Narahari: Bodhasara 16

मुनीन्द्रदिनचर्या । प्रातर्जागरणार्थनिर्णयः विचित्राक्षरविन्यासैः पवित्रार्थकथारसैः । पावयामि निजां वाणीं मुनीन्द्रदिनचर्यया

munīndradinacaryā | prātarjāgaraṇārthanirṇayaḥ vicitrākṣaravinyāsaiḥ pavitrārthakathārasaiḥ / pāvayāmi nijāṃ vāṇīṃ munīndradinacaryayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गौरीं महेश्वरः प्राह चिदानन्दमयीं स्थितिम् । वदामि तन्मतच्छायां दिनचर्यापदेशतः

gaurīṃ maheśvaraḥ prāha cidānandamayīṃ sthitim / vadāmi tanmatacchāyāṃ dinacaryāpadeśataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्मिञ्जागरणे प्राप्ते पुनर्निद्रा न जायते । सुमङ्गलं मुनींद्राणां प्रातर्जागरणं हि तत्

yasmiñjāgaraṇe prāpte punarnidrā na jāyate / sumaṅgalaṃ munīṃdrāṇāṃ prātarjāgaraṇaṃ hi tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शौचनिर्णयः । देहेन्द्रियमनःप्राणबुद्ध्यहङ्कारचेतसि । अशुचावात्मभावोऽसावशुचित्वस्य कारणम्

śaucanirṇayaḥ | dehendriyamanaḥprāṇabuddhyahaṅkāracetasi / aśucāvātmabhāvo'sāvaśucitvasya kāraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साक्षित्वभावनातोयैस्तथा वैराग्यमृत्स्नया । गन्धलेपक्षयकरं शौचं कुर्यादतन्द्रितः

sākṣitvabhāvanātoyaistathā vairāgyamṛtsnayā / gandhalepakṣayakaraṃ śaucaṃ kuryādatandritaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवंविधेन विधिना यत्सर्वं मंगलार्जनम् । एतदेव मुनीन्द्राणां प्रातःशौचं विशुद्धिकृत्

evaṃvidhena vidhinā yatsarvaṃ maṃgalārjanam / etadeva munīndrāṇāṃ prātaḥśaucaṃ viśuddhikṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञानयोगप्रसन्नानां मुमुक्षा मुखमुच्यते । श्रद्धाजलेन तच्छुद्धिर्मुखप्रक्षालनं हि तत्

jñānayogaprasannānāṃ mumukṣā mukhamucyate / śraddhājalena tacchuddhirmukhaprakṣālanaṃ hi tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ प्रातःस्मरणम् । प्रातः स्मरन्ति मुनयो देवस्य सवितुर्महः । वरेण्यं तद्धियः साक्षि तदेवास्मीति संततम्

atha prātaḥsmaraṇam | prātaḥ smaranti munayo devasya saviturmahaḥ / vareṇyaṃ taddhiyaḥ sākṣi tadevāsmīti saṃtatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्वयव्यतिरेकाभ्यां जाग्रत्स्वप्नसुषुप्तिषु । यदेकं केवलं ज्ञानं तदेवाहमहं हि तत्

anvayavyatirekābhyāṃ jāgratsvapnasuṣuptiṣu / yadekaṃ kevalaṃ jñānaṃ tadevāhamahaṃ hi tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञानाज्ञाने तद्विषयौ तदहङ्कार एव च । प्रकाश्यन्ते येन भूम्ना तदहं ह्यहमेव तत्

jñānājñāne tadviṣayau tadahaṅkāra eva ca / prakāśyante yena bhūmnā tadahaṃ hyahameva tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विश्वश्च तैजसः प्राज्ञो नास्म्यहं सत्स्वरूपतः । यतस्ते तु प्रकाश्यन्ते तदहं नास्मि चेतरत्

viśvaśca taijasaḥ prājño nāsmyahaṃ satsvarūpataḥ / yataste tu prakāśyante tadahaṃ nāsmi cetarat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञानाज्ञानप्रपञ्चेऽस्मिञ्ज्ञानाज्ञानेन नाशिते । यत्सच्छिष्टं परं ब्रह्म ह्यहं तन्नेतरत्स्मरेत्

jñānājñānaprapañce'smiñjñānājñānena nāśite / yatsacchiṣṭaṃ paraṃ brahma hyahaṃ tannetaratsmaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ स्नानकालनिर्णयः । अरुणकिरणग्रस्तां प्राचीमवलोक्य स्नायादिति वचनात्स्नानम्

atha snānakālanirṇayaḥ | aruṇakiraṇagrastāṃ prācīmavalokya snāyāditi vacanātsnānam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथाहि । नश्यन्त्यां मोहनिद्रायामन्धकारे गलत्यथ । आरोहति विचाराद्रिशिखरे ज्ञानभास्करे

tathāhi | naśyantyāṃ mohanidrāyāmandhakāre galatyatha / ārohati vicārādriśikhare jñānabhāskare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिक्षु किंचित्प्रकाशासु दिङ्मोहे गलिते सति । संदेहकौशिके नष्टे जाते प्रागरुणोदये

dikṣu kiṃcitprakāśāsu diṅmohe galite sati / saṃdehakauśike naṣṭe jāte prāgaruṇodaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ स्नाननिर्णयः । ज्ञानगङ्गाह्रदे शुद्धे मग्नो नखशिखावधि । यः स्नाति मूलमंत्रेण सर्वदैव स निर्मलः

atha snānanirṇayaḥ | jñānagaṅgāhrade śuddhe magno nakhaśikhāvadhi / yaḥ snāti mūlamaṃtreṇa sarvadaiva sa nirmalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ वस्त्रधारणम् । अथ भक्तिप्रसादाख्ये परिधायांशुके मुनिः । यत्रोदयः सैव पूर्वा काष्ठा तस्याश्च सन्मुखः

