Narahari: Bodhasara 12.1

योगदीक्षाचिन्तामणौ पातञ्जलयोगः अथातो योगदीक्षायाश्चिन्तामणिरुदीर्यते । तत्प्राप्त्याऽबोधदारिद्र्यं सर्वमेव विनश्यति

yogadīkṣācintāmaṇau pātañjalayogaḥ athāto yogadīkṣāyāścintāmaṇirudīryate / tatprāptyā'bodhadāridryaṃ sarvameva vinaśyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महायोगेश्वरः शम्भुः महायोगेश्वरो हरिः । महायोगेश्वरो ब्रह्मा भवानी सिद्धयोगिनी

mahāyogeśvaraḥ śambhuḥ mahāyogeśvaro hariḥ / mahāyogeśvaro brahmā bhavānī siddhayoginī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सनकाद्या वसिष्ठाद्याः कचदत्तशुकादयः । अरुन्धतीप्रभृतयो योगात्सिद्धिमुपागताः

sanakādyā vasiṣṭhādyāḥ kacadattaśukādayaḥ / arundhatīprabhṛtayo yogātsiddhimupāgatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आत्मज्ञानेन यो योगो जीवात्मपरात्मनोः । स योगस्तस्य हेतुत्वाद्योगा बहुविधा मताः

ātmajñānena yo yogo jīvātmaparātmanoḥ / sa yogastasya hetutvādyogā bahuvidhā matāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विरोधिलक्षणान्यायादभद्रा भद्रिका यथा । सर्वदुःखवियोगस्तु योग इत्याह केशवः

virodhilakṣaṇānyāyādabhadrā bhadrikā yathā / sarvaduḥkhaviyogastu yoga ityāha keśavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्यन्तचपलस्यापि मनसो योगशक्तितः । निश्चलत्वं प्रजायेत विन्ध्यस्येव महागिरेः

atyantacapalasyāpi manaso yogaśaktitaḥ / niścalatvaṃ prajāyeta vindhyasyeva mahāgireḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा च भुशुण्डः नाभसीं धारणां बद्ध्वा तिष्ठामि विगतज्वरः । यावत्पुनः कमलजः सृष्टिकर्मणि तिष्ठति

tathā ca bhuśuṇḍaḥ nābhasīṃ dhāraṇāṃ baddhvā tiṣṭhāmi vigatajvaraḥ / yāvatpunaḥ kamalajaḥ sṛṣṭikarmaṇi tiṣṭhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चित्तवृत्तिनिरोधस्तु मुख्यः पातञ्जलो मतः । प्राणवृत्तिनिरोधस्तु गौणस्तत्साधनत्वतः

cittavṛttinirodhastu mukhyaḥ pātañjalo mataḥ / prāṇavṛttinirodhastu gauṇastatsādhanatvataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र सूत्रं यमनियमासनप्राणायाम प्रत्याहारधारणाध्यानसमाधयोऽष्टावङ्गानि यमोऽस्तेयऋताहिंसाब्रह्मचर्यापरिग्रहाः । नियमः शौचसन्तोषतपः पाठेश्वरार्पणम्

tatra sūtraṃ yamaniyamāsanaprāṇāyāma pratyāhāradhāraṇādhyānasamādhayo'ṣṭāvaṅgāni yamo'steyaṛtāhiṃsābrahmacaryāparigrahāḥ / niyamaḥ śaucasantoṣatapaḥ pāṭheśvarārpaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आसनं सुखरूपेण शरीरस्थिरता मता । प्राणायामः प्राणदण्डः कुम्भपूरकरेचकैः

āsanaṃ sukharūpeṇa śarīrasthiratā matā / prāṇāyāmaḥ prāṇadaṇḍaḥ kumbhapūrakarecakaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रत्याहारस्त्विन्द्रियाणां चलानां प्रतिरोधनम् । क्वचित्प्रदेशे चित्तस्य स्थापनं धारणा मता

pratyāhārastvindriyāṇāṃ calānāṃ pratirodhanam / kvacitpradeśe cittasya sthāpanaṃ dhāraṇā matā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निरन्तरश्चित्प्रवाहो ध्येयस्य ध्यानमीरितम् । समाधिरष्टमो ज्ञेयस्तदात्मकतया स्थितिः

