१,९३ स्वतःप्रामाण्यवादिनाम् इति चानवस्थापरिहारबीजम् उक्तं, तदुद्धाटयति -- साक्षाद् इति। अयम् अभिप्रायः -- सजातीयापेक्षायां ह्य् अनवस्था भवति। यथा[३१०]प्रामाण्यस्य प्रमाणापेक्षायाम् उक्तम्। अप्रामाण्यं तु स्वतः प्रमाणेन नैतद् एवम् इति साक्षाद् विपर्ययज्ञानेन यत्र तावदवगम्यते, तत्र लघुतरम् एव गृहीतम् इति न पराश्रयत्वमात्रम् अनवस्थाम् आपादयतीति। ननु स्वतःप्रामाण्ये पूर्वम् अपि ज्ञानम् उत्पन्नम् असन्दिग्धम् इति किम् अप्रमाणं भविष्यति येन परेण पूर्वं बाध्यते। तेनैव तु किं न परं बाध्यते, अत आह -- पूर्वेति। अयम् अभिप्रायः -- सत्यम्, उत्सर्गतः पूर्वस्यापि प्रामाण्यं प्राप्तम् एवापवादभूतेन तूत्तरेण बाध्यमानं तदप्रमाणं भवति। यत् तु तेनैव किं नोत्तरं बाध्यत इति। तन् न, न हीच्छामात्रेण बाध्यबाधकभावो व्यवस्थाप्यते। यद् धि यद्बाध[३११]कम् अवभासते तत् तस्य बाधकम् अभिधीयते। नचानागतोत्तरबाधकरूपेण पूर्वम् अवभासत इति नचानागतबाधेनेत्य् अत्रैव वक्ष्यति। उत्तरस्य तु पूर्वज्ञानबाधम् अन्तरेणोत्पत्तिर् एव न सम्भवति। उत्पन्नं च तत्। अतस् तद् एव पूर्वस्य बाधकम्। तच् च स्वत एव प्रमाणम् इति न काचिदनवस्थेति
1,93 svataḥprāmāṇyavādinām iti cānavasthāparihārabījam uktaṃ, taduddhāṭayati -- sākṣād iti. ayam abhiprāyaḥ -- sajātīyāpekṣāyāṃ hy anavasthā bhavati. yathā[310]prāmāṇyasya pramāṇāpekṣāyām uktam. aprāmāṇyaṃ tu svataḥ pramāṇena naitad evam iti sākṣād viparyayajñānena yatra tāvadavagamyate, tatra laghutaram eva gṛhītam iti na parāśrayatvamātram anavasthām āpādayatīti. nanu svataḥprāmāṇye pūrvam api jñānam utpannam asandigdham iti kim apramāṇaṃ bhaviṣyati yena pareṇa pūrvaṃ bādhyate. tenaiva tu kiṃ na paraṃ bādhyate, ata āha -- pūrveti. ayam abhiprāyaḥ -- satyam, utsargataḥ pūrvasyāpi prāmāṇyaṃ prāptam evāpavādabhūtena tūttareṇa bādhyamānaṃ tadapramāṇaṃ bhavati. yat tu tenaiva kiṃ nottaraṃ bādhyata iti. tan na, na hīcchāmātreṇa bādhyabādhakabhāvo vyavasthāpyate. yad dhi yadbādha[311]kam avabhāsate tat tasya bādhakam abhidhīyate. nacānāgatottarabādhakarūpeṇa pūrvam avabhāsata iti nacānāgatabādhenety atraiva vakṣyati. uttarasya tu pūrvajñānabādham antareṇotpattir eva na sambhavati. utpannaṃ ca tat. atas tad eva pūrvasya bādhakam. tac ca svata eva pramāṇam iti na kācidanavastheti
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.