Library·Manjusrimulakalpa·53

Manjusrimulakalpa 53

नादीपयितुं समर्था ते देवताभिर्निवारिता । व्रतिना चैवमुक्तेन अनिरुद्धेनैव भिक्षुणा

nādīpayituṃ samarthā te devatābhirnivāritā / vratinā caivamuktena aniruddhenaiva bhikṣuṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साश्रुकण्ठं स चोत्कृष्टां विघुष्टांश्चैव मेदिनीम् । हाहाकाररवं घोरं दुन्दुभीनां च नादितम्

sāśrukaṇṭhaṃ sa cotkṛṣṭāṃ vighuṣṭāṃścaiva medinīm / hāhākāraravaṃ ghoraṃ dundubhīnāṃ ca nāditam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिव्यं ऋषिगणाकीर्णं अप्सरां गणसंस्तुतम् । सिद्धविद्याधरीगीतं किन्नरोद्गीतं च तद् वनम्

divyaṃ ṛṣigaṇākīrṇaṃ apsarāṃ gaṇasaṃstutam / siddhavidyādharīgītaṃ kinnarodgītaṃ ca tad vanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मधुराकूजितोद्घुष्टं पक्षिणां रुदितं शुभम् । चित्रं मनोज्ञवादित्रं दिव्यमानुष्यनादितम्

madhurākūjitodghuṣṭaṃ pakṣiṇāṃ ruditaṃ śubham / citraṃ manojñavāditraṃ divyamānuṣyanāditam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अप्सरां गणसङ्गीतं सिद्धविद्याधरोचितम् । योगिभिः सर्वतः कीर्णं अभूत् सालवनं वनम्

apsarāṃ gaṇasaṅgītaṃ siddhavidyādharocitam / yogibhiḥ sarvataḥ kīrṇaṃ abhūt sālavanaṃ vanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समन्तात् परिवृतं श्रेष्ठं शयानं मुनिपुङ्गवम् । ततोर्ध्वं निःश्वस्य सशोको वै वीतशोको

samantāt parivṛtaṃ śreṣṭhaṃ śayānaṃ munipuṅgavam / tatordhvaṃ niḥśvasya saśoko vai vītaśoko

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अश्रुबिन्दुं प्रमुञ्चं वै श्रमणः काश्यपस्तदा । अग्रश्रावको मह्यं पृथिव्या मावर्तते तदा

aśrubinduṃ pramuñcaṃ vai śramaṇaḥ kāśyapastadā / agraśrāvako mahyaṃ pṛthivyā māvartate tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाचं चाभाषते क्षिप्रं अहो कष्टं प्रवर्तते । यत्र नाम तथा बुद्धाः परिनिर्वत्य नाश्रवाः

vācaṃ cābhāṣate kṣipraṃ aho kaṣṭaṃ pravartate / yatra nāma tathā buddhāḥ parinirvatya nāśravāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनित्यं दुःखशून्यं तु इह तेनैव भाषितम् । न दृष्टो मे शाश्वतो विश्वं अन्यजन्मानुवर्तिनम्

anityaṃ duḥkhaśūnyaṃ tu iha tenaiva bhāṣitam / na dṛṣṭo me śāśvato viśvaṃ anyajanmānuvartinam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततोत्थाय ततः क्षिप्रं मगधानां नृपतिं व्रजेत् । अजातशत्रुं दुःखार्त्तं पितृशोकसमर्पितम्

tatotthāya tataḥ kṣipraṃ magadhānāṃ nṛpatiṃ vrajet / ajātaśatruṃ duḥkhārttaṃ pitṛśokasamarpitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृहं तस्य तदा गत्वा तमुवाच नराधिपम् । निर्वृतो ऽसौ महाराज सम्बुद्धो द्विपदोत्तमः

gṛhaṃ tasya tadā gatvā tamuvāca narādhipam / nirvṛto 'sau mahārāja sambuddho dvipadottamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षिप्र योजय मानं तु गच्छामो शास्तुमन्तिकम् । धरणिस्थं शयानं वै निर्ज्वरं गतचेतसम् । सर्ववैरभयातीतं सम्भोग्यं कायसप्तमम्

kṣipra yojaya mānaṃ tu gacchāmo śāstumantikam / dharaṇisthaṃ śayānaṃ vai nirjvaraṃ gatacetasam / sarvavairabhayātītaṃ sambhogyaṃ kāyasaptamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुत्वा तद्वचनं क्रूरं सुदुःखी सौ नृपतिः पुनः । अन्तः प्रलापं क्रन्दन्तः वाचां भाषे तदा नृप

śrutvā tadvacanaṃ krūraṃ suduḥkhī sau nṛpatiḥ punaḥ / antaḥ pralāpaṃ krandantaḥ vācāṃ bhāṣe tadā nṛpa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उभाभ्यामपि भ्रष्टो ऽहं शास्तुनो पितरस्य च । सर्वैर्बान्धवै त्यक्त्वा अविश्वास्यो ऽहं तथा जने । पतितो ऽहं घोरनरकं कः शरण्यं वृणोम्यहम्

ubhābhyāmapi bhraṣṭo 'haṃ śāstuno pitarasya ca / sarvairbāndhavai tyaktvā aviśvāsyo 'haṃ tathā jane / patito 'haṃ ghoranarakaṃ kaḥ śaraṇyaṃ vṛṇomyaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परित्रायस्व महावीर श्रावकः शास्तुमग्रकः । महाकाश्यपो महातेजा नास्ति मे जीवितं इह

