अत्र चोदयति -- वाक्यान्तर इति द्वयेन। अयम् अर्थः -- यद् इदं शब्दविशेषस्य विधेर् धर्मे प्रमाणत्वम् आश्रितम्, अनेन वाक्यान्तरम् अपि हि २,६ वर्तमानोपदेशकं धर्मप्रमितौ प्रमाणम् एव। श्रेयस् साधनं हि धर्मः। स च श्रेयसः स्वर्गादेः साधनेन यागादिना साध्यसाधनसम्बन्धः सर्वाख्यातेषु सम्भवति। स्वर्गकामो यजेतेत्य् अतो ऽपि हि यागेन स्वर्गः सिध्यतीति गम्यत एव। यथा लोके ओदनं पचतीति पाकौदनयोः साध्यसाधनसम्बन्धबुद्धिः। स्याद् एतत् -- आख्यातम् अन्तरेण साध्यसाधनसम्बन्धो न सिद्ध्येत्, तदर्थो विधिर् इति। तन् न। अनाख्यातवाक्यप्रयोगासम्भवात्। प्रयोजनाय हि वाक्यम् उच्चार्यते। निराकाङ्क्षं च वचः प्रयोजनक्षमम् आकाङ्क्षानिवर्तनं चाख्यातादृते न सम्भवति। इतरथा विधेर् अप्य् असम्भवात्। स्तुत्यापि ह्य् आख्यातम् एव खादिरादिवाक्येषु विधायकं परिकल्प्यते। अथोच्येत -- अनुष्ठितो यागादिर् धर्मः, न चानुष्ठानं (प्रव)र्तकादृते सम्भवति। न च विधिम् अन्तरेणान्यः प्रवर्तयतीति। तन् न। इच्छानिबन्धनत्वात् प्रवृत्तेः। अनिष्टेषु विधिशतेनाप्य् अप्रवृत्तेः। अतो ऽनेनेदं सिध्यतीति संविदि वोपायार्थी स तत्र प्रवर्तत इति। न चाधर्मवर्जनार्थो विधिः। प्रतिषेधाद् एव नञस् तत्सिद्धेः। रागादिप्राप्तकर्तव्यतानुवादेन नञ् एव निषेधाधिकारे निवर्तकः। एषा हि तत्र वचनव्यक्तिः यद्धन्यात् तन् नेति। अतो ऽनर्थको विधिप्रामाण्यप्रतिपादनप्रयासः। अपौरुषेयः शब्दः धर्मे प्रमाणम् इत्य् एतावद् एव वचनीयम् इति
atra codayati -- vākyāntara iti dvayena. ayam arthaḥ -- yad idaṃ śabdaviśeṣasya vidher dharme pramāṇatvam āśritam, anena vākyāntaram api hi 2,6 vartamānopadeśakaṃ dharmapramitau pramāṇam eva. śreyas sādhanaṃ hi dharmaḥ. sa ca śreyasaḥ svargādeḥ sādhanena yāgādinā sādhyasādhanasambandhaḥ sarvākhyāteṣu sambhavati. svargakāmo yajetety ato 'pi hi yāgena svargaḥ sidhyatīti gamyata eva. yathā loke odanaṃ pacatīti pākaudanayoḥ sādhyasādhanasambandhabuddhiḥ. syād etat -- ākhyātam antareṇa sādhyasādhanasambandho na siddhyet, tadartho vidhir iti. tan na. anākhyātavākyaprayogāsambhavāt. prayojanāya hi vākyam uccāryate. nirākāṅkṣaṃ ca vacaḥ prayojanakṣamam ākāṅkṣānivartanaṃ cākhyātādṛte na sambhavati. itarathā vidher apy asambhavāt. stutyāpi hy ākhyātam eva khādirādivākyeṣu vidhāyakaṃ parikalpyate. athocyeta -- anuṣṭhito yāgādir dharmaḥ, na cānuṣṭhānaṃ (prava)rtakādṛte sambhavati. na ca vidhim antareṇānyaḥ pravartayatīti. tan na. icchānibandhanatvāt pravṛtteḥ. aniṣṭeṣu vidhiśatenāpy apravṛtteḥ. ato 'nenedaṃ sidhyatīti saṃvidi vopāyārthī sa tatra pravartata iti. na cādharmavarjanārtho vidhiḥ. pratiṣedhād eva nañas tatsiddheḥ. rāgādiprāptakartavyatānuvādena nañ eva niṣedhādhikāre nivartakaḥ. eṣā hi tatra vacanavyaktiḥ yaddhanyāt tan neti. ato 'narthako vidhiprāmāṇyapratipādanaprayāsaḥ. apauruṣeyaḥ śabdaḥ dharme pramāṇam ity etāvad eva vacanīyam iti
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.