सुसंस्कृतो१पस्करया व्यये चा७मुक्त-हस्तया ॥ म्न् ५।१५०[१४८म्] ॥ यस्मै दद्यात् पिता त्व् एनां भ्राता वा९नुमते पितुः & तं शुश्रूषेत जीवन्तं संस्थितं च न लङ्घयेत् ॥ म्न् ५।१५१[१४९म्] ॥ मङ्गलार्थं स्वस्त्ययनं यज्ञश् चा८सां प्रजापतेः & प्रयुज्यते विवाहे तु प्रदानं स्वाम्य-कारणम् ॥ म्न् ५।१५२[१५०म्] ॥ अनृताव् ऋतुकाले च मन्त्र-संस्कारकृत् पतिः & सुखस्य नित्यं दाते९ह परलोके च योषितः ॥ म्न् ५।१५३[१५१म्] ॥ वि-शीलः काम-वृत्तो वा गुणैर् वा परिवर्जितः & उपचार्यः स्त्रिया साध्व्या सततं देववत् पतिः ॥ म्न् ५।१५४[१५२म्] ॥ ना७स्ति स्त्रीणां पृथग् यज्ञो न व्रतं ना७प्य् उपोषणम् [म्: उपोषितम्] & पतिं शुश्रूषते येन तेन स्वर्गे महीयते ॥ म्न् ५।१५५[१५३म्] ॥ पाणिग्राहस्य साध्वी स्त्री जीवतो वा मृतस्य वा & पतिलोकम् अभीप्सन्ती ना८चरेत् किं चिद् अप्रियम् ॥ म्न् ५।१५६[१५४म्] ॥ कामं तु क्सपयेद् देहं पुष्प-मूल-फलैः शुभैः & न तु नामा७पि गृह्णीयात् पत्यौ प्रेते परस्य तु ॥ म्न् ५।१५७[१५५म्] ॥ आसीता८ मरणात् क्सान्ता नियता ब्रह्मचारिणी & यो धर्म एकपत्नीनां काङ्क्षन्ती तम् अनुत्तमम् ॥ म्न् ५।१५८[१५६म्] ॥ अनेकानि सहस्राणि कुमार-ब्रह्मचारिणाम् & दिवं गतानि विप्राणाम् अकृत्वा कुलसंततिम् ॥ म्न् ५।१५९[१५७म्] ॥ मृते भर्तरि साढ्वी स्त्री ब्रह्मचर्ये व्यवस्थिता & स्वर्गं गच्छत्य् अपुत्रा९पि यथा ते ब्रह्मचारिणः ॥ म्न् ५।१६०[१५८म्] ॥ अपत्यलोभाद् या तु स्त्री भर्तारम् अतिवर्तते & से९ह निन्दाम् अवाप्नोति परलोकाच् च हीयते ॥ म्न् ५।१६१[१५९म्] ॥ ना७न्यो१त्पन्ना प्रजा९स्ती७ह न चा७प्य् अन्यपरिग्रहे [म्: न चा७न्यस्य परिग्रहे] & न द्वितीयश् च साध्वीनां क्व चिद् भर्तो९पदिश्यते ॥ म्न् ५।१६२[१६०म्] ॥ पतिं हित्वा९पकृष्टं स्वम् उत्कृष्टं या निषेवते [म्: हित्वा९वकृष्टं] & निन्द्यै९व सा भवेल् लोके पर-पूर्वे९ति चो७च्यते ॥ म्न् ५।१६३[१६१म्] ॥ व्यभिचारात् तु भर्तुः स्त्री लोके प्राप्नोति निन्द्यताम् [म्: व्यभिचारे तु] & शृगाल-योनिं प्राप्नोति पाप-रोगैश् च पीड्यते ॥ म्न् ५।१६४[१६२म्] ॥ पतिं या ना७भिचरति मनो-वाग्-देहसंयुता [म्: -देहसंयता] & सा भर्तृलोकम् आप्नोति सद्भिः साध्वी९ति चो७च्यते ॥ म्न् ५।१६५[१६३म्] ॥ अनेन नारी वृत्तेन मनो-वाग्-देहसंयता & इहा७ग्र्यां कीर्तिम् आप्नोति पतिलोकं परत्र च ॥ म्न् ५।१६६[१६४म्] ॥ एवं वृत्तां स-वर्णां स्त्रीं द्विजातिः पूर्वमारिणीम् & दाहयेद् अग्निहोत्रेण यज्ञपात्रैश् च धर्मवित् ॥ म्न् ५।१६७[१६५म्] ॥ भार्यायै पूर्वमारिण्यै दत्त्वा९ग्नीन् अन्त्यकर्मणि & पुनर् दारक्रियां कुर्यात् पुनर् आधानम् एव च ॥ म्न् ५।१६८[१६६म्] ॥ अनेन विधिना नित्यं पञ्चयज्ञान् न हापयेत् & द्वितीयम् आयुषो भागं कृत-दारो गृहे वसेत् ॥ म्न् ५।१६९[१६७म्] ॥ एवं गृहाश्रमे स्थित्वा विधिवत् स्नातको द्विजः & वने वसेत् तु नियतो यथावद् विजिते१न्द्रियः
susaṃskṛto1paskarayā vyaye cā7mukta-hastayā // Mn 5.150[148M] // yasmai dadyāt pitā tv enāṃ bhrātā vā9numate pituḥ & taṃ śuśrūṣeta jīvantaṃ saṃsthitaṃ ca na laṅghayet // Mn 5.151[149M] // maṅgalārthaṃ svastyayanaṃ yajñaś cā8sāṃ prajāpateḥ & prayujyate vivāhe tu pradānaṃ svāmya-kāraṇam // Mn 5.152[150M] // anṛtāv ṛtukāle ca mantra-saṃskārakṛt patiḥ & sukhasya nityaṃ dāte9ha paraloke ca yoṣitaḥ // Mn 5.153[151M] // vi-śīlaḥ kāma-vṛtto vā guṇair vā parivarjitaḥ & upacāryaḥ striyā sādhvyā satataṃ devavat patiḥ // Mn 5.154[152M] // nā7sti strīṇāṃ pṛthag yajño na vrataṃ nā7py upoṣaṇam [M: upoṣitam] & patiṃ śuśrūṣate yena tena svarge mahīyate // Mn 5.155[153M] // pāṇigrāhasya sādhvī strī jīvato vā mṛtasya vā & patilokam abhīpsantī nā8caret kiṃ cid apriyam // Mn 5.156[154M] // kāmaṃ tu ksapayed dehaṃ puṣpa-mūla-phalaiḥ śubhaiḥ & na tu nāmā7pi gṛhṇīyāt patyau prete parasya tu // Mn 5.157[155M] // āsītā8 maraṇāt ksāntā niyatā brahmacāriṇī & yo dharma ekapatnīnāṃ kāṅkṣantī tam anuttamam // Mn 5.158[156M] // anekāni sahasrāṇi kumāra-brahmacāriṇām & divaṃ gatāni viprāṇām