अनुमयेति श्रुतिव्यतिरिक्तप्रमाणोपलक्षणम् । धर्मिप्रमा धर्मिग्राहकं प्रमाणम् । अनुमानं हि प्रमाणान्तरेण सिद्धे धर्मिणि प्रवर्तते नान्यथा । अत्र चेश्वरो धर्मी न चासावनुमानेन सिद्धयतीति समर्थितं प्राक् । प्रत्यक्षाद्यविषयत्वं तु परस्यापि सम्मतम् । ततः परिशेषात् श्रुतिरेव धर्मिणः परमेश्वरस्य ग्राहिकेत्येष्यव्यम् । तथाचानेनानुमानेन श्रुतिप्रामाण्यमनुमतम् । अन्यथा स्वस्यानुत्थानप्रसङ्गात् । सा चोपजीव्या श्रुतिरीश्वरमानन्दवन्तमाचष्टे । ततस्तद्विरोधादनुमानमप्रमाणमेव । अग्निस्वरूपग्राहकप्रत्यक्षविरुद्धतच्छैत्यानुमानवदिति । नच वाच्यं यः सर्वज्ञ इत्यादिवाक्यमनुमानस्योपजीव्यं नानन्दवादीति । सर्वस्यापि वेदस्यैकवाक्यत्वेनार्ध(ज)चरतीयायोगात् । अन्यथाग्निग्राहकमेवोपजीव्यम् । नतु तदौष्ण्यग्राहकमित्यपि स्यात् । *८,१४४* अनेनैव न्यायेनेश्वरस्य विग्रहराहित्याद्यनुमानमपि सर्वं श्रुतिविरुद्धत्वादप्रमाणमेवेत्याशयवानुपसंहरति तस्मादिति ॥ ॥। तस्मान्नानुमात्रोपयोगिनी
anumayeti śrutivyatiriktapramāṇopalakṣaṇam / dharmipramā dharmigrāhakaṃ pramāṇam / anumānaṃ hi pramāṇāntareṇa siddhe dharmiṇi pravartate nānyathā / atra ceśvaro dharmī na cāsāvanumānena siddhayatīti samarthitaṃ prāk / pratyakṣādyaviṣayatvaṃ tu parasyāpi sammatam / tataḥ pariśeṣāt śrutireva dharmiṇaḥ parameśvarasya grāhiketyeṣyavyam / tathācānenānumānena śrutiprāmāṇyamanumatam / anyathā svasyānutthānaprasaṅgāt / sā copajīvyā śrutirīśvaramānandavantamācaṣṭe / tatastadvirodhādanumānamapramāṇameva / agnisvarūpagrāhakapratyakṣaviruddhatacchaityānumānavaditi / naca vācyaṃ yaḥ sarvajña ityādivākyamanumānasyopajīvyaṃ nānandavādīti / sarvasyāpi vedasyaikavākyatvenārdha(ja)caratīyāyogāt / anyathāgnigrāhakamevopajīvyam / natu tadauṣṇyagrāhakamityapi syāt / *8,144* anenaiva nyāyeneśvarasya vigraharāhityādyanumānamapi sarvaṃ śrutiviruddhatvādapramāṇamevetyāśayavānupasaṃharati tasmāditi // ... tasmānnānumātropayoginī
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.