paritrāyasva mahāvīra śrāvakaḥ śāstumagrakaḥ / mahākāśyapo mahātejā nāsti me jīvitaṃ iha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्येवमुक्त्वा तु नृपो मुख्यो मागधानां नराधिपः । प्रपतितः तत्क्षणामुर्व्यां अग्रश्रावकपादयोः । निश्चेष्टो मूर्च्छितस्तत्र सहसा शयते महीम्

ityevamuktvā tu nṛpo mukhyo māgadhānāṃ narādhipaḥ / prapatitaḥ tatkṣaṇāmurvyāṃ agraśrāvakapādayoḥ / niśceṣṭo mūrcchitastatra sahasā śayate mahīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वं कुमार तदा कालं मञ्जुघोष महर्द्धिक । समन्ताद् विचरसे लोकां सत्त्वानुग्रहकाम्यया

tvaṃ kumāra tadā kālaṃ mañjughoṣa maharddhika / samantād vicarase lokāṃ sattvānugrahakāmyayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चितामारोपिते देहे मम स्थाने वने तदा । मन्त्र त्वं निषण्णो ऽभूद् बोधिसत्त्वगणावृतः

citāmāropite dehe mama sthāne vane tadā / mantra tvaṃ niṣaṇṇo 'bhūd bodhisattvagaṇāvṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मच्छरीरं हि पूजार्थं त्वया कृत्वेह महीतले । समन्तादालोकयसे भूतां को हि दुःखी कमुद्धरेत्

maccharīraṃ hi pūjārthaṃ tvayā kṛtveha mahītale / samantādālokayase bhūtāṃ ko hi duḥkhī kamuddharet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्यहं पतितो भूमौ कुमारो गम्भीरतथ्यधीः । मञ्जुश्रिया थ त्वयावश्य भूपालस्यातिदुःखिते

ityahaṃ patito bhūmau kumāro gambhīratathyadhīḥ / mañjuśriyā tha tvayāvaśya bhūpālasyātiduḥkhite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रस्थो ऽपि त्वया तस्य त्वयैव विनयिनो ऽसौ । बोधिसत्त्वावगम्यो यो न तच्छक्यं महर्द्धिकैः । दैवतै ऋषिभिश्चान्यैः प्रत्येकार्हश्रावकैः । तत्रस्थः स्वप्नवत्पश्येन्मञ्जुघोषं नराधिपम्

tatrastho 'pi tvayā tasya tvayaiva vinayino 'sau / bodhisattvāvagamyo yo na tacchakyaṃ maharddhikaiḥ / daivatai ṛṣibhiścānyaiḥ pratyekārhaśrāvakaiḥ / tatrasthaḥ svapnavatpaśyenmañjughoṣaṃ narādhipam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वयैव ऋद्धिमाविष्टः स राजा शोकमूर्च्छितः । पश्यते ऽसौ तदा स्वप्ने प्रत्यक्षं च बालिनम् । कुमारं विश्वमात्मानं मञ्जुघोष महर्द्धिकम्

tvayaiva ṛddhimāviṣṭaḥ sa rājā śokamūrcchitaḥ / paśyate 'sau tadā svapne pratyakṣaṃ ca bālinam / kumāraṃ viśvamātmānaṃ mañjughoṣa maharddhikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विकुर्वन्तं तथा धर्मं बोधिसत्त्वं सबालकम् । विचित्रं अचिन्त्यतां ऋद्धिं मञ्जुश्रीः त्वत्प्रसादतः

vikurvantaṃ tathā dharmaṃ bodhisattvaṃ sabālakam / vicitraṃ acintyatāṃ ṛddhiṃ mañjuśrīḥ tvatprasādataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवीचिगमनं नृपतेः उत्थानं च सत्त्वरम् । विविधां धर्मतांश्चैव अपायं नाशशोभनम्

avīcigamanaṃ nṛpateḥ utthānaṃ ca sattvaram / vividhāṃ dharmatāṃścaiva apāyaṃ nāśaśobhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गतिमाहात्म्यगुणांश्चैव सर्वश्रावकवर्जिताम् । विस्तरेण ततः कृत्वा सूत्रकौ कृत्यनाशनम्

gatimāhātmyaguṇāṃścaiva sarvaśrāvakavarjitām / vistareṇa tataḥ kṛtvā sūtrakau kṛtyanāśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अजातशत्रोर्नृपतेः विनोदं चातिविस्तरम् । समासेन इदं प्रोक्तं विस्तरार्थार्थभूषितम्

ajātaśatrornṛpateḥ vinodaṃ cātivistaram / samāsena idaṃ proktaṃ vistarārthārthabhūṣitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वचनं सर्वबुद्धानां आदिमध्यावसायिनाम् । सर्वसत्त्वहितार्थाय भाषितः कल्पविस्तरः

vacanaṃ sarvabuddhānāṃ ādimadhyāvasāyinām / sarvasattvahitārthāya bhāṣitaḥ kalpavistaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वं कुमार तदा काले मञ्जुश्रीर्वच सर्वतः । विनेष्यसि महीपालां पापकर्मानुवर्तिनाम्

tvaṃ kumāra tadā kāle mañjuśrīrvaca sarvataḥ / vineṣyasi mahīpālāṃ pāpakarmānuvartinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अचिन्त्यं ते ऋद्धिविषयं विनेयं वापि अचिन्तितम् । सर्वभूतगणांश्चैव त्वं विनेता भविष्यसि