atha vastradhāraṇam | atha bhaktiprasādākhye paridhāyāṃśuke muniḥ / yatrodayaḥ saiva pūrvā kāṣṭhā tasyāśca sanmukhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ पवित्रादिधारणनिर्णयः । पवित्राः सूक्ष्मशास्त्रार्थास्तीक्ष्णाग्रा हरिताश्च ये । शातना कुत्सितस्यैते कुशा इति निरूपिताः

atha pavitrādidhāraṇanirṇayaḥ | pavitrāḥ sūkṣmaśāstrārthāstīkṣṇāgrā haritāśca ye / śātanā kutsitasyaite kuśā iti nirūpitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्पवित्रकरो भूत्वा मुनिः सव्येन वर्त्मना । वेदान्तसूत्रं यत्सूत्रं यस्याथर्वशिखा शिखा

tatpavitrakaro bhūtvā muniḥ savyena vartmanā / vedāntasūtraṃ yatsūtraṃ yasyātharvaśikhā śikhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथाचमननिर्णयः । जडं करतले कृत्वा समुद्रमिव कुंभजः । यदाचामति योगीन्द्रस्तदाचमनमुत्तमम्

athācamananirṇayaḥ | jaḍaṃ karatale kṛtvā samudramiva kuṃbhajaḥ / yadācāmati yogīndrastadācamanamuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ प्रातःसंध्यानिर्णयः । अथोपयुक्तः क्रियते प्रातःसन्ध्याविनिर्णयः । मनोजन्म जगज्जन्म मनोनाशो जगल्लयः

atha prātaḥsaṃdhyānirṇayaḥ | athopayuktaḥ kriyate prātaḥsandhyāvinirṇayaḥ / manojanma jagajjanma manonāśo jagallayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्योन्मेषनिमेषाभ्यामुदयप्रलयौ यतः । समाध्यभ्यासशीलस्य पूर्वसंस्कारकारणात्

tasyonmeṣanimeṣābhyāmudayapralayau yataḥ / samādhyabhyāsaśīlasya pūrvasaṃskārakāraṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदुत्थानं समाधानात्स सन्धिः सन्धिरत्र हि । तत्रापि प्राप्ततत्त्वानां गुरूणामुपदेशतः

yadutthānaṃ samādhānātsa sandhiḥ sandhiratra hi / tatrāpi prāptatattvānāṃ gurūṇāmupadeśataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खण्डितं नानुसन्धानं सा सन्ध्येत्युच्यते बुधैः

khaṇḍitaṃ nānusandhānaṃ sā sandhyetyucyate budhaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ प्राणायामनिर्णयः । शरीराभ्यन्तरो वायुः प्राणापान इतीरितः । स एव गतिभेदेन संज्ञादशकमागतः

atha prāṇāyāmanirṇayaḥ | śarīrābhyantaro vāyuḥ prāṇāpāna itīritaḥ / sa eva gatibhedena saṃjñādaśakamāgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऊर्ध्वाधोगतिमुख्यं द्विरूपं तस्य गतिद्वयम् । ऊर्ध्वं गच्छन्भवेत्प्राणस्त्वपानः स्यादधश्चलन्

ūrdhvādhogatimukhyaṃ dvirūpaṃ tasya gatidvayam / ūrdhvaṃ gacchanbhavetprāṇastvapānaḥ syādadhaścalan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपानः कर्षति प्राणं प्राणोऽपानं च कर्षति । अनयोः शृङ्खला देहे तेन जीवो न निश्चलः

apānaḥ karṣati prāṇaṃ prāṇo'pānaṃ ca karṣati / anayoḥ śṛṅkhalā dehe tena jīvo na niścalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चले वाते चलं चित्तं निश्चले निश्चलं भवेत् । चित्ते चले चलः प्राणो निश्चले निश्चलो भवेत्

cale vāte calaṃ cittaṃ niścale niścalaṃ bhavet / citte cale calaḥ prāṇo niścale niścalo bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कश्चित्प्राणजयेनैव मनोनिश्चलतां भजेत् । कश्चिन्मनोजयेनैव प्राणनिश्चलतां भजेत्

kaścitprāṇajayenaiva manoniścalatāṃ bhajet / kaścinmanojayenaiva prāṇaniścalatāṃ bhajet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कश्चिद्द्वयजयेनैव मनोनिश्चलतां भजेत् । इति योगगतिज्ञानां त्रिविधा योगिनां गतिः

kaściddvayajayenaiva manoniścalatāṃ bhajet / iti yogagatijñānāṃ trividhā yogināṃ gatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राणद्वारा मनः साध्यं मतं हि हठयोगिनाम् । मनसैव मनः साध्यमिति विज्ञानयोगिनाम्

prāṇadvārā manaḥ sādhyaṃ mataṃ hi haṭhayoginām / manasaiva manaḥ sādhyamiti vijñānayoginām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनःप्राणद्वययुजस्ते तु श्रेष्ठतराः स्मृताः । चेच्छुष्कहठिनो मूढास्ते भण्डा न तु योगिनः

manaḥprāṇadvayayujaste tu śreṣṭhatarāḥ smṛtāḥ / cecchuṣkahaṭhino mūḍhāste bhaṇḍā na tu yoginaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते त्वर्धयोगिनः प्रोक्ताः क्षुद्रसिद्ध्यर्थयोगिनः । पिङ्गलेडा सुषुम्णा च मुख्यास्तिस्रस्तु नाडिषु

te tvardhayoginaḥ proktāḥ kṣudrasiddhyarthayoginaḥ / piṅgaleḍā suṣumṇā ca mukhyāstisrastu nāḍiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इडा वामा पिङ्गलान्या सुषुम्णा मध्यवर्तिनी । वामदक्षिणमार्गेण सदा वहति मारुतः

iḍā vāmā piṅgalānyā suṣumṇā madhyavartinī / vāmadakṣiṇamārgeṇa sadā vahati mārutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदा द्वावपि रुध्येते प्राणमार्गौ सुयोगिना । तदाऽन्यत्सर्पवत्प्राणो रन्ध्रमाविशति स्वयम्

