Library·Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika·8·8.10

Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika 8.10

Mima 8.10

ननु त्रिधैव तत्त्वं विभजामहे सत्यम् असत्यम् संवृतिसत्यं चेति। संवृतं हि नात्यन्तम् असद् भवति, व्यवहाराविसंवादात्। नापि सद् एव, प्रमाणान्तरविरोधाज् जात्यादिवत्। अतो न संवृतिः प्रमाणं नाप्रमाणम् इति विधान्तरम् एवेदम् इति युक्तस् तदाश्रयतया व्यवहार इत्य् अत आह -- तस्माद् इति। यतः खलु संवृतिर् मिथ्याज्ञानं न वस्तुकॢप्त्यै प्रभवति, तस्माद् यत् परमार्थतो नास्तीति निरूप्यते न तत् संवृत्या तद्रूपं भवितुम् अर्हति। नास्त्य् एव तत्। यत् तु तावद् व्यवहाराविसंवादि तद् अस्त्य् एव, न ह्य् असतः सर्वदा व्यवहारहेतुभावः सम्भवति। यद् एवार्थक्रियाकारि तद् एव च परमार्थसद् इति वः सिद्धान्तः। अतः कथम् अर्थक्रियाकारित्वे सत्य् अपि जात्यादीनाम् असत्यत्वम्। तस्माद् यदि व्यवहाराङ्गतया बाह्यम् अस्ति, तत् तर्हि परमार्थत एवास्ति। २,३५ तद् एव सत्यम् इत्य् उच्यते। अन्यत् तु संवृतिर् मिथ्येति। न तु सत्यद्वयकल्पनात्मानं लभते। तन्त्रेण तद्वृत्तस्य पूर्वापराभ्यां सम्बन्धः। परमार्थत इति च नास्तीति पूर्वेण सम्बध्यत इति

nanu tridhaiva tattvaṃ vibhajāmahe satyam asatyam saṃvṛtisatyaṃ ceti. saṃvṛtaṃ hi nātyantam asad bhavati, vyavahārāvisaṃvādāt. nāpi sad eva, pramāṇāntaravirodhāj jātyādivat. ato na saṃvṛtiḥ pramāṇaṃ nāpramāṇam iti vidhāntaram evedam iti yuktas tadāśrayatayā vyavahāra ity ata āha -- tasmād iti. yataḥ khalu saṃvṛtir mithyājñānaṃ na vastukḷptyai prabhavati, tasmād yat paramārthato nāstīti nirūpyate na tat saṃvṛtyā tadrūpaṃ bhavitum arhati. nāsty eva tat. yat tu tāvad vyavahārāvisaṃvādi tad asty eva, na hy asataḥ sarvadā vyavahārahetubhāvaḥ sambhavati. yad evārthakriyākāri tad eva ca paramārthasad iti vaḥ siddhāntaḥ. ataḥ katham arthakriyākāritve saty api jātyādīnām asatyatvam. tasmād yadi vyavahārāṅgatayā bāhyam asti, tat tarhi paramārthata evāsti. 2,35 tad eva satyam ity ucyate. anyat tu saṃvṛtir mithyeti. na tu satyadvayakalpanātmānaṃ labhate. tantreṇa tadvṛttasya pūrvāparābhyāṃ sambandhaḥ. paramārthata iti ca nāstīti pūrveṇa sambadhyata iti

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Mima/8.10

Cite as: Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika 8.10, in HREEM (hreem.cc/library/Mima/8.10), after GRETIL, Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/3_phil/mimamsa/mimsvtku.htm — Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika Based on the ed. by K. Sāmbaśiva Śāstrī. The Mimāṃsāślokavārt[t]ika with the Commentary Kāśikā of Sucaritamiśra. Trivandrum 1926, 1929, 1943. (Trivandrum Sanskrit Series, 90, 99, 150) Provided by Helmut Krasser, Wien { | NOTE: the file numbers verses only within chapters; chapter numbers were inferred from each restart at 1 — verify against a printed edition before citing formally.

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text