Nagnajit: Citralaksana 3

॥ चित्रलक्षणे पूजोत्पत्तिर्नाम् द्वितीयः परिवर्त्तः ॥ तृतीयः परिवर्त्तः लोकस्य कायमानं मां स्वयम्भूरुपदिष्टवान् । तत् तथैव प्रवक्ष्यामि मानं ब्रूहि प्रजासु च

|| citralakṣaṇe pūjotpattirnām dvitīyaḥ parivarttaḥ || tṛtīyaḥ parivarttaḥ lokasya kāyamānaṃ māṃ svayambhūrupadiṣṭavān / tat tathaiva pravakṣyāmi mānaṃ brūhi prajāsu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवराक्षसगन्धर्व सिद्धनर्तककिन्नराः । विद्याधराश्च नागेन्द्राः पिशाचप्रेतकायिकाः

devarākṣasagandharva siddhanartakakinnarāḥ / vidyādharāśca nāgendrāḥ piśācapretakāyikāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये भवन्ति च तेषां वै भूपतोनां ततस्तथा । सर्वेषां प्राणिजातानां मानमिदं प्रवर्तते

ye bhavanti ca teṣāṃ vai bhūpatonāṃ tatastathā / sarveṣāṃ prāṇijātānāṃ mānamidaṃ pravartate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परमाणुश्च वालाग्रं लिक्षा यूको यवो ऽङ्गुलिः । अष्टाष्टगुणवृद्ध्या वै ज्ञातव्यमिति निश्चितम्

paramāṇuśca vālāgraṃ likṣā yūko yavo 'ṅguliḥ / aṣṭāṣṭaguṇavṛddhyā vai jñātavyamiti niścitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परमाणुभिरष्टाभिर् एकं वालाग्रमुच्यते । वालाग्राष्टौ च लिक्षा सा परिमाणज्ञकीर्तिता । अष्टलिक्षा भवेद् यूकः अष्टयूका यवः स्मृतः

paramāṇubhiraṣṭābhir ekaṃ vālāgramucyate / vālāgrāṣṭau ca likṣā sā parimāṇajñakīrtitā / aṣṭalikṣā bhaved yūkaḥ aṣṭayūkā yavaḥ smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्व्यङ्गुलोर्द्व्यङ्गुलं मानम् अङ्गुलिः स्याद् यवाष्टकम् । अर्धाङ्गुलिश्चतुर्यवा इति मानं निगद्यते

dvyaṅgulordvyaṅgulaṃ mānam aṅguliḥ syād yavāṣṭakam / ardhāṅguliścaturyavā iti mānaṃ nigadyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विस्तारस्य यथैवार्थ आयामेन प्रकाशितः । तथारोहसमुच्छ्रायौ पर्यायवाचिनौ मतौ । परिमाणानुसरेण वर्णनोयाः क्षितौ नराः

vistārasya yathaivārtha āyāmena prakāśitaḥ / tathārohasamucchrāyau paryāyavācinau matau / parimāṇānusareṇa varṇanoyāḥ kṣitau narāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उच्छ्रायश्च तथायामो राज्ञां न्यग्रोधवृक्षवत् । विस्तृतश्चक्रवर्तिनां श्रुयतां वर्ण्यते मया

ucchrāyaśca tathāyāmo rājñāṃ nyagrodhavṛkṣavat / vistṛtaścakravartināṃ śruyatāṃ varṇyate mayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उच्छ्रायश्चक्रवर्तिनां स्वाङ्गुलेः परिमाणतः । अष्टोत्तरशतं ज्ञेयं कदाचिन्न पराङ्गुलेः

ucchrāyaścakravartināṃ svāṅguleḥ parimāṇataḥ / aṣṭottaraśataṃ jñeyaṃ kadācinna parāṅguleḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चक्रवर्तिमहीपानाम् उच्छ्रायपरिमाणकम् । साक्षात् सवर्ण्यते चात्र पुर्वोक्तं विस्तरेण च

cakravartimahīpānām ucchrāyaparimāṇakam / sākṣāt savarṇyate cātra purvoktaṃ vistareṇa ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुखादीनां परिमाणं श्रुयतामुच्यते मया । त्रिभागेन विभक्तं च समानेन तथा बुधैः । चिवुनासाललाटं वा चतुरङ्गुलमानकम्

mukhādīnāṃ parimāṇaṃ śruyatāmucyate mayā / tribhāgena vibhaktaṃ ca samānena tathā budhaiḥ / civunāsālalāṭaṃ vā caturaṅgulamānakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आयामो मुखभागस्य भवेच्चतुर्दशाङ्गुलिः । उर्द्धभागे त्वधीभागे आयमो द्वादशाङ्गुलिः । आरोहो वदनस्यात्र द्वादशाङ्गुलिमानकः

āyāmo mukhabhāgasya bhaveccaturdaśāṅguliḥ / urddhabhāge tvadhībhāge āyamo dvādaśāṅguliḥ / āroho vadanasyātra dvādaśāṅgulimānakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आरोहश्चतुरंगुलम् उष्णीषस्य भवेद् ध्रुवं । आयामश्च तथैवास्य षडङ्गुलसमायुतः

ārohaścaturaṃgulam uṣṇīṣasya bhaved dhruvaṃ / āyāmaśca tathaivāsya ṣaḍaṅgulasamāyutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीर्षं छत्रसमाकारम् आयामो द्वादशाङ्गुलः । द्वात्रिंशत् तस्य मण्दलम् अङ्गुलीनां हि मानतः

