यत्र हि लक्षणं नास्ति तत्सर्वं तद्वयावर्त्यमङ्गीकरणीयम् । अन्यथा लक्षणस्याव्याप्तिप्रसङ्गात् । नचेदं लक्षणं जीवस्यास्ति । तत्कथमसावनेन न व्यावर्त्यत इति । *३,४४* किञ्चानेन लक्षणेन यदि जीवो न व्यावर्त्यते, किन्तु सो ऽपि लक्ष्यान्तर्गतः । तथा सति लक्षणस्य जीवे ऽतिव्याप्तिमाशङ्कयेतरव्यपदेशाद्धिताकरणादिदोषप्रसक्तिरिति सूत्रकारीयं तन्निराकरणमसङ्गतं स्यात् । नहि लक्ष्य एवातिव्याप्तिर्लक्षणस्य केनापि शङ्कयते । कथञ्चिच्छङ्कायां वा तस्यापि लक्ष्यत्वाङ्गीकारं परित्यज्य तत्र न लक्षणनिराकरणं क्रियत इत्याशवानाह हिताक्रियेति ॥ हिताक्रियादिदोषं च वक्ष्यत्येव स्वयं प्रभुः यद्यपि परेणापि जीवस्य लक्षणव्यावर्त्यत्वमङ्गीकृतमेव, यथाऽह"सर्वज्ञं सर्वशक्तिं विहायान्यतः परपरिकल्पितात्प्रधानादेरचेतनाच्चेतनादपि परिच्छिन्नज्ञानक्रियाशक्तेः संसारिणो हिरण्यगर्भादुत्पत्त्यादि न सम्भावयितुमपि शक्यतेऽ; इति, तथापि न्यायेनोपपादयितुमिदमुक्तमिति । *३,४५* अथ मायावाद्युक्तस्य निर्गुणत्वस्यापि सूत्रकारैरेव निराकृतता इतो ऽपि मायावादिनां न ब्रह्मलक्षणसूत्रारम्भः सम्भवतीत्याह निर्गुणत्वं चेति ॥ निर्गुणत्वं च तेनैव निषिद्धं प्रभुणा स्वयम्
yatra hi lakṣaṇaṃ nāsti tatsarvaṃ tadvayāvartyamaṅgīkaraṇīyam / anyathā lakṣaṇasyāvyāptiprasaṅgāt / nacedaṃ lakṣaṇaṃ jīvasyāsti / tatkathamasāvanena na vyāvartyata iti / *3,44* kiñcānena lakṣaṇena yadi jīvo na vyāvartyate, kintu so 'pi lakṣyāntargataḥ / tathā sati lakṣaṇasya jīve 'tivyāptimāśaṅkayetaravyapadeśāddhitākaraṇādidoṣaprasaktiriti sūtrakārīyaṃ tannirākaraṇamasaṅgataṃ syāt / nahi lakṣya evātivyāptirlakṣaṇasya kenāpi śaṅkayate / kathañcicchaṅkāyāṃ vā tasyāpi lakṣyatvāṅgīkāraṃ parityajya tatra na lakṣaṇanirākaraṇaṃ kriyata ityāśavānāha hitākriyeti // hitākriyādidoṣaṃ ca vakṣyatyeva svayaṃ prabhuḥ yadyapi pareṇāpi jīvasya lakṣaṇavyāvartyatvamaṅgīkṛtameva, yathā'ha"sarvajñaṃ sarvaśaktiṃ vihāyānyataḥ paraparikalpitātpradhānāderacetanāccetanādapi paricchinnajñānakriyāśakteḥ saṃsāriṇo hiraṇyagarbhādutpattyādi na sambhāvayitumapi śakyate'; iti, tathāpi nyāyenopapādayitumidamuktamiti / *3,45* atha māyāvādyuktasya nirguṇatvasyāpi sūtrakāraireva nirākṛtatā ito 'pi māyāvādināṃ na brahmalakṣaṇasūtrārambhaḥ sambhavatītyāha nirguṇatvaṃ ceti // nirguṇatvaṃ ca tenaiva niṣiddhaṃ prabhuṇā svayam
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.