अथ खलु भगवान् शाक्यमुनिः पुनरपि शुद्धावासभवनमवलोक्य मञ्जुश्रियं कुमारभूतमामन्त्रयते स्म । अस्ति मञ्जुश्रीः त्वदीयें मध्यमं पटविधानं मध्यमकर्मोपयिकसाधनविधिः समासतो तां भाषिष्ये । तं शृणु । साधु च सुष्ठु च मनसि कुरु । भाषिष्ये । अथ खलु मञ्जुश्रीः कुमारभूतो भगवन्तमेवमाहः - तद् वदतु भगवां लोकानुकम्पको शास्ता सर्वसत्त्वहिते रतः । यस्येदानीं कालं मन्यसे । अस्माकमनुकम्पार्थमनागतानां च जनतामवेक्ष्य । एवमुक्ते भगवां मञ्जुश्रिया कुमारभूतेन भगवानेतदवोचत् - शृणु मञ्जुश्रीः आदौ तावद् शीलव्रतशौचाचारनियमजपहोमध्यानविधिं यत्र प्रतिष्ठिता सर्वमन्त्रचर्यासाधनकर्माण्यवन्ध्यानि भवन्ति सफलानि । आशु च सर्वमन्त्रचर्यासाधनकर्मान्यवन्ध्यानि भवन्ति सफलानि । आशु च सर्वमन्त्रप्रयोगानि सिद्धिं गच्छन्ति । कतमं च तत् । भाषिष्ये ऽहं शृणु कुमार ॥ आदौ तावद् विद्याव्रतशीलचर्यासमादानं प्रथमत एव समाददेत् । प्रथमं तावन्मण्डलाचार्योपदेशनसमयमनुप्रविशेत् । त्वदीयं कल्पराजोक्तं व्यक्तं मेधाविनं लब्ध्वाचार्याभिषेकत्वं शासनाभिज्ञं कुशलं व्यक्तं धार्मिकं सत्यवादिनं महोत्साहं कृतज्ञं दृढसौहृदं नातिवृद्धं नातिबालं निस्पृहं सर्वलाभसत्कारेषु ब्रह्मचारिणं कारुणिकं न लोभमात्रेण भोगहेतोर्वा अनुनयहेतोर्वा न मृषां वदते कः पुर्नर्वादो स्वल्पमात्रैणैव लोभमोहप्रकारैः दृढप्रतिज्ञा समता सर्वभूतेषु दयावां दानशीलः कृतपुरश्चरणः त्वदीयगुह्यमन्त्रानुजापी पूर्वसेवकृतविद्यः त्वदीयमण्डलसमनुपूर्वप्रविष्टः लोकज्ञः विधिज्ञः समनुग्राहकः कार्यावां विचक्षणः श्रेयसप्रवृत्तः अभीरु अच्छम्भिनममङ्कुभूतः दृढवीर्यः अव्याधितः येन व्याधिना अकर्मशीली महोच्चकुलप्रसूतश्चेति । एभिर्गुणैर्युक्तो मण्डलाचार्यो भवति ॥ साधकश्च तत्समः न्यूनो वा किञ्चिदङ्गैः तादृशं मण्डलाचार्यमभ्यर्थ्य प्रार्थयेत् । इच्छाम्याचार्येण महाबोधिसत्त्वस्य कुमारभूत स्यार्यमञ्जुश्रियस्य समयमनुप्रविष्टुम् । तद् वदत्वाचार्यो ऽस्माकमनुकम्पार्थं हितचित्तो दयावां । ततस्तेन मण्डलाचार्येण पूर्वनिर्दिष्टेन विधिना शिष्यां यथापूर्वं परीक्ष्य प्रवेशयेत् । पूर्ववदभिषेकं दत्त्वा, मन्त्रं दद्यात् । यथावत् क्रमशो समयं दर्शयेत् । रहस्यतन्त्रमुद्राकर्माणि च प्रभूतकालेनैव सुपरीक्ष्य आशयं ज्ञात्वा दर्शयेत् । सर्वतन्त्रमन्त्रादिषु कर्माणि नान्येषामिति विधिरेषा प्रकीर्त्तिता । ततः शिष्येण मण्डलाचार्यस्य यथाशक्तितः आचार्यो वा येन तुष्येत, आत्मानं भोगांश्च प्रतिपादयेत् । ततस्तेन मण्डलाचार्येण पुत्रसंज्ञा उपस्थापयितव्या । पुत्रवत् प्रतिपत्तव्यम् । मातुश्च भोगा उपसंहर्तव्या इति । ततस्तेन साधकेन अन्यतमं मन्त्रं गृहीत्वा एकान्तं गत्वा पूर्वनिर्दिष्टे स्थाने पेयालं तैरेव मन्त्रैः आह्वाननविसर्जनप्रदीपगन्धधूपबलिनिवेद्यं मण्डलोक्तेन विधिना विस्तरेण कर्त्तव्यम् । आहूय अर्घमासनं दत्त्वा त्रिसन्ध्या त्रिस्नायी त्रिचैलपरिवर्ती जापं (वैद्य ६७) कुर्यात् प्रत्यहं तत्र सन्ध्याकालं नाम रात्र्यन्तात् प्रभृति यावद् युगमात्रादित्योदयम् । अत्रान्तरे प्रथमं सन्ध्यमुच्यते । मध्यन्दिने च आदित्ये उभयान्ते युगमात्रं प्रमाणं व्योम्नि सन्निश्रितं रविमण्डलं मध्यं सन्ध्यमुच्यते । अस्तमनकाले च युगमात्रशेषं त्रितीयं सन्ध्यमुच्यत इति ॥ शीलव्रतसमायुक्तमाचार्यं दक्षपण्डितम् । महाकुलोच्चप्रसूतं च दृढवीर्यं तु सर्वतः