acintyaṃ te ṛddhiviṣayaṃ vineyaṃ vāpi acintitam / sarvabhūtagaṇāṃścaiva tvaṃ vinetā bhaviṣyasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्येवमुक्त्वा महावीरो बुद्धानां च महाद्युतिम् । मञ्जुघोषं तदा काले शुद्धावासोपरिस्थितम् । उवाच वदतां श्रेष्ठः सम्बुद्धो द्विपदोत्तमः

ityevamuktvā mahāvīro buddhānāṃ ca mahādyutim / mañjughoṣaṃ tadā kāle śuddhāvāsoparisthitam / uvāca vadatāṃ śreṣṭhaḥ sambuddho dvipadottamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भविष्यसि त्वं सम्बुद्धः बहुकल्पाभिनिर्गतैः । अचिन्त्यैर्गणनासङ्ख्यैर्मानुषैर्गणनासमैः । मञ्जुध्वजो ऽथ नामो वै बुद्धा लोके भविष्यसि

bhaviṣyasi tvaṃ sambuddhaḥ bahukalpābhinirgataiḥ / acintyairgaṇanāsaṅkhyairmānuṣairgaṇanāsamaiḥ / mañjudhvajo 'tha nāmo vai buddhā loke bhaviṣyasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बुद्धकृत्यं तदा कृत्वा अनुपूर्वेण वो सदा । विमोच्यथ बहुं सत्त्वां परिनिर्वाणं ते भविष्यति

buddhakṛtyaṃ tadā kṛtvā anupūrveṇa vo sadā / vimocyatha bahuṃ sattvāṃ parinirvāṇaṃ te bhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्त कुमारो वै बालरूपी महर्द्धिकः । स दीर्घं निःश्वस्य संविग्नः करुणाविष्टचेतसा

ityukta kumāro vai bālarūpī maharddhikaḥ / sa dīrghaṃ niḥśvasya saṃvignaḥ karuṇāviṣṭacetasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चिरमालोक्य सम्बुद्धं साश्रुबिन्दून् मुमूच्चचु । सप्रणामाञ्जलिपुटः निषसाद ततः पुनः

ciramālokya sambuddhaṃ sāśrubindūn mumūccacu / sapraṇāmāñjalipuṭaḥ niṣasāda tataḥ punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो क्ष्मातलाधस्थः अजाताख्यो नृपोत्तमः । प्रणम्य शिरसा विप्रं महाकाश्यपमद्भुतम्

tato kṣmātalādhasthaḥ ajātākhyo nṛpottamaḥ / praṇamya śirasā vipraṃ mahākāśyapamadbhutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विबुद्धश्चेतनायातं पादौ बन्द्य अग्रणः । निःश्वस्य च चिरं कालं विस्तरार्थं निवेद्य च

vibuddhaścetanāyātaṃ pādau bandya agraṇaḥ / niḥśvasya ca ciraṃ kālaṃ vistarārthaṃ nivedya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निषण्णो नृपतेः पुत्रः अजाताख्यो मगधेश्वरः । महाकाश्यपं ततो वव्रे गच्छामोस्तं चितालयम्

niṣaṇṇo nṛpateḥ putraḥ ajātākhyo magadheśvaraḥ / mahākāśyapaṃ tato vavre gacchāmostaṃ citālayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूजितं चैत्यबिम्बस्थं उपकारार्हमानुषाम् । तत्रस्थः श्रावको ह्यग्रः ऋद्ध्या चैवमुपागमम्

pūjitaṃ caityabimbasthaṃ upakārārhamānuṣām / tatrasthaḥ śrāvako hyagraḥ ṛddhyā caivamupāgamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्योत्वहृते चित्तं अयुक्तं मम ऋद्धिये । पद्भ्यां गन्तुमिच्छामि महाचैत्तं समागमम्

tasyotvahṛte cittaṃ ayuktaṃ mama ṛddhiye / padbhyāṃ gantumicchāmi mahācaittaṃ samāgamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपश्चिमे गतिः शास्तुः दर्शनार्थं तु मागमम् । ततो ऽर्धपथे तस्थुः सङ्घाराते तु स व्रती

apaścime gatiḥ śāstuḥ darśanārthaṃ tu māgamam / tato 'rdhapathe tasthuḥ saṅghārāte tu sa vratī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावत् पश्यते तत्र सङ्घारामनिवासिनम् । महल्लं भिक्षुनवकमुमायसत्त्वं विमोहितम्

yāvat paśyate tatra saṅghārāmanivāsinam / mahallaṃ bhikṣunavakamumāyasattvaṃ vimohitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स दृष्ट्वा उपसङ्क्रान्त महल्लो तं चिरोषिणम् । महेशाख्यं महाभागं शुद्धसत्त्वनिरामयम्

sa dṛṣṭvā upasaṅkrānta mahallo taṃ ciroṣiṇam / maheśākhyaṃ mahābhāgaṃ śuddhasattvanirāmayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपसङ्क्रम्य तं विप्रं वन्दित्वा पादयोस्तदा । उवाच तं महाभागं स्वागतं ते किमागतम्

upasaṅkramya taṃ vipraṃ vanditvā pādayostadā / uvāca taṃ mahābhāgaṃ svāgataṃ te kimāgatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुत्र वा यास्यते क्षिप्रं उद्विग्नो वा किं वतिष्ठसे । उवाच सो तं ऋषिं तं बालं आयुष्मं न श्रुतं त्वया

kutra vā yāsyate kṣipraṃ udvigno vā kiṃ vatiṣṭhase / uvāca so taṃ ṛṣiṃ taṃ bālaṃ āyuṣmaṃ na śrutaṃ tvayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शास्ता वै सर्वलोकस्य सम्बुद्धो द्विपदोत्तमः । पिता मे अग्रधीः बुद्धः प्रदीपार्चिरिव निर्वृतः

