नन्व् अस्तीयं चिरप्रवृत्ता बुद्धः सर्वज्ञ इति दृढा स्मृतिः, तद् अस्या एव बुद्धेर् द्रढिम्नः सर्वज्ञप्रमाणम् अनुमास्यामहे, अत आह -- न चेति। किम् इति नानुमीयते, अत आह विगानाद् इति। अविगीता हि स्मृतिर् मूलम् उपस्थापयति। सर्वज्ञस्मृतिं तु नास्तिका एव परस्परं विगायन्ति सर्वविद्भेदानाश्रयन्तः। वेदवादिनस् त्व् अत्यन्ताय सर्वज्ञं निराकुर्वन्[४३५]तीति। ननु समानम् इदं विगानं मन्वादिस्मृतिष्व् अपि, ता अपि नास्तिका विगायन्ति, अत आह -- छिन्नेति। अयम् अभिप्रायः -- स्मृतिर् हि पूर्वज्ञानकार्यतयावगता कारणभूतं[४३६]पूर्वविज्ञानम् अनुमापयति। असन्निकृष्टार्थगोचरं ह्य्[४३७]अनुमानं भवति। इह च सर्वज्ञानकारणाभावात्[४३८]छिन्नं पूर्वविज्ञानं स्मृतिमूलतया असम्भावितम् इति वैपरीत्यपरिच्छे[४३९]दाद् नानुमानावकाशः। वेदसंयोगस् तु त्रैवर्णिकानां सम्भवतीति स शक्यो मन्वादिस्मृतिमूलतया कल्पयितुम् इति। विगानं विवृणोति -- कैश्चिद् इति। इदं चान्वारुह्यवचनम्। यदि हि सर्वाविगानं भवेद्, एवम् अपि या काचित् कल्पना स्यात्। न चैवम् अस्ति, कैश्चिद् एव महाजनैकदेशभूतैर् बुद्धादिभिः सर्वज्ञतायाः परिग्रहाद् इति
nanv astīyaṃ cirapravṛttā buddhaḥ sarvajña iti dṛḍhā smṛtiḥ, tad asyā eva buddher draḍhimnaḥ sarvajñapramāṇam anumāsyāmahe, ata āha -- na ceti. kim iti nānumīyate, ata āha vigānād iti. avigītā hi smṛtir mūlam upasthāpayati. sarvajñasmṛtiṃ tu nāstikā eva parasparaṃ vigāyanti sarvavidbhedānāśrayantaḥ. vedavādinas tv atyantāya sarvajñaṃ nirākurvan[435]tīti. nanu samānam idaṃ vigānaṃ manvādismṛtiṣv api, tā api nāstikā vigāyanti, ata āha -- chinneti. ayam abhiprāyaḥ -- smṛtir hi pūrvajñānakāryatayāvagatā kāraṇabhūtaṃ[436]pūrvavijñānam anumāpayati. asannikṛṣṭārthagocaraṃ hy[437]anumānaṃ bhavati. iha ca sarvajñānakāraṇābhāvāt[438]chinnaṃ pūrvavijñānaṃ smṛtimūlatayā asambhāvitam iti vaiparītyaparicche[439]dād nānumānāvakāśaḥ. vedasaṃyogas tu traivarṇikānāṃ sambhavatīti sa śakyo manvādismṛtimūlatayā kalpayitum iti. vigānaṃ vivṛṇoti -- kaiścid iti. idaṃ cānvāruhyavacanam. yadi hi sarvāvigānaṃ bhaved, evam api yā kācit kalpanā syāt. na caivam asti, kaiścid eva mahājanaikadeśabhūtair buddhādibhiḥ sarvajñatāyāḥ parigrahād iti
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.