akṛtvā kulasaṃtatim // Mn 5.159[157M] // mṛte bhartari sāḍhvī strī brahmacarye vyavasthitā & svargaṃ gacchaty aputrā9pi yathā te brahmacāriṇaḥ // Mn 5.160[158M] // apatyalobhād yā tu strī bhartāram ativartate & se9ha nindām avāpnoti paralokāc ca hīyate // Mn 5.161[159M] // nā7nyo1tpannā prajā9stī7ha na cā7py anyaparigrahe [M: na cā7nyasya parigrahe] & na dvitīyaś ca sādhvīnāṃ kva cid bharto9padiśyate // Mn 5.162[160M] // patiṃ hitvā9pakṛṣṭaṃ svam utkṛṣṭaṃ yā niṣevate [M: hitvā9vakṛṣṭaṃ] & nindyai9va sā bhavel loke para-pūrve9ti co7cyate // Mn 5.163[161M] // vyabhicārāt tu bhartuḥ strī loke prāpnoti nindyatām [M: vyabhicāre tu] & śṛgāla-yoniṃ prāpnoti pāpa-rogaiś ca pīḍyate // Mn 5.164[162M] // patiṃ yā nā7bhicarati mano-vāg-dehasaṃyutā [M: -dehasaṃyatā] & sā bhartṛlokam āpnoti sadbhiḥ sādhvī9ti co7cyate // Mn 5.165[163M] // anena nārī vṛttena mano-vāg-dehasaṃyatā & ihā7gryāṃ kīrtim āpnoti patilokaṃ paratra ca // Mn 5.166[164M] // evaṃ vṛttāṃ sa-varṇāṃ strīṃ dvijātiḥ pūrvamāriṇīm & dāhayed agnihotreṇa yajñapātraiś ca dharmavit // Mn 5.167[165M] // bhāryāyai pūrvamāriṇyai dattvā9gnīn antyakarmaṇi & punar dārakriyāṃ kuryāt punar ādhānam eva ca // Mn 5.168[166M] // anena vidhinā nityaṃ pañcayajñān na hāpayet & dvitīyam āyuṣo bhāgaṃ kṛta-dāro gṛhe vaset // Mn 5.169[167M] // evaṃ gṛhāśrame sthitvā vidhivat snātako dvijaḥ & vane vaset tu niyato yathāvad vijite1ndriyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहस्थस् तु यथा पश्येद् वली-पलितम् आत्मनः & अपत्यस्यै७व चा७पत्यं तदा९रण्यं समाश्रयेत्
gṛhasthas tu yathā paśyed valī-palitam ātmanaḥ & apatyasyai7va cā7patyaṃ tadā9raṇyaṃ samāśrayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संत्यज्य ग्राम्यम् आहारं सर्वं चै७व परिच्छदम् & पुत्रेषु भार्यां निक्षिप्य वनं गच्छेत् सहै७व वा
saṃtyajya grāmyam āhāraṃ sarvaṃ cai7va paricchadam & putreṣu bhāryāṃ nikṣipya vanaṃ gacchet sahai7va vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्निहोत्रं समादाय गृह्यं चा७ग्निपरिच्छदम् & ग्रामाद् अरण्यं निःसृत्य निवसेन् नियते१न्द्रियः [म्: निष्क्रम्य]
agnihotraṃ samādāya gṛhyaṃ cā7gniparicchadam & grāmād araṇyaṃ niḥsṛtya nivasen niyate1ndriyaḥ [M: niṣkramya]
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुन्य्-अन्नैर् विविधैर् मेध्यैः शाक-मूल-फलेन वा & एतान् एव महायज्ञान् निर्वपेद् विधिपूर्वकम्
muny-annair vividhair medhyaiḥ śāka-mūla-phalena vā & etān eva mahāyajñān nirvaped vidhipūrvakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वसीत चर्म चीरं वा सायं स्नायात् प्रगे तथा & जटाश् च बिभृयान् नित्यं श्मश्रु-लोम-नखानि च
vasīta carma cīraṃ vā sāyaṃ snāyāt prage tathā & jaṭāś ca bibhṛyān nityaṃ śmaśru-loma-nakhāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्-भक्ष्यं स्याद् ततो दद्याद् बलिं भिक्षां च शक्तितः [म्: यद्भक्षः] & अम्-मूल-फल-भिक्षाभिर् अर्चयेद् आश्रमागतान् [म्:आश्रमागतम्]
yad-bhakṣyaṃ syād tato dadyād baliṃ bhikṣāṃ ca śaktitaḥ [M: yadbhakṣaḥ] & am-mūla-phala-bhikṣābhir arcayed āśramāgatān [M:āśramāgatam]
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वाध्याये नित्ययुक्तः स्याद् दान्तो मैत्रः समाहितः & दाता नित्यम् अनादाता सर्वभूतानुकम्पकः
svādhyāye nityayuktaḥ syād dānto maitraḥ samāhitaḥ & dātā nityam anādātā sarvabhūtānukampakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैतानिकं च जुहुयाद् अग्निहोत्रं यथाविधि & दर्शम् अस्कन्दयन् पर्व पौर्णमासं च योगतः
vaitānikaṃ ca juhuyād agnihotraṃ yathāvidhi & darśam askandayan parva paurṇamāsaṃ ca yogataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋक्षेष्ट्य्-आग्रयणं चै७व चातुर्मास्यानि चा८हरेत् [म्: दर्शेष्ट्य्-आग्रयणं] & तुरायणं च क्रमशो दक्षस्यायनम् एव च [क्म्: दाक्षस्यायनम्]