yadā dvāvapi rudhyete prāṇamārgau suyoginā / tadā'nyatsarpavatprāṇo randhramāviśati svayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थिता कुण्डलिनी मूले जीवशक्तिरनुत्तमा । तामुत्थाप्य तया सार्धं सुषुम्णां प्राण आविशेत्

sthitā kuṇḍalinī mūle jīvaśaktiranuttamā / tāmutthāpya tayā sārdhaṃ suṣumṇāṃ prāṇa āviśet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुषुम्णावाहिनि प्राणे ब्रह्मरन्ध्रं गते सति । तत्र निश्चलतां याते मनो निश्चलतां व्रजेत्

suṣumṇāvāhini prāṇe brahmarandhraṃ gate sati / tatra niścalatāṃ yāte mano niścalatāṃ vrajet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनो यदि निरुध्येत केवलं ज्ञानयोगिना । प्राणापानौ नश्यतस्तु मनोनाशेन तत्क्षणात्

mano yadi nirudhyeta kevalaṃ jñānayoginā / prāṇāpānau naśyatastu manonāśena tatkṣaṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मात्सिद्धान्त एवैको हठविज्ञानयोगिनोः । शास्त्रोक्तमिति विज्ञाय निर्णयं प्राणचेतसोः

tasmātsiddhānta evaiko haṭhavijñānayoginoḥ / śāstroktamiti vijñāya nirṇayaṃ prāṇacetasoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राणायामं मुनिः कुर्यान्मनोलयसमन्वितम्

prāṇāyāmaṃ muniḥ kuryānmanolayasamanvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथार्घदानम् । पूर्णाञ्जलिमयास्त्र्यर्घा भावनागाङ्गवारिणा । सर्वपापविशुद्ध्यर्थं प्रदेयाः कर्मसाक्षिणे

athārghadānam | pūrṇāñjalimayāstryarghā bhāvanāgāṅgavāriṇā / sarvapāpaviśuddhyarthaṃ pradeyāḥ karmasākṣiṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदं दृश्यमहं द्रष्टा प्रथमोऽर्घो मनीषिणाम् । ब्रह्म सत्यं जगन्मिथ्या द्वितीयोर्ऽघस्ततः परः

idaṃ dṛśyamahaṃ draṣṭā prathamo'rgho manīṣiṇām / brahma satyaṃ jaganmithyā dvitīyor'ghastataḥ paraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नेदमस्त्यहमेवास्मि तृतीयोर्घः परात्परः । एवं विधाऽर्घदानेन चिदादित्यः प्रसीदति

nedamastyahamevāsmi tṛtīyorghaḥ parātparaḥ / evaṃ vidhā'rghadānena cidādityaḥ prasīdati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ गायत्रीजपनिर्णयः । अखण्डमण्डलाकारं देवं ज्योतिर्मयं स्मरन् । उपदेशात्सदाऽऽवृत्तिरिति वेदान्तसूत्रतः

atha gāyatrījapanirṇayaḥ | akhaṇḍamaṇḍalākāraṃ devaṃ jyotirmayaṃ smaran / upadeśātsadā''vṛttiriti vedāntasūtrataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिष्ठेज्जपेच्च गायत्रीमष्टोत्तरशतत्रयम् । गायन्तं त्रायत्ते यस्माद्गायत्री तेन सा स्मृता

tiṣṭhejjapecca gāyatrīmaṣṭottaraśatatrayam / gāyantaṃ trāyatte yasmādgāyatrī tena sā smṛtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्तर्यामिस्वरूपेण सर्वधीवृत्तिनोदकम् । सवितृमण्डले ध्येयं गायत्र्यर्थपरं महः

antaryāmisvarūpeṇa sarvadhīvṛttinodakam / savitṛmaṇḍale dhyeyaṃ gāyatryarthaparaṃ mahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्विंशत्यक्षरया गायत्र्या ब्रह्मविद्यया । चतुर्विंशतितत्त्वानां लयकृद्ब्राह्मणः शुचिः

caturviṃśatyakṣarayā gāyatryā brahmavidyayā / caturviṃśatitattvānāṃ layakṛdbrāhmaṇaḥ śuciḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथोपस्थाननिर्णयः । मुनिः प्रसार्य सरलौ प्रलम्बौ सपवित्रकौ । सांख्ययोगौ निजौ बाहू उपतिष्ठेत भास्करम्

athopasthānanirṇayaḥ | muniḥ prasārya saralau pralambau sapavitrakau / sāṃkhyayogau nijau bāhū upatiṣṭheta bhāskaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमः सवित्रे जगदेकचक्षुषे जगत्प्रसूतिस्थितिनाशहेतवे । त्रयीमयाय त्रिगुणात्मधारिणे विरिञ्चिनारायणशङ्करात्मने

namaḥ savitre jagadekacakṣuṣe jagatprasūtisthitināśahetave / trayīmayāya triguṇātmadhāriṇe viriñcinārāyaṇaśaṅkarātmane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ सहोमाङ्गहोमनिर्णयः । एवं समाप्य विधिना प्रातः संध्याविधिं मुनिः । होमस्यावसरं ज्ञात्वा यज्ञशालां ततो विशेत्

atha sahomāṅgahomanirṇayaḥ | evaṃ samāpya vidhinā prātaḥ saṃdhyāvidhiṃ muniḥ / homasyāvasaraṃ jñātvā yajñaśālāṃ tato viśet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यज्ञशाला भूमिका स्यात्तृतीया तनुमानसा । सव्यार्हान्सव्यतः कुर्यादसव्यार्हानसव्यतः । संचरेत तथा नैव प्रायश्चित्तीयते यथा

yajñaśālā bhūmikā syāttṛtīyā tanumānasā | savyārhānsavyataḥ kuryādasavyārhānasavyataḥ / saṃcareta tathā naiva prāyaścittīyate yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ कर्मातिपातः स्याद्दुर्गत्वाद्ब्रह्मकर्मणः । प्रायश्चित्तविधिं ज्ञात्वा तच्च सद्यः समाचरेत्