śīrṣaṃ chatrasamākāram āyāmo dvādaśāṅgulaḥ / dvātriṃśat tasya maṇdalam aṅgulīnāṃ hi mānataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्णदेशस्य चायमो द्व्यङ्गुलिपरिमाणकः । चतुरङ्गलिसमुच्छ्रायो रन्ध्रमर्धाङ्गलं मतम् । कर्णारन्ध्रस्य चारोह एकाङ्गुलो भवेद् ध्रुवम्

karṇadeśasya cāyamo dvyaṅguliparimāṇakaḥ / caturaṅgalisamucchrāyo randhramardhāṅgalaṃ matam / karṇārandhrasya cāroha ekāṅgulo bhaved dhruvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समानतलविज्ञेयं भ्रुपृष्ठकर्णयोस्तथा । अक्षिकोषस्य विस्तारः कर्णरन्ध्रसमानकः

samānatalavijñeyaṃ bhrupṛṣṭhakarṇayostathā / akṣikoṣasya vistāraḥ karṇarandhrasamānakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्णस्य लुटिकामानं निश्चयेन न कीर्त्यते । भ्रुवोरुच्छ्राय आरोहो द्वौ यवौ चतुरंगुलिः

karṇasya luṭikāmānaṃ niścayena na kīrtyate / bhruvorucchrāya āroho dvau yavau caturaṃguliḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वेषामेव शान्तानां भ्रुःस्यान्नवशशाङ्कवत् । नर्त्तने रोदने क्रोधे चापाकारा भवेत् सदा

sarveṣāmeva śāntānāṃ bhruḥsyānnavaśaśāṅkavat / narttane rodane krodhe cāpākārā bhavet sadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भये शोके च भ्रूप्रान्ताव् उन्नतौ क्रमिकौ स्मृतौ । नासाकोशात् समुत्थाय अर्धललाटगामिनौ

bhaye śoke ca bhrūprāntāv unnatau kramikau smṛtau / nāsākośāt samutthāya ardhalalāṭagāminau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकाङ्गुलिस्तथा मध्यः रोमकोषसमावृतः । भ्रूमध्यात् केशपर्यन्तं मानं द्व्यर्धाङ्गुलं मतम्

ekāṅgulistathā madhyaḥ romakoṣasamāvṛtaḥ / bhrūmadhyāt keśaparyantaṃ mānaṃ dvyardhāṅgulaṃ matam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भ्रूवः प्रभृति भालान्तं मानं स्याच्चतुरङ्गुलम् । द्व्यङ्गुलौ ह्यक्षिकोषः स्यान् नेत्रमध्यं तथैव तु

bhrūvaḥ prabhṛti bhālāntaṃ mānaṃ syāccaturaṅgulam / dvyaṅgulau hyakṣikoṣaḥ syān netramadhyaṃ tathaiva tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चक्षुषोद्वर्यङ्गुलारोह आयामश्चैककाङ्गुलिः । त्रिभागस्तारका ह्यस्य मुखमानसुसम्मता

cakṣuṣodvaryaṅgulāroha āyāmaścaikakāṅguliḥ / tribhāgastārakā hyasya mukhamānasusammatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चक्षुवत् तारकोच्छ्रायो नयनं चापसन्निभम् । यद् भवेत्तस्य मानं स्याद् यवत्रयप्रमाणकम्

cakṣuvat tārakocchrāyo nayanaṃ cāpasannibham / yad bhavettasya mānaṃ syād yavatrayapramāṇakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्पलपत्रनेत्रस्य प्रमाणंषड्यवं स्मृतम् । मत्स्योदरसुनेत्रस्य मानमष्टयवं भवेत्

utpalapatranetrasya pramāṇaṃṣaḍyavaṃ smṛtam / matsyodarasunetrasya mānamaṣṭayavaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पद्मपत्रनिभं नेत्रं नवयवैः सुसंनितम् । वराटकाभनेत्रस्य मानं दशयवं भवेत्

padmapatranibhaṃ netraṃ navayavaiḥ susaṃnitam / varāṭakābhanetrasya mānaṃ daśayavaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उच्छ्रायश्च तथायामो नेत्राणां वर्णितो मया । निर्विकल्पं भवेच्चक्षुर् योगिनां चापसन्निभं

ucchrāyaśca tathāyāmo netrāṇāṃ varṇito mayā / nirvikalpaṃ bhaveccakṣur yogināṃ cāpasannibhaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कामिनां च तथा स्त्रीणां नेत्रं मत्स्योदरं भवेत् । सामान्यानं तु कर्त्तव्यम् उत्पलदलसन्निभम्

kāmināṃ ca tathā strīṇāṃ netraṃ matsyodaraṃ bhavet / sāmānyānaṃ tu karttavyam utpaladalasannibham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रस्तस्य रुदतश्चैव पद्मपत्रनिभं वरम् । क्रुद्धस्य दुःखितस्यैव वराटकनिभं सदा

trastasya rudataścaiva padmapatranibhaṃ varam / kruddhasya duḥkhitasyaiva varāṭakanibhaṃ sadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्पलदलवन्नेत्रं रक्तान्तं कृष्णतारकम् । दीर्घाग्रसुन्दरं पक्ष्म शुवर्णं सरलं मृदु

utpaladalavannetraṃ raktāntaṃ kṛṣṇatārakam / dīrghāgrasundaraṃ pakṣma śuvarṇaṃ saralaṃ mṛdu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोक्षीरवर्णवत्स्निग्धं प्रजाहितकरं भवेत् । राजन्नेतत् विजानीयाद् यथा स्यात् नेत्रलक्षणम्

gokṣīravarṇavatsnigdhaṃ prajāhitakaraṃ bhavet / rājannetat vijānīyād yathā syāt netralakṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रसन्नपद्मवन्नेत्रां नीलवल्कलसुन्दरं । अन्तराखचितं कृष्णं तारकं श्रीसुखप्रदम् । विलिखयेत् तथा धीमान् चित्रशास्त्रेषु दीक्षितः

