नहि जन्मादिसूत्राणि अभेदपराणि । प्रत्युत तन्निरासपराणीति वक्ष्यते । अतः शारीरकः परमात्मैव । यथोक्तम् । "शरीरौ तावुभौ ज्ञेयौ जीवश्चेश्वरसंज्ञितःऽ; इति । तस्य सकलगुरपूर्णत्वादिमीमांसैव शारीरकमीमांसा । तथा चोक्तं पुराणे"सर्वदोषविहीनत्वम्ऽ; इत्यादि । *१,१६७* ब्रह्मसूत्राणाम् एव त्रिविधं प्रामाण्यम् यत एवं ब्रह्मसूत्राणां प्रामाण्यं त्रिविधं दृश्यते । आप्तवाक्यत्वादिप्रमाणत्रयेण दृश्यत इति यावत् । अतस्तन्महदनुत्तमं मन्तव्यम् । आप्तवाक्यत्रयादिलिङ्गत्रयावसितं प्रामाण्यं अन्यत्रापि चेत्स्यात्तदा कथमेषां तदनुत्तममित्यतो ब्रह्मसूत्राणामेवेत्युक्तम् । तत्कथमित्यत आह एकधेति ॥ सर्वश इति वचनादेकधेत्युपलक्षणम् । तथा हि । क्वचिदेकधा । यथाऽप्तिमूलतया लौकिकविषये पितृवाक्ये । श्रुतिसंवादेन धर्मादिविषये प्रतिवाद्युदीरितवचने । तदुक्त एव पवर्तो ऽग्निमानिति वाक्ये युक्तिसंवादेन । क्वचित् द्वेधा । यथाऽप्तिश्रुतिभ्यां मन्वादिवाक्ये । आप्तियुक्तिभ्यां पर्वतो ऽग्निमानित्यादौ पितृवाक्ये । श्रुतियुक्तिभ्यामीश्वरः सर्वज्ञ इति प्रतिवाद्युदीरितवचसीति । जैमिन्यादिवाक्ये त्रेधाप्यस्तीति चेत् । सत्यम् । यथा ब्रह्मसूत्रेषु न तथा । निरवधिकं हि तत्राप्त्यादिकम् । एतदर्थमपि महदित्येतत्त्रिविधमित्यनेनापि योजनीयम् । ननु प्रमाणैकत्वानेकत्वयोः प्रमेयतादवस्थ्यात् कथमेतत् । इत्थम् । नहि प्रमाणमात्रं निःशङ्कप्रवृत्तावुपयुज्यते । किं नाम प्रमाणतया प्रमितमेव । तच्च यावद्यावदधिकं प्रमीयते तत्तदनुसारिणीमविशङ्कां क्षिप्रप्रवृत्तिं प्रसूत इत्यनुभवसिद्धम् । ततः प्रामाण्यमेव स्वकार्यातिशयवशेनातिशयवदुच्यते । एवं विषयप्रयोजनातिशयवशेनाप्यतिशयो द्रष्टव्यः । *१,१७१* प्रामाण्योक्तिसमर्थनम् अतो नैतादृशं किञ्चित् प्रमाणतममिष्यते । स्वयं कृतापि तद्वयाख्या क्रियते स्पष्टतार्थतः
nahi janmādisūtrāṇi abhedaparāṇi / pratyuta tannirāsaparāṇīti vakṣyate / ataḥ śārīrakaḥ paramātmaiva / yathoktam / "śarīrau tāvubhau jñeyau jīvaśceśvarasaṃjñitaḥ'; iti / tasya sakalagurapūrṇatvādimīmāṃsaiva śārīrakamīmāṃsā / tathā coktaṃ purāṇe"sarvadoṣavihīnatvam'; ityādi / *1,167* brahmasūtrāṇām eva trividhaṃ prāmāṇyam yata evaṃ brahmasūtrāṇāṃ prāmāṇyaṃ trividhaṃ dṛśyate / āptavākyatvādipramāṇatrayeṇa dṛśyata iti yāvat / atastanmahadanuttamaṃ mantavyam / āptavākyatrayādiliṅgatrayāvasitaṃ prāmāṇyaṃ anyatrāpi cetsyāttadā kathameṣāṃ tadanuttamamityato brahmasūtrāṇāmevetyuktam / tatkathamityata āha ekadheti // sarvaśa iti vacanādekadhetyupalakṣaṇam / tathā hi / kvacidekadhā / yathā'ptimūlatayā laukikaviṣaye pitṛvākye / śrutisaṃvādena dharmādiviṣaye prativādyudīritavacane / tadukta eva pavarto 'gnimāniti vākye yuktisaṃvādena / kvacit dvedhā / yathā'ptiśrutibhyāṃ manvādivākye / āptiyuktibhyāṃ parvato 'gnimānityādau pitṛvākye / śrutiyuktibhyāmīśvaraḥ sarvajña iti prativādyudīritavacasīti / jaiminyādivākye tredhāpyastīti cet / satyam / yathā brahmasūtreṣu na tathā / niravadhikaṃ hi tatrāptyādikam / etadarthamapi mahadityetattrividhamityanenāpi yojanīyam / nanu pramāṇaikatvānekatvayoḥ prameyatādavasthyāt kathametat / ittham / nahi pramāṇamātraṃ niḥśaṅkapravṛttāvupayujyate / kiṃ nāma pramāṇatayā pramitameva / tacca yāvadyāvadadhikaṃ pramīyate tattadanusāriṇīmaviśaṅkāṃ kṣiprapravṛttiṃ prasūta ityanubhavasiddham / tataḥ prāmāṇyameva svakāryātiśayavaśenātiśayavaducyate / evaṃ viṣayaprayojanātiśayavaśenāpyatiśayo draṣṭavyaḥ / *1,171* prāmāṇyoktisamarthanam ato naitādṛśaṃ kiñcit pramāṇatamamiṣyate / svayaṃ kṛtāpi tadvayākhyā kriyate spaṣṭatārthataḥ
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.