ननु यदि सामान्यानि सादृश्यं गोत्वादौ प्रसङ्गः, तत्त्वाभेदाद् इत्य् अत आह -- प्रधानानाम् इति। अयम् अभिप्रायः -- संविन्निष्ठा हि नो ३,१५० वस्तुव्यवस्थितयः, अतो यत्सदृशबुद्धिम् उत्पादयति तत्सादृश्यम्। प्रधानावयविनां तु यत्र गोत्वादिसामान्यम् एकं प्रतीयते, तत्र स एवेति प्रतिभासो भवति, न स इवेति। अतः प्रधानसामान्यं न सदृशबुद्धेर् हेतुर् इति न सादृश्यम्। तद्भेदे प्रधानसामान्यभेदे गोगवययोस् सादृश्यबुद्धिर् भवति, न च तयोर् इतरेतरसादृश्यबुद्धिः। अतो यत्र गोत्वादिसामान्यं वर्तते न तत्र सदृशबुद्धिः। यत्र सदृशबुद्धिर् न तत्र तद्वर्तत इति तद्वर्तीन्य् अवयवसामान्यान्य् एव पिण्डितानि सदृशबुद्धेर् हेतुत्वात् सादृश्यम् इति सिद्धम्। एवं च यन्निबन्धनकारेण सादृश्यस्य तत्त्वान्तरत्वे कारणम् उक्तं गोत्वादाव् अपि प्रसङ्ग इति, तत् प्रत्युक्तम् इति
nanu yadi sāmānyāni sādṛśyaṃ gotvādau prasaṅgaḥ, tattvābhedād ity ata āha -- pradhānānām iti. ayam abhiprāyaḥ -- saṃvinniṣṭhā hi no 3,150 vastuvyavasthitayaḥ, ato yatsadṛśabuddhim utpādayati tatsādṛśyam. pradhānāvayavināṃ tu yatra gotvādisāmānyam ekaṃ pratīyate, tatra sa eveti pratibhāso bhavati, na sa iveti. ataḥ pradhānasāmānyaṃ na sadṛśabuddher hetur iti na sādṛśyam. tadbhede pradhānasāmānyabhede gogavayayos sādṛśyabuddhir bhavati, na ca tayor itaretarasādṛśyabuddhiḥ. ato yatra gotvādisāmānyaṃ vartate na tatra sadṛśabuddhiḥ. yatra sadṛśabuddhir na tatra tadvartata iti tadvartīny avayavasāmānyāny eva piṇḍitāni sadṛśabuddher hetutvāt sādṛśyam iti siddham. evaṃ ca yannibandhanakāreṇa sādṛśyasya tattvāntaratve kāraṇam uktaṃ gotvādāv api prasaṅga iti, tat pratyuktam iti
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.