prasannapadmavannetrāṃ nīlavalkalasundaraṃ / antarākhacitaṃ kṛṣṇaṃ tārakaṃ śrīsukhapradam / vilikhayet tathā dhīmān citraśāstreṣu dīkṣitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नेत्रमानमिदं ज्ञेयं यथाशास्त्रमुदीरितम् । षट्त्रिंशद्दृष्टिनियम-लक्षणमग्र उच्यते

netramānamidaṃ jñeyaṃ yathāśāstramudīritam / ṣaṭtriṃśaddṛṣṭiniyama-lakṣaṇamagra ucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नासायाः पुनरारोहश् चतुरङ्गुलिमात्रकः । मासाग्रस्य समुच्छ्रायौ द्व्यङ्गुलिपरिमाणकः

nāsāyāḥ punarārohaś caturaṅgulimātrakaḥ / māsāgrasya samucchrāyau dvyaṅguliparimāṇakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वक्रतायाः पुटस्यापि आयामः स्वाङ्गुलिद्वयम् । नासारन्ध्राग्रदेशस्य मानवं स्याच्चतुर्यवम् । उच्छ्रायश्च तथैवास्य यवद्वयसमायुतः

vakratāyāḥ puṭasyāpi āyāmaḥ svāṅgulidvayam / nāsārandhrāgradeśasya mānavaṃ syāccaturyavam / ucchrāyaśca tathaivāsya yavadvayasamāyutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देशस्तुरन्ध्रयोर्मध्ये द्वियवपरिमाणकः । आरोहः षड्यवस्तस्य ओष्ठ एकाङ्गुलिः स्मृतः

deśasturandhrayormadhye dviyavaparimāṇakaḥ / ārohaḥ ṣaḍyavastasya oṣṭha ekāṅguliḥ smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अधरो ऽर्धाङ्गुलिस्तस्य गोजी चार्धाङ्गुलिस्तथा । अधरोष्ठस्य चारोहश् चतुरङ्गुलिमानकः

adharo 'rdhāṅgulistasya gojī cārdhāṅgulistathā / adharoṣṭhasya cārohaś caturaṅgulimānakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ओष्ठान्तौ विम्बवद् रक्तौ तथा चापानुकारकौ । अल्पोच्चो मुखकोणः स्यात् सदासुस्मितसंयुतः

oṣṭhāntau vimbavad raktau tathā cāpānukārakau / alpocco mukhakoṇaḥ syāt sadāsusmitasaṃyutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उच्छ्राये द्व्यङ्गुलिर्हनुर् आयामे त्र्यङ्गुलिस्तथा । कण्ठस्य तु समुच्छायश् चतुरङ्गुलकं स्मृतम् । उत्क्षिप्तकण्ठमानं हि ज्ञेयमेतन्न चान्यथा

ucchrāye dvyaṅgulirhanur āyāme tryaṅgulistathā / kaṇṭhasya tu samucchāyaś caturaṅgulakaṃ smṛtam / utkṣiptakaṇṭhamānaṃ hi jñeyametanna cānyathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अधाधः कण्ठदेशय चायमः स्याद् दशाङ्गुलिः । कशो ऽष्टाङ्गुलकं मानं ततः स्थूलस्त्रिमानतः

adhādhaḥ kaṇṭhadeśaya cāyamaḥ syād daśāṅguliḥ / kaśo 'ṣṭāṅgulakaṃ mānaṃ tataḥ sthūlastrimānataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कण्ठस्त्रिबलिभिर्युक्तः कर्त्तव्यः कम्बुवत् सदा । उन्नतः पृष्ठभाग स्यात् परिमण्डलसंयुतः

kaṇṭhastribalibhiryuktaḥ karttavyaḥ kambuvat sadā / unnataḥ pṛṣṭhabhāga syāt parimaṇḍalasaṃyutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चाङ्गुलं तु गण्डोध्वं अधः स्यात् चतुरङ्गुलम् । चिवुकस्य तथा मानं चतुरङ्गुलकं मतम्

pañcāṅgulaṃ tu gaṇḍodhvaṃ adhaḥ syāt caturaṅgulam / civukasya tathā mānaṃ caturaṅgulakaṃ matam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आयामो मुखगागस्य तथौष्ठस्य विवर्णितः । चतुरस्रं मुखं पूर्णं प्रसन्नं चारुलक्षणम्

āyāmo mukhagāgasya tathauṣṭhasya vivarṇitaḥ / caturasraṃ mukhaṃ pūrṇaṃ prasannaṃ cārulakṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिकोणा कुटिला वृत्ता नैव कार्या मुखाकृतिः । क्रोधयुक् रोषयुक् चैव न मुखं स्यात् कदाचन

trikoṇā kuṭilā vṛttā naiva kāryā mukhākṛtiḥ / krodhayuk roṣayuk caiva na mukhaṃ syāt kadācana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ईदृशैर्लक्षणैर्युक्तं मुखं विलिखयेद् यदि । सुसम्पन्नो भविष्यति नर इह च सर्वदा

īdṛśairlakṣaṇairyuktaṃ mukhaṃ vilikhayed yadi / susampanno bhaviṣyati nara iha ca sarvadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शान्तिकामि मुखं यत् स्याद् दीर्घं खर्तं च वर्तुलम् । त्रिकोणं वा प्रजानाञ्च सामान्यानां भविष्यति

