नित्यगुणत्वं चेश्वरस्य लिङ्गपादे साधयिष्यते । अस्येश्वरस्येत्युपलक्षणम् । जीवे ऽपि पारतन्त्र्यादिदोषाणां नित्यत्वात् । यथोक्तं पुराणे"अल्पशक्तिरसार्वज्ञम्ऽ; इति । *३,५६* ननु च विरोध्याकारपरित्यागेन जीवस्य ब्रह्मैक्यमित्यस्यार्थो न विरोध्याकाराविवक्षामात्रेणेति नाप्यनित्यत्वेनेति । किन्तु निर्गुणेन ब्रह्मणा जीवस्यैक्यमित्येवेति चेन्न । निर्गुण(त्व)स्यैव निरूपयितुमशक्यत्वात् । तथाहि । तन्निर्गुणं किं सगुणादीश्वराद्भिन्नमुताभिन्नम्(वा) । द्वितीये तस्यापि सगुणत्वप्रसङ्गेन निर्गुणत्वव्याघातः । आद्ये दोषमाह सदैवेति ॥ सदैव गुणवत्त्वे ऽस्य भिन्नं स्यान्निर्गुणं सदा यदि निर्गुणं सगुणादत्यन्तभिन्नं तर्ह्यस्य सगुणस्य नित्यं सगुणत्वात्तस्मान्नित्यमेव निर्गुणं भिन्नं प्रसज्येत । तथाच न कदाचिदपि कैवल्यं स्यादिति । ननु स्वभावतो निर्गुणमेवेरोपितैर्मिथ्यागुणैः सगुणमिति बालैरभिलप्यते । आरोपितनीलिम्ना गगनमिव नीलत्वेन । आरोपप्रवाहस्य चानादिनित्यतया सदा सगुणत्वं च नानिष्यम् । तथाच मिथ्याभूतविरोध्याकारपरित्यागेनैक्योपदेशो ऽपि नानुपपन्नः । नीरूपं गगनमिति यथा । यथा वा यदिदं रजतं सा शुक्तिरित्येवं परेण स्वाभिसन्धावुद्घाटिते सत्याह नचेति ॥ नच मिथ्यागुणत्वं स्यादनिर्वाच्यस्य दूषणात्
nityaguṇatvaṃ ceśvarasya liṅgapāde sādhayiṣyate / asyeśvarasyetyupalakṣaṇam / jīve 'pi pāratantryādidoṣāṇāṃ nityatvāt / yathoktaṃ purāṇe"alpaśaktirasārvajñam'; iti / *3,56* nanu ca virodhyākāraparityāgena jīvasya brahmaikyamityasyārtho na virodhyākārāvivakṣāmātreṇeti nāpyanityatveneti / kintu nirguṇena brahmaṇā jīvasyaikyamityeveti cenna / nirguṇa(tva)syaiva nirūpayitumaśakyatvāt / tathāhi / tannirguṇaṃ kiṃ saguṇādīśvarādbhinnamutābhinnam(vā) / dvitīye tasyāpi saguṇatvaprasaṅgena nirguṇatvavyāghātaḥ / ādye doṣamāha sadaiveti // sadaiva guṇavattve 'sya bhinnaṃ syānnirguṇaṃ sadā yadi nirguṇaṃ saguṇādatyantabhinnaṃ tarhyasya saguṇasya nityaṃ saguṇatvāttasmānnityameva nirguṇaṃ bhinnaṃ prasajyeta / tathāca na kadācidapi kaivalyaṃ syāditi / nanu svabhāvato nirguṇameveropitairmithyāguṇaiḥ saguṇamiti bālairabhilapyate / āropitanīlimnā gaganamiva nīlatvena / āropapravāhasya cānādinityatayā sadā saguṇatvaṃ ca nāniṣyam / tathāca mithyābhūtavirodhyākāraparityāgenaikyopadeśo 'pi nānupapannaḥ / nīrūpaṃ gaganamiti yathā / yathā vā yadidaṃ rajataṃ sā śuktirityevaṃ pareṇa svābhisandhāvudghāṭite satyāha naceti // naca mithyāguṇatvaṃ syādanirvācyasya dūṣaṇāt
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.