Library·Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika·3·3.70

Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika 3.70

Mima 3.70

अत एव च यद् अपि नास्तिकैर् आप्ताप्रणीतत्वेनाप्रामाण्यप्रसञ्जनं कृतं, तद् अप्य् अत्र नित्ये वेदे दोषाय न जायत इत्य् आह - ततश्[३२४]चेति। अयम् अभिप्रायः -- पौरुषेयवाक्यम् आप्ताप्रणीतत्वेन दुष्यति। तद् धि तदप्रणीतम् अर्थादनाप्तप्रणीतं भवेत्। ततश् च तद्दोषदुष्टम् अप्रमाणं भवेत्। नित्यं तु यदि नामाप्ताप्रणीतम्, एवम् अपि निर्दोषम् एवेति न तस्याप्ताप्रणीतत्वेन प्रामाण्यं विहन्यते। पौरुषेयम् अपि हि नाप्ताप्रणीतत्वेनाप्रमाणम्, अपि तु अनाप्तप्रणीततया। सा च नित्ये नास्तीति किम् अप्रमाणं भविष्यतीति। ननु व्याप्तिबलेन परैर् आप्ताप्रणीतत्वेनाप्रामाण्यं साधितं बालादिवाक्यनिदर्शनेन यद् वाप्तेनाप्रणीतत्वाद् इत्य् अत्र। अतो हेतुदोषा एव विरुद्धासिद्धादयो ऽभिधीयन्ताम्। किं स्वगोत्रानुसारिणा वचनेन, अत आह -- प्रयोगाणाम् इति। न परमस्य प्रयोगस्य, सर्वेषाम् एव प्रयोगाणाम् उत्तरत्र प्रतिसाधनं वक्ष्याम एव चोदनाजनिता बुद्धिर् इत्यादिना। अतः प्रतिहेतुविरुद्धा अप्रामाण्यहेतवः संशयजनकतया नाप्रामाण्यं निश्चाययन्ति यदि तुल्यबलाः। अथ तु प्रामाण्यहेतवो बलीयांसः, ततस् तद्बाधिता नतरामात्मानम् अप्रामाण्यहेतवो लभन्त इति

ata eva ca yad api nāstikair āptāpraṇītatvenāprāmāṇyaprasañjanaṃ kṛtaṃ, tad apy atra nitye vede doṣāya na jāyata ity āha - tataś[324]ceti. ayam abhiprāyaḥ -- pauruṣeyavākyam āptāpraṇītatvena duṣyati. tad dhi tadapraṇītam arthādanāptapraṇītaṃ bhavet. tataś ca taddoṣaduṣṭam apramāṇaṃ bhavet. nityaṃ tu yadi nāmāptāpraṇītam, evam api nirdoṣam eveti na tasyāptāpraṇītatvena prāmāṇyaṃ vihanyate. pauruṣeyam api hi nāptāpraṇītatvenāpramāṇam, api tu anāptapraṇītatayā. sā ca nitye nāstīti kim apramāṇaṃ bhaviṣyatīti. nanu vyāptibalena parair āptāpraṇītatvenāprāmāṇyaṃ sādhitaṃ bālādivākyanidarśanena yad vāptenāpraṇītatvād ity atra. ato hetudoṣā eva viruddhāsiddhādayo 'bhidhīyantām. kiṃ svagotrānusāriṇā vacanena, ata āha -- prayogāṇām iti. na paramasya prayogasya, sarveṣām eva prayogāṇām uttaratra pratisādhanaṃ vakṣyāma eva codanājanitā buddhir ityādinā. ataḥ pratihetuviruddhā aprāmāṇyahetavaḥ saṃśayajanakatayā nāprāmāṇyaṃ niścāyayanti yadi tulyabalāḥ. atha tu prāmāṇyahetavo balīyāṃsaḥ, tatas tadbādhitā natarāmātmānam aprāmāṇyahetavo labhanta iti

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Mima/3.70

Cite as: Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika 3.70, in HREEM (hreem.cc/library/Mima/3.70), after GRETIL, Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/3_phil/mimamsa/mimsvtku.htm — Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika Based on the ed. by K. Sāmbaśiva Śāstrī. The Mimāṃsāślokavārt[t]ika with the Commentary Kāśikā of Sucaritamiśra. Trivandrum 1926, 1929, 1943. (Trivandrum Sanskrit Series, 90, 99, 150) Provided by Helmut Krasser, Wien { | NOTE: the file numbers verses only within chapters; chapter numbers were inferred from each restart at 1 — verify against a printed edition before citing formally.

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text