ṛkṣeṣṭy-āgrayaṇaṃ cai7va cāturmāsyāni cā8haret [M: darśeṣṭy-āgrayaṇaṃ] & turāyaṇaṃ ca kramaśo dakṣasyāyanam eva ca [KM: dākṣasyāyanam]
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वासन्त-शारदैर् मेध्यैर् मुन्य्-अन्नैः स्वयम् आहृतैः & पुरोडाशांश् चरूंश् चै७व विधिवन् निर्वपेत् पृथक्
vāsanta-śāradair medhyair muny-annaiḥ svayam āhṛtaiḥ & puroḍāśāṃś carūṃś cai7va vidhivan nirvapet pṛthak
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवताभ्यस् तु तद् धुत्वा वन्यं मेध्यतरं हविः & शेषम् आत्मनि युञ्जीत लवणं च स्वयं कृतम्
devatābhyas tu tad dhutvā vanyaṃ medhyataraṃ haviḥ & śeṣam ātmani yuñjīta lavaṇaṃ ca svayaṃ kṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थलजा१उदकशाकानि पुष्प-मूल-फलानि च & मेध्यवृक्षो१द्भवान्य् अद्यात् स्नेहांश् च फल-संभवान्
sthalajā1udakaśākāni puṣpa-mūla-phalāni ca & medhyavṛkṣo1dbhavāny adyāt snehāṃś ca phala-saṃbhavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्जयेन् मधु मांसं च भौमानि कवकानि च & भूस्तृणं शिग्रुकं चै७व श्लेश्मातक-फलानि च
varjayen madhu māṃsaṃ ca bhaumāni kavakāni ca & bhūstṛṇaṃ śigrukaṃ cai7va śleśmātaka-phalāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्यजेद् आश्वयुजे मासि मुन्य्-अन्नं पूर्वसंचितम् & जीर्णानि चै७व वासांसि शाक-मूल-फलानि च
tyajed āśvayuje māsi muny-annaṃ pūrvasaṃcitam & jīrṇāni cai7va vāsāṃsi śāka-mūla-phalāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न फालकृष्टम् अश्नीयाद् उत्सृष्टम् अपि केन चित् & न ग्रामजातान्य् आर्तो ऽपि मूलाणि च फलानि च [म्: पुष्पानि च फलानि च]
na phālakṛṣṭam aśnīyād utsṛṣṭam api kena cit & na grāmajātāny ārto 'pi mūlāṇi ca phalāni ca [M: puṣpāni ca phalāni ca]
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्निपक्वा१शनो वा स्यात् कालपक्वभुग् एव वा & अश्म-कुट्टो भवेद् वा९पि दन्तो१लूखलिको ऽपि वा
agnipakvā1śano vā syāt kālapakvabhug eva vā & aśma-kuṭṭo bhaved vā9pi danto1lūkhaliko 'pi vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सद्यः प्रक्षालको वा स्यान् मास-संचयिको ऽपि वा & षण्मास-निचयो वा स्यात् समा-निचय एव वा
sadyaḥ prakṣālako vā syān māsa-saṃcayiko 'pi vā & ṣaṇmāsa-nicayo vā syāt samā-nicaya eva vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नक्तं चा७न्नं समश्नीयाद् दिवा वा०हृत्य शक्तितः & चतुर्थकालिको वा स्यात् स्याद् वा९प्य् अष्टम-कालिकः
naktaṃ cā7nnaṃ samaśnīyād divā vā0hṛtya śaktitaḥ & caturthakāliko vā syāt syād vā9py aṣṭama-kālikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चान्द्रायणविधानैर् वा शुक्ल-कृष्णे च वर्तयेत् & पक्षान्तयोर् वा९प्य् अश्नीयाद् यवागूं क्वथितां सकृत्
cāndrāyaṇavidhānair vā śukla-kṛṣṇe ca vartayet & pakṣāntayor vā9py aśnīyād yavāgūṃ kvathitāṃ sakṛt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुष्प-मूल-फलैर् वा९पि केवलैर् वर्तयेत् सदा & कालपक्वैः स्वयं शीर्णैर् वैखानसमते स्थितः
puṣpa-mūla-phalair vā9pi kevalair vartayet sadā & kālapakvaiḥ svayaṃ śīrṇair vaikhānasamate sthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूमौ विपरिवर्तेत तिष्ठेद् वा प्रपदैर् दिनम् & स्थाना३सनाभ्यां विहरेत् सवनेषू७पयन्न् अपः
bhūmau viparivarteta tiṣṭhed vā prapadair dinam & sthānā3sanābhyāṃ viharet savaneṣū7payann apaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ग्रीष्मे पञ्च-तपास् तु स्याद् वर्षास्व् अभ्रा१वकाशिकः & आर्द्र-वासास् तु हेमन्ते क्रमशो वर्धयंस् तपः
grīṣme pañca-tapās tu syād varṣāsv abhrā1vakāśikaḥ & ārdra-vāsās tu hemante kramaśo vardhayaṃs tapaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपस्पृशंस् त्रिषवणं पितॄन् देवांश् च तर्पयेत् & तपश् चरंश् चो७ग्रतरं शोषयेद् देहम् आत्मनः
