Library·Manu-Smrti (analytic version)·5·5.1

Manu-Smrti (analytic version) 5.1

Mn 5.1

विमुखा बान्धवा यान्ति धर्मस् तम् अनुगच्छति ॥ म्न् ४।२४१[२४२म्] ॥ तस्माद् धर्मं सहायार्थं नित्यं संचिनुयाच् छनैः & धर्मेण हि सहायेन तमस् तरति दुस्तरम् ॥ म्न् ४।२४२[२४३म्] ॥ धर्म-प्रधानं पुरुषं तपसा हत-किल्बिषम् & परलोकं नयत्य् आशु भास्वन्तं ख-शरीरिणम् ॥ म्न् ४।२४३[२४४म्] ॥ उत्तमैर् उत्तमैर् नित्यं संबन्धान् आचरेत् सह [म्: संभन्धान्] & निनीषुः कुलम् उत्कर्षम् अधमान् अधमांस् त्यजेत् ॥ म्न् ४।२४४[२४५म्] ॥ उत्तमान् उत्तमान् एव गच्छन् हीनांस् तु वर्जयन् & ब्राह्मणः श्रेष्ठताम् एति प्रत्यवायेन शूद्रताम् ॥ म्न् ४।२४५[२४६म्] ॥ दृढकारी मृदुर् दान्तः क्रूरा३चारैर् असंवसन् & अहिंस्रो दम-दानाभ्यां जयेत् स्वर्गं तथा-व्रतः ॥ म्न् ४।२४६[२४७म्] ॥ एधो१दकं मूल-फलम् अन्नम् अभ्युद्यतं च यत् & सर्वतः प्रतिगृह्णीयान् मध्व् अथा७भयदक्षिणाम् ॥ म्न् ४।२४७[२४८म्] ॥ आहृता१भ्युद्यतां भिक्षां पुरस्ताद् अप्रचोदिताम् & मेने प्रजापतिर् ग्राह्याम् अपि दुष्कृत-कर्मणः ॥ म्न् ४।२४८[२४९म्] ॥ ना७श्नन्ति पितरस् तस्य दशवर्षाणि पञ्च च & न च हव्यं वहत्य् अग्निर् यस् ताम् अभ्यवमन्यते ॥ म्न् ४।२४९[२५०म्] ॥ शय्यां गृहान् कुशान् गन्धान् अपः पुष्पं मणीन् दधि & धाना मत्स्यान् पयो मांसं शाकं चै७व न निर्णुदेत् ॥ म्न् ४।२५०[२५१म्] ॥ गुरून् भृत्यांश् चो७ज्जिहीर्षन्न् अर्चिष्यन् देवता२तिथीन् & सर्वतः प्रतिगृह्णीयान् न तु तृप्येत् स्वयं ततः ॥ म्न् ४।२५१[२५२म्] ॥ गुरुषु त्व् अभ्यतीतेषु विना वा तैर् गृहे वसन् & आत्मनो वृत्तिम् अन्विच्छन् गृह्णीयात् साधुतः सदा ॥ म्न् ४।२५२[२५३म्] ॥ आर्धिकः कुलमित्रं च गोपालो दास-नापितौ & एते शूद्रेषु भोज्या१न्ना याश् चा८त्मानं निवेदयेत् ॥ म्न् ४।२५३[२५४म्] ॥ यादृशो ऽस्य भवेद् आत्मा यादृशं च चिकीर्षितम् & यथा चो७पचरेद् एनं तथा०त्मानं निवेदयेत् ॥ म्न् ४।२५४[२५५म्] ॥ यो ऽन्यथा सन्तम् आत्मानम् अन्यथा सत्सु भाषते & स पापकृत्तमो लोके स्तेन आत्मा१पहारकः ॥ म्न् ४।२५५[२५६म्] ॥ वाच्य् अर्था नियताः सर्वे वाङ्-गूला वाग्-विनिःसृताः & तांस् तु यः स्तेनयेद् वाचं स सर्वस्तेयकृन् नरः [म्: तान् तु?] ॥ म्न् ४।२५६[२५७म्] ॥ महर्षि-पितृ-देवानां गत्वा०नृण्यं यथाविधि & पुत्रे सर्वं समासज्य वसेन् माध्यस्थ्यम् आश्रितः [म्: आस्थितः] ॥ म्न् ४।२५७[२५८म्] ॥ एकाकी चिन्तयेन् नित्यं विविक्ते हितम् आत्मनः [म्: हितम् आत्मनि] & एकाकी चिन्तयानो हि परं श्रेयो ऽधिगच्छति ॥ म्न् ४।२५८[२५९म्] ॥ एषो९दिता गृहस्थस्य वृत्तिर् विप्रस्य शाश्वती & स्नातकव्रतकल्पश् च सत्त्ववृद्धिकरः शुभः ॥ म्न् ४।२५९[२६०म्] ॥ अनेन विप्रो वृत्तेन वर्तयन् वेद-शास्त्रवित् & व्यपेत-कल्मषो नित्यं ब्रह्मलोके महीयते ॥ म्न् ४।२६०[२६१म्] ॥ श्रुत्वै९तान् ऋषयो धर्मान् स्नातकस्य यथो२दितान् & इदम् ऊचुर् महात्मानम् अनल-प्रभवं भृगुम्

