibhedam iti. tan na. loke tathānavagamāt. jñānayonir eva saṃskāro vāsaneti laukikā manyante, na jñānam eva. api ca, samanantarajñānam atadākāraṃ, tat kathaṃ tadākārāṃ dhiyam upajanayitum alaṃ tadatadrūpiṇo bhāvās tadatadrūpahetujāḥ | iti vaḥ siddhāntaḥ. yadi tvayam api kāryakāraṇabhāvo neṣyate, astu tarhi kādācitkam apy anapekṣam eva jñānam. kiṃ samanantarapratyayādhīnavyasanena. ato 'vaśyāśrayaṇīyā kācijjñānād bhinnā vāsanā, yodbhūtā satī visadṛśasantānatirodhānena sadṛśam eva jñānam ārabhata iti bhavadbhir apy āstheyam. na cātyantānanubhūteṣu sā sambhavatīti tulyatvam āvayoḥ. na cāpy anubhaviṣyata ity ātyantikavāsanāsambhavaprakaṭanārthaṃ, na tu bhaviṣyato 'nubhavasya kaścid vāsanāyām upayoga iti

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Mima/11.203

Cite as: Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika 11.203, in HREEM (hreem.cc/library/Mima/11.203), after GRETIL, Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/3_phil/mimamsa/mimsvtku.htm — Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika Based on the ed. by K. Sāmbaśiva Śāstrī. The Mimāṃsāślokavārt[t]ika with the Commentary Kāśikā of Sucaritamiśra. Trivandrum 1926, 1929, 1943. (Trivandrum Sanskrit Series, 90, 99, 150) Provided by Helmut Krasser, Wien { | NOTE: the file numbers verses only within chapters; chapter numbers were inferred from each restart at 1 — verify against a printed edition before citing formally.

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text