śāntikāmi mukhaṃ yat syād dīrghaṃ khartaṃ ca vartulam / trikoṇaṃ vā prajānāñca sāmānyānāṃ bhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदितरञ्च यद् भवेत् पूर्वलक्षणसंयुतं । तद् विज्ञेयं च देवानां मुखस्य मानमीदृशम्

taditarañca yad bhavet pūrvalakṣaṇasaṃyutaṃ / tad vijñeyaṃ ca devānāṃ mukhasya mānamīdṛśam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत ऊध्र्वं प्रवक्ष्यामि कायमान विचारतः । अविक्षिप्तेन गृह्यतां मनसा च महिपते

ata ūdhrvaṃ pravakṣyāmi kāyamāna vicārataḥ / avikṣiptena gṛhyatāṃ manasā ca mahipate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत् स्थानं कटिदेशस्य उदरस्य तथान्तरा । ज्ञेयं तद् द्व्यङ्गुलं नूनं स्कन्धायामः षडङ्गुलः । दैघ्र्ये त्वष्टाङ्गुलो ज्ञेयो वक्षस्तु द्विगुणं स्मृतम्

yat sthānaṃ kaṭideśasya udarasya tathāntarā / jñeyaṃ tad dvyaṅgulaṃ nūnaṃ skandhāyāmaḥ ṣaḍaṅgulaḥ / daighrye tvaṣṭāṅgulo jñeyo vakṣastu dviguṇaṃ smṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आरोहः स्यात्तु मेट्रस्य षडङ्गुलप्रमाणकः । अष्टादशाङ्गुला श्रोणी आरोहे कथिता बुधैः

ārohaḥ syāttu meṭrasya ṣaḍaṅgulapramāṇakaḥ / aṣṭādaśāṅgulā śroṇī ārohe kathitā budhaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जत्रुतो हृदयं यावन् न कुटिलः प्रदेशकः । हृदयान् नाभिरन्ध्रकः बन्धुरः स्यान्न संशयः । नाभितो मेट्रपर्यन्तं समानं च भवेद् ध्रुवम्

jatruto hṛdayaṃ yāvan na kuṭilaḥ pradeśakaḥ / hṛdayān nābhirandhrakaḥ bandhuraḥ syānna saṃśayaḥ / nābhito meṭraparyantaṃ samānaṃ ca bhaved dhruvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्दशाङ्गुलं कट्या नाभेरर्धाङ्गुलं मतम् । मानं च दहिणावर्त्तं यवैकं चुचुकं स्मृतम्

caturdaśāṅgulaṃ kaṭyā nābherardhāṅgulaṃ matam / mānaṃ ca dahiṇāvarttaṃ yavaikaṃ cucukaṃ smṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मण्डलो द्वयङ्गुलो वासः पुनर्देयं चुचूकयोः । बन्धनं च प्रदातव्यं कटिदेशस्य शोभनम् । कटिदेशस्तथा नाभेर् अधस्ताच्चतुरङ्गुलिः

maṇḍalo dvayaṅgulo vāsaḥ punardeyaṃ cucūkayoḥ / bandhanaṃ ca pradātavyaṃ kaṭideśasya śobhanam / kaṭideśastathā nābher adhastāccaturaṅguliḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आयामे द्व्यङ्गुलं मेढ्रं वास्तेयस्तु षडङ्गुलः । बृषणौ नातिलम्बौ हि स्थूलत्वे सप्तकाङ्गुलौ । परिवृतिः समानैव उच्छ्राये चतुरङ्गुलौ

āyāme dvyaṅgulaṃ meḍhraṃ vāsteyastu ṣaḍaṅgulaḥ / bṛṣaṇau nātilambau hi sthūlatve saptakāṅgulau / parivṛtiḥ samānaiva ucchrāye caturaṅgulau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मेदं षडङ्गुलं प्रोक्तम् अन्तरं स्वोदरान्ननु । षडङ्गुलं भवेत् मानं लक्षणज्ञैरुदाहृतम्

medaṃ ṣaḍaṅgulaṃ proktam antaraṃ svodarānnanu / ṣaḍaṅgulaṃ bhavet mānaṃ lakṣaṇajñairudāhṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आयामो जङ्घयोः कार्यः पञ्चविंशतिरङ्गुलः । ऊर्वोर्गुल्फयोश्चैव मानं स्याच्चतुरङ्गुलम्

āyāmo jaṅghayoḥ kāryaḥ pañcaviṃśatiraṅgulaḥ / ūrvorgulphayoścaiva mānaṃ syāccaturaṅgulam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रान्तद्वयं च जङ्घाया विख्यातं चित्रकर्मणि । गुल्फलग्नप्रदेशस्य आयामश्चतुरङ्गुलः । तथैव मध्यदेशी हि आरोहेण षडङ्गुलिः

prāntadvayaṃ ca jaṅghāyā vikhyātaṃ citrakarmaṇi / gulphalagnapradeśasya āyāmaścaturaṅgulaḥ / tathaiva madhyadeśī hi āroheṇa ṣaḍaṅguliḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ञ्यङ्गुलं जानुभागस्य आयामे न तथारोहे । जङ्घाद्वयस्य तस्योर्धं मानमष्टाङ्गुलं मतम् । जङ्घयोः स्थूलतामानं भवेद् द्वादशकाङ्गुलम्

ñyaṅgulaṃ jānubhāgasya āyāme na tathārohe / jaṅghādvayasya tasyordhaṃ mānamaṣṭāṅgulaṃ matam / jaṅghayoḥ sthūlatāmānaṃ bhaved dvādaśakāṅgulam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जङ्घाग्रमुन्नतं कुर्यात् पुष्टमसिन संयुतम् । मृदु करिकराकारं न कार्यं विषमं क्वचित्

jaṅghāgramunnataṃ kuryāt puṣṭamasina saṃyutam / mṛdu karikarākāraṃ na kāryaṃ viṣamaṃ kvacit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुल्फादेशस्तथा नाऋई प्रगच्छन्नैव दृष्टिताम् । जङ्घायाः पश्चिमो भागः सुवृत्तो ऽल्पोन्नतौ भवेत्

