Library·Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika·9·9.184

Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika 9.184

Mima 9.184

क्षणिकत्वान् न वासनेत्य् उक्तम्, अत्र कारणम् आह -- क्षणिकत्वाद् इति। व्यापारनिबन्धनो हि वास्यवासकभावः कारकविशेषत्वात् तस्य। न च क्षणिकं पूर्वम् उत्तरं वा तयोर् एव व्याप्रियत इति सम्भवति। ननु जन्मैव बुद्धेर् २,८६ अर्थपरिच्छेदे व्यापार इत्य् उक्तम्, तद्वद् वासनायाम् अपि भविष्यति। न, दुष्टत्वाद् उपपत्तेः। दृश्यते खलूत्पद्यमानै(?र् ए)व बुद्धिर् अर्थं परिच्छिन्दन्ती। न ह्य् असौ क्षणम् अप्य् उदास्ते। न चार्थपरिच्छेदाद् अन्यत्र व्याप्रियत इति युक्तम्। जन्मनैव व्यापारेण कारकत्वं, न ज्ञानान्तरं वासयन्ती जायमाना बुद्धिर् दृश्यत इति कथं वासनायां जन्मना कारणत्वम्। न च जन्मापि किञ्चिद् बौद्धा मन्यन्ते यन्निबन्धनः कारणभावो भवेत्। अस्माकं तु समवायिकारणदशाविशेषः को ऽपि कार्यस्य जन्मेति मतम्। स च जायमानान्नात्यन्तभिन्न इति युक्तं क्रियाकार(?का।क)भाव इति। निरन्वयविनाशित्वान् न वासनेत्य् उक्तम्। तत्र कारणम् आह -- विनश्यद् इति। यद् धि स्वलक्षण एव निरुद्धं न केनचिद्रूपेणान्वेति न तत् तदीयं वा रूपं वास्यत इति सम्भवति। तथा वासकम् अपि यन्निरन्वयविनष्टं तत् केनात्मना परं वासयति। अवस्थिता एव हि भावा गृहादयो ऽवस्थितैर् एवागरुधूमादिभिर् वास्यन्त इति दृष्टम्। अयं चावीतहेतुर् उन्नेतव्य इति

kṣaṇikatvān na vāsanety uktam, atra kāraṇam āha -- kṣaṇikatvād iti. vyāpāranibandhano hi vāsyavāsakabhāvaḥ kārakaviśeṣatvāt tasya. na ca kṣaṇikaṃ pūrvam uttaraṃ vā tayor eva vyāpriyata iti sambhavati. nanu janmaiva buddher 2,86 arthaparicchede vyāpāra ity uktam, tadvad vāsanāyām api bhaviṣyati. na, duṣṭatvād upapatteḥ. dṛśyate khalūtpadyamānai(?r e)va buddhir arthaṃ paricchindantī. na hy asau kṣaṇam apy udāste. na cārthaparicchedād anyatra vyāpriyata iti yuktam. janmanaiva vyāpāreṇa kārakatvaṃ, na jñānāntaraṃ vāsayantī jāyamānā buddhir dṛśyata iti kathaṃ vāsanāyāṃ janmanā kāraṇatvam. na ca janmāpi kiñcid bauddhā manyante yannibandhanaḥ kāraṇabhāvo bhavet. asmākaṃ tu samavāyikāraṇadaśāviśeṣaḥ ko 'pi kāryasya janmeti matam. sa ca jāyamānānnātyantabhinna iti yuktaṃ kriyākāra(?kā/ka)bhāva iti. niranvayavināśitvān na vāsanety uktam. tatra kāraṇam āha -- vinaśyad iti. yad dhi svalakṣaṇa eva niruddhaṃ na kenacidrūpeṇānveti na tat tadīyaṃ vā rūpaṃ vāsyata iti sambhavati. tathā vāsakam api yanniranvayavinaṣṭaṃ tat kenātmanā paraṃ vāsayati. avasthitā eva hi bhāvā gṛhādayo 'vasthitair evāgarudhūmādibhir vāsyanta iti dṛṣṭam. ayaṃ cāvītahetur unnetavya iti

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Mima/9.184

Cite as: Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika 9.184, in HREEM (hreem.cc/library/Mima/9.184), after GRETIL, Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/3_phil/mimamsa/mimsvtku.htm — Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika Based on the ed. by K. Sāmbaśiva Śāstrī. The Mimāṃsāślokavārt[t]ika with the Commentary Kāśikā of Sucaritamiśra. Trivandrum 1926, 1929, 1943. (Trivandrum Sanskrit Series, 90, 99, 150) Provided by Helmut Krasser, Wien { | NOTE: the file numbers verses only within chapters; chapter numbers were inferred from each restart at 1 — verify against a printed edition before citing formally.

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text