Library·Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika·3·3.244

Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika 3.244

Mima 3.244

१,१८६ गुरुदारगामिनां[५६७]च परानुग्रहाद् एव महान् धर्मो भवेद् इत्य् आह -- क्रोशतेति। गुरुदाराभिगामिनो हि ससाध्वसस्य हृदयं शब्दायत इवेति क्रोशतेत्य् उक्तम्। यदि ब्रूयाद् गुर्वङ्गनागामिनो हि ब्राह्मणम् इव घ्नतो हृदयक्रोशनम् उपलभ्यते। हिंसा च विषयानुरूपफलदायितयानर्थ इति स्थितम्। अतो ऽनर्थफलकर्मानुष्ठायिनाम् एव हृदयक्रोशनोपगम्यत[५६८]इति गुरुदाराभिगामिनो ऽप्य् अधर्मोत्पत्तिर् अवगम्यत इति। तत्रेदम् उत्तरं क्रोशता हृदयेनापीति। एवं हि मन्यते -- विषयानुरूपं चेत् कर्मणां फलम्, एवं सति क्रोशतापि हृदयेन गुर्वङ्गनागामी विषयस्याङ्गनाया महान्तम् उपकारं जनयतीति धार्मिको भवेत्। हृदयक्रोशनाद् अस्याधर्मो ऽप्य् अनुमीयत इति चेद्, न तर्हि विषयानुरूपं (फलं) क्रियाणाम् इति व्याप्त्यसिद्धिः। अतश् चानैकान्तिको हेतुः। विरुद्धार्थहेतुद्वयसमावेशे[५६९]च धर्माधर्मत्वसंशयो भवेत्। अतो न पीडानुग्रहनिबन्धनं धर्माधर्मत्वम् इति

1,186 gurudāragāmināṃ[567]ca parānugrahād eva mahān dharmo bhaved ity āha -- krośateti. gurudārābhigāmino hi sasādhvasasya hṛdayaṃ śabdāyata iveti krośatety uktam. yadi brūyād gurvaṅganāgāmino hi brāhmaṇam iva ghnato hṛdayakrośanam upalabhyate. hiṃsā ca viṣayānurūpaphaladāyitayānartha iti sthitam. ato 'narthaphalakarmānuṣṭhāyinām eva hṛdayakrośanopagamyata[568]iti gurudārābhigāmino 'py adharmotpattir avagamyata iti. tatredam uttaraṃ krośatā hṛdayenāpīti. evaṃ hi manyate -- viṣayānurūpaṃ cet karmaṇāṃ phalam, evaṃ sati krośatāpi hṛdayena gurvaṅganāgāmī viṣayasyāṅganāyā mahāntam upakāraṃ janayatīti dhārmiko bhavet. hṛdayakrośanād asyādharmo 'py anumīyata iti ced, na tarhi viṣayānurūpaṃ (phalaṃ) kriyāṇām iti vyāptyasiddhiḥ. ataś cānaikāntiko hetuḥ. viruddhārthahetudvayasamāveśe[569]ca dharmādharmatvasaṃśayo bhavet. ato na pīḍānugrahanibandhanaṃ dharmādharmatvam iti

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Mima/3.244

Cite as: Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika 3.244, in HREEM (hreem.cc/library/Mima/3.244), after GRETIL, Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/3_phil/mimamsa/mimsvtku.htm — Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika Based on the ed. by K. Sāmbaśiva Śāstrī. The Mimāṃsāślokavārt[t]ika with the Commentary Kāśikā of Sucaritamiśra. Trivandrum 1926, 1929, 1943. (Trivandrum Sanskrit Series, 90, 99, 150) Provided by Helmut Krasser, Wien { | NOTE: the file numbers verses only within chapters; chapter numbers were inferred from each restart at 1 — verify against a printed edition before citing formally.

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text