upaspṛśaṃs triṣavaṇaṃ pitṝn devāṃś ca tarpayet & tapaś caraṃś co7grataraṃ śoṣayed deham ātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्नीन् आत्मनि वैतानान् समारोप्य यथाविधि & अनग्निर् अनिकेतः स्यान् मुनिर् मूल-फला१शनः
agnīn ātmani vaitānān samāropya yathāvidhi & anagnir aniketaḥ syān munir mūla-phalā1śanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अप्रयत्नः सुखार्थेषु ब्रह्मचारी धरा४शयः & शरणेष्व् अममश् चै७व वृक्षमूल-निकेतनः
aprayatnaḥ sukhārtheṣu brahmacārī dharā4śayaḥ & śaraṇeṣv amamaś cai7va vṛkṣamūla-niketanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तापसेष्व् एव विप्रेषु यात्रिकं भैक्षम् आहरेत् & गृहमेधिषु चा७न्येषु द्विजेषु वनवासिषु
tāpaseṣv eva vipreṣu yātrikaṃ bhaikṣam āharet & gṛhamedhiṣu cā7nyeṣu dvijeṣu vanavāsiṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ग्रामाद् आहृत्य वा९श्नीयाद् अष्टौ ग्रासान् वने वसन् & प्रतिगृह्य पुटेनै७व पाणिना शकलेन वा
grāmād āhṛtya vā9śnīyād aṣṭau grāsān vane vasan & pratigṛhya puṭenai7va pāṇinā śakalena vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एताश् चा७न्याश् च सेवेत दीक्षा विप्रो वने वसन् & विविधाश् चा७उपनिषदीर् आत्मसंसिद्धये श्रुतीः
etāś cā7nyāś ca seveta dīkṣā vipro vane vasan & vividhāś cā7upaniṣadīr ātmasaṃsiddhaye śrutīḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋषिभिर् ब्राह्मणैश् चै७व गृहस्थैर् एव सेविताः & विद्या-तपो-विवृद्ध्यर्थं शरीरस्य च शुद्धये
ṛṣibhir brāhmaṇaiś cai7va gṛhasthair eva sevitāḥ & vidyā-tapo-vivṛddhyarthaṃ śarīrasya ca śuddhaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपराजितां वा०स्थाय व्रजेद् दिशम् अजिह्मगः & आ निपाताच् छरीरस्य युक्तो वार्य्-अनिला१शनः
aparājitāṃ vā0sthāya vrajed diśam ajihmagaḥ & ā nipātāc charīrasya yukto vāry-anilā1śanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आसां महर्षिचर्याणां त्यक्त्वा९न्यतमया तनुम् & वीत-शोक-भयो विप्रो ब्रह्मलोके महीयते
āsāṃ maharṣicaryāṇāṃ tyaktvā9nyatamayā tanum & vīta-śoka-bhayo vipro brahmaloke mahīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वनेषु च विहृत्यै७वं तृतीयं भागम् आयुषः & चतुर्थम् आयुषो भागं त्यक्वा सङ्गान् परिव्रजेत्
vaneṣu ca vihṛtyai7vaṃ tṛtīyaṃ bhāgam āyuṣaḥ & caturtham āyuṣo bhāgaṃ tyakvā saṅgān parivrajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आश्रमाद् आश्रमं गत्वा हुत-होमो जिते१न्द्रियः & भिक्षा-बलि-परिश्रान्तः प्रव्रजन् प्रेत्य वर्धते
āśramād āśramaṃ gatvā huta-homo jite1ndriyaḥ & bhikṣā-bali-pariśrāntaḥ pravrajan pretya vardhate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋणानि त्रीण्य् अपाकृत्य मनो मोक्षे निवेशयेत् & अनपाकृत्य मोक्षं तु सेवमानो व्रजत्य् अधः
ṛṇāni trīṇy apākṛtya mano mokṣe niveśayet & anapākṛtya mokṣaṃ tu sevamāno vrajaty adhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधीत्य विधिवद् वेदान् पुत्रांश् चो७त्पाद्य धर्मतः & इष्ट्वा च शक्तितो यज्ञैर् मनो मोक्षे निवेशयेत्
adhītya vidhivad vedān putrāṃś co7tpādya dharmataḥ & iṣṭvā ca śaktito yajñair mano mokṣe niveśayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनधीत्य द्विजो वेदान् अनुत्पाद्य तथा सुतान् [म्: तथा प्रजाम्] & अनिष्ट्वा चै७व यज्ञैश् च मोक्षम् इच्छन् व्रजत्य् अधः
anadhītya dvijo vedān anutpādya tathā sutān [M: tathā prajām] & aniṣṭvā cai7va yajñaiś ca mokṣam icchan vrajaty adhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राजापत्यं निरुप्ये७ष्टिं सर्ववेदस-दक्षिणाम् [म्: सार्ववेदसदक्षिणाम्] & आत्मन्य् अग्नीन् समारोप्य ब्राह्मणः प्रव्रजेद् गृहात्
prājāpatyaṃ nirupye7ṣṭiṃ sarvavedasa-dakṣiṇām [M: sārvavedasadakṣiṇām] & ātmany agnīn samāropya brāhmaṇaḥ pravrajed gṛhāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो दत्त्वा सर्वभूतेभ्यः प्रव्रजत्य् अभयं गृहात् & तस्य तेजोमया लोका भवन्ति ब्रह्मवादिनः