gulphādeśastathā nāṛī pragacchannaiva dṛṣṭitām / jaṅghāyāḥ paścimo bhāgaḥ suvṛtto 'lponnatau bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उच्छ्रायेण तु पार्ष्णीनां मानं पञ्चाङ्गुलं मतम् । आयामस्त्र्यङ्गुल प्रोक्तः पादौ चतुर्दशाङ्गुलौ

ucchrāyeṇa tu pārṣṇīnāṃ mānaṃ pañcāṅgulaṃ matam / āyāmastryaṅgula proktaḥ pādau caturdaśāṅgulau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुरङ्गुलिको ऽङ्गुष्टो रक्तं पादतलं स्मृतम् । रक्तपद्माग्रसादृश्यं लाक्षारससमायुतम्

caturaṅguliko 'ṅguṣṭo raktaṃ pādatalaṃ smṛtam / raktapadmāgrasādṛśyaṃ lākṣārasasamāyutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चक्रादिलक्षणैर्युक्तं परस्परसमीपगम् । पादस्य बन्धनं स्यात्तु द्व्युङ्गुलं भूपदेशगम्

cakrādilakṣaṇairyuktaṃ parasparasamīpagam / pādasya bandhanaṃ syāttu dvyuṅgulaṃ bhūpadeśagam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चक्रवर्तिमहीपस्य हंसवच्चरणौ मतौ । भूस्पर्शौ जालवृद्धौ च अष्टाङ्गुलिप्रमाणकौ

cakravartimahīpasya haṃsavaccaraṇau matau / bhūsparśau jālavṛddhau ca aṣṭāṅgulipramāṇakau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कूर्मपृष्टसमाकारौ सुन्दरचिन्हसंयुतौ । पञ्चाङ्गुलिसमायामौ दर्शने सुमनोहरौ

kūrmapṛṣṭasamākārau sundaracinhasaṃyutau / pañcāṅgulisamāyāmau darśane sumanoharau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कनिष्टिकात्तयारोहः षडङ्गुलिसुसंयतः । अङ्गुष्टस्य तथायामो द्व्यङ्गुलः साधुनिश्चितः । परिवृतिः षडङ्गुलिः आरोहे चतुरङ्गुलिः

kaniṣṭikāttayārohaḥ ṣaḍaṅgulisusaṃyataḥ / aṅguṣṭasya tathāyāmo dvyaṅgulaḥ sādhuniścitaḥ / parivṛtiḥ ṣaḍaṅguliḥ ārohe caturaṅguliḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्रे समुन्नता कार्या दीर्घा अङ्गुलयस्तथा । अङ्गुष्ठापेक्षया स्थूला आरोहे त्र्यङ्गुला मताः

agre samunnatā kāryā dīrghā aṅgulayastathā / aṅguṣṭhāpekṣayā sthūlā ārohe tryaṅgulā matāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकैकाङ्गुलितो न्यूनाः सर्वाः स्युः क्रमिकागताः । कनिष्ठिकासमुच्छ्राय-परिवृत्तिर्द्विरङ्गुलिः

ekaikāṅgulito nyūnāḥ sarvāḥ syuḥ kramikāgatāḥ / kaniṣṭhikāsamucchrāya-parivṛttirdviraṅguliḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अङ्गुलीनां तु जालाश्च सन्नद्धाः सुन्दरास्तथा । नाड्यविषमसंपुष्टा अस्थि चादर्शनं गतम्

aṅgulīnāṃ tu jālāśca sannaddhāḥ sundarāstathā / nāḍyaviṣamasaṃpuṣṭā asthi cādarśanaṃ gatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नखाश्चार्धशशाङ्कवत् रक्तिमाः स्निग्धवर्णकाः । सिन्दुरलिप्तसर्वाङ्गाः प्रदिप्ताग्निशिखा यथा

nakhāścārdhaśaśāṅkavat raktimāḥ snigdhavarṇakāḥ / sinduraliptasarvāṅgāḥ pradiptāgniśikhā yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चन्द्रकान्तसमुज्ज्वलास् तथा सुस्पष्टसंयुताः । अव्रणा मृदवः पूर्णाः यवमानेन पूरिताः

candrakāntasamujjvalās tathā suspaṣṭasaṃyutāḥ / avraṇā mṛdavaḥ pūrṇāḥ yavamānena pūritāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अङ्गुलिस्तु त्रिभागः स्यात् स्पष्टा वृद्धाङ्गुलिस्तथा । तस्याः पार्श्वाङ्गुलेर्मध्ये स्थानमर्धाङ्गुलं मतम्

aṅgulistu tribhāgaḥ syāt spaṣṭā vṛddhāṅgulistathā / tasyāḥ pārśvāṅgulermadhye sthānamardhāṅgulaṃ matam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुल्फादेशादधोभागश् चरणमितिसंज्ञितम् । तच्चरणसमुच्छ्रायः चतुरङ्गुलको मतः । इत्थं चरणमानं स्यान् मया प्रोक्तं सुचिन्तितम्

gulphādeśādadhobhāgaś caraṇamitisaṃjñitam / taccaraṇasamucchrāyaḥ caturaṅgulako mataḥ / itthaṃ caraṇamānaṃ syān mayā proktaṃ sucintitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हस्तस्य लक्षणान्यत्र श्रुयन्तां कथयाम्यहम् । तलं सप्ताङ्गुलं दीर्घं विस्तारः पञ्चकाङ्गुलिः

hastasya lakṣaṇānyatra śruyantāṃ kathayāmyaham / talaṃ saptāṅgulaṃ dīrghaṃ vistāraḥ pañcakāṅguliḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मध्याङ्गुलेः समुच्छ्रायः पञ्चाङ्गुलं प्रकीर्तितम् । तर्जन्या न्यूनता बोध्या पर्वार्धेन सुसंमता

