तदुभयं प्रधानमप्रधानं च लक्षणमनुमानादिनातिव्याप्तौ शङ्कितायां तन्निवृत्त्यर्थं तृतीयसूत्रे शास्त्रमूलं शास्त्रैकप्रमाणमुक्तं यतस्ततश्चतुर्थे सूत्रे शास्त्रस्यान्यपरत्वशङ्कायां सर्वशब्दानां भगवत्यन्वयः प्रतिज्ञातुमुचितो न कतिपयशब्दानामिति शेषः । सर्वगुणपूर्णत्वे शास्त्रस्य प्रमाणतयाभिधाने ऽपि कुतः सर्वशब्दसमन्वयः प्रतिज्ञातव्य इत्यत आह अन्वय इति ॥ अन्वयः सर्वशब्दानां गुणसर्वस्ववेदकः यतः सर्वशब्दानामन्वय एव गुणसर्वस्ववेदको न कतिपयशब्दानाम् । अतः सर्वशास्त्राद् गुणसर्वस्वसिद्धये स एव प्रतिज्ञातव्य इति सम्बन्धः । अन्यथा यस्यैव शब्दस्य समन्वयो न प्रतिज्ञायते तदर्थो गुणो भगवति न सिद्धयेदतिव्याप्तिश्च स्यात् । प्रतिज्ञाते च समन्वयसूत्रेण सकलशब्दसमन्वये तत्प्रपञ्चनं सूत्रकारस्य कथमसङ्गतं भवतीति । एतेन मुख्यवृत्तिरपि सङ्गता द्रष्टव्या । तस्या अपि समन्वयसूत्रे प्रतिज्ञातव्यत्वात् । अमुख्यवृत्तौतदभिधेयगुणालाभप्रसङ्गात् । अभिधेये ऽतिव्याप्तिप्रसङ्गाच्चेति । *३,४९०* एवमसङ्गतिं परिहृत्य यदुक्तं परेण न परमेश्वरस्यैव सर्वशब्दमुख्यार्थत्वं युक्तम् । योगस्य परमेश्वर इवान्यत्रापि सम्भवात् । ईश्वरे रूढेरभावेनान्यत्र तदाधिक्यादिति । तत्र योगस्योभयत्र साम्यं तावन्निराकरोति शब्देति ॥ शब्दप्रवृत्तिहेतूनां तस्मिन् मुख्यसमन्वयात्
tadubhayaṃ pradhānamapradhānaṃ ca lakṣaṇamanumānādinātivyāptau śaṅkitāyāṃ tannivṛttyarthaṃ tṛtīyasūtre śāstramūlaṃ śāstraikapramāṇamuktaṃ yatastataścaturthe sūtre śāstrasyānyaparatvaśaṅkāyāṃ sarvaśabdānāṃ bhagavatyanvayaḥ pratijñātumucito na katipayaśabdānāmiti śeṣaḥ / sarvaguṇapūrṇatve śāstrasya pramāṇatayābhidhāne 'pi kutaḥ sarvaśabdasamanvayaḥ pratijñātavya ityata āha anvaya iti // anvayaḥ sarvaśabdānāṃ guṇasarvasvavedakaḥ yataḥ sarvaśabdānāmanvaya eva guṇasarvasvavedako na katipayaśabdānām / ataḥ sarvaśāstrād guṇasarvasvasiddhaye sa eva pratijñātavya iti sambandhaḥ / anyathā yasyaiva śabdasya samanvayo na pratijñāyate tadartho guṇo bhagavati na siddhayedativyāptiśca syāt / pratijñāte ca samanvayasūtreṇa sakalaśabdasamanvaye tatprapañcanaṃ sūtrakārasya kathamasaṅgataṃ bhavatīti / etena mukhyavṛttirapi saṅgatā draṣṭavyā / tasyā api samanvayasūtre pratijñātavyatvāt / amukhyavṛttautadabhidheyaguṇālābhaprasaṅgāt / abhidheye 'tivyāptiprasaṅgācceti / *3,490* evamasaṅgatiṃ parihṛtya yaduktaṃ pareṇa na parameśvarasyaiva sarvaśabdamukhyārthatvaṃ yuktam / yogasya parameśvara ivānyatrāpi sambhavāt / īśvare rūḍherabhāvenānyatra tadādhikyāditi / tatra yogasyobhayatra sāmyaṃ tāvannirākaroti śabdeti // śabdapravṛttihetūnāṃ tasmin mukhyasamanvayāt
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.