yo dattvā sarvabhūtebhyaḥ pravrajaty abhayaṃ gṛhāt & tasya tejomayā lokā bhavanti brahmavādinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्माद् अण्व् अपि भूतानां द्विजान् नो७त्पद्यते भयम् & तस्य देहाद् विमुक्तस्य भयं ना७स्ति कुतश् चन
yasmād aṇv api bhūtānāṃ dvijān no7tpadyate bhayam & tasya dehād vimuktasya bhayaṃ nā7sti kutaś cana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अगाराद् अभिनिष्क्रान्तः पवित्रो१पचितो मुनिः & समुपोढेषु कामेषु निर्-अपेक्षः परिव्रजेत्
agārād abhiniṣkrāntaḥ pavitro1pacito muniḥ & samupoḍheṣu kāmeṣu nir-apekṣaḥ parivrajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एक एव चरेन् नित्यं सिद्ध्यर्थम् असहायवान् & सिद्धिम् एकस्य संपश्यन् न जहाति न हीयते [म्: सिद्धम्]
eka eva caren nityaṃ siddhyartham asahāyavān & siddhim ekasya saṃpaśyan na jahāti na hīyate [M: siddham]
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनग्निर् अनिकेतः स्याद् ग्रामम् अन्नार्थम् आश्रयेत् & उपेक्षको ऽसंकुसुको मुनिर् भावसमाहितः [म्: अ-सांकुसुको]
anagnir aniketaḥ syād grāmam annārtham āśrayet & upekṣako 'saṃkusuko munir bhāvasamāhitaḥ [M: a-sāṃkusuko]
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कपालं वृक्षमूलानि कुचेलम् असहायता [म्: कुचैलम्] & समता चै७व सर्वस्मिन्न् एतन् मुक्तस्य लक्षणम्
kapālaṃ vṛkṣamūlāni kucelam asahāyatā [M: kucailam] & samatā cai7va sarvasminn etan muktasya lakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ना७भिनन्देत मरणं ना७भिनन्देत जीवितम् & कालम् एव प्रतीक्षेत निर्वेशं भृतको यथा
nā7bhinandeta maraṇaṃ nā7bhinandeta jīvitam & kālam eva pratīkṣeta nirveśaṃ bhṛtako yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्टिपूतं न्यसेत् पादं वस्त्रपूतं जलं पिबेत् & सत्यपूतां वदेद् वाचं मनःपूतं समाचरेत्
dṛṣṭipūtaṃ nyaset pādaṃ vastrapūtaṃ jalaṃ pibet & satyapūtāṃ vaded vācaṃ manaḥpūtaṃ samācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतिवादांस् तितिक्षेत ना७वमन्येत कं चन & न चे७मं देहम् आश्रित्य वैरं कुर्वीत केन चित्
ativādāṃs titikṣeta nā7vamanyeta kaṃ cana & na ce7maṃ deham āśritya vairaṃ kurvīta kena cit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रुद्ध्यन्तं न प्रतिक्रुध्येद् आक्रुष्टः कुशलं वदेत् & सप्तद्वारावकीर्णां च न वाचम् अनृतां वदेत्
kruddhyantaṃ na pratikrudhyed ākruṣṭaḥ kuśalaṃ vadet & saptadvārāvakīrṇāṃ ca na vācam anṛtāṃ vadet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अध्यात्म-रतिर् आसीनो निर्-अपेक्षो निर्-आमिषः & आत्मनै९व सहायेन सुखार्थी विचरेद् इह
adhyātma-ratir āsīno nir-apekṣo nir-āmiṣaḥ & ātmanai9va sahāyena sukhārthī vicared iha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न चो७त्पात-निमित्ताभ्यां न नक्षत्रा१ङ्गविद्यया & ना७नुशासन-वादाभ्यां भिक्षां लिप्सेत कर्हि चित्
na co7tpāta-nimittābhyāṃ na nakṣatrā1ṅgavidyayā & nā7nuśāsana-vādābhyāṃ bhikṣāṃ lipseta karhi cit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न तापसैर् ब्राह्मणैर् वा वयोभिर् अपि वा श्वभिः & आकीर्णं भिक्षुकैर् वा९न्यैर् अगारम् उपसंव्रजेत्
na tāpasair brāhmaṇair vā vayobhir api vā śvabhiḥ & ākīrṇaṃ bhikṣukair vā9nyair agāram upasaṃvrajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कॢप्त-केश-नख-श्मश्रुः पात्री दण्डी कुसुम्भवान् & विचरेन् नियतो नित्यं सर्वभूतान्य् अपीडयन्
kḷpta-keśa-nakha-śmaśruḥ pātrī daṇḍī kusumbhavān & vicaren niyato nityaṃ sarvabhūtāny apīḍayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतैजसानि पात्राणि तस्य स्युर् निर्-व्रणानि च & तेषाम् अद्भिः स्मृतं शौचं चमसानाम् इवा७ध्वरे