madhyāṅguleḥ samucchrāyaḥ pañcāṅgulaṃ prakīrtitam / tarjanyā nyūnatā bodhyā parvārdhena susaṃmatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनामिकाङ्गुलीमानं तद्वदेव भवेद् ध्रुवम् । कनिष्ठिकाप्यदीर्घा स्यात् पार्श्वाङ्गुलिक्रमादनु

anāmikāṅgulīmānaṃ tadvadeva bhaved dhruvam / kaniṣṭhikāpyadīrghā syāt pārśvāṅgulikramādanu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अङ्गुष्ठस्य सदोरहोश् चतुरङ्गुलको मतः । अङ्गुष्ठे द्वे तु पर्वणी समेनैक यवो भवेत्

aṅguṣṭhasya sadorahoś caturaṅgulako mataḥ / aṅguṣṭhe dve tu parvaṇī samenaika yavo bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्याधो मांसपिण्डश्च त्र्यङ्गुलिसम्मितो भवेत् । अङ्गुष्ठस्य प्रमाणं तु नवयवकसम्मतम् । आयामो ऽष्टयवः कार्य आरोहस्तु यवा नव

tasyādho māṃsapiṇḍaśca tryaṅgulisammito bhavet / aṅguṣṭhasya pramāṇaṃ tu navayavakasammatam / āyāmo 'ṣṭayavaḥ kārya ārohastu yavā nava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अङ्गुष्ठात्तु चतुर्भागा नद्धा जालक्रमादनु । नखा रक्तास्तथा स्वच्छाः शुक्तिवच्चारुतान्विता

aṅguṣṭhāttu caturbhāgā naddhā jālakramādanu / nakhā raktāstathā svacchāḥ śuktivaccārutānvitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अङ्गुष्ठपार्श्वमांसं त्वायामे अङ्गुलकं मतम् । अङ्गुष्ठान्तं तु करभात् सप्ताङ्गुलमानकम्

aṅguṣṭhapārśvamāṃsaṃ tvāyāme aṅgulakaṃ matam / aṅguṣṭhāntaṃ tu karabhāt saptāṅgulamānakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आयामश्च तथारोहः क्रमादङ्गुष्ठयोर्मिथः । यथाशास्त्रमुपन्यस्तः शुभं कार्यं विचारयन्

āyāmaśca tathārohaḥ kramādaṅguṣṭhayormithaḥ / yathāśāstramupanyastaḥ śubhaṃ kāryaṃ vicārayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पर्वार्धेन मिताः कार्या नखाः सूक्ष्मां नखाग्रकाः । सृष्यन्ते च यवादृशः पर्वतरेखा त्वदोषभाक्

parvārdhena mitāḥ kāryā nakhāḥ sūkṣmāṃ nakhāgrakāḥ / sṛṣyante ca yavādṛśaḥ parvatarekhā tvadoṣabhāk

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पर्वं दीर्घं च वृतं च करतलसुशोभनम् । तलौ पद्मसमौ रक्तौ करस्यैवं विधानतः

parvaṃ dīrghaṃ ca vṛtaṃ ca karatalasuśobhanam / talau padmasamau raktau karasyaivaṃ vidhānataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अकुटिलमवक्रं च गम्भीरं सूक्ष्मकं तथा । रेखात्रयं करे प्रोक्तं रक्तवर्णं सुशोभनम्

akuṭilamavakraṃ ca gambhīraṃ sūkṣmakaṃ tathā / rekhātrayaṃ kare proktaṃ raktavarṇaṃ suśobhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीवत्सचक्रचिह्नस्वस्तिलक्षण समन्वितम् । कार्पासस्पर्शकोमलं क्षौमसूत्रमनोहरम् । सुखदं चारु सुस्पर्शं कुर्यात् करतलं शुभम्

śrīvatsacakracihnasvastilakṣaṇa samanvitam / kārpāsasparśakomalaṃ kṣaumasūtramanoharam / sukhadaṃ cāru susparśaṃ kuryāt karatalaṃ śubham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समन्तान् मांसपूर्णं वै नाऋई दृश्या कदापि न । हस्तपृष्ठं सदा स्निग्धम् उन्नतं च भवेद् ध्रुवम् । सूक्ष्मा अङ्गुलिजाला हि सुन्दरं च तनुस्तथा

samantān māṃsapūrṇaṃ vai nāṛī dṛśyā kadāpi na / hastapṛṣṭhaṃ sadā snigdham unnataṃ ca bhaved dhruvam / sūkṣmā aṅgulijālā hi sundaraṃ ca tanustathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्पलाभः सदा रक्तो नागेन्द्राभोगसन्निभः । नखोदरस्तनुः स्निग्ध उन्नतः करशोभकः

utpalābhaḥ sadā rakto nāgendrābhogasannibhaḥ / nakhodarastanuḥ snigdha unnataḥ karaśobhakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आरोहायाममानं तु हस्तस्य गदितं मया । बाहूनां मानमारोहं धीमन् शृणु वदानि ते

ārohāyāmamānaṃ tu hastasya gaditaṃ mayā / bāhūnāṃ mānamārohaṃ dhīman śṛṇu vadāni te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उभयोस्तु तथा बाह्वीर् मानं कुर्याद् यथाविधि । षट्त्रिशकं प्रमाणं वै अङ्गुलीनां विधानतः । अष्टादश प्रबाहोश्च बाहोश्चापि तथैव च

ubhayostu tathā bāhvīr mānaṃ kuryād yathāvidhi / ṣaṭtriśakaṃ pramāṇaṃ vai aṅgulīnāṃ vidhānataḥ / aṣṭādaśa prabāhośca bāhoścāpi tathaiva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्कन्धाग्रस्य भवेन् मानं षडङ्गुलिसुसम्मतम् । आयामो बाहुभागस्य ज्ञेयं पञ्चाङ्गुलं सदा

skandhāgrasya bhaven mānaṃ ṣaḍaṅgulisusammatam / āyāmo bāhubhāgasya jñeyaṃ pañcāṅgulaṃ sadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अङ्गुलिर्मणिबन्धः स्यात् प्रवाहू चतुरङ्गुली । विशालो वर्त्तुलाकारः सुस्पष्टोरंशो भवेत् पुनः

aṅgulirmaṇibandhaḥ syāt pravāhū caturaṅgulī / viśālo varttulākāraḥ suspaṣṭoraṃśo bhavet punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आरोहो भुजयोर्यस्तु भवेदष्टादशाङ्गुलिः । आकरादष्टचत्वारिशत् नाऋइपर्व त्वदृश्यकम्

