अद्वैतवादिनस् तु सन्मात्रविषयं निर्विकल्पकं प्रत्यक्षम् इत्य् आचक्षते, तद् एतद् उपन्यस्यति -- महासामान्यम् इति। एवं हि मन्यन्ते -- निर्विकल्पकं प्रत्यक्षं वस्तुस्वरूपं विदधाति न वस्त्वन्तरेभ्यो विविनक्ति। इदम् इति हि तत् प्रकाशते न पुनर् नेदम् इति। न चाप्रकाशमाने विवेके विशेषाः प्रतिभाता भवन्ति। अपि च गवाश्वयोर् इतरेतरव्यवच्छेदो विशेषः। तद् इह किम् एकव्यवच्छेदपूर्वको ऽपरस्य विधिः, आहोस्विदेकविधिपूर्वको ऽन्यस्य व्यवच्छेदः, अथ युगपदुभयम्। न तावद् व्यवच्छेदपूर्वको विधिः सम्भवति, निराश्रयव्यवच्छेदानुपपत्तेः। निर्ज्ञातस्वरूपं कुतश्चिद् व्यवच्छिद्यते। अनवगते तु किं कुतो व्यवच्छिद्यते। अत एव यौगपद्यम् अप्य् अनुपपन्नम्। विधिपूर्वकस् तु व्यवच्छेदो न क्षणान्तरम् अध्रियमाणे ज्ञाने सम्भवति। न हि तदेकं विधाय सहसा निरुद्धं क्षणान्तरे ऽन्यं व्यवच्छेत्तुम् उत्सहते। अपि च इतरेतराभावो विशेषः। स कथं प्रत्यक्षविषयो भविष्यति, षष्ठप्रमाणविषयत्वात्। अतः सन्मात्रग्राहि प्रत्यक्षम्। तद् अयम् अर्थः -- द्रव्यं सद् इत्य् एवमादिपर्यायवाच्यं महासामान्यम् अन्यैः प्रत्यक्षस्य ग्राह्यम् उच्यत इति। एवम् अनेन प्रकारेण सामान्यविषयत्वं प्रत्यक्षस्य तैर् आश्रितम् इत्य् आह -- सामान्येति
advaitavādinas tu sanmātraviṣayaṃ nirvikalpakaṃ pratyakṣam ity ācakṣate, tad etad upanyasyati -- mahāsāmānyam iti. evaṃ hi manyante -- nirvikalpakaṃ pratyakṣaṃ vastusvarūpaṃ vidadhāti na vastvantarebhyo vivinakti. idam iti hi tat prakāśate na punar nedam iti. na cāprakāśamāne viveke viśeṣāḥ pratibhātā bhavanti. api ca gavāśvayor itaretaravyavacchedo viśeṣaḥ. tad iha kim ekavyavacchedapūrvako 'parasya vidhiḥ, āhosvidekavidhipūrvako 'nyasya vyavacchedaḥ, atha yugapadubhayam. na tāvad vyavacchedapūrvako vidhiḥ sambhavati, nirāśrayavyavacchedānupapatteḥ. nirjñātasvarūpaṃ kutaścid vyavacchidyate. anavagate tu kiṃ kuto vyavacchidyate. ata eva yaugapadyam apy anupapannam. vidhipūrvakas tu vyavacchedo na kṣaṇāntaram adhriyamāṇe jñāne sambhavati. na hi tadekaṃ vidhāya sahasā niruddhaṃ kṣaṇāntare 'nyaṃ vyavacchettum utsahate. api ca itaretarābhāvo viśeṣaḥ. sa kathaṃ pratyakṣaviṣayo bhaviṣyati, ṣaṣṭhapramāṇaviṣayatvāt. ataḥ sanmātragrāhi pratyakṣam. tad ayam arthaḥ -- dravyaṃ sad ity evamādiparyāyavācyaṃ mahāsāmānyam anyaiḥ pratyakṣasya grāhyam ucyata iti. evam anena prakāreṇa sāmānyaviṣayatvaṃ pratyakṣasya tair āśritam ity āha -- sāmānyeti
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.