ataijasāni pātrāṇi tasya syur nir-vraṇāni ca & teṣām adbhiḥ smṛtaṃ śaucaṃ camasānām ivā7dhvare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अलाबुं दारुपात्रं च मृण्मयं वैदलं तथा & एताणि यतिपात्राणि मनुः स्वायंभुवो ऽब्रवीत्
alābuṃ dārupātraṃ ca mṛṇmayaṃ vaidalaṃ tathā & etāṇi yatipātrāṇi manuḥ svāyaṃbhuvo 'bravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एककालं चरेद् भैक्षं न प्रसज्जेत विस्तरे & भैक्षे प्रसक्तो हि यतिर् विषयेष्व् अपि सज्जति
ekakālaṃ cared bhaikṣaṃ na prasajjeta vistare & bhaikṣe prasakto hi yatir viṣayeṣv api sajjati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वि-धूमे सन्न-मुसले व्य्-अङ्गारे भुक्तवज्-जने & वृत्ते शरावसंपाते भिक्षां नित्यं यतिश् चरेत्
vi-dhūme sanna-musale vy-aṅgāre bhuktavaj-jane & vṛtte śarāvasaṃpāte bhikṣāṃ nityaṃ yatiś caret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अलाभे न विषदी स्याल् लाभे चै७व न हर्षयेत् & प्राणयात्रिक-मात्रः स्यान् मात्रासङ्गाद् विनिर्गतः
alābhe na viṣadī syāl lābhe cai7va na harṣayet & prāṇayātrika-mātraḥ syān mātrāsaṅgād vinirgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभिपूजितलाभांस् तु जुगुप्सेतै७व सर्वशः & अभिपूजितलाभैश् च यतिर् मुक्तो ऽपि बध्यते
abhipūjitalābhāṃs tu jugupsetai7va sarvaśaḥ & abhipūjitalābhaiś ca yatir mukto 'pi badhyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अल्पान्नाभ्यवहारेण रहःस्थाना३सनेन च & ह्रियमाणानि विषयैर् इन्द्रियाणि निवर्तयेत्
alpānnābhyavahāreṇa rahaḥsthānā3sanena ca & hriyamāṇāni viṣayair indriyāṇi nivartayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इन्द्रियाणां निरोधेन राग-द्वेश-क्षयेण च & अहिंसया च भूतानाम् अमृतत्वाय कल्पते
indriyāṇāṃ nirodhena rāga-dveśa-kṣayeṇa ca & ahiṃsayā ca bhūtānām amṛtatvāya kalpate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवेक्षेत गतीर् नॄणां कर्मदोष-समुद्भवाः & निरये चै७व पतनं यातनाश् च यमक्षये
avekṣeta gatīr nṝṇāṃ karmadoṣa-samudbhavāḥ & niraye cai7va patanaṃ yātanāś ca yamakṣaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विप्रयोगं प्रियैश् चै७व संयोगं च तथा९प्रियैः & जरया चा७भिभवनं व्याधिभिश् चो७पपीडनं
viprayogaṃ priyaiś cai7va saṃyogaṃ ca tathā9priyaiḥ & jarayā cā7bhibhavanaṃ vyādhibhiś co7papīḍanaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देहाद् उत्क्रमणं चा७ष्मात् पुनर् गर्भे च संभवम् & योनिकोटिसहस्रेषु सृतीश् चा७स्या७न्तरात्मनः
dehād utkramaṇaṃ cā7ṣmāt punar garbhe ca saṃbhavam & yonikoṭisahasreṣu sṛtīś cā7syā7ntarātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधर्म-प्रभवं चै७व दुःखयोगं शरीरिणाम् & धर्मार्थ-प्रभवं चै७व सुखसंयोगम् अक्षयम्
adharma-prabhavaṃ cai7va duḥkhayogaṃ śarīriṇām & dharmārtha-prabhavaṃ cai7va sukhasaṃyogam akṣayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूक्ष्मतां चा७न्ववेक्षेत योगेन परमात्मनः & देहेषु च समुत्पत्तिम् उत्तमेष्व् अधमेषु च [म्: देहेषु चैवोपपत्तिम्]
sūkṣmatāṃ cā7nvavekṣeta yogena paramātmanaḥ & deheṣu ca samutpattim uttameṣv adhameṣu ca [M: deheṣu caivopapattim]
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दूषितो ऽपि चरेद् धर्मं यत्र तत्रा८श्रमे रतः [म्: भूषितो ऽपि] & समः सर्वेषु भूतेषु न लिङ्गं धर्मकारणम्
dūṣito 'pi cared dharmaṃ yatra tatrā8śrame rataḥ [M: bhūṣito 'pi] & samaḥ sarveṣu bhūteṣu na liṅgaṃ dharmakāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
फलं कतकवृक्षस्य यद्य् अप्य् अम्बुप्रसादकम् & न नामग्रहणाद् एव तस्य वारि प्रसीदति
phalaṃ katakavṛkṣasya yady apy ambuprasādakam & na nāmagrahaṇād eva tasya vāri prasīdati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संरक्षणार्थं जन्तूनां रात्राव् अहनि वा सदा & शरीरस्या७त्यये चै७व समीक्ष्य वसुधां चरेत्
