ऋतं सत्यं परं ब्रह्मेति पूर्वार्धो ऽपि यदि रुद्रविषयः सत्यात्तदा तदेवर्तं तदुसत्यमाहुस्तदेव ब्रह्म परमं कवीनामिति श्रुतिस्तस्य विष्णोरृतत्वादिकं कथमञ्जसा कवीनां संमत्या आह । परस्परविरोधेनान्यतरश्रुतेरप्रामाण्यं प्रसज्येतेति भावः । ऋतमिति श्रुती रुद्रस्य ऋतसत्यब्रह्मत्वादीन्याह । तदेवेति (च) श्रुतिर्विष्णोः । तत्र श्रुतिद्वयबलाद्द्वयोरपि ऋतादिशब्दवाच्यत्वे क्वास्ति विरोध इत्यत उक्तम् तस्यैवेति ॥ तत्कथमित्यत उक्तमवधारयन्तीति । विरोधे चाद्यश्रुतेरेव बाधो युक्तः । तदेवेति श्रुतेः प्रबलत्वात्तच्चैतच्छ्रुत्या आपातप्रतीतिजभ्रान्तिबाधात्मकत्वादवसीयते । न ह्यप्राप्तप्रतिषेधो युज्यते । नापि श्रुत्याभासाद्विना तत्प्रापकमस्तीति । ननु तर्हि रुद्रस्य विष्ण्वात्मकत्वेनाविरोधो ऽस्तु । पुनरुक्तिपरिहारायोत्तरार्धोक्तो विरूपाक्षस्त्वपरो भविष्यति । एवं तर्हि विष्णोरेव ब्रह्मशब्द इति क्वास्ति सौत्रस्य हेतोर्व्यभिचारः । न हि पक्षे व्यभिचारः शङ्कयत इति । किञ्च रुद्रादीनां सर्वेषां प्रलये ऽसतां सृष्टावीश्वराञ्जन्मवतां ब्रह्मत्वं कथमुपपद्यते । जन्मादिमत्त्वमेव तेषां कुतो ऽवगम्यत इत्यत आह एक इति ॥ *३,३५७* एको नारायण आसीन्न ब्रह्मा नच शङ्करः । वासुदेवो ऽग्र एवासीन्न ब्रह्मा नच शङ्करः
ṛtaṃ satyaṃ paraṃ brahmeti pūrvārdho 'pi yadi rudraviṣayaḥ satyāttadā tadevartaṃ tadusatyamāhustadeva brahma paramaṃ kavīnāmiti śrutistasya viṣṇorṛtatvādikaṃ kathamañjasā kavīnāṃ saṃmatyā āha / parasparavirodhenānyataraśruteraprāmāṇyaṃ prasajyeteti bhāvaḥ / ṛtamiti śrutī rudrasya ṛtasatyabrahmatvādīnyāha / tadeveti (ca) śrutirviṣṇoḥ / tatra śrutidvayabalāddvayorapi ṛtādiśabdavācyatve kvāsti virodha ityata uktam tasyaiveti // tatkathamityata uktamavadhārayantīti / virodhe cādyaśrutereva bādho yuktaḥ / tadeveti śruteḥ prabalatvāttaccaitacchrutyā āpātapratītijabhrāntibādhātmakatvādavasīyate / na hyaprāptapratiṣedho yujyate / nāpi śrutyābhāsādvinā tatprāpakamastīti / nanu tarhi rudrasya viṣṇvātmakatvenāvirodho 'stu / punaruktiparihārāyottarārdhokto virūpākṣastvaparo bhaviṣyati / evaṃ tarhi viṣṇoreva brahmaśabda iti kvāsti sautrasya hetorvyabhicāraḥ / na hi pakṣe vyabhicāraḥ śaṅkayata iti / kiñca rudrādīnāṃ sarveṣāṃ pralaye 'satāṃ sṛṣṭāvīśvarāñjanmavatāṃ brahmatvaṃ kathamupapadyate / janmādimattvameva teṣāṃ kuto 'vagamyata ityata āha eka iti // *3,357* eko nārāyaṇa āsīnna brahmā naca śaṅkaraḥ / vāsudevo 'gra evāsīnna brahmā naca śaṅkaraḥ
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.