atha khalu bhagavān śākyamuniḥ punarapi śuddhāvāsabhavanamavalokya mañjuśriyaṃ kumārabhūtamāmantrayate sma / asti mañjuśrīḥ tvadīyeṃ madhyamaṃ paṭavidhānaṃ madhyamakarmopayikasādhanavidhiḥ samāsato tāṃ bhāṣiṣye / taṃ śṛṇu / sādhu ca suṣṭhu ca manasi kuru / bhāṣiṣye / atha khalu mañjuśrīḥ kumārabhūto bhagavantamevamāhaḥ - tad vadatu bhagavāṃ lokānukampako śāstā sarvasattvahite rataḥ / yasyedānīṃ kālaṃ manyase / asmākamanukampārthamanāgatānāṃ ca janatāmavekṣya / evamukte bhagavāṃ mañjuśriyā kumārabhūtena bhagavānetadavocat - śṛṇu mañjuśrīḥ ādau tāvad śīlavrataśaucācāraniyamajapahomadhyānavidhiṃ yatra pratiṣṭhitā sarvamantracaryāsādhanakarmāṇyavandhyāni bhavanti saphalāni / āśu ca sarvamantracaryāsādhanakarmānyavandhyāni bhavanti saphalāni / āśu ca sarvamantraprayogāni siddhiṃ gacchanti / katamaṃ ca tat / bhāṣiṣye 'haṃ śṛṇu kumāra // ādau tāvad vidyāvrataśīlacaryāsamādānaṃ prathamata eva samādadet / prathamaṃ tāvanmaṇḍalācāryopadeśanasamayamanupraviśet / tvadīyaṃ kalparājoktaṃ vyaktaṃ medhāvinaṃ labdhvācāryābhiṣekatvaṃ śāsanābhijñaṃ kuśalaṃ vyaktaṃ dhārmikaṃ satyavādinaṃ mahotsāhaṃ kṛtajñaṃ dṛḍhasauhṛdaṃ nātivṛddhaṃ nātibālaṃ nispṛhaṃ sarvalābhasatkāreṣu brahmacāriṇaṃ kāruṇikaṃ na lobhamātreṇa bhogahetorvā anunayahetorvā na mṛṣāṃ vadate kaḥ purnarvādo svalpamātraiṇaiva lobhamohaprakāraiḥ dṛḍhapratijñā samatā sarvabhūteṣu dayāvāṃ dānaśīlaḥ kṛtapuraścaraṇaḥ tvadīyaguhyamantrānujāpī pūrvasevakṛtavidyaḥ tvadīyamaṇḍalasamanupūrvapraviṣṭaḥ lokajñaḥ vidhijñaḥ samanugrāhakaḥ kāryāvāṃ vicakṣaṇaḥ śreyasapravṛttaḥ abhīru acchambhinamamaṅkubhūtaḥ dṛḍhavīryaḥ avyādhitaḥ yena vyādhinā akarmaśīlī mahoccakulaprasūtaśceti / ebhirguṇairyukto maṇḍalācāryo bhavati // sādhakaśca tatsamaḥ nyūno vā kiñcidaṅgaiḥ tādṛśaṃ maṇḍalācāryamabhyarthya prārthayet / icchāmyācāryeṇa mahābodhisattvasya kumārabhūta syāryamañjuśriyasya samayamanupraviṣṭum / tad vadatvācāryo 'smākamanukampārthaṃ hitacitto dayāvāṃ / tatastena maṇḍalācāryeṇa pūrvanirdiṣṭena vidhinā śiṣyāṃ yathāpūrvaṃ parīkṣya praveśayet / pūrvavadabhiṣekaṃ dattvā, mantraṃ dadyāt / yathāvat kramaśo samayaṃ darśayet / rahasyatantramudrākarmāṇi ca prabhūtakālenaiva suparīkṣya āśayaṃ jñātvā darśayet / sarvatantramantrādiṣu karmāṇi nānyeṣāmiti vidhireṣā prakīrttitā / tataḥ śiṣyeṇa maṇḍalācāryasya yathāśaktitaḥ ācāryo vā yena tuṣyeta, ātmānaṃ bhogāṃśca pratipādayet / tatastena maṇḍalācāryeṇa putrasaṃjñā upasthāpayitavyā / putravat pratipattavyam / mātuśca bhogā upasaṃhartavyā iti / tatastena sādhakena anyatamaṃ mantraṃ gṛhītvā ekāntaṃ gatvā pūrvanirdiṣṭe sthāne peyālaṃ taireva mantraiḥ āhvānanavisarjanapradīpagandhadhūpabalinivedyaṃ maṇḍaloktena vidhinā vistareṇa karttavyam / āhūya arghamāsanaṃ dattvā trisandhyā trisnāyī tricailaparivartī jāpaṃ (Vaidya 67) kuryāt pratyahaṃ tatra sandhyākālaṃ nāma rātryantāt prabhṛti yāvad yugamātrādityodayam / atrāntare prathamaṃ sandhyamucyate / madhyandine ca āditye ubhayānte yugamātraṃ pramāṇaṃ vyomni sanniśritaṃ ravimaṇḍalaṃ madhyaṃ sandhyamucyate / astamanakāle ca yugamātraśeṣaṃ tritīyaṃ sandhyamucyata iti // śīlavratasamāyuktamācāryaṃ dakṣapaṇḍitam / mahākuloccaprasūtaṃ ca dṛḍhavīryaṃ tu sarvataḥ
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.