Library·Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika·3·3.208

Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika 3.208

Mima 3.208

एवं तावदुपपत्तितः श्येनादीनां विधेयत्वम् उक्तम्। इदानीम् एतत् परित्यागे सिद्धान्तहानिर् अपीत्य् आह -- सर्वत्रेति हान्तेन। जानात्य् एवासौ मयैतत् कर्तव्यम् इति, उपायं तु न वेदेत्यादौ सर्वत्र भाष्यकारानुसारेणैवांशद्वयगामी विधिर् अवगम्यते। तद् इह श्येनाद्यविधेयपक्षे बाध्यत इति। अयं चापरः श्येनादीनाम् अविधेयत्वे दोष इत्य् आह -- ये चेति स्युरन्तेन। ननु[५४४]यथा ज्योतिष्टोमादयो न विधीयन्ते एवं न निषिध्यन्ते ते ऽपीति।[५४५]कस्माद् धर्मता न भवत्य् अत आह -- हिंसेति। यद्य् अपि ज्योतिष्टोमादयो न स्वरूपेण हिंसा, तथाप्य् अग्नीषोमीयादिपशुहिंसा तेषां साधनम्। सा चांशद्वयगामिन्य् अपि निषिद्धेत्य् उक्तम्। अतो निषिद्धाङ्गत्वेन प्रत्यवायहेतुत्वाद् अधर्मता ज्योतिष्टोमादीनाम् इति। अपि चांशद्वयाविधाने तदुत्खातिर् एवेत्य् आह -- न चेति। विधेर् अयं महिमा यत् स्वभावसाध्यो यागः फलाङ्गः, तथा वक्ष्यति जैमिनिः कर्माण्य् अपि फलार्थत्वात् (३।१।४) इति। तथेतिकर्तव्यतापि यत् फलसाधनाङ्गम् असाव् अपि विधिमहिम्नैव। सा विहिता सती पुरुषार्थात्मकसाध्यसम्बन्धमीहमाना फलवत्क्रत्वङ्गभावम् अनुभवतीति फलवत्सन्निधाव् अफलं तदङ्गम् इति १,१७३ वक्ष्यते। अविधीयमानस्य यागस्याग्नेयादेः प्रधानस्याङ्गस्य वा प्रयाजादेर् यथाक्रमं न फलाङ्गता तत्साधनाङ्गता वापि सिध्यतीति

evaṃ tāvadupapattitaḥ śyenādīnāṃ vidheyatvam uktam. idānīm etat parityāge siddhāntahānir apīty āha -- sarvatreti hāntena. jānāty evāsau mayaitat kartavyam iti, upāyaṃ tu na vedetyādau sarvatra bhāṣyakārānusāreṇaivāṃśadvayagāmī vidhir avagamyate. tad iha śyenādyavidheyapakṣe bādhyata iti. ayaṃ cāparaḥ śyenādīnām avidheyatve doṣa ity āha -- ye ceti syurantena. nanu[544]yathā jyotiṣṭomādayo na vidhīyante evaṃ na niṣidhyante te 'pīti.[545]kasmād dharmatā na bhavaty ata āha -- hiṃseti. yady api jyotiṣṭomādayo na svarūpeṇa hiṃsā, tathāpy agnīṣomīyādipaśuhiṃsā teṣāṃ sādhanam. sā cāṃśadvayagāminy api niṣiddhety uktam. ato niṣiddhāṅgatvena pratyavāyahetutvād adharmatā jyotiṣṭomādīnām iti. api cāṃśadvayāvidhāne tadutkhātir evety āha -- na ceti. vidher ayaṃ mahimā yat svabhāvasādhyo yāgaḥ phalāṅgaḥ, tathā vakṣyati jaiminiḥ karmāṇy api phalārthatvāt (3.1.4) iti. tathetikartavyatāpi yat phalasādhanāṅgam asāv api vidhimahimnaiva. sā vihitā satī puruṣārthātmakasādhyasambandhamīhamānā phalavatkratvaṅgabhāvam anubhavatīti phalavatsannidhāv aphalaṃ tadaṅgam iti 1,173 vakṣyate. avidhīyamānasya yāgasyāgneyādeḥ pradhānasyāṅgasya vā prayājāder yathākramaṃ na phalāṅgatā tatsādhanāṅgatā vāpi sidhyatīti

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Mima/3.208

Cite as: Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika 3.208, in HREEM (hreem.cc/library/Mima/3.208), after GRETIL, Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/3_phil/mimamsa/mimsvtku.htm — Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika Based on the ed. by K. Sāmbaśiva Śāstrī. The Mimāṃsāślokavārt[t]ika with the Commentary Kāśikā of Sucaritamiśra. Trivandrum 1926, 1929, 1943. (Trivandrum Sanskrit Series, 90, 99, 150) Provided by Helmut Krasser, Wien { | NOTE: the file numbers verses only within chapters; chapter numbers were inferred from each restart at 1 — verify against a printed edition before citing formally.

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text