Library·Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika·3·3.167

Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika 3.167

Mima 3.167

किम् इदानीम् आप्तवाक्यम् अर्थे न प्रमाणम् एव,[४८६]नैवम् अपि तु आप्तवक्तृप्रमाणानवधारणाज् जाताशङ्कस्य वाक्यम् उदास्ते। यदा हि वक्तृधियो हेतुभूतम् अदुष्टम् इन्द्रियाद्यवधारितं भवति, तदा दोषाशङ्कानिराकरणात् प्रामाण्यम् एव १,१४८ स्थाप्यते। तद् इहावगतिहेतुतया शब्दानां प्रामाण्यम् उपक्रान्तम् अप्रामाण्यशङ्कया शिथिलीकृतं वक्तृप्रमाणावधारणनिराकृतेषु दोषेषु दाढ्यर्थं लभते, तद् एतद् आह -- तज्ज्ञानेति। तज्ज्ञानान्तरितत्वात् वक्तृज्ञानान्तरितत्वात्। निश्चयजनने शब्दस्येत्य् अर्थः। तावच्छब्देनात्यन्ताप्रामाण्यं निराकरोति। कियतापि विलम्बनेन प्रामाण्यं प्रतितिष्ठतीति। नन्व् एवं वक्तृप्रमाणानुसारिणि निश्चये सत्यनुवाद एव शब्दः प्रागनिश्चयाद् अप्रमाणम् इति कदा प्रमाणम्। उक्तम् इदं स्वकाल एव तत् प्रमाणं, दोषाशङ्कानिराकरणमात्रे वक्तृज्ञानस्य व्यापार इति। श्रोत्रा हि प्रथमम् अविदितपूर्व एवार्थो ऽवगतः क्वचिद् व्यभिचारदर्शनेन जातायाम् आशङ्कायां तन्निराकरणेन तस्यैव प्रामाण्यं प्रतिष्ठाप्यते। अत एव स्थापनम् इत्य् उक्तम् इति

kim idānīm āptavākyam arthe na pramāṇam eva,[486]naivam api tu āptavaktṛpramāṇānavadhāraṇāj jātāśaṅkasya vākyam udāste. yadā hi vaktṛdhiyo hetubhūtam aduṣṭam indriyādyavadhāritaṃ bhavati, tadā doṣāśaṅkānirākaraṇāt prāmāṇyam eva 1,148 sthāpyate. tad ihāvagatihetutayā śabdānāṃ prāmāṇyam upakrāntam aprāmāṇyaśaṅkayā śithilīkṛtaṃ vaktṛpramāṇāvadhāraṇanirākṛteṣu doṣeṣu dāḍhyarthaṃ labhate, tad etad āha -- tajjñāneti. tajjñānāntaritatvāt vaktṛjñānāntaritatvāt. niścayajanane śabdasyety arthaḥ. tāvacchabdenātyantāprāmāṇyaṃ nirākaroti. kiyatāpi vilambanena prāmāṇyaṃ pratitiṣṭhatīti. nanv evaṃ vaktṛpramāṇānusāriṇi niścaye satyanuvāda eva śabdaḥ prāganiścayād apramāṇam iti kadā pramāṇam. uktam idaṃ svakāla eva tat pramāṇaṃ, doṣāśaṅkānirākaraṇamātre vaktṛjñānasya vyāpāra iti. śrotrā hi prathamam aviditapūrva evārtho 'vagataḥ kvacid vyabhicāradarśanena jātāyām āśaṅkāyāṃ tannirākaraṇena tasyaiva prāmāṇyaṃ pratiṣṭhāpyate. ata eva sthāpanam ity uktam iti

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Mima/3.167

Cite as: Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika 3.167, in HREEM (hreem.cc/library/Mima/3.167), after GRETIL, Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/3_phil/mimamsa/mimsvtku.htm — Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika Based on the ed. by K. Sāmbaśiva Śāstrī. The Mimāṃsāślokavārt[t]ika with the Commentary Kāśikā of Sucaritamiśra. Trivandrum 1926, 1929, 1943. (Trivandrum Sanskrit Series, 90, 99, 150) Provided by Helmut Krasser, Wien { | NOTE: the file numbers verses only within chapters; chapter numbers were inferred from each restart at 1 — verify against a printed edition before citing formally.

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text