Library·Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version·1·1.1·1.1.211

Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version 1.1.211

NMABB 1.1.211

तत्र चशब्दः प्रतिज्ञासमुच्चयार्थ इति भावेन सूत्रं व्याचष्टे आदित्य इति ॥ स्यादेतदेवं कथञ्चित् । यद्यस्यामुपनिषदि जीवपरमात्मनोरभेदो विवक्षितः स्यात् । न चैवम् । "स यश्चायं पुरुषे यश्चासावादित्ये स एकःऽ; इति पुरुषादित्यशब्दोपलक्षितापकृष्टोत्कृष्टसकलजीवानां नियम्यतयाधिकरणत्वेन परमात्मनश्च नियामकतयाधिष्ठातृत्वेन भेदस्यैवात्रोपदेशात् । तथा"रसं ह्येवायं लब्ध्वाऽनन्दी भवतिऽ; इति लब्धृलब्धव्यतया"यदा ह्येवैषःऽ; इत्युपासकोपास्यतया"उपसङ्क्रामतिऽ; इति प्राप्तृप्राप्यतया"भीषास्मात्ऽ; इति नियम्यनियामकतया च भेदोपदेशा द्रष्टव्याः । यदुक्तं वाक्यशाबल्या(न्यथा)नुपपत्तिरत्र प्रमाणमिति । तदयुक्तम् । केवलं ब्रह्मपरतयैव वाक्यानां समञ्जसीकृतत्वात् । ततो न जीवो ऽन्नमयादिशब्दवाच्य इति । *३,४३८* ननु कथमुच्यते नास्य परमात्मनो ऽभेदो ऽस्ति जीवेनेति । अनुमानतस्तदभेदस्य प्रमितत्वात् । तथा चोक्तविधयान्नमयत्वादिकं जीवस्य किं न स्यात् । न चोक्तभेदोपदेशविरोधः । अनुमानविरोधेन तस्यैवान्यपरत्वोपपत्तेरित्याशङ्कापरिहाराय सूत्रं कामाच्च नानुमानापेक्षेति । तद्वयाचष्टे नानुमेति ॥ ॥। नानुमा कामचारिणी

tatra caśabdaḥ pratijñāsamuccayārtha iti bhāvena sūtraṃ vyācaṣṭe āditya iti // syādetadevaṃ kathañcit / yadyasyāmupaniṣadi jīvaparamātmanorabhedo vivakṣitaḥ syāt / na caivam / "sa yaścāyaṃ puruṣe yaścāsāvāditye sa ekaḥ'; iti puruṣādityaśabdopalakṣitāpakṛṣṭotkṛṣṭasakalajīvānāṃ niyamyatayādhikaraṇatvena paramātmanaśca niyāmakatayādhiṣṭhātṛtvena bhedasyaivātropadeśāt / tathā"rasaṃ hyevāyaṃ labdhvā'nandī bhavati'; iti labdhṛlabdhavyatayā"yadā hyevaiṣaḥ'; ityupāsakopāsyatayā"upasaṅkrāmati'; iti prāptṛprāpyatayā"bhīṣāsmāt'; iti niyamyaniyāmakatayā ca bhedopadeśā draṣṭavyāḥ / yaduktaṃ vākyaśābalyā(nyathā)nupapattiratra pramāṇamiti / tadayuktam / kevalaṃ brahmaparatayaiva vākyānāṃ samañjasīkṛtatvāt / tato na jīvo 'nnamayādiśabdavācya iti / *3,438* nanu kathamucyate nāsya paramātmano 'bhedo 'sti jīveneti / anumānatastadabhedasya pramitatvāt / tathā coktavidhayānnamayatvādikaṃ jīvasya kiṃ na syāt / na coktabhedopadeśavirodhaḥ / anumānavirodhena tasyaivānyaparatvopapatterityāśaṅkāparihārāya sūtraṃ kāmācca nānumānāpekṣeti / tadvayācaṣṭe nānumeti // ... nānumā kāmacāriṇī

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/NMABB/1.1.211

Cite as: Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version 1.1.211, in HREEM (hreem.cc/library/NMABB/1.1.211), after GRETIL.

Edition, numbering and licence

GRETIL tei/sa_jayatIrtha-nyAyasudhA.xml —

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text