vimukhā bāndhavā yānti dharmas tam anugacchati // Mn 4.241[242M] // tasmād dharmaṃ sahāyārthaṃ nityaṃ saṃcinuyāc chanaiḥ & dharmeṇa hi sahāyena tamas tarati dustaram // Mn 4.242[243M] // dharma-pradhānaṃ puruṣaṃ tapasā hata-kilbiṣam & paralokaṃ nayaty āśu bhāsvantaṃ kha-śarīriṇam // Mn 4.243[244M] // uttamair uttamair nityaṃ saṃbandhān ācaret saha [M: saṃbhandhān] & ninīṣuḥ kulam utkarṣam adhamān adhamāṃs tyajet // Mn 4.244[245M] // uttamān uttamān eva gacchan hīnāṃs tu varjayan & brāhmaṇaḥ śreṣṭhatām eti pratyavāyena śūdratām // Mn 4.245[246M] // dṛḍhakārī mṛdur dāntaḥ krūrā3cārair asaṃvasan & ahiṃsro dama-dānābhyāṃ jayet svargaṃ tathā-vrataḥ // Mn 4.246[247M] // edho1dakaṃ mūla-phalam annam abhyudyataṃ ca yat & sarvataḥ pratigṛhṇīyān madhv athā7bhayadakṣiṇām // Mn 4.247[248M] // āhṛtā1bhyudyatāṃ bhikṣāṃ purastād apracoditām & mene prajāpatir grāhyām api duṣkṛta-karmaṇaḥ // Mn 4.248[249M] // nā7śnanti pitaras tasya daśavarṣāṇi pañca ca & na ca havyaṃ vahaty agnir yas tām abhyavamanyate // Mn 4.249[250M] // śayyāṃ gṛhān kuśān gandhān apaḥ puṣpaṃ maṇīn dadhi & dhānā matsyān payo māṃsaṃ śākaṃ cai7va na nirṇudet // Mn 4.250[251M] // gurūn bhṛtyāṃś co7jjihīrṣann arciṣyan devatā2tithīn & sarvataḥ pratigṛhṇīyān na tu tṛpyet svayaṃ tataḥ // Mn 4.251[252M] // guruṣu tv abhyatīteṣu vinā vā tair gṛhe vasan & ātmano vṛttim anvicchan gṛhṇīyāt sādhutaḥ sadā // Mn 4.252[253M] // ārdhikaḥ kulamitraṃ ca gopālo dāsa-nāpitau & ete śūdreṣu bhojyā1nnā yāś cā8tmānaṃ nivedayet // Mn 4.253[254M] // yādṛśo 'sya bhaved ātmā yādṛśaṃ ca cikīrṣitam & yathā co7pacared enaṃ tathā0tmānaṃ nivedayet // Mn 4.254[255M] // yo 'nyathā santam ātmānam anyathā satsu bhāṣate & sa pāpakṛttamo loke stena ātmā1pahārakaḥ // Mn 4.255[256M] // vācy arthā niyatāḥ sarve vāṅ-gūlā vāg-viniḥsṛtāḥ & tāṃs tu yaḥ stenayed vācaṃ sa sarvasteyakṛn naraḥ [M: tān tu?] // Mn 4.256[257M] // maharṣi-pitṛ-devānāṃ gatvā0nṛṇyaṃ yathāvidhi & putre sarvaṃ samāsajya vasen mādhyasthyam āśritaḥ [M: āsthitaḥ] // Mn 4.257[258M] // ekākī cintayen nityaṃ vivikte hitam ātmanaḥ [M: hitam ātmani] & ekākī cintayāno hi paraṃ śreyo 'dhigacchati // Mn 4.258[259M] // eṣo9ditā gṛhasthasya vṛttir viprasya śāśvatī & snātakavratakalpaś ca sattvavṛddhikaraḥ śubhaḥ // Mn 4.259[260M] // anena vipro vṛttena vartayan veda-śāstravit & vyapeta-kalmaṣo nityaṃ brahmaloke mahīyate // Mn 4.260[261M] // śrutvai9tān ṛṣayo dharmān snātakasya yatho2ditān & idam ūcur mahātmānam anala-prabhavaṃ bhṛgum

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Mn/5.1

Cite as: Manu-Smrti (analytic version) 5.1, in HREEM (hreem.cc/library/Mn/5.1), after GRETIL, Manusmrti Typed, analyzed and proofread by M.YANO and Y.IKARI (May-June 1991, January-April1992,….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/4_dharma/smrti/manu2a_u.htm — Manusmrti Typed, analyzed and proofread by M.YANO and Y.IKARI (May-June 1991, January-April1992, March-April 1996) REVISED GRETIL VERSION with variants notes, analysis (see below) K: Manusmrti with the Sanskrit Commentary Manvartha-Muktavali of Kulluka Bhatta,

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text