śāstā vai sarvalokasya sambuddho dvipadottamaḥ / pitā me agradhīḥ buddhaḥ pradīpārciriva nirvṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्तं गतो महावीरः शून्यीभूता हि मेदिनी । सर्वशून्यास्तथा लोकाः शून्या भूताश्च मे दिशाः

astaṃ gato mahāvīraḥ śūnyībhūtā hi medinī / sarvaśūnyāstathā lokāḥ śūnyā bhūtāśca me diśāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः प्रहृष्टो महल्लो ऽसौ विपरीतो बालचेतनः । प्रसह्य वचनं चाह निर्वृतो ऽसौ प्रदीर्घकः

tataḥ prahṛṣṭo mahallo 'sau viparīto bālacetanaḥ / prasahya vacanaṃ cāha nirvṛto 'sau pradīrghakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रलम्बबाहुरत्युच्चच्छत्राकारसमशिरः । अस्माकं नायको ह्यग्रः शिक्षाशिक्षसुवर्तिनः

pralambabāhuratyuccacchatrākārasamaśiraḥ / asmākaṃ nāyako hyagraḥ śikṣāśikṣasuvartinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथेष्टं विचरिष्यामि साम्प्रतं तेन निर्वृते । इत्येवमुक्तो महल्लेन प्रहृष्टो ऽसौ महर्द्धिकः

yatheṣṭaṃ vicariṣyāmi sāmprataṃ tena nirvṛte / ityevamukto mahallena prahṛṣṭo 'sau maharddhikaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भृकुटिं कृत्वा ततो वक्त्रे हुङ्कारो ऽसौ प्रयोजयेत् । रुरुष्य तत्क्षणाद् विप्रः बासनाभावितो यतिः

bhṛkuṭiṃ kṛtvā tato vaktre huṅkāro 'sau prayojayet / ruruṣya tatkṣaṇād vipraḥ bāsanābhāvito yatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हन्यान्महीतले तत्र पादाङ्गुष्ठेन तत्क्षणात् । सर्वं प्रचलिता उर्वी पर्वतोच्चाः समो रवः

hanyānmahītale tatra pādāṅguṣṭhena tatkṣaṇāt / sarvaṃ pracalitā urvī parvatoccāḥ samo ravaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षुभिताः सागराः सर्वे सर्वे वृक्षाश्च पर्वताः । कन्दरा गुहविन्यस्ता नागराजाश्च देवता

kṣubhitāḥ sāgarāḥ sarve sarve vṛkṣāśca parvatāḥ / kandarā guhavinyastā nāgarājāśca devatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नष्टा लोका मही तस्मिं काले चन्द्रभास्करौ । निवाता वा ततस्तस्थुः उल्काश्चापि पपेतुरे

naṣṭā lokā mahī tasmiṃ kāle candrabhāskarau / nivātā vā tatastasthuḥ ulkāścāpi papeture

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽसौ मन्त्रमिति ख्यातः श्रावकाणां कुलोद्भवम् । एकाक्षरः सहुङ्कारः सर्वकर्मकरः शुभः

tato 'sau mantramiti khyātaḥ śrāvakāṇāṃ kulodbhavam / ekākṣaraḥ sahuṅkāraḥ sarvakarmakaraḥ śubhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असाधितो ऽपि करोत्येष जापमात्रेण मन्त्रराट् । सर्वशस्त्रंस्तथा स्तम्भं विषं स्थावरजङ्गमम्

asādhito 'pi karotyeṣa jāpamātreṇa mantrarāṭ / sarvaśastraṃstathā stambhaṃ viṣaṃ sthāvarajaṅgamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वेषांदुष्टसत्त्वानां जापमात्रेण स्तम्भनः । करोति कर्मवैचित्र्यं अन्यांश्चैव विशेषतः

sarveṣāṃduṣṭasattvānāṃ jāpamātreṇa stambhanaḥ / karoti karmavaicitryaṃ anyāṃścaiva viśeṣataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रपलानो महल्लकस्तत्र तूष्णीम्भूतो ह्यतो गतः । ऋद्ध्या चावर्जितस्तेन विनयित्वा च तत्क्षणात्

prapalāno mahallakastatra tūṣṇīmbhūto hyato gataḥ / ṛddhyā cāvarjitastena vinayitvā ca tatkṣaṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रावकेण तद्राग्रेण नीतो ऽसौ चितिसन्निधौ । पद्भ्यां गतो हि सो भिक्षुः वीतरागो महर्द्धिकः