atha karmātipātaḥ syāddurgatvādbrahmakarmaṇaḥ / prāyaścittavidhiṃ jñātvā tacca sadyaḥ samācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्मातिपाते प्रायश्चितं तत्कालमिति वचनात्प्रायश्चित्तानि

karmātipāte prāyaścitaṃ tatkālamiti vacanātprāyaścittāni

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ प्रायश्चित्तानि । क्षमयैव जयेत्क्रोधं सत्येनैवानृतं जयेत् । अश्रद्धां श्रद्धया जित्त्वा दानैः कृपणतां जयेत्

atha prāyaścittāni | kṣamayaiva jayetkrodhaṃ satyenaivānṛtaṃ jayet / aśraddhāṃ śraddhayā jittvā dānaiḥ kṛpaṇatāṃ jayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इतीमे सेतुसामोक्ताश्चत्वारः सेतवो दृढाः । उपलक्षणमेवैतदन्यानपि तथा जयेत्

itīme setusāmoktāścatvāraḥ setavo dṛḍhāḥ / upalakṣaṇamevaitadanyānapi tathā jayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्थानेन जयेन्निद्रां कामं सङ्कल्पवर्जनात् । सन्तोषेण जयेल्लोभं मोहं बोधदृशा जयेत्

utthānena jayennidrāṃ kāmaṃ saṅkalpavarjanāt / santoṣeṇa jayellobhaṃ mohaṃ bodhadṛśā jayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मदमत्सरमुख्यांश्च सर्वभूतात्मभावनात् । अन्यानपि जयेद्दोषान्नित्यानित्यविचारणात्

madamatsaramukhyāṃśca sarvabhūtātmabhāvanāt / anyānapi jayeddoṣānnityānityavicāraṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लये सम्बोधयेच्चित्तं विक्षिप्तं शमयेत्पुनः । सकषायं विजानीयात्समप्राप्तं न चालयेत्

laye sambodhayeccittaṃ vikṣiptaṃ śamayetpunaḥ / sakaṣāyaṃ vijānīyātsamaprāptaṃ na cālayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नास्वादयेद्रसं तत्र निःसङ्गः प्रज्ञया भवेत् । विशेदेकाग्रया बुद्ध्या सिद्धिमेवमवाप्नुयात्

nāsvādayedrasaṃ tatra niḥsaṅgaḥ prajñayā bhavet / viśedekāgrayā buddhyā siddhimevamavāpnuyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उद्धृते गार्हपत्याग्नौ तत्तत्संस्कारसंस्कृते । सत्यरूपः स्वयं यज्वा श्रद्धा पत्नी पतिव्रता

uddhṛte gārhapatyāgnau tattatsaṃskārasaṃskṛte / satyarūpaḥ svayaṃ yajvā śraddhā patnī pativratā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृहं देहः पतिर्जीवश्छादितो मोहभस्मना । जीवस्य गार्हपत्याग्नेस्तदुद्धरणमुत्तमम्

gṛhaṃ dehaḥ patirjīvaśchādito mohabhasmanā / jīvasya gārhapatyāgnestaduddharaṇamuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वे आहुती जुहोत्येते अग्निहोत्रविधानतः । ममतां प्रथमं हुत्वाऽहन्तां च जुहुयात्ततः

dve āhutī juhotyete agnihotravidhānataḥ / mamatāṃ prathamaṃ hutvā'hantāṃ ca juhuyāttataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हुते चेदाहुती एते सर्वमेतद्धुतं भवेत् । श्रद्धापत्नीसमेतानां मुमुक्षागृहवासिनाम्

hute cedāhutī ete sarvametaddhutaṃ bhavet / śraddhāpatnīsametānāṃ mumukṣāgṛhavāsinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ ब्रह्मयज्ञनिर्णयः । अहिंसा सत्यमस्तेयं ब्रह्मचर्यापरिग्रहौ । इति पञ्चाङ्गुलिमयो यमनामा तु सत्करः

atha brahmayajñanirṇayaḥ | ahiṃsā satyamasteyaṃ brahmacaryāparigrahau / iti pañcāṅgulimayo yamanāmā tu satkaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शौचं संतोषः स्वाध्यायस्तप ईश्वरधारणा । इति पञ्चाङ्गुलिमयो नियमो नाम सत्करः

śaucaṃ saṃtoṣaḥ svādhyāyastapa īśvaradhāraṇā / iti pañcāṅgulimayo niyamo nāma satkaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संपुटीकृत्य हस्तो द्वौ मुनिर्नियमसंयमौ । ब्रह्मस्तुतिमयं साक्षाद्ब्रह्मयज्ञं समाचरेत्

saṃpuṭīkṛtya hasto dvau munirniyamasaṃyamau / brahmastutimayaṃ sākṣādbrahmayajñaṃ samācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदुक्तं पातंजले । स्वाध्यायाद्योगमासीत योगात्स्वाध्यायमामनेत् । योगस्वाध्यायसंपत्त्या परमात्मा प्रकाशत इति

taduktaṃ pātaṃjale | svādhyāyādyogamāsīta yogātsvādhyāyamāmanet / yogasvādhyāyasaṃpattyā paramātmā prakāśata iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेदशास्त्रपुराणेषु यद्यत्पुण्यफलं स्मृतम् । सर्वस्मादपि संप्रोक्तं ब्रह्मयज्ञफलं महत्

vedaśāstrapurāṇeṣu yadyatpuṇyaphalaṃ smṛtam / sarvasmādapi saṃproktaṃ brahmayajñaphalaṃ mahat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ तर्पणनिर्णयः । देवर्षिपितृभूतेभ्यो दत्तो येन जलाञ्जलिः । ब्रह्मैवास्मीतिमंत्रेण तर्पणं तत्सुतर्पणम्

