आश्चर्यतमत्वात् । कथमाश्चर्यतमत्वम् । अनन्तगुणपूर्णत्वात् । दुर्लभं ह्याश्चर्यं भवति । न ह्यनन्तगुणपूर्णं सुलभम् । भासनोपसम्भाषेत्यात्मनेपदम् । वाच्यत्वस्योपपादितत्वात् । अर्थकथनमात्रेणैवालम् । श्रुत्युदाहरणं तु दार्ढ्यार्थमित्यवगन्तव्यम् । *३,२५१* वाच्यस्यावच्यत्वं लोकेऽपि रूढितः सिद्धम् आश्चर्यं हि वस्तु वाच्यमपि न तेन तेनाकारेण विशेषतो निर्दोष्युं शक्यते । व्युत्पत्त्यभावात् । वाङ्मनसयोर्व्याकुलत्वाद्वेत्यतो ऽवाच्यमित्युच्यते । मुख्यातिक्रमेणामुख्यप्रयोगे किं प्रयोजनमिति चेत् । स्यादयं प्रयोजनानुयोगो यद्ययं स्वतन्त्रप्रयोगः स्यात् । नैतदस्ति । रूढत्वात् यथोक्तम्,"रूढोपचारो रूढलक्षणोपचारो लक्षणाऽ; इति । अन्यो ऽप्याह"मुख्यार्थबाधे तद्योगे रूढितो ऽथ प्रयोजनात्ऽ; इति । तदिदमाह अवाच्यमिति ॥ अवाच्यमिति लोके ऽपि वक्तयाश्चार्यतमं भुवि
āścaryatamatvāt / kathamāścaryatamatvam / anantaguṇapūrṇatvāt / durlabhaṃ hyāścaryaṃ bhavati / na hyanantaguṇapūrṇaṃ sulabham / bhāsanopasambhāṣetyātmanepadam / vācyatvasyopapāditatvāt / arthakathanamātreṇaivālam / śrutyudāharaṇaṃ tu dārḍhyārthamityavagantavyam / *3,251* vācyasyāvacyatvaṃ loke'pi rūḍhitaḥ siddham āścaryaṃ hi vastu vācyamapi na tena tenākāreṇa viśeṣato nirdoṣyuṃ śakyate / vyutpattyabhāvāt / vāṅmanasayorvyākulatvādvetyato 'vācyamityucyate / mukhyātikrameṇāmukhyaprayoge kiṃ prayojanamiti cet / syādayaṃ prayojanānuyogo yadyayaṃ svatantraprayogaḥ syāt / naitadasti / rūḍhatvāt yathoktam,"rūḍhopacāro rūḍhalakṣaṇopacāro lakṣaṇā'; iti / anyo 'pyāha"mukhyārthabādhe tadyoge rūḍhito 'tha prayojanāt'; iti / tadidamāha avācyamiti // avācyamiti loke 'pi vaktayāścāryatamaṃ bhuvi
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.