śrāvakeṇa tadrāgreṇa nīto 'sau citisannidhau / padbhyāṃ gato hi so bhikṣuḥ vītarāgo maharddhikaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गत्वासौ पश्यते तत्र मुनिनो देहचिताश्रिताम् । अनेकधा दैवसङ्घैस्तु महापूजां प्रवर्तिताम् । विविधाकारवरोपेतां सर्वाकारसुभूषिताम्

gatvāsau paśyate tatra munino dehacitāśritām / anekadhā daivasaṅghaistu mahāpūjāṃ pravartitām / vividhākāravaropetāṃ sarvākārasubhūṣitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चितामारोपितं देहं मुनिनो गौतमस्य वै । दृष्ट्वा तु तं महाभागं महाकाश्यपमद्भुतम्

citāmāropitaṃ dehaṃ munino gautamasya vai / dṛṣṭvā tu taṃ mahābhāgaṃ mahākāśyapamadbhutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वे ते वीतदोषा वै भिक्षवश्च महर्द्धिकाः । सर्वे देवगणा भूताः हाहाकारं प्रमुञ्च्य च । आक्रन्द्य च महच्छब्दं रवं चापि सुशोकजम्

sarve te vītadoṣā vai bhikṣavaśca maharddhikāḥ / sarve devagaṇā bhūtāḥ hāhākāraṃ pramuñcya ca / ākrandya ca mahacchabdaṃ ravaṃ cāpi suśokajam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रत्युद्गम्य ततः सर्वे देवनागा महर्द्धिकाः । उवाच तं महाभागं वन्दस्व द्विपदोत्तमम्

pratyudgamya tataḥ sarve devanāgā maharddhikāḥ / uvāca taṃ mahābhāgaṃ vandasva dvipadottamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तवैचोदीक्षणं तं विश्वा देवसङ्घा समानुषाः । सर्वे भूतगणाश्चैव ऋषयक्षनराधिपाः । पितादीपनतं निष्ठा अशक्ता दीपयितुं चिताम्

tavaicodīkṣaṇaṃ taṃ viśvā devasaṅghā samānuṣāḥ / sarve bhūtagaṇāścaiva ṛṣayakṣanarādhipāḥ / pitādīpanataṃ niṣṭhā aśaktā dīpayituṃ citām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽसौ वीतदोषस्तु महाभोगो महर्द्धिकः । कृत्वा प्रदक्षिणं बाहु बहुधानुस्मृत्य तथागतम् । चितान्ते अन्तिमे भागे वन्दते ऽसौ महर्द्धिकः

tato 'sau vītadoṣastu mahābhogo maharddhikaḥ / kṛtvā pradakṣiṇaṃ bāhu bahudhānusmṛtya tathāgatam / citānte antime bhāge vandate 'sau maharddhikaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आर्यसीं च तदा द्रोणीं भित्वा पादौ विनिर्गतौ । वन्दित्वा पादयोर्मूर्ध्ना परामृश्य पुनः पुनः

āryasīṃ ca tadā droṇīṃ bhitvā pādau vinirgatau / vanditvā pādayormūrdhnā parāmṛśya punaḥ punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उद्वीक्ष्य बहुधा तत्र चरणौ मुनिवरे वरौ । प्रविष्टा भूयसस्तत्र आयसीं द्रोणिमाश्रितौ

udvīkṣya bahudhā tatra caraṇau munivare varau / praviṣṭā bhūyasastatra āyasīṃ droṇimāśritau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निषण्णो ऽसौ ततोत्थाय वीतरागो महर्द्धिकः । परिवारो ऽथ अर्हन्तैः वीतरागैर्महर्द्धिभिः

niṣaṇṇo 'sau tatotthāya vītarāgo maharddhikaḥ / parivāro 'tha arhantaiḥ vītarāgairmaharddhibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजा मागधो मुख्यः आगतो ऽसौ चितान्तिके । अनुपूर्व्या तथा यानैः हस्त्यश्वरथवाहनैः

rājā māgadho mukhyaḥ āgato 'sau citāntike / anupūrvyā tathā yānaiḥ hastyaśvarathavāhanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महासैन्या थ भूपालाः सर्वे सवलवाहनाः । आगता वन्दितुं तत्र मुनिं शाक्यमुनिं तदा

mahāsainyā tha bhūpālāḥ sarve savalavāhanāḥ / āgatā vandituṃ tatra muniṃ śākyamuniṃ tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शयानं भूतले शान्ते प्रान्ते ऽरण्ये ॥॥॥॥। । नद्या हिरण्यवतीतीरे चैत्ये मकुटबन्धने

śayānaṃ bhūtale śānte prānte 'raṇye ......... / nadyā hiraṇyavatītīre caitye makuṭabandhane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शान्तधातुसमाविष्टे भूतकोटिसमासृते । मागधो नृपतिस्तत्र महासैन्यसमागतः

śāntadhātusamāviṣṭe bhūtakoṭisamāsṛte / māgadho nṛpatistatra mahāsainyasamāgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो ऽपि पश्यति तं दिव्यं विविधाकारचेष्टितम् । महानुशंसं प्रभावं च आश्चर्यं भुवि मण्डनम्

so 'pi paśyati taṃ divyaṃ vividhākāraceṣṭitam / mahānuśaṃsaṃ prabhāvaṃ ca āścaryaṃ bhuvi maṇḍanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चैत्तदेहजं तत्र चितामारोपितं मुनिम् । आनन्दो नामतो भिक्षुः सुशैक्षे परिचारकः

caittadehajaṃ tatra citāmāropitaṃ munim / ānando nāmato bhikṣuḥ suśaikṣe paricārakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यमेव मनुजं श्रेष्ठं वत्सलो मे सदा रतः । भविष्यति तदा काले आर्त्ते विक्लबमानसः

yameva manujaṃ śreṣṭhaṃ vatsalo me sadā rataḥ / bhaviṣyati tadā kāle ārtte viklabamānasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महाकाश्यपं ततो गत्य पादयोर्निपतितो भुवि । एवं चोवाच दुःखार्तः वेपथुन्ते सगद्गदः