atha tarpaṇanirṇayaḥ | devarṣipitṛbhūtebhyo datto yena jalāñjaliḥ / brahmaivāsmītimaṃtreṇa tarpaṇaṃ tatsutarpaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ देवपूजानिर्णयः मायाशक्तिविलासतो न गणितब्रह्माण्डभाण्डोदरे क्रीडाकौतुकसंभ्रमात्मकमपि प्रत्यक्प्रकाशात्मकम् । ध्यात्वा किंचिदचिन्त्यचिद्घनरसं स्वानन्दसत्ताद्वयं सिद्धांतस्वरसेन पूजनविधिं वक्ष्यामि विश्वात्मनः

atha devapūjānirṇayaḥ māyāśaktivilāsato na gaṇitabrahmāṇḍabhāṇḍodare krīḍākautukasaṃbhramātmakamapi pratyakprakāśātmakam / dhyātvā kiṃcidacintyacidghanarasaṃ svānandasattādvayaṃ siddhāṃtasvarasena pūjanavidhiṃ vakṣyāmi viśvātmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सेव्यः श्रीगुरुवेदवाक्यजनितश्चिद्बोध आवाहनं सर्वव्यापकताविनिश्चयमतिः पूर्णं पवित्रासनम् । त्वत्तो नान्यदवैमि किंचिदिति तत्पुण्याम्बु पादोदकं त्वय्येवास्त्वचला ममेश मतिरित्यर्घोऽस्तु ते सुंदरः

sevyaḥ śrīguruvedavākyajanitaścidbodha āvāhanaṃ sarvavyāpakatāviniścayamatiḥ pūrṇaṃ pavitrāsanam / tvatto nānyadavaimi kiṃciditi tatpuṇyāmbu pādodakaṃ tvayyevāstvacalā mameśa matirityargho'stu te suṃdaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीतोष्णं कटुतिक्तमम्लमधुरं क्षारं विचित्रं रसैर् यत्तस्यास्य समत्वभावमधुना पर्कः कृतश्चेद्यदि । मुख्योयं मधुपर्क उत्तमरसस्तेनामुना सादरं पूज्यानामपि पूज्य एष परमो देवः सदा पूज्यताम्

śītoṣṇaṃ kaṭutiktamamlamadhuraṃ kṣāraṃ vicitraṃ rasair yattasyāsya samatvabhāvamadhunā parkaḥ kṛtaścedyadi / mukhyoyaṃ madhuparka uttamarasastenāmunā sādaraṃ pūjyānāmapi pūjya eṣa paramo devaḥ sadā pūjyatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वाङ्गीणसुखावहं मुहुरहो यज्जन्मनो मज्जनं शुद्धे बोधसुधाम्बुधौ शुचितरे स्नानं विशुद्धिप्रदम् । आभानं स्फुरति द्वितीयमिव यत्तत्सर्वमाचम्यताम् इत्युक्तो गुरुभिस्तदेष विधृतश्चित्ते स एवाचमः

sarvāṅgīṇasukhāvahaṃ muhuraho yajjanmano majjanaṃ śuddhe bodhasudhāmbudhau śucitare snānaṃ viśuddhipradam / ābhānaṃ sphurati dvitīyamiva yattatsarvamācamyatām ityukto gurubhistadeṣa vidhṛtaścitte sa evācamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रद्धा निर्ममता विरागशुचिता निःसङ्गता पूर्णता भक्तिप्रेमरसप्रसादपरमानन्दादयो ये गुणाः । वस्त्रालङ्करणानि तत्र विदुषा देयानि विश्वम्भरे सोऽहं भावमनोहरेण विधिना यद्यद्यथा रोचते

śraddhā nirmamatā virāgaśucitā niḥsaṅgatā pūrṇatā bhaktipremarasaprasādaparamānandādayo ye guṇāḥ / vastrālaṅkaraṇāni tatra viduṣā deyāni viśvambhare so'haṃ bhāvamanohareṇa vidhinā yadyadyathā rocate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अद्वैतप्रतिपत्तिरात्मविषया सा सामरस्याञ्चिता गात्रालेपनचारुचन्दनमिदं देवस्य देयं प्रियम् । शान्तिः क्षान्तिरलोलता सरलता निर्मत्सरत्वादयः शास्त्रार्था यदि न क्षताश्च वितुषाः शुद्धास्त एवाक्षताः

advaitapratipattirātmaviṣayā sā sāmarasyāñcitā gātrālepanacārucandanamidaṃ devasya deyaṃ priyam / śāntiḥ kṣāntiralolatā saralatā nirmatsaratvādayaḥ śāstrārthā yadi na kṣatāśca vituṣāḥ śuddhāsta evākṣatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संफुल्लैर्निजभावशुद्धकुसुमैः सद्वासनासुन्दरैः संपूज्यो हि महेश्वरः सुमनसां सा धन्यता वर्णिता । कर्मज्ञानमयो यदिन्द्रियगणः क्षिप्तो विरागानले देवस्यास्य दशाङ्गदाहसुरभिर्धूपः सदा वल्लभः

saṃphullairnijabhāvaśuddhakusumaiḥ sadvāsanāsundaraiḥ saṃpūjyo hi maheśvaraḥ sumanasāṃ sā dhanyatā varṇitā / karmajñānamayo yadindriyagaṇaḥ kṣipto virāgānale devasyāsya daśāṅgadāhasurabhirdhūpaḥ sadā vallabhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्मिन्नुज्ज्वलिते न तिष्ठति तमो बाह्यं न चाभ्यन्तरं सोऽयं ज्ञानमयः प्रकाशपरमो दीपः समुज्ज्वाल्यताम् । यद्भक्ष्यं प्रियमस्य यस्य परमा तृप्तिर्भवेद्भक्षणे द्वैतं तत्तु निवेदनीयममितं नैवेद्यमत्युत्तमम्

