Library·Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika·6·6.230

Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika 6.230

Mima 6.230

१,२८५ एवं तावत् सर्वप्रकारं पाररूप्ययुक्तिर् उत्सारिता। इदानीं स्मृतिसङ्करेणाप्रामाण्यसम्भावनां वारयति -- तत्रेति सार्धेन। शब्दार्थसम्बन्धं स्मरतो ऽपि वा प्रमातुर् या बुद्धिर् भवति नासाव् अप्रत्यक्षं, चक्षुषा सन्निकृष्टे ऽर्थे या बुद्धिर् भवति सा प्रत्यक्षं तदानीम् अपि चक्षुस्सन्निकर्षो ऽनुपरत एव। एवं स एवायं गौर् इति पूर्वगृहीतानुसन्धानाद् अपि जायमाना नेयम् अप्रत्यक्षं, प्रत्यक्षकारणस्य चक्षुषो ऽनुपरतत्वात्। तद् अत्र शब्दार्थसम्बन्धस्मरणपूर्वगृहीतानुसन्धानाभ्यां प्रत्यक्षत्वं न वार्यत इति प्रतिज्ञातः (?)परस्ताद् उपपादयिष्यत इति। न चात्र तेनेन्द्रियार्थसम्बन्ध इत्य् अनेन गतार्थत्वं तत्र स्मरन्न् अपि स्वधर्मेण विकल्पयन्नरः प्रत्यक्षवान् इति प्रतिज्ञातं केवलं, न तूपपादितम्। अत्र शब्दाध्यासनिरासपर्यन्तेन सन्दर्भेण स्वधर्मविकल्पः प्रसाधितः। इदानीं तु स्मरन्न् अपीत्य् अस्यार्थः प्रपञ्च्यते। तेन तद् ग्रहणकवाक्यम्। उत्तरस् तु तत्प्रपञ्च त्य् अनवद्यम्। इदं चानवहितानां चित्तम् अनुरञ्जयति नेतरेषाम् इति। कथं पुनः स्मृतिसम्भेदेनाप्रामाण्यम् अत आह -- विविक्ता एवेति

1,285 evaṃ tāvat sarvaprakāraṃ pārarūpyayuktir utsāritā. idānīṃ smṛtisaṅkareṇāprāmāṇyasambhāvanāṃ vārayati -- tatreti sārdhena. śabdārthasambandhaṃ smarato 'pi vā pramātur yā buddhir bhavati nāsāv apratyakṣaṃ, cakṣuṣā sannikṛṣṭe 'rthe yā buddhir bhavati sā pratyakṣaṃ tadānīm api cakṣussannikarṣo 'nuparata eva. evaṃ sa evāyaṃ gaur iti pūrvagṛhītānusandhānād api jāyamānā neyam apratyakṣaṃ, pratyakṣakāraṇasya cakṣuṣo 'nuparatatvāt. tad atra śabdārthasambandhasmaraṇapūrvagṛhītānusandhānābhyāṃ pratyakṣatvaṃ na vāryata iti pratijñātaḥ (?)parastād upapādayiṣyata iti. na cātra tenendriyārthasambandha ity anena gatārthatvaṃ tatra smarann api svadharmeṇa vikalpayannaraḥ pratyakṣavān iti pratijñātaṃ kevalaṃ, na tūpapāditam. atra śabdādhyāsanirāsaparyantena sandarbheṇa svadharmavikalpaḥ prasādhitaḥ. idānīṃ tu smarann apīty asyārthaḥ prapañcyate. tena tad grahaṇakavākyam. uttaras tu tatprapañca ty anavadyam. idaṃ cānavahitānāṃ cittam anurañjayati netareṣām iti. kathaṃ punaḥ smṛtisambhedenāprāmāṇyam ata āha -- viviktā eveti

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Mima/6.230

Cite as: Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika 6.230, in HREEM (hreem.cc/library/Mima/6.230), after GRETIL, Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/3_phil/mimamsa/mimsvtku.htm — Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika Based on the ed. by K. Sāmbaśiva Śāstrī. The Mimāṃsāślokavārt[t]ika with the Commentary Kāśikā of Sucaritamiśra. Trivandrum 1926, 1929, 1943. (Trivandrum Sanskrit Series, 90, 99, 150) Provided by Helmut Krasser, Wien { | NOTE: the file numbers verses only within chapters; chapter numbers were inferred from each restart at 1 — verify against a printed edition before citing formally.

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text