mahākāśyapaṃ tato gatya pādayornipatito bhuvi / evaṃ covāca duḥkhārtaḥ vepathunte sagadgadaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अद्य मे निर्वृतः शास्ता अनाथो ऽहं स साम्प्रतम् । सतिमेलयनं त्राणं त्वमेव परिकीर्त्तितः

adya me nirvṛtaḥ śāstā anātho 'haṃ sa sāmpratam / satimelayanaṃ trāṇaṃ tvameva parikīrttitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेनैव मुनिचन्द्रेण व्याकृतो ऽहं तवान्तिके । सर्वक्लेशप्रहाणां तु अर्हत्वं त्वमन्तिके

tenaiva municandreṇa vyākṛto 'haṃ tavāntike / sarvakleśaprahāṇāṃ tu arhatvaṃ tvamantike

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रात्र्यां पश्चिमे यामे निर्दिष्टं तेन जिनेन वै । व्रियते तुभ्य नित्यं वै मयैव परिनिर्वृतः

rātryāṃ paścime yāme nirdiṣṭaṃ tena jinena vai / vriyate tubhya nityaṃ vai mayaiva parinirvṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बुद्ध कृत्यार्थ तुभ्यं वै कृतं तेन हितैषिणा । मयापि दुःखितः त्यक्त्वा शान्तियातो महामुनिः

buddha kṛtyārtha tubhyaṃ vai kṛtaṃ tena hitaiṣiṇā / mayāpi duḥkhitaḥ tyaktvā śāntiyāto mahāmuniḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनिरुद्धो नामतो धीमां समाश्वासयति तं यतिम् । मा रोदन्तथा शोचं मा शोकं च समाविश । मा व्रज कुत्र वस्थानं एतमेव समाश्रय । एष एव भवेच्छास्ता निर्वृते लोकचक्षुषे

aniruddho nāmato dhīmāṃ samāśvāsayati taṃ yatim / mā rodantathā śocaṃ mā śokaṃ ca samāviśa / mā vraja kutra vasthānaṃ etameva samāśraya / eṣa eva bhavecchāstā nirvṛte lokacakṣuṣe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुनिना व्याकृतो ह्यत्र बुद्धकृत्यं करिष्यति । वयं च भवता सार्धं अनुयास्याम काश्यपम्

muninā vyākṛto hyatra buddhakṛtyaṃ kariṣyati / vayaṃ ca bhavatā sārdhaṃ anuyāsyāma kāśyapam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋद्धिमात्रं महाभागं तेजवन्तं महाद्युतिम् । द्वितीयमिव शास्तारं प्रतिबिम्बं महीतले

ṛddhimātraṃ mahābhāgaṃ tejavantaṃ mahādyutim / dvitīyamiva śāstāraṃ pratibimbaṃ mahītale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महाकाश्यपमुख्यं तु श्रावकाणां महर्द्धिकम् । तिष्ठन्तं ध्रियमाणं वै मा शोकं चेत्तु वै कृथा

mahākāśyapamukhyaṃ tu śrāvakāṇāṃ maharddhikam / tiṣṭhantaṃ dhriyamāṇaṃ vai mā śokaṃ cettu vai kṛthā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवमालापिनः सर्वे करुणाविष्टा महर्द्धिका । वीतरागा महायोगा मुनिपुत्रा निषण्णवाम्

evamālāpinaḥ sarve karuṇāviṣṭā maharddhikā / vītarāgā mahāyogā muniputrā niṣaṇṇavām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चितामादीपितो तैस्तु मल्लैश्चापि नराधिपैः । आदीप्ते तु समन्ता वै भस्मीभूतं तु तं चितम्

citāmādīpito taistu mallaiścāpi narādhipaiḥ / ādīpte tu samantā vai bhasmībhūtaṃ tu taṃ citam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं दृष्ट्वा देवसङ्घा तु भोगवन्तो महोरगाः । शान्तये तच्चितास्थानं चन्दनोदकवारिणा

taṃ dṛṣṭvā devasaṅghā tu bhogavanto mahoragāḥ / śāntaye taccitāsthānaṃ candanodakavāriṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महावर्षं प्रमुञ्चन्ता स्थिता भूयो ऽथ तत्क्षणात् । महापुष्पौघमुत्सृज्य पुनरेव महीतले

mahāvarṣaṃ pramuñcantā sthitā bhūyo 'tha tatkṣaṇāt / mahāpuṣpaughamutsṛjya punareva mahītale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आगता तत्क्षणात् सर्वे जिनधातुं सुपूजना । सर्वे परस्परं युद्धं कर्तुमारब्ध तत्क्षणात्