yasminnujjvalite na tiṣṭhati tamo bāhyaṃ na cābhyantaraṃ so'yaṃ jñānamayaḥ prakāśaparamo dīpaḥ samujjvālyatām / yadbhakṣyaṃ priyamasya yasya paramā tṛptirbhavedbhakṣaṇe dvaitaṃ tattu nivedanīyamamitaṃ naivedyamatyuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पश्चादाचमनीयमत्र विहितं सद्यो विशुद्धिप्रदं सन्तोषामृतमेव पूजनविधौ पानीयमानीयताम् । यन्मैत्र्यादिचतुष्टयं मुनिमते पातञ्जले वर्णितं ताम्बूलं वदनप्रसादजनकं देवाग्रतः स्थाप्यताम्

paścādācamanīyamatra vihitaṃ sadyo viśuddhipradaṃ santoṣāmṛtameva pūjanavidhau pānīyamānīyatām / yanmaitryādicatuṣṭayaṃ munimate pātañjale varṇitaṃ tāmbūlaṃ vadanaprasādajanakaṃ devāgrataḥ sthāpyatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निष्कामोत्तमधर्मसंभ्रमजुषां जन्मावलीनां फलं भक्तिः सा परमेश्वरस्य पदयोरावेदनीया मया । सर्वस्वं मम तत्किलेति स मया क्लृप्तस्य पूजाविधेः पूर्णत्वाय निवेदितो निजमनश्चिन्तामणिर्दक्षिणा

niṣkāmottamadharmasaṃbhramajuṣāṃ janmāvalīnāṃ phalaṃ bhaktiḥ sā parameśvarasya padayorāvedanīyā mayā / sarvasvaṃ mama tatkileti sa mayā klṛptasya pūjāvidheḥ pūrṇatvāya nivedito nijamanaścintāmaṇirdakṣiṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावन्त्येव भुवां रजांस्यगणितब्रह्माण्डकोटिस्पृशां तावद्भी रजसां गणैर्गणयितुं शक्या गुणा यस्य न । त्वं तादृग्गुणवांस्तथापि मुनिभिर्यन्निर्गुणः स्तूयसे तत्किं स्तौमि महेश हे शिव भवद्रूपं विदूरं धियाम्

yāvantyeva bhuvāṃ rajāṃsyagaṇitabrahmāṇḍakoṭispṛśāṃ tāvadbhī rajasāṃ gaṇairgaṇayituṃ śakyā guṇā yasya na / tvaṃ tādṛgguṇavāṃstathāpi munibhiryannirguṇaḥ stūyase tatkiṃ staumi maheśa he śiva bhavadrūpaṃ vidūraṃ dhiyām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वेतं श्याममिति प्रकाशयति चेदर्कः स किं श्यामतां श्वेतत्वं च दधाति तद्वदितरो मुग्धेषु बुद्धेषु यः । द्वैताद्वैतविकल्पजालकलनातीताय शुद्धात्मने जाग्रत्स्वानुभवप्रकाशमहसे देवाय तस्मै नमः

śvetaṃ śyāmamiti prakāśayati cedarkaḥ sa kiṃ śyāmatāṃ śvetatvaṃ ca dadhāti tadvaditaro mugdheṣu buddheṣu yaḥ / dvaitādvaitavikalpajālakalanātītāya śuddhātmane jāgratsvānubhavaprakāśamahase devāya tasmai namaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संप्राप्यापि पदारविन्दपदवीमद्वैतविद्यावताम् एतावन्तमनेहसं न तु वयं लीनाः सदा ब्रह्मणि । मुक्तानामपि मोहतः समरसत्वद्भावपूर्णात्मनाम् अस्माकं ह्यपराध एव परमः क्षन्तव्य एवं प्रभो

saṃprāpyāpi padāravindapadavīmadvaitavidyāvatām etāvantamanehasaṃ na tu vayaṃ līnāḥ sadā brahmaṇi / muktānāmapi mohataḥ samarasatvadbhāvapūrṇātmanām asmākaṃ hyaparādha eva paramaḥ kṣantavya evaṃ prabho

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आत्मैवायमनन्तचिद्घनरसो नित्यं विमुक्तः स्वयं को बन्धः किमु बन्धनं कथमसौ बद्धो विमुक्तः कथम् । सानन्दाश्रु सगद्गदं सपुलकं चिद्बोधपूजाविधौ देवस्यास्तु मदीयविस्मयमयः संपूर्णपुष्पाञ्जलिः

ātmaivāyamanantacidghanaraso nityaṃ vimuktaḥ svayaṃ ko bandhaḥ kimu bandhanaṃ kathamasau baddho vimuktaḥ katham / sānandāśru sagadgadaṃ sapulakaṃ cidbodhapūjāvidhau devasyāstu madīyavismayamayaḥ saṃpūrṇapuṣpāñjaliḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ देवपूजोपयुक्तशास्त्रार्थनिर्णयः त्यक्त्वा मोहमयीं पूजां पूजां बोधमयीं कुरु । चन्दनैरर्चनीयोऽयं न तु पङ्केन शंकरः

atha devapūjopayuktaśāstrārthanirṇayaḥ tyaktvā mohamayīṃ pūjāṃ pūjāṃ bodhamayīṃ kuru / candanairarcanīyo'yaṃ na tu paṅkena śaṃkaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परिचीय पुरा देवं देवपूजापरो भव । देवे परिचयो नास्ति वद पूजा कथं भवेत्

paricīya purā devaṃ devapūjāparo bhava / deve paricayo nāsti vada pūjā kathaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तावत्पूजां न मनुते यावत्परिचयो न हि । जाते परिचये देवः पूजामपि न काङ्क्षति

tāvatpūjāṃ na manute yāvatparicayo na hi / jāte paricaye devaḥ pūjāmapi na kāṅkṣati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पक्षद्वयेऽपि पश्यामि पूजां देवस्य दुर्घटाम् । पूज्यपूजकता न ज्ञे मूर्खस्त्वज्ञानसूतकी

