Library·Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika·31·31.31

Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika 31.31

Mima 31.31

३,२०५ एवं तावदक्षजत्वम् अभावधियो निराकृत्तम्। इदानीं लैङ्गिकत्वं निराकरोति -- न चाप्य् अत्रेति। अत्र चोदयति -- भावांशेति। परिहरति -- तदानीम् इति मतिरन्तेन। द्वाव् अत्र भावौ प्रतिषेध्यः प्रतिषेधाधारश् च, तत्र न तावत् प्रतिषेध्यो लिङ्गम्, अवगतं हि लिङ्गं भवति। न च तदा घटो गृह्यते, न हि तस्मिन् गृह्यमाणे तदभावो ग्रहीतुं शक्यते। तद् इह प्रतिज्ञाहेत्वोर् विरोधः। सति भावे तदभावो न प्रतिज्ञातुं शक्यते। सत्यां तु प्रतिज्ञायां नासतो ऽदृष्टस्य लिङ्गत्वम्। अतो नाभावे जिघृक्षितेजिघृक्षितप्रतिषेध्यभावो लिङ्गम् इति ॥ २९ -- ३० ॥ अस्तु तर्हि प्रतिषेधाधारभावो लिङ्गम् अत आह -- न चैष इति। एष इति परोपस्थितम् अपरोक्षं भावं निर्दिशति। यथार्थे पक्षीकृते पदम् अतद्धर्मतया न हेतुर् इत्य् उक्तम्, एवम् एषो ऽपि भूतलभावो न घटाद्यभावधर्म इति। अपि चान्वयाधीनात्मलाभम् अनुमानज्ञानम्, न च भूतलभावस्य सर्वैर् अभावैस् सम्बन्धो ज्ञायते। तत् कथं ततस् ते प्रत्येष्यन्त इत्य् आह -- सहेति

3,205 evaṃ tāvadakṣajatvam abhāvadhiyo nirākṛttam. idānīṃ laiṅgikatvaṃ nirākaroti -- na cāpy atreti. atra codayati -- bhāvāṃśeti. pariharati -- tadānīm iti matirantena. dvāv atra bhāvau pratiṣedhyaḥ pratiṣedhādhāraś ca, tatra na tāvat pratiṣedhyo liṅgam, avagataṃ hi liṅgaṃ bhavati. na ca tadā ghaṭo gṛhyate, na hi tasmin gṛhyamāṇe tadabhāvo grahītuṃ śakyate. tad iha pratijñāhetvor virodhaḥ. sati bhāve tadabhāvo na pratijñātuṃ śakyate. satyāṃ tu pratijñāyāṃ nāsato 'dṛṣṭasya liṅgatvam. ato nābhāve jighṛkṣitejighṛkṣitapratiṣedhyabhāvo liṅgam iti || 29 -- 30 || astu tarhi pratiṣedhādhārabhāvo liṅgam ata āha -- na caiṣa iti. eṣa iti paropasthitam aparokṣaṃ bhāvaṃ nirdiśati. yathārthe pakṣīkṛte padam ataddharmatayā na hetur ity uktam, evam eṣo 'pi bhūtalabhāvo na ghaṭādyabhāvadharma iti. api cānvayādhīnātmalābham anumānajñānam, na ca bhūtalabhāvasya sarvair abhāvais sambandho jñāyate. tat kathaṃ tatas te pratyeṣyanta ity āha -- saheti

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Mima/31.31

Cite as: Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika 31.31, in HREEM (hreem.cc/library/Mima/31.31), after GRETIL, Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/3_phil/mimamsa/mimsvtku.htm — Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika Based on the ed. by K. Sāmbaśiva Śāstrī. The Mimāṃsāślokavārt[t]ika with the Commentary Kāśikā of Sucaritamiśra. Trivandrum 1926, 1929, 1943. (Trivandrum Sanskrit Series, 90, 99, 150) Provided by Helmut Krasser, Wien { | NOTE: the file numbers verses only within chapters; chapter numbers were inferred from each restart at 1 — verify against a printed edition before citing formally.

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text