Library·Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika·23·23.27

Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika 23.27

Mima 23.27

३,११३ अपि च विवक्षानिवृत्तेर् अनैकान्तिको हेतुर् इत्य् आह -- प्रतिबिम्बेष्व् इति। एकान्तो निर्णयः, सो ऽस्य कार्यं, तन्नास्तीत्य् अनेकान्त इति। कथम् अनेकान्तः, अत आह -- बिम्बम् इति। यादृशं हि दर्पणे बिम्बम् उपलभ्यते तादृशम् एव मुखादि बुध्यते, अतो ऽस्त्य् अत्रापि गम्यगमकयोस् सादृश्यम् इति प्रतिबिम्बेषु वर्तमानो हेतुर् अनैकान्तिको भवतीति। ननु नेदम् अनुमानम्, आदर्शतेजसा हि प्रतिहतेन नायनेन तेजसा प्रकाशितं प्रत्यक्षम् एव मुखम् अवगम्यत इति शब्दाधिकरणे वक्ष्यते। अत आह -- न चेति। अयम् अभिप्रायः -- यदा ह्य् अयं प्रत्यक्षेष्व् अङ्गुल्यादिष्व् आदर्शवर्तिना प्रतिबिम्बेन तादृक्त्वे विदितव्याप्तिर् भवति, तदा मुखम् अप्य् आदर्शगतं बिम्बानुरूपम् अनुमिनोति। इतरथा त्व् अङ्गुलिसन्निकर्षो ऽप्य् अन्यरूपम् अन्यादृक्तया बोधयतीति सम्भावयेत्। अतो न तादृक्त्वं निश्चिनुयाद् इति

3,113 api ca vivakṣānivṛtter anaikāntiko hetur ity āha -- pratibimbeṣv iti. ekānto nirṇayaḥ, so 'sya kāryaṃ, tannāstīty anekānta iti. katham anekāntaḥ, ata āha -- bimbam iti. yādṛśaṃ hi darpaṇe bimbam upalabhyate tādṛśam eva mukhādi budhyate, ato 'sty atrāpi gamyagamakayos sādṛśyam iti pratibimbeṣu vartamāno hetur anaikāntiko bhavatīti. nanu nedam anumānam, ādarśatejasā hi pratihatena nāyanena tejasā prakāśitaṃ pratyakṣam eva mukham avagamyata iti śabdādhikaraṇe vakṣyate. ata āha -- na ceti. ayam abhiprāyaḥ -- yadā hy ayaṃ pratyakṣeṣv aṅgulyādiṣv ādarśavartinā pratibimbena tādṛktve viditavyāptir bhavati, tadā mukham apy ādarśagataṃ bimbānurūpam anuminoti. itarathā tv aṅgulisannikarṣo 'py anyarūpam anyādṛktayā bodhayatīti sambhāvayet. ato na tādṛktvaṃ niścinuyād iti

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Mima/23.27

Cite as: Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika 23.27, in HREEM (hreem.cc/library/Mima/23.27), after GRETIL, Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/3_phil/mimamsa/mimsvtku.htm — Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika Based on the ed. by K. Sāmbaśiva Śāstrī. The Mimāṃsāślokavārt[t]ika with the Commentary Kāśikā of Sucaritamiśra. Trivandrum 1926, 1929, 1943. (Trivandrum Sanskrit Series, 90, 99, 150) Provided by Helmut Krasser, Wien { | NOTE: the file numbers verses only within chapters; chapter numbers were inferred from each restart at 1 — verify against a printed edition before citing formally.

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text