saṃrakṣaṇārthaṃ jantūnāṃ rātrāv ahani vā sadā & śarīrasyā7tyaye cai7va samīkṣya vasudhāṃ caret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अह्ना रात्र्या च याञ् जन्तून् हिनस्त्य् अज्ञानतो यतिः & तेषां स्नात्वा विशुद्ध्यर्थं प्राणायामान् षड् आचरेत्
ahnā rātryā ca yāñ jantūn hinasty ajñānato yatiḥ & teṣāṃ snātvā viśuddhyarthaṃ prāṇāyāmān ṣaḍ ācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राणायामा ब्राह्मणस्य त्रयो ऽपि विधिवत् कृताः & व्याहृति-प्रणवैर् युक्ता विज्ञेयं परमं तपः
prāṇāyāmā brāhmaṇasya trayo 'pi vidhivat kṛtāḥ & vyāhṛti-praṇavair yuktā vijñeyaṃ paramaṃ tapaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दह्यन्ते ध्मायमानानां धातूनां हि यथा मलाः & तथे९न्द्रियाणां दह्यन्ते दोषाः प्राणस्य निग्रहात्
dahyante dhmāyamānānāṃ dhātūnāṃ hi yathā malāḥ & tathe9ndriyāṇāṃ dahyante doṣāḥ prāṇasya nigrahāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राणायमैर् दहेद् दोषान् धारणाभिश् च किल्बिषम् & प्रत्याहारेण संसर्गान् ध्यानेना७नीश्वरान् गुणान्
prāṇāyamair dahed doṣān dhāraṇābhiś ca kilbiṣam & pratyāhāreṇa saṃsargān dhyānenā7nīśvarān guṇān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उच्चावचेषु भूतेषु दुर्ज्ञेयाम् अकृता३त्मभिः & ध्यानयोगेन संपश्येद् गतिम् अस्या७न्तरात्मनः
uccāvaceṣu bhūteṣu durjñeyām akṛtā3tmabhiḥ & dhyānayogena saṃpaśyed gatim asyā7ntarātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सम्यग्दर्शनसंपन्नः कर्मभिर् न निबध्यते & दर्शनेन विहीनस् तु संसारं प्रतिपद्यते
samyagdarśanasaṃpannaḥ karmabhir na nibadhyate & darśanena vihīnas tu saṃsāraṃ pratipadyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहिंसये९न्द्रिया१सङ्गैर् वैदिकैश् चै७व कर्मभिः & तपसश् चरणैश् चो७ग्रैः साधयन्ती७ह तत्पदम्
ahiṃsaye9ndriyā1saṅgair vaidikaiś cai7va karmabhiḥ & tapasaś caraṇaiś co7graiḥ sādhayantī7ha tatpadam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्थि-स्थूणं स्नायुयुतं मांस-शोणित-लेपनम् & चर्मावनद्धं दुर्-गन्धि पूर्णं मूत्र-पुरीषयोः
asthi-sthūṇaṃ snāyuyutaṃ māṃsa-śoṇita-lepanam & carmāvanaddhaṃ dur-gandhi pūrṇaṃ mūtra-purīṣayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जरा-शोकसमाविष्टं रोगायतनम् आतुरम् & रजस्वलम् अनित्यं च भूतावासम् इमं त्यजेत्
jarā-śokasamāviṣṭaṃ rogāyatanam āturam & rajasvalam anityaṃ ca bhūtāvāsam imaṃ tyajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नदीकूलं यथा वृक्षो वृक्षं वा शकुनिर् यथा & तथा त्यजन्न् इमं देहं कृच्छ्राद् ग्राहाद् विमुच्यते
nadīkūlaṃ yathā vṛkṣo vṛkṣaṃ vā śakunir yathā & tathā tyajann imaṃ dehaṃ kṛcchrād grāhād vimucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रियेषु स्वेषु सुकृतम् अप्रियेषु च दुष्कृतम् & विसृज्य ध्यानयोगेन ब्रह्मा७भ्येति सनातनम्
priyeṣu sveṣu sukṛtam apriyeṣu ca duṣkṛtam & visṛjya dhyānayogena brahmā7bhyeti sanātanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदा भावेन भवति सर्वभावेषु निःस्पृहः & तदा सुखम् अवाप्नोति प्रेत्य चे७ह च शाश्वतम्
yadā bhāvena bhavati sarvabhāveṣu niḥspṛhaḥ & tadā sukham avāpnoti pretya ce7ha ca śāśvatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनेन विधिना सर्वांस् त्यक्त्वा सङ्गाञ् शनैः शनैः & सर्वद्वन्द्वविनिर्मुक्तो ब्रह्मण्य् एवा७वतिष्ठते
anena vidhinā sarvāṃs tyaktvā saṅgāñ śanaiḥ śanaiḥ & sarvadvandvavinirmukto brahmaṇy evā7vatiṣṭhate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ध्यानिकं सर्वम् एवै७तद् यद् एतद् अभिशब्दितम् & न ह्य् अनध्यात्मवित् कश् चित् क्रियाफलम् उपाश्नुते
dhyānikaṃ sarvam evai7tad yad etad abhiśabditam & na hy anadhyātmavit kaś cit kriyāphalam upāśnute
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधियज्ञं ब्रह्म जपेद् आधिदैविकम् एव च & आध्यात्मिकं च सततं वेदान्ताभिहितं च यत्