nirantaraścitpravāho dhyeyasya dhyānamīritam / samādhiraṣṭamo jñeyastadātmakatayā sthitiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संप्रज्ञातस्तदन्यश्च समाधिर्द्विविधो हि सः । यमादिपञ्चबहिरङ्गमन्तरङ्गमथापरम्

saṃprajñātastadanyaśca samādhirdvividho hi saḥ / yamādipañcabahiraṅgamantaraṅgamathāparam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वितर्केण विचारेणानन्देनास्मितया तथा । अनुस्यूतः समाधिस्तु संप्रज्ञातश्चतुर्विधः

vitarkeṇa vicāreṇānandenāsmitayā tathā / anusyūtaḥ samādhistu saṃprajñātaścaturvidhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्र न ज्ञायते किञ्चित्सोऽसंप्रज्ञात उच्यते । द्विधा भवप्रत्ययवानुपायप्रत्ययश्च सः

yatra na jñāyate kiñcitso'saṃprajñāta ucyate / dvidhā bhavapratyayavānupāyapratyayaśca saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूढानामपि जायेत तपोदार्ढ्यान्मनोलयः । प्रकृतौ वा महतत्त्वे भवप्रत्यय एव सः

mūḍhānāmapi jāyeta tapodārḍhyānmanolayaḥ / prakṛtau vā mahatattve bhavapratyaya eva saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रैलोक्यराज्यकामस्य हिरण्यकशिपोर्यथा । शरीरं क्रिमिभिर्भुक्तं वल्मीकेनापि संवृतम्

trailokyarājyakāmasya hiraṇyakaśiporyathā / śarīraṃ krimibhirbhuktaṃ valmīkenāpi saṃvṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रद्धावीर्यस्मृतिप्रज्ञाकामवर्जनपूर्वकम् । मनोलयो मुनीन्द्राणामुपायप्रत्ययस्तु सः

śraddhāvīryasmṛtiprajñākāmavarjanapūrvakam / manolayo munīndrāṇāmupāyapratyayastu saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उक्तं व्युत्थितचित्तानां समाधानमभीप्सताम् । तपश्च वेदपाठश्च सर्वकर्मार्पणं हरौ

uktaṃ vyutthitacittānāṃ samādhānamabhīpsatām / tapaśca vedapāṭhaśca sarvakarmārpaṇaṃ harau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्लेशकर्मविपाकैश्च चित्ररूपैस्तदाशयैः । अपरामृष्ट एवैकः कश्चित्पुरुष ईश्वरः

kleśakarmavipākaiśca citrarūpaistadāśayaiḥ / aparāmṛṣṭa evaikaḥ kaścitpuruṣa īśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स सर्वज्ञः स्वभावेन प्रणवस्तस्य वाचकः । तदयं भावनापूर्वं तज्जपो मोक्षसाधनम्

sa sarvajñaḥ svabhāvena praṇavastasya vācakaḥ / tadayaṃ bhāvanāpūrvaṃ tajjapo mokṣasādhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा रोगस्तन्निदानं भेषजं चाप्यरोगता । विवेचनीयभेदेन चिकित्साऽस्ति चतुर्विधा

yathā rogastannidānaṃ bheṣajaṃ cāpyarogatā / vivecanīyabhedena cikitsā'sti caturvidhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जन्मदुःखं तथा मोहो विज्ञानं च विमुक्तता । विवेचनीयभेदेन योगशास्त्रं चतुर्विधम्

janmaduḥkhaṃ tathā moho vijñānaṃ ca vimuktatā / vivecanīyabhedena yogaśāstraṃ caturvidham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अविवेकः पुंप्रकृत्योः स मोहो दुःखकारणम् । समत्वपुरुषान्यत्वख्यातिबोधेन नश्यति

avivekaḥ puṃprakṛtyoḥ sa moho duḥkhakāraṇam / samatvapuruṣānyatvakhyātibodhena naśyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योगाभ्यासप्रसक्तस्य सिद्धयो भोगदायिकाः । आयान्ति नादरः कार्यो ह्यन्तराया मता यतः

yogābhyāsaprasaktasya siddhayo bhogadāyikāḥ / āyānti nādaraḥ kāryo hyantarāyā matā yataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धारणाध्यानवैचित्र्यात्सिद्धिभेदो य ईरितः । अत्यन्तानुपयोगित्वात्स तु नात्र निरूपितः

dhāraṇādhyānavaicitryātsiddhibhedo ya īritaḥ / atyantānupayogitvātsa tu nātra nirūpitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.