यदि तूच्यते -- नेदम् औपचारिकं करणत्वम्, अपि तर्हि द्विरूपम् एकम् एव ज्ञानं स्वसंवित्त्या विषयाकारेण च। तद् अत्र स्वसंवित्तिः फलं, विषयाकारः प्रमाणम्। यथाहुः -- विषयाकार एवास्य प्रमाणं तेन मीयते । स्वसंवित्तिः फलं चात्र तद्रूपो ह्य् अर्थनिश्चयः ॥ इति। स तु विषयाकारः स्वयम् अनाकारस्य न स्वाभाविको ज्ञानस्य केवलम् अर्थेनाधीयत इति सौत्रान्तिकमतम् उपन्यस्य निरस्यति -- स्वसंवित्तीति। इदं नीलम् इति बहिर्विषयानुभवसमर्थम् एव ज्ञानं न स्वरूपानुभवक्षमं, स्वात्मनि क्रियाविरोधाद् इति विज्ञानवादे वक्ष्याम इति। यच् चेदम् उक्तं विषयाकारः प्रमाणम् इति। तन् न, प्रमाणाभावात्। विषयाकारो १,२३८ नामार्थेन ज्ञानम् आधीत्यत इति न[६६०]नः प्रमाणं, तदधीनज्ञानवैचित्र्यानुपपत्तेः। यदि त्व् अयं विषयाकारो विषयस्थ एव, तदा तस्मिन् प्रमाणे भिन्नार्थत्वम् अपरिहार्यम् एवेत्य् आह -- प्रमाण इति
yadi tūcyate -- nedam aupacārikaṃ karaṇatvam, api tarhi dvirūpam ekam eva jñānaṃ svasaṃvittyā viṣayākāreṇa ca. tad atra svasaṃvittiḥ phalaṃ, viṣayākāraḥ pramāṇam. yathāhuḥ -- viṣayākāra evāsya pramāṇaṃ tena mīyate | svasaṃvittiḥ phalaṃ cātra tadrūpo hy arthaniścayaḥ || iti. sa tu viṣayākāraḥ svayam anākārasya na svābhāviko jñānasya kevalam arthenādhīyata iti sautrāntikamatam upanyasya nirasyati -- svasaṃvittīti. idaṃ nīlam iti bahirviṣayānubhavasamartham eva jñānaṃ na svarūpānubhavakṣamaṃ, svātmani kriyāvirodhād iti vijñānavāde vakṣyāma iti. yac cedam uktaṃ viṣayākāraḥ pramāṇam iti. tan na, pramāṇābhāvāt. viṣayākāro 1,238 nāmārthena jñānam ādhītyata iti na[660]naḥ pramāṇaṃ, tadadhīnajñānavaicitryānupapatteḥ. yadi tv ayaṃ viṣayākāro viṣayastha eva, tadā tasmin pramāṇe bhinnārthatvam aparihāryam evety āha -- pramāṇa iti
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.