āgatā tatkṣaṇāt sarve jinadhātuṃ supūjanā / sarve parasparaṃ yuddhaṃ kartumārabdha tatkṣaṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्माद्या शक्रयामाश्च सर्वदेवगणास्तथा । निवारिता वीतरागैस्तु श्रावकैश्च महर्द्धिकैः

brahmādyā śakrayāmāśca sarvadevagaṇāstathā / nivāritā vītarāgaistu śrāvakaiśca maharddhikaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महाकाश्यपेन विभज्यं वै धातवो जिनमूर्तिजा । स्तोकस्तोकानि दत्तानि पूजनार्थाय सर्वतः । त्रिधा यानपरावृत्तिं निष्ठाशान्ति च कारणात्

mahākāśyapena vibhajyaṃ vai dhātavo jinamūrtijā / stokastokāni dattāni pūjanārthāya sarvataḥ / tridhā yānaparāvṛttiṃ niṣṭhāśānti ca kāraṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महाकाश्यपस्तदा योगी वीतरागो महर्द्धिकः । चिन्तयामास तं बोध्यं महल्लकस्य अभाषितम् । माहैव प्रवचनं कृत्स्नं द्वादशाङ्गं सुखोदयम्

mahākāśyapastadā yogī vītarāgo maharddhikaḥ / cintayāmāsa taṃ bodhyaṃ mahallakasya abhāṣitam / māhaiva pravacanaṃ kṛtsnaṃ dvādaśāṅgaṃ sukhodayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूत्रविनयाभिधर्मं वै धूमकालिकतां व्रजेत् । अस्तं याते माहवीरें विप्रलोपो भविष्यति

sūtravinayābhidharmaṃ vai dhūmakālikatāṃ vrajet / astaṃ yāte māhavīreṃ vipralopo bhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सङ्गातव्यमिमं कृत्स्नं वचनं बुद्धभाषितम् । गच्छामः सहिताः सर्वे वीतरागा महर्द्धिकाः । मागधानां पुरं श्रेष्ठं राजाख्यं नगरं शुभम्

saṅgātavyamimaṃ kṛtsnaṃ vacanaṃ buddhabhāṣitam / gacchāmaḥ sahitāḥ sarve vītarāgā maharddhikāḥ / māgadhānāṃ puraṃ śreṣṭhaṃ rājākhyaṃ nagaraṃ śubham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुशाग्रपुरे रम्ये पर्वते सुशिलोच्चये । वैशाल्यां च शुभे देशे चैतस्थाने सुशोभने

kuśāgrapure ramye parvate suśiloccaye / vaiśālyāṃ ca śubhe deśe caitasthāne suśobhane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम्प्रकारा ह्यनेकांश्च शासनार्थं तु कारणात् । मल्ला पलायिनः सर्वे चक्रिरे स महर्द्धिका

evamprakārā hyanekāṃśca śāsanārthaṃ tu kāraṇāt / mallā palāyinaḥ sarve cakrire sa maharddhikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिं काले युगान्ते वै अस्तं याते मया तु वै । महीपाला भविष्यन्ति परस्परविधे रता

tasmiṃ kāle yugānte vai astaṃ yāte mayā tu vai / mahīpālā bhaviṣyanti parasparavidhe ratā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भिक्षवो बहुकर्मान्ता सत्त्वा लोभमूर्च्छिता । अश्राद्धा युगान्ते वै उपासकोपासिकास्तथा । परस्परवधासक्ताः परस्परगवेषिणः

bhikṣavo bahukarmāntā sattvā lobhamūrcchitā / aśrāddhā yugānte vai upāsakopāsikāstathā / parasparavadhāsaktāḥ parasparagaveṣiṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

छिद्रप्रहारिणो नित्यं सव्रणा दोषदस्तथा । भिक्षवो ह्यसंयतास्तत्र मुनिरस्तं गते युगे

chidraprahāriṇo nityaṃ savraṇā doṣadastathā / bhikṣavo hyasaṃyatāstatra munirastaṃ gate yuge

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थापिता रक्षणार्थाय शासनं भुवि मे तदा । अष्टौ महर्द्धिका लोके वीतरागा निराश्रवाः

sthāpitā rakṣaṇārthāya śāsanaṃ bhuvi me tadā / aṣṭau maharddhikā loke vītarāgā nirāśravāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्हन्तः तदा ज्येष्ठा राहुलाद्या प्रकीर्त्तिता । तेषां दर्शनं नास्ति तस्मिं काले युमाधमे

arhantaḥ tadā jyeṣṭhā rāhulādyā prakīrttitā / teṣāṃ darśanaṃ nāsti tasmiṃ kāle yumādhame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमोघं दर्शनं तेषां सिद्धिकाले तु मन्त्रिणाम् । मयात्र स्थापिताः सर्वे ऋद्धिमन्त्रो महर्द्धिकाः

amoghaṃ darśanaṃ teṣāṃ siddhikāle tu mantriṇām / mayātra sthāpitāḥ sarve ṛddhimantro maharddhikāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रणिहितं मया तेषां दण्डकर्ममहायशाम् । आज्ञोल्लङ्घनं तेषां किञ्चिच्छिष्या व्यतिक्रमे

praṇihitaṃ mayā teṣāṃ daṇḍakarmamahāyaśām / ājñollaṅghanaṃ teṣāṃ kiñcicchiṣyā vyatikrame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिष्ठध्वं यावत् सद्धर्मं भूतकोटिं निरामिषम् । मम वाक्यमिदं पुण्यं यावद् घुष्यते तले

tiṣṭhadhvaṃ yāvat saddharmaṃ bhūtakoṭiṃ nirāmiṣam / mama vākyamidaṃ puṇyaṃ yāvad ghuṣyate tale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः शान्ता निरात्मनः परिनिर्वाथ निराश्रवाः । भविष्यति तदा काले शासनान्तर्हिते मुनौ

tataḥ śāntā nirātmanaḥ parinirvātha nirāśravāḥ / bhaviṣyati tadā kāle śāsanāntarhite munau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भिक्षाभिक्षुकाः सर्वे भिक्षुण्यश्च सुमत्सराः । तर्कुकाः कुत्सिता नित्यं परिभूता तदा युगे

bhikṣābhikṣukāḥ sarve bhikṣuṇyaśca sumatsarāḥ / tarkukāḥ kutsitā nityaṃ paribhūtā tadā yuge