āroho bhujayoryastu bhavedaṣṭādaśāṅguliḥ / ākarādaṣṭacatvāriśat nāṛiparva tvadṛśyakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हस्तौ न जानुपर्यन्तौ दीर्धौ सूक्ष्र्मौ च सुन्दरौ । समन्तान् मांसपूर्णौ च भवेतामानपूर्ण्यतः

hastau na jānuparyantau dīrdhau sūkṣrmau ca sundarau / samantān māṃsapūrṇau ca bhavetāmānapūrṇyataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोपुच्छाग्रसमौ तावत् क्रमेणोच्चावचौ पुनः । बाहू दण्डायमानस्य जानुपर्यन्तगामिनौ

gopucchāgrasamau tāvat krameṇoccāvacau punaḥ / bāhū daṇḍāyamānasya jānuparyantagāminau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माद् राजेन्द्र हस्तेन जानुप्राप्त उदीर्यते । बाहुप्रबाहुमानानि आयामारोहः कीर्त्तितः

tasmād rājendra hastena jānuprāpta udīryate / bāhuprabāhumānāni āyāmārohaḥ kīrttitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनरग्रे प्रवक्ष्यामि लक्षणानि शुभानि वै । यानि पुर्वं न चोक्तानि तानि तुभ्यं वदाम्यहम्

punaragre pravakṣyāmi lakṣaṇāni śubhāni vai / yāni purvaṃ na coktāni tāni tubhyaṃ vadāmyaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केशानां प्रान्तभागात्तु स्थानं कट्यास्थिविस्तृतम् । परिमाणं षडङ्गुलं ज्ञेयं सदा महीपते । स्कन्धस्थलस्य मानं हि षोऋअशाङ्गुलिसम्मितम्

keśānāṃ prāntabhāgāttu sthānaṃ kaṭyāsthivistṛtam / parimāṇaṃ ṣaḍaṅgulaṃ jñeyaṃ sadā mahīpate / skandhasthalasya mānaṃ hi ṣoṛaśāṅgulisammitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आरोहस्तस्य मध्यस्य दशाङ्गुलं भवेद् ध्रुवम् । आयामे चाङ्गुलीनां ही संख्या यायाद् नवान्विता

ārohastasya madhyasya daśāṅgulaṃ bhaved dhruvam / āyāme cāṅgulīnāṃ hī saṃkhyā yāyād navānvitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्कन्धदेशस्य मध्यांश आरोहायामशोभितः । पृष्ठमध्यः षडङ्गुलिर् उर्ध्वे तु विंशतिर्मता

skandhadeśasya madhyāṃśa ārohāyāmaśobhitaḥ / pṛṣṭhamadhyaḥ ṣaḍaṅgulir urdhve tu viṃśatirmatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मध्यस्य द्वयङ्गुलायामः पृष्ठं भागेन सुन्दरम् । पुरुषाणामिदं मानं स्त्रीणां भागः स एव हि । मांसपेश्यल्पसंयुतः सर्वशरीरशोभनः

madhyasya dvayaṅgulāyāmaḥ pṛṣṭhaṃ bhāgena sundaram / puruṣāṇāmidaṃ mānaṃ strīṇāṃ bhāgaḥ sa eva hi / māṃsapeśyalpasaṃyutaḥ sarvaśarīraśobhanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नितम्बपार्श्वमानं स्यात् षडङ्गुलिसमन्वितम् । चतुरस्रं च विज्ञेयं मण्डलान्वितनिम्नगम्

nitambapārśvamānaṃ syāt ṣaḍaṅgulisamanvitam / caturasraṃ ca vijñeyaṃ maṇḍalānvitanimnagam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थानात् तस्मात् समारभ्य श्रोणीसीमासमीपगम् । चतुरङ्गुलं स्थानं स्यात् पायुस्तु द्व्युङ्गुलं मतम्

sthānāt tasmāt samārabhya śroṇīsīmāsamīpagam / caturaṅgulaṃ sthānaṃ syāt pāyustu dvyuṅgulaṃ matam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नितम्बदेश आरोहे चाष्टाङ्गुलिसमन्वितः । नातिसंकोचमापन्न आयामः सप्तकाङ्गुलिः । चारुमण्डलयुक्तश्च नातिप्रसारितो भवेत्

nitambadeśa ārohe cāṣṭāṅgulisamanvitaḥ / nātisaṃkocamāpanna āyāmaḥ saptakāṅguliḥ / cārumaṇḍalayuktaśca nātiprasārito bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आरोहायामयोः सर्वं लक्षणं शास्त्रसम्मतम् । निर्दिष्टं चावबोधार्थं पुनरत्र प्रवक्ष्यते । अविक्षिप्तेन चित्तेन गृह्यतां लोकहेतवे

ārohāyāmayoḥ sarvaṃ lakṣaṇaṃ śāstrasammatam / nirdiṣṭaṃ cāvabodhārthaṃ punaratra pravakṣyate / avikṣiptena cittena gṛhyatāṃ lokahetave