pakṣadvaye'pi paśyāmi pūjāṃ devasya durghaṭām / pūjyapūjakatā na jñe mūrkhastvajñānasūtakī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न जाने क्व पलायन्ते धूपदीपाक्षतादयः । अस्माकं देवपूजायां देव एवावशिष्यते

na jāne kva palāyante dhūpadīpākṣatādayaḥ / asmākaṃ devapūjāyāṃ deva evāvaśiṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवानुसंधानधिया विस्मृते पूजनक्रमे । पूजायां जायते विघ्नः पूर्णपूजाफलं हि तत्

devānusaṃdhānadhiyā vismṛte pūjanakrame / pūjāyāṃ jāyate vighnaḥ pūrṇapūjāphalaṃ hi tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आनन्दघनगोविन्दपूजनारम्भकर्मणि । बोधे स्फुरति मोहात्मा यजमानः पलायितः

ānandaghanagovindapūjanārambhakarmaṇi / bodhe sphurati mohātmā yajamānaḥ palāyitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ पञ्च महायज्ञाः ज्ञाननिष्ठा क्षमा सत्यं विवेकः परिपूर्णता । एते पञ्च महायज्ञाः संमता ब्रह्मवेदिनाम्

atha pañca mahāyajñāḥ jñānaniṣṭhā kṣamā satyaṃ vivekaḥ paripūrṇatā / ete pañca mahāyajñāḥ saṃmatā brahmavedinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथोपयज्ञनिर्णयः एतस्यां दिनचर्यायां प्राप्ते पर्वणि पर्वणि । मध्ये मध्ये चोपयज्ञाः कर्तव्या दीक्षितेन हि

athopayajñanirṇayaḥ etasyāṃ dinacaryāyāṃ prāpte parvaṇi parvaṇi / madhye madhye copayajñāḥ kartavyā dīkṣitena hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्पुरोडाशतां याति कालखण्डं मनः पशोः । कर्त्तव्यास्तादृशा यज्ञा देवेन्द्रप्रीतिहेतवे

yatpuroḍāśatāṃ yāti kālakhaṇḍaṃ manaḥ paśoḥ / karttavyāstādṛśā yajñā devendraprītihetave

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकीकृत्य सुपर्णौ द्वौ चीयते चेत्सुपर्णचित् । जीयते तन्मुनीन्द्रेण शतस्याग्निचितां फलम्

ekīkṛtya suparṇau dvau cīyate cetsuparṇacit / jīyate tanmunīndreṇa śatasyāgnicitāṃ phalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ नित्यदानम् । समाधितीर्थे मुनिना ग्रहणे चंद्रसूर्ययोः । दत्तमात्मसमं हेम पात्राय परमात्मने

atha nityadānam | samādhitīrthe muninā grahaṇe caṃdrasūryayoḥ / dattamātmasamaṃ hema pātrāya paramātmane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ मध्याह्नसन्ध्या । दर्शनस्पर्शनघ्राणरसनश्रवणादिषु । यश्चैतन्यचमत्कारो मुनेर्माध्याह्निकं तु तत्

atha madhyāhnasandhyā | darśanasparśanaghrāṇarasanaśravaṇādiṣu / yaścaitanyacamatkāro munermādhyāhnikaṃ tu tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ वैश्वदेवः । आत्मा विश्वस्य देवोऽयं विश्वेन हविषेज्यते । तत्कर्म वैश्वदेवाख्यं सर्वसूनानिवृत्तये

atha vaiśvadevaḥ | ātmā viśvasya devo'yaṃ viśvena haviṣejyate / tatkarma vaiśvadevākhyaṃ sarvasūnānivṛttaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ बलिदानम् । नवद्वारां पुरीमेतामाश्रितेभ्यो दयालुना । भूतेभ्योऽपि बलिर्देयः खानपानादिलक्षणः

atha balidānam | navadvārāṃ purīmetāmāśritebhyo dayālunā / bhūtebhyo'pi balirdeyaḥ khānapānādilakṣaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ भोजनविधिः । गुरुभिश्च सतीर्थ्यैश्च शिष्यैश्च सहितस्तथा । सुरसं चारु भोक्तव्यं ज्ञानपीयूषमुत्तमम्

atha bhojanavidhiḥ | gurubhiśca satīrthyaiśca śiṣyaiśca sahitastathā / surasaṃ cāru bhoktavyaṃ jñānapīyūṣamuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ ताम्बूलग्रहणनिर्णयः । सत्यं प्रियं च पथ्यं च ब्रह्मचर्चाऽऽत्मकं वचः । ताम्बूलग्रहणं कार्यं वदनं येन राजते

atha tāmbūlagrahaṇanirṇayaḥ | satyaṃ priyaṃ ca pathyaṃ ca brahmacarcā''tmakaṃ vacaḥ / tāmbūlagrahaṇaṃ kāryaṃ vadanaṃ yena rājate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ वामकुक्षिशयननिर्णयः । यावच्छरीरपतनं प्राचीनैः कर्मभिः कृतौ । योगक्षेमौ न चिन्त्यौ हि निर्योगक्षेम आत्मवान्

atha vāmakukṣiśayananirṇayaḥ | yāvaccharīrapatanaṃ prācīnaiḥ karmabhiḥ kṛtau / yogakṣemau na cintyau hi niryogakṣema ātmavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समाधिशयने शुभ्रे सुखनिद्रां विधाय च । क्षणं विश्रम्य तत्पश्चात्पुराणश्रवणं चरेत्

samādhiśayane śubhre sukhanidrāṃ vidhāya ca / kṣaṇaṃ viśramya tatpaścātpurāṇaśravaṇaṃ caret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ पुराणश्रवणनिर्णयः । अथ भारतश्रवणनिर्णयः । अष्टादशाध्यायमयी यत्र गीता निरूपिता । सर्वोपनिषदां तत्त्वं तन्महाभारतं शृणु

