३,८९ बौद्धानाम् एव तु सामान्यम् अनुमानैकविषयं मन्वानानाम् अनवस्था प्रसज्यत इत्य् आह -- सामान्यम् इति पञ्चभिः। निगदव्याख्यातो ग्रन्थः ॥ १४९ -- १५३ ॥ यदि तूच्यते लिङ्गभूतसामान्यग्रहणार्थम् अनुमानापेक्षायाम् अनवस्था भवति, न तद्ग्रहणार्थम् अनुमानम् अपेक्ष्यते, धूमादिस्वलक्षणदर्शनप्रभवविकल्पवेद्यत्वात् तस्य। न चासाव् अप्रमाणम्, अर्थक्रियासमर्थवस्तुप्रतिलम्भात्। न च प्रमाणम् अनर्थविषयत्वात्। अतो ऽनिर्वचनीयविकल्पसिद्धत्वात् लिङ्गस्य नानवस्था भवतीत्य् आशङ्क्याह -- अथेति। अयम् अभिप्रायः -- न तावत् प्रमाणम् अप्रमाणं च ज्ञानं सम्भवति। विरुद्धस्वभावयोर् एकत्र प्रतिषेधे ऽन्यतरापत्तेर् अपरिहार्यत्वात्। अप्रमाणस्य च प्रमेयव्यवस्थापनाशक्तेर् अवश्यं प्रमाणम् एव तज्ज्ञानम् अभ्युपगन्तव्यम्। प्रत्यक्षानुमानानभ्युपगमाच् च प्रमाणान्तरम् एवापद्येत। ३,९० प्रमाणान्तरं च सद् यथा तल्लिङ्गसंवेदने प्रमाणम् इष्यते, एवं लिङ्गिन्य् अपि प्राप्नोति। एवं च वक्ष्यमाणप्रसङ्गो भवेत्। प्रमाणाद् अप्रमाणाद् वेति वदन्ननिर्धारितोभयरूपतां विकल्पस्य दर्शयतीति
3,89 bauddhānām eva tu sāmānyam anumānaikaviṣayaṃ manvānānām anavasthā prasajyata ity āha -- sāmānyam iti pañcabhiḥ. nigadavyākhyāto granthaḥ || 149 -- 153 || yadi tūcyate liṅgabhūtasāmānyagrahaṇārtham anumānāpekṣāyām anavasthā bhavati, na tadgrahaṇārtham anumānam apekṣyate, dhūmādisvalakṣaṇadarśanaprabhavavikalpavedyatvāt tasya. na cāsāv apramāṇam, arthakriyāsamarthavastupratilambhāt. na ca pramāṇam anarthaviṣayatvāt. ato 'nirvacanīyavikalpasiddhatvāt liṅgasya nānavasthā bhavatīty āśaṅkyāha -- atheti. ayam abhiprāyaḥ -- na tāvat pramāṇam apramāṇaṃ ca jñānaṃ sambhavati. viruddhasvabhāvayor ekatra pratiṣedhe 'nyatarāpatter aparihāryatvāt. apramāṇasya ca prameyavyavasthāpanāśakter avaśyaṃ pramāṇam eva tajjñānam abhyupagantavyam. pratyakṣānumānānabhyupagamāc ca pramāṇāntaram evāpadyeta. 3,90 pramāṇāntaraṃ ca sad yathā talliṅgasaṃvedane pramāṇam iṣyate, evaṃ liṅginy api prāpnoti. evaṃ ca vakṣyamāṇaprasaṅgo bhavet. pramāṇād apramāṇād veti vadannanirdhāritobhayarūpatāṃ vikalpasya darśayatīti
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.