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुस्थिता शासने मह्यं गृहदारगवेषिणः । उपासकाश्च तदा काले परदारसदारताः सदा

susthitā śāsane mahyaṃ gṛhadāragaveṣiṇaḥ / upāsakāśca tadā kāle paradārasadāratāḥ sadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चिह्नमात्रं तदा संज्ञा परिशेष्वेव चतुर्विधे । वैराभ्यासरताः सर्वे परस्परविहेठकाः

cihnamātraṃ tadā saṃjñā pariśeṣveva caturvidhe / vairābhyāsaratāḥ sarve parasparaviheṭhakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तीर्थिका क्रान्तभुयिष्ठा सर्वाक्रान्ता च मेदिनी । भविष्यन्ति तदा काले द्विजवर्णरता जना

tīrthikā krāntabhuyiṣṭhā sarvākrāntā ca medinī / bhaviṣyanti tadā kāle dvijavarṇaratā janā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मिथ्याचारा तथा मूढा प्राणिहिंसारता नरा । मया तु परिनिर्वाणो व्याकृतो ऽयं कलौ युगे

mithyācārā tathā mūḍhā prāṇihiṃsāratā narā / mayā tu parinirvāṇo vyākṛto 'yaṃ kalau yuge

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहुनार्या नराश्चैव परदाररताः सदा । अकुशलेषु रताः सर्वे कुशलार्थार्थवर्जिताः । बहुसत्त्वा भविष्यन्ति मयि शान्तगते भुवि

bahunāryā narāścaiva paradāraratāḥ sadā / akuśaleṣu ratāḥ sarve kuśalārthārthavarjitāḥ / bahusattvā bhaviṣyanti mayi śāntagate bhuvi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ममैतच्छरीरपूजा तु देवसङ्घा महोजसा । मनुष्याश्चैव महात्मानो यक्षभूतगणास्तथा । असुरा अथ गन्धर्वा किन्नराश्च महर्द्धिकाः

mamaitaccharīrapūjā tu devasaṅghā mahojasā / manuṣyāścaiva mahātmāno yakṣabhūtagaṇāstathā / asurā atha gandharvā kinnarāśca maharddhikāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गरुडा अथ गन्धर्वा राक्षसा ऋषयस्तथा । सिद्धा योगिनश्चैव ॥॥। महोजसा

garuḍā atha gandharvā rākṣasā ṛṣayastathā / siddhā yoginaścaiva ..... mahojasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विविधाकारसत्त्वास्तु विविधां गतियोनिजाः । भवसूत्रनिबद्धास्तु च्छिन्नबन्धनधीमता

vividhākārasattvāstu vividhāṃ gatiyonijāḥ / bhavasūtranibaddhāstu cchinnabandhanadhīmatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

करिष्यति तदा पूजां शरीरे ऽस्मिं गतिज्वरे । नदीहिरण्यवतीतीरे यमकशालवने वने

kariṣyati tadā pūjāṃ śarīre 'smiṃ gatijvare / nadīhiraṇyavatītīre yamakaśālavane vane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चैत्ये मकुटबन्धे तु मल्लानामुपवर्तने । परिनिर्वृते च तत्राहं शान्तिं गच्छेद् भयवर्जिताम्

caitye makuṭabandhe tu mallānāmupavartane / parinirvṛte ca tatrāhaṃ śāntiṃ gacched bhayavarjitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ममैतद् धातु सङ्गृह्य हृयमाणैः परैस्तदा । देवैश्च रसुरैश्चापि सर्वभूतगणैस्तथा । विभज्य स पृथग् भागेषु व्यस्तं कारिता अभूत्

mamaitad dhātu saṅgṛhya hṛyamāṇaiḥ paraistadā / devaiśca rasuraiścāpi sarvabhūtagaṇaistathā / vibhajya sa pṛthag bhāgeṣu vyastaṃ kāritā abhūt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनुष्यराजा महासैन्यः अजाताख्यो मागधस्तदा । प्रर्थयामास सर्वेषां श्रावकां सुमहर्द्धिकाम्

manuṣyarājā mahāsainyaḥ ajātākhyo māgadhastadā / prarthayāmāsa sarveṣāṃ śrāvakāṃ sumaharddhikām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ममाप्यकृतपुण्यस्य पितुर्मरणकारिणः । अभ्युद्धरथ महात्मानं दुःखितं पतितं तु माम्

mamāpyakṛtapuṇyasya piturmaraṇakāriṇaḥ / abhyuddharatha mahātmānaṃ duḥkhitaṃ patitaṃ tu mām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽग्र्यः श्रावको धीमां बुद्धस्य सुतमौरसः । महाकाश्यपेति विख्यातः प्रजानां हितकारकः

tato 'gryaḥ śrāvako dhīmāṃ buddhasya sutamaurasaḥ / mahākāśyapeti vikhyātaḥ prajānāṃ hitakārakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं तु दृष्ट्वाथ वैक्लब्यं अजाताख्यास्य धीमतः । समन्वाहरति तत्कालं ऋद्ध्या चैवमधिष्ठयेत्

taṃ tu dṛṣṭvātha vaiklabyaṃ ajātākhyāsya dhīmataḥ / samanvāharati tatkālaṃ ṛddhyā caivamadhiṣṭhayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.