atha purāṇaśravaṇanirṇayaḥ | atha bhārataśravaṇanirṇayaḥ | aṣṭādaśādhyāyamayī yatra gītā nirūpitā / sarvopaniṣadāṃ tattvaṃ tanmahābhārataṃ śṛṇu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भारते व्यासमुनिना कथानां विस्तरः कृतः । कथामात्रमिदं विश्वमिति तेन प्रकाशितम्

bhārate vyāsamuninā kathānāṃ vistaraḥ kṛtaḥ / kathāmātramidaṃ viśvamiti tena prakāśitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समाप्ते भारते ग्रन्थे शान्तिपर्व निरूपितम् । तदुक्तं सर्वशास्त्राणां शान्तौ परिसमापनम्

samāpte bhārate granthe śāntiparva nirūpitam / taduktaṃ sarvaśāstrāṇāṃ śāntau parisamāpanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नानाख्यानैर्महारम्या मोक्षधर्मा निरूपिताः । तदुक्तं सर्वधर्माणां मोक्षधर्मा परा मताः

nānākhyānairmahāramyā mokṣadharmā nirūpitāḥ / taduktaṃ sarvadharmāṇāṃ mokṣadharmā parā matāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ भागवतश्रवणनिर्णयः । वृत्तिगोपीजनैः क्रीडन्ब्रह्मचर्यं न मुञ्चति । यत्रान्तरात्मा गोपालस्तद्भागवतमुत्तमम्

atha bhāgavataśravaṇanirṇayaḥ | vṛttigopījanaiḥ krīḍanbrahmacaryaṃ na muñcati / yatrāntarātmā gopālastadbhāgavatamuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बालानां भक्षिका भीमा पूतना दुष्टवासना । कृष्णेन रुधिरं पीत्वा प्रापिता सापि तत्पदम्

bālānāṃ bhakṣikā bhīmā pūtanā duṣṭavāsanā / kṛṣṇena rudhiraṃ pītvā prāpitā sāpi tatpadam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अबलानां स्वनाथानाममृतत्वाय विष्णुना । ताडितः कालसर्पोऽपि सर्वमानन्दितं जगत्

abalānāṃ svanāthānāmamṛtatvāya viṣṇunā / tāḍitaḥ kālasarpo'pi sarvamānanditaṃ jagat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मणा इव ता गावस्तीरस्था वन्यवृत्तयः । मोहाजगरनिर्गीर्णा गोविन्देन समुद्धृताः

brāhmaṇā iva tā gāvastīrasthā vanyavṛttayaḥ / mohājagaranirgīrṇā govindena samuddhṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स मूर्त्तिमानहङ्कारः कंसो नाम महाबलः । स्वयमुत्पत्य कृष्णेन धृत्वाऽसौ विनिपातितः

sa mūrttimānahaṅkāraḥ kaṃso nāma mahābalaḥ / svayamutpatya kṛṣṇena dhṛtvā'sau vinipātitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ रामायणश्रवणनिर्णयः । आभासरेणुभिस्तद्वज्जडं देहादि चेतति । अहिल्याऽपि शिला यद्वद्रामस्य पदपांसुभिः

atha rāmāyaṇaśravaṇanirṇayaḥ | ābhāsareṇubhistadvajjaḍaṃ dehādi cetati / ahilyā'pi śilā yadvadrāmasya padapāṃsubhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वानरो यत्प्रसादेन संतीर्णः क्षारसागरम् । नरः किं तत्प्रसादेन न तरेद्भवसागरम्

vānaro yatprasādena saṃtīrṇaḥ kṣārasāgaram / naraḥ kiṃ tatprasādena na taredbhavasāgaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राह रामस्तरन्सिन्धुं शिलारूपेण सेतुना । संसारसिन्धुतरणं निर्विकल्पसमाधिना

prāha rāmastaransindhuṃ śilārūpeṇa setunā / saṃsārasindhutaraṇaṃ nirvikalpasamādhinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शान्तिसीता समानीता निहतो मोहरावणः । आत्मारामेण रामेण तद्रामायणमुत्तमम्

śāntisītā samānītā nihato moharāvaṇaḥ / ātmārāmeṇa rāmeṇa tadrāmāyaṇamuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रमन्ते योगिनो यस्मिन्रमते योगिनां हृदि । तारकं ब्रह्म रामाख्यं रमतां हृदये मम

ramante yogino yasminramate yogināṃ hṛdi / tārakaṃ brahma rāmākhyaṃ ramatāṃ hṛdaye mama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टादशविद्यास्थाननिर्णयः । तदुक्तं याज्ञवल्क्यस्मृतौ पुराणन्यायमीमांसाधर्मशास्त्राङ्गमिश्रिताः । वेदाः स्थानानि विद्यानां धर्मस्य च चतुर्दश

aṣṭādaśavidyāsthānanirṇayaḥ | taduktaṃ yājñavalkyasmṛtau purāṇanyāyamīmāṃsādharmaśāstrāṅgamiśritāḥ / vedāḥ sthānāni vidyānāṃ dharmasya ca caturdaśa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ पुराणनिर्णयः । न घना प्रीतिरुत्पन्ना पुराणपुरुषे यदि । तदाऽष्टादशभेदेन पुराणश्रवणेन किम्

atha purāṇanirṇayaḥ | na ghanā prītirutpannā purāṇapuruṣe yadi / tadā'ṣṭādaśabhedena purāṇaśravaṇena kim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुराणोऽपि न जीर्णो यः स पुराणस्तु न श्रुतः । कायः पुराणतां प्राप्तः पुराणश्रवणेन किम्

purāṇo'pi na jīrṇo yaḥ sa purāṇastu na śrutaḥ / kāyaḥ purāṇatāṃ prāptaḥ purāṇaśravaṇena kim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आयुर्वेदो धनुर्वेदो गान्धर्वं चार्थशास्त्रकम्

āyurvedo dhanurvedo gāndharvaṃ cārthaśāstrakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.