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दन्तशिरस्य लोभानां व्यवस्था क्रमशो यथा । वर्णस्य लक्षणं चैव देवमुखे न दीयते

dantaśirasya lobhānāṃ vyavasthā kramaśo yathā / varṇasya lakṣaṇaṃ caiva devamukhe na dīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुग्रथिताः समादन्ताः स्निग्धवर्णाः सुतीक्ष्णकाः । दधिमुक्ताब्जवच्छुक्लाः स्वच्छाः श्वेता हिमा इव

sugrathitāḥ samādantāḥ snigdhavarṇāḥ sutīkṣṇakāḥ / dadhimuktābjavacchuklāḥ svacchāḥ śvetā himā iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चत्वारिशच्छुभा दन्ताः श्वदन्तैश्च सुशोभिताः । आरोहे त्रियवा ज्ञेया आयामे यवयुग्मकाः

catvāriśacchubhā dantāḥ śvadantaiśca suśobhitāḥ / ārohe triyavā jñeyā āyāme yavayugmakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दन्तमूलं तथा तालु जिह्वासीमा च लोहितम् । जातीकुसुमसंकाशं श्वदन्ताभं सुशोभनं

dantamūlaṃ tathā tālu jihvāsīmā ca lohitam / jātīkusumasaṃkāśaṃ śvadantābhaṃ suśobhanaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वदन्तानां यवार्धेन वृद्धिः कार्या विचारयन् । तीक्ष्णाग्रपरिमण्डलं मृदु मृणालतन्तुवत्

śvadantānāṃ yavārdhena vṛddhiḥ kāryā vicārayan / tīkṣṇāgraparimaṇḍalaṃ mṛdu mṛṇālatantuvat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पद्मपत्रप्रतीकाशः कोमलश्च सुलक्षणः । स्थिरतडीन्निभो जिह्वाद् एशः स्पष्टश्च रक्तिमः । नवार्धपर्णवच्चारुः मुखे वै विततो भवेत्

padmapatrapratīkāśaḥ komalaśca sulakṣaṇaḥ / sthirataḍīnnibho jihvād eśaḥ spaṣṭaśca raktimaḥ / navārdhaparṇavaccāruḥ mukhe vai vitato bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऐरावतस्य वृंहती हयराजस्य नादवत् । मेघरवस्य गम्भीरा वाणी प्रोक्ता सुलक्षणा

airāvatasya vṛṃhatī hayarājasya nādavat / megharavasya gambhīrā vāṇī proktā sulakṣaṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जालरेखानिभा केशाः शिरो ऽलंकरणं गताः । इन्द्रनीलसभाः कृष्णा भ्रमराञ्जनसन्निभाः

jālarekhānibhā keśāḥ śiro 'laṃkaraṇaṃ gatāḥ / indranīlasabhāḥ kṛṣṇā bhramarāñjanasannibhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मयूरकण्ठरोमाभाः कोकिलाभाः शिरोरुहाः । नीला देदीप्यमानाश्च पृष्टमूलसमागताः

mayūrakaṇṭharomābhāḥ kokilābhāḥ śiroruhāḥ / nīlā dedīpyamānāśca pṛṣṭamūlasamāgatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुन्दरा दक्षिणावर्त्ताः केशरिणः सटाप्रभाः । जालरेखाङ्किताः कोणाः केशचूऋआ मनोहराः

sundarā dakṣiṇāvarttāḥ keśariṇaḥ saṭāprabhāḥ / jālarekhāṅkitāḥ koṇāḥ keśacūṛā manoharāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बाहुमूलोपजङ्घासु नासाकर्णमुखेषु च । जङ्घासु कण्ठगण्डेषु केशा न स्युर्महात्मनाम्

bāhumūlopajaṅghāsu nāsākarṇamukheṣu ca / jaṅghāsu kaṇṭhagaṇḍeṣu keśā na syurmahātmanām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृदुसूक्ष्मैस्तथा स्निग्धैर् जालरेखैः सुशोभनैः । केशानां परिमण्डलैर् नीलाञ्जनसमप्रभैः । वक्षस्थलं नृपाणां च शोभितं स्यात् सुलक्षणम्

mṛdusūkṣmaistathā snigdhair jālarekhaiḥ suśobhanaiḥ / keśānāṃ parimaṇḍalair nīlāñjanasamaprabhaiḥ / vakṣasthalaṃ nṛpāṇāṃ ca śobhitaṃ syāt sulakṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवभूतमनुष्याणां मुखे श्मश्रु न रोम च

devabhūtamanuṣyāṇāṃ mukhe śmaśru na roma ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतेषां देवदेहस्तु रोमभिः परिवर्जितः । षोऋअशवर्षपूरकं शरीरं तद्धि कथ्यते

eteṣāṃ devadehastu romabhiḥ parivarjitaḥ / ṣoṛaśavarṣapūrakaṃ śarīraṃ taddhi kathyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुराणां केशजालं तु सूक्ष्मलतेव संगतम् । नीलं चक्षुर्मनोग्राहि सर्वसत्त्वसुखप्रदम्

surāṇāṃ keśajālaṃ tu sūkṣmalateva saṃgatam / nīlaṃ cakṣurmanogrāhi sarvasattvasukhapradam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जम्बुनदसमाहृत-तप्तकाञ्चनवर्णकः । देदिष्यते च देहो ऽस्य पातचम्पकपुष्पवत्

jambunadasamāhṛta-taptakāñcanavarṇakaḥ / dediṣyate ca deho 'sya pātacampakapuṣpavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कमलदलकोषस्य प्राकार इव तृप्तिदः । उत्तमः पुरुषो ज्ञेयः लक्ष्मणं चक्रवर्त्तिनः

kamaladalakoṣasya prākāra iva tṛptidaḥ / uttamaḥ puruṣo jñeyaḥ lakṣmaṇaṃ cakravarttinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.