adhiyajñaṃ brahma japed ādhidaivikam eva ca & ādhyātmikaṃ ca satataṃ vedāntābhihitaṃ ca yat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इदं शरणम् अज्ञानाम् इदम् एव विजानताम् & इदम् अन्विच्छतां स्वर्गम् इदम् आनन्त्यम् इच्छताम्
idaṃ śaraṇam ajñānām idam eva vijānatām & idam anvicchatāṃ svargam idam ānantyam icchatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनेन क्रमयोगेन परिव्रजति यो द्विजः & स विधूये७ह पाप्मानं परं ब्रह्मा७धिगच्छति
anena kramayogena parivrajati yo dvijaḥ & sa vidhūye7ha pāpmānaṃ paraṃ brahmā7dhigacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एष धर्मो ऽनुशिष्टो वो यतीनां नियता३त्मनाम् & वेदसंन्यासिकानां तु कर्मयोगं निबोधत
eṣa dharmo 'nuśiṣṭo vo yatīnāṃ niyatā3tmanām & vedasaṃnyāsikānāṃ tu karmayogaṃ nibodhata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मचारी गृहस्थश् च वानप्रस्थो यतिस् तथा & एते गृहस्थ-प्रभवाश् चत्वारः पृथग् आश्रमाः
brahmacārī gṛhasthaś ca vānaprastho yatis tathā & ete gṛhastha-prabhavāś catvāraḥ pṛthag āśramāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वे ऽपि क्रमशस् त्व् एते यथाशास्त्रं निषेविताः & यथो२क्त-कारिणं विप्रं नयन्ति परमां गतिम्
sarve 'pi kramaśas tv ete yathāśāstraṃ niṣevitāḥ & yatho2kta-kāriṇaṃ vipraṃ nayanti paramāṃ gatim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वेषाम् अपि चै७तेषां वेद-स्मृतिविधानतः [म्: वेद-श्रुतिविधानतः] & गृहस्थ उच्यते श्रेष्ठः स त्रीन् एतान् बिभर्ति हि
sarveṣām api cai7teṣāṃ veda-smṛtividhānataḥ [M: veda-śrutividhānataḥ] & gṛhastha ucyate śreṣṭhaḥ sa trīn etān bibharti hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा नदी-नदाः सर्वे सागरे यान्ति संस्थितिम् & तथै९वा८श्रमिणः सर्वे गृहस्थे यान्ति संस्थितिम्
yathā nadī-nadāḥ sarve sāgare yānti saṃsthitim & tathai9vā8śramiṇaḥ sarve gṛhasthe yānti saṃsthitim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्भिर् अपि चै७वै७तैर् नित्यम् आश्रमिभिर् द्विजैः & दश-लक्षणको धर्मः सेवितव्यः प्रयत्नतः
caturbhir api cai7vai7tair nityam āśramibhir dvijaiḥ & daśa-lakṣaṇako dharmaḥ sevitavyaḥ prayatnataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धृतिः क्षमा दमो ऽस्तेयं शौचम् इन्द्रियनिग्रहः & धीर् विद्या सत्यम् अक्रोधो दशकं धर्मलक्षणम्
dhṛtiḥ kṣamā damo 'steyaṃ śaucam indriyanigrahaḥ & dhīr vidyā satyam akrodho daśakaṃ dharmalakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दश लक्षणानि धर्मस्य ये विप्राः समधीयते & अधीत्य चा७नुवर्तन्ते ते यान्ति परमां गतिम्
daśa lakṣaṇāni dharmasya ye viprāḥ samadhīyate & adhītya cā7nuvartante te yānti paramāṃ gatim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दश-लक्षणकं धर्मम् अनुतिष्ठन् समाहितः & वेदान्तं विधिवच् छ्रुत्वा संन्यसेद् अनृणो द्विजः
daśa-lakṣaṇakaṃ dharmam anutiṣṭhan samāhitaḥ & vedāntaṃ vidhivac chrutvā saṃnyased anṛṇo dvijaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संन्यस्य सर्वकर्माणि कर्मदोषान् अपानुदन् & नियतो वेदम् अभ्यस्य पुत्रैश्वर्ये सुखं वसेत्
saṃnyasya sarvakarmāṇi karmadoṣān apānudan & niyato vedam abhyasya putraiśvarye sukhaṃ vaset
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं संन्यस्य कर्माणि स्वकार्य-परमो ऽस्पृहः & संन्यासेना७पहत्यै७नः प्राप्नोति परमं गतिम्
evaṃ saṃnyasya karmāṇi svakārya-paramo 'spṛhaḥ & saṃnyāsenā7pahatyai7naḥ prāpnoti paramaṃ gatim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एष वो ऽभिहितो धर्मो ब्राह्मणस्य चतुर्-विधः & पुण्यो ऽक्षय-फलः प्रेत्य राज्ञां धर्मं निबोधत
eṣa vo 'bhihito dharmo brāhmaṇasya catur-vidhaḥ & puṇyo 'kṣaya-phalaḥ pretya rājñāṃ dharmaṃ nibodhata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.